Abu Vahb

أَخْبَرَنَا هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ، أَنَّ رَجُلاً، سَرَقَ بُرْدَةً لَهُ فَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِقَطْعِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ تَجَاوَزْتُ عَنْهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَبَا وَهْبٍ أَفَلاَ كَانَ قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَنَا بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَطَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Safvon ibn Umayya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi uning bir choponini oʻgʻirladi. U uni Nabiy ﷺning huzurlariga keltirdi. U zot uning qoʻlini kesishga buyurdilar. Safvon: «Ey Allohning Rasuli, men uni unga kechib yubordim», dedi. U zot: «Ey Abu Vahb, buni sen uni oldimizga keltirishingdan avval qilsang boʻlmasmidi?» dedilar. Va Rasululloh ﷺ uning qoʻlini kestirdilar.Сафвон ибн Умайя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши унинг бир чопонини ўғирлади. У уни Набий ﷺнинг ҳузурларига келтирди. У зот унинг қўлини кесишга буюрдилар. Сафвон: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен уни унга кечиб юбордим», деди. У зот: «Эй Абу Ваҳб, буни сен уни олдимизга келтиришингдан аввал қилсанг бўлмасмиди?» дедилар. Ва Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлини кестирдилар.

أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ مُرَقَّعٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ، أَنَّ رَجُلاً، سَرَقَ بُرْدَةً فَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِقَطْعِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ تَجَاوَزْتُ عَنْهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلَوْلاَ كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَنِي بِهِ يَا أَبَا وَهْبٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَطَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Safvon ibn Umayya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi bir chopon oʻgʻirladi. U uni Nabiy ﷺning huzurlariga keltirdi. U zot uning qoʻlini kesishga buyurdilar. Safvon: «Ey Allohning Rasuli, men uni unga kechib yubordim», dedi. U zot: «Buni sen uni oldimga keltirishingdan avval qilsang boʻlmasmidi, ey Abu Vahb?» dedilar. Va Rasululloh ﷺ uning qoʻlini kestirdilar.Сафвон ибн Умайя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши бир чопон ўғирлади. У уни Набий ﷺнинг ҳузурларига келтирди. У зот унинг қўлини кесишга буюрдилар. Сафвон: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен уни унга кечиб юбордим», деди. У зот: «Буни сен уни олдимга келтиришингдан аввал қилсанг бўлмасмиди, эй Абу Ваҳб?» дедилар. Ва Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлини кестирдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَأَبُو وَهْبٍ الْجَيْشَانِيُّ اسْمُهُ الدَّيْلَمُ بْنُ هُوشَعَ ‏.‏

Fayruz ad-Daylamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, men Islomni qabul qildim, nikohimda ikki opa-singil bor», dedim. U zot: «Ulardan qaysisini xohlasang, oʻshani tanlab ol», dedilar. Bu hasan hadisdir. Abu Vahb al-Jayshoniyning ismi ad-Daylam ibn Hoʻshaʼdir.Файруз ад-Дайламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Исломни қабул қилдим, никоҳимда икки опа-сингил бор», дедим. У зот: «Улардан қайсисини хоҳласанг, ўшани танлаб ол», дедилар. Бу ҳасан ҳадисдир. Абу Ваҳб ал-Жайшонийнинг исми ад-Дайлам ибн Ҳўшаъдир.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ نِسَاءً، كُنَّ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسْلِمْنَ بِأَرْضِهِنَّ وَهُنَّ غَيْرُ مُهَاجِرَاتٍ وَأَزْوَاجُهُنَّ حِينَ أَسْلَمْنَ كُفَّارٌ مِنْهُنَّ بِنْتُ الْوَلِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ ‏.‏ وَكَانَتْ تَحْتَ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ فَأَسْلَمَتْ يَوْمَ الْفَتْحِ وَهَرَبَ زَوْجُهَا صَفْوَانُ بْنُ أُمَيَّةَ مِنَ الإِسْلاَمِ فَبَعَثَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ابْنَ عَمِّهِ وَهْبَ بْنَ عُمَيْرٍ بِرِدَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَانًا لِصَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ وَدَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الإِسْلاَمِ وَأَنْ يَقْدَمَ عَلَيْهِ فَإِنْ رَضِيَ أَمْرًا قَبِلَهُ وَإِلاَّ سَيَّرَهُ شَهْرَيْنِ فَلَمَّا قَدِمَ صَفْوَانُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ نَادَاهُ عَلَى رُءُوسِ النَّاسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ هَذَا وَهْبَ بْنَ عُمَيْرٍ جَاءَنِي بِرِدَائِكَ وَزَعَمَ أَنَّكَ دَعَوْتَنِي إِلَى الْقُدُومِ عَلَيْكَ فَإِنْ رَضِيتُ أَمْرًا قَبِلْتُهُ وَإِلاَّ سَيَّرْتَنِي شَهْرَيْنِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْزِلْ أَبَا وَهْبٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى تُبَيِّنَ لِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَلْ لَكَ تَسِيرُ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ هَوَازِنَ بِحُنَيْنٍ ‏.‏ فَأَرْسَلَ إِلَى صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ يَسْتَعِيرُهُ أَدَاةً وَسِلاَحًا عِنْدَهُ فَقَالَ صَفْوَانُ أَطَوْعًا أَمْ كَرْهًا فَقَالَ ‏"‏ بَلْ طَوْعًا ‏"‏ ‏.‏ فَأَعَارَهُ الأَدَاةَ وَالسِّلاَحَ الَّتِي عِنْدَهُ ثُمَّ خَرَجَ صَفْوَانُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ كَافِرٌ فَشَهِدَ حُنَيْنًا وَالطَّائِفَ وَهُوَ كَافِرٌ وَامْرَأَتُهُ مُسْلِمَةٌ وَلَمْ يُفَرِّقْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُ وَبَيْنَ امْرَأَتِهِ حَتَّى أَسْلَمَ صَفْوَانُ وَاسْتَقَرَّتْ عِنْدَهُ امْرَأَتُهُ بِذَلِكَ النِّكَاحِ ‏.‏

Ibn Shihob az-Zuhriy (rahimahulloh)ga yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ zamonlarida ayollar oʻz yurtlarida musulmon boʻlar, ammo hijrat qilmas, ular musulmon boʻlgan paytda erlari esa kofir boʻlar edi. Ular orasida al-Valid ibn al-Mugʻiraning qizi ham bor edi. U Safvon ibn Umayyaning nikohida edi. U (Makka) fathi kuni musulmon boʻldi, eri Safvon ibn Umayya esa Islomdan qochib ketdi. Rasululloh ﷺ unga amakivachchasi Vahb ibn Umayrni oʻz ridolari bilan — Safvon ibn Umayya uchun omonlik (belgisi) sifatida — yubordilar va Rasululloh ﷺ uni Islomga daʼvat qilib, oʻz huzurlariga kelishini (soʻradilar): agar biror ishdan rozi boʻlsa, uni qabul qiladi, aks holda unga ikki oy muhlat beriladi. Safvon Rasululloh ﷺ ning ridolari bilan (qaytib) kelganida, odamlarning boshlari uzra u zotga nido qilib: «Ey Muhammad! Mana bu Vahb ibn Umayr menga sizning ridongizni keltirdi va siz meni oʻz huzuringizga kelishga daʼvat qildingiz, agar biror ishdan rozi boʻlsam qabul qilarkanman, aks holda menga ikki oy muhlat berar ekansiz, deb daʼvo qildi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Tush, ey Abu Vahb», dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, menga (ishni) aniq bayon qilmaguningizcha tushmayman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Balki senga toʻrt oy (muhlat) bor», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ Havozin tomon, Hunaynga chiqdilar. U zot Safvon ibn Umayyaning oldiga (kishi) yuborib, undagi asbob-anjom va qurol-yarogʻni vaqtincha soʻradilar. Safvon: «Ixtiyoriymi yoki majburiy?» dedi. U zot: «Balki ixtiyoriy», dedilar. Shunda u oʻzidagi asbob va qurollarni (vaqtincha) berdi. Soʻng Safvon Rasululloh ﷺ bilan birga — hali kofir holida — chiqdi va kofir holida Hunayn hamda Toifda (jangda) qatnashdi, ayoli esa musulmon edi. Rasululloh ﷺ Safvon musulmon boʻlgunicha uni ayolidan ajratmadilar va ayoli oʻsha nikoh bilan uning huzurida barqaror qoldi.Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)га етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ замонларида аёллар ўз юртларида мусулмон бўлар, аммо ҳижрат қилмас, улар мусулмон бўлган пайтда эрлари эса кофир бўлар эди. Улар орасида ал-Валид ибн ал-Муғиранинг қизи ҳам бор эди. У Сафвон ибн Умайянинг никоҳида эди. У (Макка) фатҳи куни мусулмон бўлди, эри Сафвон ибн Умайя эса Исломдан қочиб кетди. Расулуллоҳ ﷺ унга амакиваччаси Ваҳб ибн Умайрни ўз ридолари билан — Сафвон ибн Умайя учун омонлик (белгиси) сифатида — юбордилар ва Расулуллоҳ ﷺ уни Исломга даъват қилиб, ўз ҳузурларига келишини (сўрадилар): агар бирор ишдан рози бўлса, уни қабул қилади, акс ҳолда унга икки ой муҳлат берилади. Сафвон Расулуллоҳ ﷺ нинг ридолари билан (қайтиб) келганида, одамларнинг бошлари узра у зотга нидо қилиб: «Эй Муҳаммад! Мана бу Ваҳб ибн Умайр менга сизнинг ридонгизни келтирди ва сиз мени ўз ҳузурингизга келишга даъват қилдингиз, агар бирор ишдан рози бўлсам қабул қиларканман, акс ҳолда менга икки ой муҳлат берар экансиз, деб даъво қилди», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Туш, эй Абу Ваҳб», дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, менга (ишни) аниқ баён қилмагунингизча тушмайман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Балки сенга тўрт ой (муҳлат) бор», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Ҳавозин томон, Ҳунайнга чиқдилар. У зот Сафвон ибн Умайянинг олдига (киши) юбориб, ундаги асбоб-анжом ва қурол-яроғни вақтинча сўрадилар. Сафвон: «Ихтиёрийми ёки мажбурий?» деди. У зот: «Балки ихтиёрий», дедилар. Шунда у ўзидаги асбоб ва қуролларни (вақтинча) берди. Сўнг Сафвон Расулуллоҳ ﷺ билан бирга — ҳали кофир ҳолида — чиқди ва кофир ҳолида Ҳунайн ҳамда Тоифда (жангда) қатнашди, аёли эса мусулмон эди. Расулуллоҳ ﷺ Сафвон мусулмон бўлгунича уни аёлидан ажратмадилар ва аёли ўша никоҳ билан унинг ҳузурида барқарор қолди.

وَعَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ فَيْرُوزٍ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: قَلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وتحتي أختَان قَالَ: «اختر أيتها شِئْتَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Fayruz ad-Daylamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, men Islomni qabul qildim, nikohimda ikki opa-singil bor», dedim. U zot: «Ulardan qaysisini xohlasang, oʻshani tanlab ol», dedilar. Bu hasan hadisdir. Abu Vahb al-Jayshoniyning ismi ad-Daylam ibn Hoʻshaʼdir.Файруз ад-Дайламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Исломни қабул қилдим, никоҳимда икки опа-сингил бор», дедим. У зот: «Улардан қайсисини хоҳласанг, ўшани танлаб ол», дедилар. Бу ҳасан ҳадисдир. Абу Ваҳб ал-Жайшонийнинг исми ад-Дайлам ибн Ҳўшаъдир.

نَا أَبُو بَكْرٍ الطَّلْحِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى بِالْكُوفَةِ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمَسْرُوقِيُّ , نَا عُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ . ح وَنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ الْخَلالُ , نَا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ الْهَيْثَمِ , نَا عُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ , عَنْ عَبْدِ السَّلامِ بْنِ حَرْبٍ , عَنْ هِشَامٍ , عَنِ ابْنِ سِيرِينَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لا تُزَوِّجُ الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ , وَلا تُزَوِّجُ الْمَرْأَةُ نَفْسَهَا ، وَكُنَّا نَقُولُ : إِنَّ الَّتِي تُزَوِّجُ نَفْسَهَا هِيَ الْفَاجِرَةُ " ، نَا أَبُو وَهْبٍ يَحْيَى بْنُ مُوسَى بْنِ إِسْحَاقَ ، بِالأُبُلَّةِ , نَا جَمِيلُ بْنُ الْحَسَنِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْوَانَ الْعُقَيْلِيُّ , بِإِسْنَادِهِ الأَوَّلِ مِثْلَهُ سَوَاءً

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: u zot: «Ayol ayolni turmushga bermaydi va ayol oʻzini oʻzi turmushga bermaydi», dedilar. Biz esa: «Oʻzini oʻzi turmushga beradigan ayol fojiradir», der edik. Abu Vahb Yahyo ibn Muso ibn Ishoq Ubullada bizga Jamil ibn Hasandan, u Muhammad ibn Marvon al-Uqayliydan birinchi isnodi bilan aynan shuning mislini (rivoyat qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: у зот: «Аёл аёлни турмушга бермайди ва аёл ўзини ўзи турмушга бермайди», дедилар. Биз эса: «Ўзини ўзи турмушга берадиган аёл фожирадир», дер эдик. Абу Ваҳб Яҳё ибн Мусо ибн Ишоқ Убуллада бизга Жамил ибн Ҳасандан, у Муҳаммад ибн Марвон ал-Уқайлийдан биринчи исноди билан айнан шунинг мислини (ривоят қилди).