Abon ibn Usmon

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَرَادَ ابْنُ مَعْمَرٍ أَنْ يُنْكِحَ، ابْنَهُ فَبَعَثَنِي إِلَى أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَوْسِمِ بِمَكَّةَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ أَخَاكَ يُرِيدُ أَنْ يُنْكِحَ ابْنَهُ فَأَحَبَّ أَنْ يُشْهِدَكَ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ لاَ أُرَاهُ إِلاَّ أَعْرَابِيًّا جَافِيًا إِنَّ الْمُحْرِمَ لاَ يَنْكِحُ وَلاَ يُنْكِحُ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ ثُمَّ حَدَّثَ عَنْ عُثْمَانَ مِثْلَهُ يَرْفَعُهُ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَمَيْمُونَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عُمَرَ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ لاَ يَرَوْنَ أَنْ يَتَزَوَّجَ الْمُحْرِمُ قَالُوا فَإِنْ نَكَحَ فَنِكَاحُهُ بَاطِلٌ ‏.‏

Nubayh ibn Vahbdan rivoyat qilinadi: Ibn Maʼmar oʻgʻlini uylantirmoqchi boʻlib, meni Makkadagi mavsum amiri Abon ibn Usmon huzuriga yubordi. Men uning oldiga keldim-da: «Akangiz oʻgʻlini uylantirmoqchi va buni siz guvoh boʻlishingizni xohlaydi», dedim. U: «Men uni faqat qoʻpol aʼrobiy deb bilaman; muhrim na nikohlanadi, na (boshqani) nikohlab beradi», dedi — yoki shunga oʻxshash (soʻz) aytdi. Soʻngra u Usmondan shunga oʻxshashini, uni (Paygʻambar ﷺga) koʻtarib (marfuʼ qilib) rivoyat qildi. Bu bobda Abu Rofeʼ va Maymunadan ham (hadis rivoyat qilingan). Abu Iso aytdi: Usmonning hadisi hasan sahih hadisdir. Paygʻambar ﷺning baʼzi sahobalari huzurida amal shunga muvofiqdir, ular orasida Umar ibn al-Xattob, Ali ibn Abu Tolib va Ibn Umar bor. Bu tobeinlardan baʼzi fuqaholarning soʻzidir. Molik, Shofeiy, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar — ular muhrimning uylanishini joiz deb koʻrmaydilar va: Agar nikohlansa, uning nikohi botildir, deganlar.Нубайҳ ибн Ваҳбдан ривоят қилинади: Ибн Маъмар ўғлини уйлантирмоқчи бўлиб, мени Маккадаги мавсум амири Абон ибн Усмон ҳузурига юборди. Мен унинг олдига келдим-да: «Акангиз ўғлини уйлантирмоқчи ва буни сиз гувоҳ бўлишингизни хоҳлайди», дедим. У: «Мен уни фақат қўпол аъробий деб биламан; муҳрим на никоҳланади, на (бошқани) никоҳлаб беради», деди — ёки шунга ўхшаш (сўз) айтди. Сўнгра у Усмондан шунга ўхшашини, уни (Пайғамбар ﷺга) кўтариб (марфуъ қилиб) ривоят қилди. Бу бобда Абу Рофеъ ва Маймунадан ҳам (ҳадис ривоят қилинган). Абу Исо айтди: Усмоннинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Пайғамбар ﷺнинг баъзи саҳобалари ҳузурида амал шунга мувофиқдир, улар орасида Умар ибн ал-Хаттоб, Али ибн Абу Толиб ва Ибн Умар бор. Бу тобеинлардан баъзи фуқаҳоларнинг сўзидир. Молик, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар — улар муҳримнинг уйланишини жоиз деб кўрмайдилар ва: Агар никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, деганлар.

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، أَخِي بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَرْسَلَ إِلَى أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ يَسْأَلُهُ وَأَبَانُ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْحَاجِّ وَهُمَا مُحْرِمَانِ إِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أُنْكِحَ طَلْحَةَ بْنَ عُمَرَ ابْنَةَ شَيْبَةَ بْنِ جُبَيْرٍ فَأَرَدْتُ أَنْ تَحْضُرَ ذَلِكَ ‏.‏ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهِ أَبَانُ وَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ أَبِي عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَنْكِحُ الْمُحْرِمُ وَلاَ يُنْكَحُ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Ubaydulloh Abon ibn Usmon ibn Affonga soʻrab odam yubordi, oʻsha kunlari Abon hojilarning amiri edi, ikkalasi ham ehromda edilar. (Umar): «Men Talha ibn Umarni Shayba ibn Jubayrning qiziga uylantirmoqchiman, shu (nikohda) hozir boʻlishingni istadim», (dedi). Shunda Abon buni unga inkor qildi va: «Men otam Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)ning Rasululloh ﷺ: ‹Ehromdagi kishi na uylanadi, na (boshqani) uylantiradi›, deganlarini aytayotganini eshitganman», dedi.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн Убайдуллоҳ Абон ибн Усмон ибн Аффонга сўраб одам юборди, ўша кунлари Абон ҳожиларнинг амири эди, иккаласи ҳам эҳромда эдилар. (Умар): «Мен Талҳа ибн Умарни Шайба ибн Жубайрнинг қизига уйлантирмоқчиман, шу (никоҳда) ҳозир бўлишингни истадим», (деди). Шунда Абон буни унга инкор қилди ва: «Мен отам Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)нинг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Эҳромдаги киши на уйланади, на (бошқани) уйлантиради›, деганларини айтаётганини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ، اشْتَكَى عَيْنَيْهِ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَسَأَلَ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ فَقَالَ اضْمِدْهُمَا بِالصَّبِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، يَذْكُرُهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ اضْمِدْهُمَا بِالصَّبِرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يَرَوْنَ بَأْسًا أَنْ يَتَدَاوَى الْمُحْرِمُ بِدَوَاءٍ مَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ طِيبٌ ‏.‏

Nubayh ibn Vahb (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar muhrim holida koʻzidan shikoyat qildi va Abon ibn Usmondan soʻradi. U: «Ularga sabir (aloye) qoʻy, chunki men Usmon ibn Affonning Rasululloh ﷺdan: ‹Ularga sabir qoʻy›, deganlarini zikr qilganini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ilm ahlining amali shunga binoandir; ular muhrim oʻzida xushboʻylik boʻlmagan dori bilan davolanishida zarar yoʻq, deb biladilar.Нубайҳ ибн Ваҳб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн Убайдуллоҳ ибн Маъмар муҳрим ҳолида кўзидан шикоят қилди ва Абон ибн Усмондан сўради. У: «Уларга сабир (алое) қўй, чунки мен Усмон ибн Аффоннинг Расулуллоҳ ﷺдан: ‹Уларга сабир қўй›, деганларини зикр қилганини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳлининг амали шунга биноандир; улар муҳрим ўзида хушбўйлик бўлмаган дори билан даволанишида зарар йўқ, деб биладилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مَوْدُودٍ، عَمَّنْ سَمِعَ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ عَفَّانَ - يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَىْءٌ فِي الأَرْضِ وَلاَ فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ لَمْ تُصِبْهُ فَجْأَةُ بَلاَءٍ حَتَّى يُصْبِحَ وَمَنْ قَالَهَا حِينَ يُصْبِحُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ لَمْ تُصِبْهُ فَجْأَةُ بَلاَءٍ حَتَّى يُمْسِيَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَصَابَ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ الْفَالِجُ فَجَعَلَ الرَّجُلُ الَّذِي سَمِعَ مِنْهُ الْحَدِيثَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا لَكَ تَنْظُرُ إِلَىَّ فَوَاللَّهِ مَا كَذَبْتُ عَلَى عُثْمَانَ وَلاَ كَذَبَ عُثْمَانُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَكِنَّ الْيَوْمَ الَّذِي أَصَابَنِي فِيهِ مَا أَصَابَنِي غَضِبْتُ فَنَسِيتُ أَنْ أَقُولَهَا ‏.‏

Abdulloh ibn Maslama bizga aytib berib, bizga Abu Mavdud aytib berib, u Abon ibn Usmondan eshitgan bir kishidan rivoyat qildi. U aytar edi: Men Usmon — yaʼni Ibn Affon (roziyallohu anhu)dan — eshitdim, u aytar edi: Men Rasululloh ﷺdan eshitdim, u zot: «Kim uch marta: ‹Bismillahil-lazi lo yazurru maʼasmihi shayʼun fil-arzi va lo fis-samai va huvas-samiʼul-aliym (Otini zikr qilgan kishiga yerda ham, osmonda ham hech narsa zarar yetkaza olmaydigan Alloh nomi bilan boshlayman, U eshituvchi, biluvchidir)›, desa, tonggacha unga toʻsatdan kelgan biror balo yetmaydi. Kim buni tongda uch marta aytsa, kechgacha unga toʻsatdan kelgan biror balo yetmaydi», dedilar. (Ravoiy) dedi: Soʻng Abon ibn Usmonni shol (falaj) kasalligi tutdi. Bu hadisni undan eshitgan kishi unga tikilib qaray boshladi. Shunda u kishiga: «Senga nima boʻldi, menga tikilib qaraysan? Allohga qasamki, men Usmonga nisbatan yolgʻon gapirmadim, Usmon ham Nabiy ﷺga nisbatan yolgʻon gapirmagan. Lekin boshimga shu kun tushgan kunda men jahllanib qolib, uni aytishni unutibman», dedi.Абдуллоҳ ибн Маслама бизга айтиб бериб, бизга Абу Мавдуд айтиб бериб, у Абон ибн Усмондан эшитган бир кишидан ривоят қилди. У айтар эди: Мен Усмон — яъни Ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан — эшитдим, у айтар эди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим, у зот: «Ким уч марта: ‹Бисмиллаҳил-лази ло язурру маъасмиҳи шайъун фил-арзи ва ло фис-самаи ва ҳувас-самиъул-алийм (Отини зикр қилган кишига ерда ҳам, осмонда ҳам ҳеч нарса зарар етказа олмайдиган Аллоҳ номи билан бошлайман, У эшитувчи, билувчидир)›, деса, тонггача унга тўсатдан келган бирор бало етмайди. Ким буни тонгда уч марта айтса, кечгача унга тўсатдан келган бирор бало етмайди», дедилар. (Равоий) деди: Сўнг Абон ибн Усмонни шол (фалаж) касаллиги тутди. Бу ҳадисни ундан эшитган киши унга тикилиб қарай бошлади. Шунда у кишига: «Сенга нима бўлди, менга тикилиб қарайсан? Аллоҳга қасамки, мен Усмонга нисбатан ёлғон гапирмадим, Усмон ҳам Набий ﷺга нисбатан ёлғон гапирмаган. Лекин бошимга шу кун тушган кунда мен жаҳлланиб қолиб, уни айтишни унутибман», деди.