Abu Juhayfa Vahb ibn Abdulloh

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ بَعْدَ الْقُرْآنِ قَالَ لَا وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِلَّا فَهْمٌ يُؤْتِيهِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَجُلًا فِي الْقُرْآنِ أَوْ مَا فِي الصَّحِيفَةِ قُلْتُ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفِكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Undan: «Sizlarda Rasululloh ﷺdan Qurʼondan boshqa biror narsa bormi?» deb soʻralganida, u: «Yoʻq, donni yorib chiqargan va jonni yaratgan Zotga qasamki, faqat Alloh azza va jalla biror kishiga Qurʼonda ato etadigan tushuncha yoki sahifadagi narsa bordir», dedi. Men: «Sahifadagi narsa nima?» dedim. U: «Diyat, asirni ozod qilish va musulmon kishi kofir uchun qatl etilmasligi», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ундан: «Сизларда Расулуллоҳ ﷺдан Қуръондан бошқа бирор нарса борми?» деб сўралганида, у: «Йўқ, донни ёриб чиқарган ва жонни яратган Зотга қасамки, фақат Аллоҳ азза ва жалла бирор кишига Қуръонда ато этадиган тушунча ёки саҳифадаги нарса бордир», деди. Мен: «Саҳифадаги нарса нима?» дедим. У: «Дият, асирни озод қилиш ва мусулмон киши кофир учун қатл этилмаслиги», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ التِّرْمِذِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَاصِمٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ الْقَوَارِيرِيُّ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ زِرٍّ يَعْنِي ابْنَ حُبَيْشٍ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ، هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ نَبِيِّهَا أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ، هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Sizlarga bu ummatning Paygʻambaridan ﷺ keyingi eng yaxshisini aytib beraymi? U Abu Bakrdir», dedi. Soʻng: «Sizlarga bu ummatning Abu Bakrdan keyingi eng yaxshisini aytib beraymi? U Umardir», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Сизларга бу умматнинг Пайғамбаридан ﷺ кейинги энг яхшисини айтиб берайми? У Абу Бакрдир», деди. Сўнг: «Сизларга бу умматнинг Абу Бакрдан кейинги энг яхшисини айтиб берайми? У Умардир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَيْرُ هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ نَبِيِّهَا أَبُو بَكْرٍ وَبَعْدَ أَبِي بَكْرٍ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَوْ شِئْتُ أَخْبَرْتُكُمْ بِالثَّالِثِ لَفَعَلْتُ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Bu ummatning Paygʻambaridan keyingi eng yaxshisi Abu Bakr, Abu Bakrdan keyin Umardir. Agar xohlasam, sizlarga uchinchisini ham aytib berardim», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Бу умматнинг Пайғамбаридан кейинги энг яхшиси Абу Бакр, Абу Бакрдан кейин Умардир. Агар хоҳласам, сизларга учинчисини ҳам айтиб берардим», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، لُوَيْنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ خَطَبَنَا عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ نَبِيِّهَا أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ نَبِيِّهَا وَبَعْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ عُمَرُ‏.‏

Abu Juhayfa aytadi: Ali (roziyallohu anhu) bizga xutba qilib: «Sizlarga bu ummatning Nabiysidan keyingi eng yaxshi kishisi haqida xabar bermaymi? U Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)dir», dedi. Soʻng: «Sizlarga bu ummatning Nabiysidan keyingi va Abu Bakr (roziyallohu anhu)dan keyingi eng yaxshi kishisi haqida xabar bermaymi? U Umardir», dedi.Абу Жуҳайфа айтади: Али (розияллоҳу анҳу) бизга хутба қилиб: «Сизларга бу умматнинг Набийсидан кейинги энг яхши кишиси ҳақида хабар бермайми? У Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)дир», деди. Сўнг: «Сизларга бу умматнинг Набийсидан кейинги ва Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)дан кейинги энг яхши кишиси ҳақида хабар бермайми? У Умардир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ الْوَاسِطِيُّ، أَنْبَأَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ، هَذِهِ الْأُمَّةِ بَعْدَ نَبِيِّهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ رَجُلٌ آخَرُ‏.‏

Abu Juhayfa aytadi: Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu): «Sizlarga bu ummatning Nabiysidan keyingi eng yaxshi kishisi haqida xabar bermaymi? U Abu Bakr (roziyallohu anhu), soʻng Umar, soʻng boshqa bir kishidir», dedi.Абу Жуҳайфа айтади: Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу): «Сизларга бу умматнинг Набийсидан кейинги энг яхши кишиси ҳақида хабар бермайми? У Абу Бакр (розияллоҳу анҳу), сўнг Умар, сўнг бошқа бир кишидир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ خِرَاشٍ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ كُنْتُ أَرَى أَنَّ عَلِيًّا، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَفْضَلُ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي لَمْ أَكُنْ أَرَى أَنَّ أَحَدًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ مِنْكَ قَالَ أَفَلَا أُحَدِّثُكَ بِأَفْضَلِ النَّاسِ كَانَ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ بَلَى فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَفَلَا أُخْبِرُكَ بِخَيْرِ النَّاسِ كَانَ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ قُلْتُ بَلَى قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Juhayfa aytadi: «Men Alini Rasululloh ﷺdan soʻng odamlarning eng afzali deb bilar edim». Men: «Yoʻq, Allohga qasamki, ey moʻminlar amiri, men Rasululloh ﷺdan soʻng musulmonlardan hech kim sizdan afzal deb bilmas edim», dedim. U: «Sizga Rasululloh ﷺdan soʻng odamlarning eng afzalini aytmaymi?» dedi. «Ha», dedim. U: «Abu Bakr (roziyallohu anhu)», dedi. Soʻng: «Sizga Rasululloh ﷺdan va Abu Bakrdan soʻng odamlarning eng yaxshisini aytmaymi?» dedi. «Ha», dedim. U: «Umar (roziyallohu anhu)», dedi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Жуҳайфа айтади: «Мен Алини Расулуллоҳ ﷺдан сўнг одамларнинг энг афзали деб билар эдим». Мен: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, эй мўминлар амири, мен Расулуллоҳ ﷺдан сўнг мусулмонлардан ҳеч ким сиздан афзал деб билмас эдим», дедим. У: «Сизга Расулуллоҳ ﷺдан сўнг одамларнинг энг афзалини айтмайми?» деди. «Ҳа», дедим. У: «Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)», деди. Сўнг: «Сизга Расулуллоҳ ﷺдан ва Абу Бакрдан сўнг одамларнинг энг яхшисини айтмайми?» деди. «Ҳа», дедим. У: «Умар (розияллоҳу анҳу)», деди.