al-A'mash Sulaymon ibn Mihron

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ، وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ، وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ‏.‏ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لإِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ، حَتَّى إِذَا حَاذَى بِالشَّجَرَةِ اعْتَرَضَهَا، فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ قَامَ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Aʼmash (Ibrohimdan, Abdurrahmon ibn Yaziddan) rivoyat qiladi: Men Hajjojning minbarda: «Baqara zikr qilingan sura, Imron oilasi zikr qilingan sura va ayollar (Niso) zikr qilingan sura», — deb (Qurʼon suralarini nomi bilan emas, mazmuni bilan) aytganini eshitdim. Men buni Ibrohimga aytdim; u: «Abdurrahmon ibn Yazid menga rivoyat qildi: ‹Men Ibn Masʼud bilan — u Jamratul-Aqabaga ramy qilayotganda — birga edim. U vodiyning oʻrtasidan (pastga) tushdi va daraxt (jamra yaqinidagi)ga yaqinlashganda, unga roʻpara turib, yetti mayda tosh otdi hamda har bir tosh otganda: «Allohu akbar», — dedi. Soʻng u: «Oʻzidan oʻzga (haq) iloh boʻlmagan Zotga qasamki, mana shu joyda — Baqara surasi nozil qilingan Zot (yaʼni Rasululloh ﷺ) turgan edi», — dedi›», — dedi.Аъмаш (Иброҳимдан, Абдурраҳмон ибн Язиддан) ривоят қилади: Мен Ҳажжожнинг минбарда: «Бақара зикр қилинган сура, Имрон оиласи зикр қилинган сура ва аёллар (Нисо) зикр қилинган сура», — деб (Қуръон сураларини номи билан эмас, мазмуни билан) айтганини эшитдим. Мен буни Иброҳимга айтдим; у: «Абдурраҳмон ибн Язид менга ривоят қилди: ‹Мен Ибн Масъуд билан — у Жамратул-Ақабага рамй қилаётганда — бирга эдим. У водийнинг ўртасидан (пастга) тушди ва дарахт (жамра яқинидаги)га яқинлашганда, унга рўпара туриб, етти майда тош отди ҳамда ҳар бир тош отганда: «Аллоҳу акбар», — деди. Сўнг у: «Ўзидан ўзга (ҳақ) илоҳ бўлмаган Зотга қасамки, мана шу жойда — Бақара сураси нозил қилинган Зот (яъни Расулуллоҳ ﷺ) турган эди», — деди›», — деди.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ تَذَاكَرْنَا عِنْدَ إِبْرَاهِيمَ الرَّهْنَ فِي السَّلَفِ فَقَالَ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اشْتَرَى مِنْ يَهُودِيٍّ طَعَامًا إِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ، وَارْتَهَنَ مِنْهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ‏.‏

Aʼmash (Ibrohimdan, Oishadan) rivoyat qiladi: Biz Ibrohimning uyida — salamda garovga qoʻyish haqida — bahslashdik. U: «Oisha shunday dedi: ‹Paygʻambar ﷺ bir yahudiydan — qarzga, toʻlov belgilangan muddatda (qilinadigan boʻlib) — biror taom sotib oldilar va oʻz temir sovutini unga garovga qoʻydilar›», — dedi.Аъмаш (Иброҳимдан, Оишадан) ривоят қилади: Биз Иброҳимнинг уйида — саламда гаровга қўйиш ҳақида — баҳслашдик. У: «Оиша шундай деди: ‹Пайғамбар ﷺ бир яҳудийдан — қарзга, тўлов белгиланган муддатда (қилинадиган бўлиб) — бирор таом сотиб олдилар ва ўз темир совутини унга гаровга қўйдилар›», — деди.

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ تَذَاكَرْنَا عِنْدَ إِبْرَاهِيمَ الرَّهْنَ فِي السَّلَمِ فَقَالَ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٍّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ‏.‏

Aʼmash (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Biz Ibrohim bilan birga ekanimizda, biz salam (oldindan toʻlov) savdosida garovga qoʻyish haqida soʻzlashdik. Ibrohim, Asvaddan rivoyat qildi: Oisha: «Paygʻambar ﷺ bir yahudiydan nasiyaga (qarzga) biroz taom sotib oldi va unga bir temir sovutni garovga qoʻydi», — degan.Аъмаш (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Биз Иброҳим билан бирга эканимизда, биз салам (олдиндан тўлов) савдосида гаровга қўйиш ҳақида сўзлашдик. Иброҳим, Асваддан ривоят қилди: Оиша: «Пайғамбар ﷺ бир яҳудийдан насияга (қарзга) бироз таом сотиб олди ва унга бир темир совутни гаровга қўйди», — деган.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ، قَالَ سَمِعْتُ الأَعْمَشَ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ شَهِدْتَ صِفِّينَ قَالَ نَعَمْ، فَسَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ، يَقُولُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ، رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ، أَمْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَرَدَدْتُهُ، وَمَا وَضَعْنَا أَسْيَافَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا لأَمْرٍ يُفْظِعُنَا إِلاَّ أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ، نَعْرِفُهُ غَيْرِ أَمْرِنَا هَذَا‏.‏

Aʼmash (Abu Voildan) rivoyat qiladi: Men Abu Voildan: «Sen Siffin jangida qatnashdingmi?» — deb soʻradim. U: «Ha, va men Sahl ibn Hunayfning (jangga qizgʻinligi yetishmagani uchun koyilganda) shunday deganini eshitdim: ‹Oʻzingizning xato fikrlaringizni ayblaganingiz maʼqul. Men sizlar meni Abu Jandal kuni koʻrganingizda edi (deb istardim). Agar men Paygʻambar ﷺ ning buyruqlariga itoatsizlik qilishga jurʼat etganimda, men shunday qilgan boʻlardim. Biz — bizni qoʻrqitgan bir narsa uchun — qilichlarimizni boʻyinlarimiz va yelkalarimizga (osib) qoʻygan edik; va biz shunday qilganimizda, uni (yaʼni Paygʻambarning buyrugʻiga itoat etishni) — mana shu (bizning) jangimizdan boshqa har bir holatda — oʻzimiz uchun osonroq topdik (yaʼni sulhga itoat afzal boʻlib chiqdi)›», — dedi.Аъмаш (Абу Воилдан) ривоят қилади: Мен Абу Воилдан: «Сен Сиффин жангида қатнашдингми?» — деб сўрадим. У: «Ҳа, ва мен Саҳл ибн Ҳунайфнинг (жангга қизғинлиги етишмагани учун койилганда) шундай деганини эшитдим: ‹Ўзингизнинг хато фикрларингизни айблаганингиз маъқул. Мен сизлар мени Абу Жандал куни кўрганингизда эди (деб истардим). Агар мен Пайғамбар ﷺ нинг буйруқларига итоацизлик қилишга журъат этганимда, мен шундай қилган бўлардим. Биз — бизни қўрқитган бир нарса учун — қиличларимизни бўйинларимиз ва елкаларимизга (осиб) қўйган эдик; ва биз шундай қилганимизда, уни (яъни Пайғамбарнинг буйруғига итоат этишни) — мана шу (бизнинг) жангимиздан бошқа ҳар бир ҳолатда — ўзимиз учун осонроқ топдик (яъни сулҳга итоат афзал бўлиб чиқди)›», — деди.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا بَيْنَ النَّفْخَتَيْنِ أَرْبَعُونَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَرْبَعُونَ يَوْمًا قَالَ أَبَيْتُ‏.‏ قَالَ أَرْبَعُونَ شَهْرًا قَالَ أَبَيْتُ‏.‏ قَالَ أَرْبَعُونَ سَنَةً قَالَ أَبَيْتُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ثُمَّ يُنْزِلُ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً‏.‏ فَيَنْبُتُونَ كَمَا يَنْبُتُ الْبَقْلُ لَيْسَ مِنَ الإِنْسَانِ شَىْءٌ إِلاَّ يَبْلَى إِلاَّ عَظْمًا وَاحِدًا وَهْوَ عَجْبُ الذَّنَبِ، وَمِنْهُ يُرَكَّبُ الْخَلْقُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏

(al-Aʼmash, Abu Solihdan, Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi:) Rasululloh ﷺ: «Ikki puflash orasida qirq (vaqt) bor», dedilar. (Abu Hurayra) aytdi: «Qirq kunmi?» dedi. U: «(Aniqini aytishdan) bosh tortdim», dedi. «Qirq oymi?» dedi. U: «Bosh tortdim», dedi. «Qirq yilmi?» dedi. U: «Bosh tortdim», dedi. U zot: «Soʻng Alloh osmondan suv (yomgʻ ir) nozil qiladi; bas, ular — koʻ kat unib chiqgandek — unib chiqadi. Insonning (har) narsasi chiriydi — faqat bir suyakdan boshqa — u (suyak) ‹ajbuz-zanab› (dum suyagi)dir; qiyomat kuni xilqat (inson) undan tarkib topadi (qayta tiklanadi)», dedilar.(ал-Аъмаш, Абу Солиҳдан, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Икки пуфлаш орасида қирқ (вақт) бор», дедилар. (Абу Ҳурайра) айтди: «Қирқ кунми?» деди. У: «(Аниқини айтишдан) бош тортдим», деди. «Қирқ ойми?» деди. У: «Бош тортдим», деди. «Қирқ йилми?» деди. У: «Бош тортдим», деди. У зот: «Сўнг Аллоҳ осмондан сув (ёмғ ир) нозил қилади; бас, улар — кў кат униб чиқгандек — униб чиқади. Инсоннинг (ҳар) нарсаси чирийди — фақат бир суякдан бошқа — у (суяк) ‹ажбуз-занаб› (дум суяги)дир; қиёмат куни хилқат (инсон) ундан таркиб топади (қайта тикланади)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ ‏[quran sura="5" aya_start="6" aya_end="6"]{‏فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا‏}‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ‏.‏ قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً

Aʼmash (Shaqiqdan) rivoyat qiladi: Shaqiq dedi: «Men Abdulloh va Abu Muso al-Ashʼariy bilan oʻtirganimda, Abu Muso Abdullohga: ‹Kishi junub boʻlib, bir oy suv topmasa, tayammum qilib namoz oʻqisa boʻladimi?› — dedi. (Abdulloh ‹yoʻq› dedi.) Abu Muso: ‹Moida surasidagi bu oyat haqida nima deysan: Suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qilinglar?› — dedi. Abdulloh: ‹Agar biz buni (joiz) deb qoʻysak, ular suv boʻlsa ham, soviq boʻlsa, pok tuproq bilan tayammum qilaveradi›, — dedi. Men Shaqiqga: ‹Demak, sen shu sababli tayammumni yoqtirmadingmi?› — dedim. Shaqiq: ‹Ha›, — dedi. (Shaqiq qoʻshimcha qildi:) Abu Muso: ‹Ammorning Umarga aytgan soʻzini eshitmaganmisan? U: Rasululloh ﷺ meni bir yumush bilan yubordilar, men junub boʻldim va suv topa olmadim, shuning uchun hayvon agʻanagandek tuproqda agʻanadim; buni Paygʻambar ﷺ ga aytganimda, u zot: Mana shunday qilish kifoya qilar edi, — dedilar; va Paygʻambar ﷺ qoʻllari bilan yerni bir marta yengil urib, pufladilar, soʻng (chap) qoʻllarini oʻng qoʻl orqasiga (yoki oʻng qoʻlni chap qoʻl orqasiga) surib, soʻng yuzlariga surdilar, — dedi›. Shunda Abdulloh Abu Musoga: ‹Umar Ammorning soʻziga qoniqmaganini bilmaysanmi?› — dedi». Shaqiq rivoyat qiladi: Men Abdulloh va Abu Muso bilan birga edim; Abu Muso Abdullohga: «Ammorning Umarga aytgan soʻzini eshitmaganmisan? U: Rasululloh ﷺ seni va meni yubordilar, men junub boʻldim va tuproqda agʻanadim (tayammum uchun). Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelganimizda, men buni aytdim, u zot: Mana shu kifoya qilar edi, — deb yuz va qoʻllar orqasiga faqat bir marta masʼh tortdilar», — dedi.Аъмаш (Шақиқдан) ривоят қилади: Шақиқ деди: «Мен Абдуллоҳ ва Абу Мусо ал-Ашъарий билан ўтирганимда, Абу Мусо Абдуллоҳга: ‹Киши жунуб бўлиб, бир ой сув топмаса, таяммум қилиб намоз ўқиса бўладими?› — деди. (Абдуллоҳ ‹йўқ› деди.) Абу Мусо: ‹Моида сурасидаги бу оят ҳақида нима дейсан: Сув топмасангиз, пок тупроқ билан таяммум қилинглар?› — деди. Абдуллоҳ: ‹Агар биз буни (жоиз) деб қўйсак, улар сув бўлса ҳам, совиқ бўлса, пок тупроқ билан таяммум қилаверади›, — деди. Мен Шақиқга: ‹Демак, сен шу сабабли таяммумни ёқтирмадингми?› — дедим. Шақиқ: ‹Ҳа›, — деди. (Шақиқ қўшимча қилди:) Абу Мусо: ‹Амморнинг Умарга айтган сўзини эшитмаганмисан? У: Расулуллоҳ ﷺ мени бир юмуш билан юбордилар, мен жунуб бўлдим ва сув топа олмадим, шунинг учун ҳайвон ағанагандек тупроқда ағанадим; буни Пайғамбар ﷺ га айтганимда, у зот: Мана шундай қилиш кифоя қилар эди, — дедилар; ва Пайғамбар ﷺ қўллари билан ерни бир марта енгил уриб, пуфладилар, сўнг (чап) қўлларини ўнг қўл орқасига (ёки ўнг қўлни чап қўл орқасига) суриб, сўнг юзларига сурдилар, — деди›. Шунда Абдуллоҳ Абу Мусога: ‹Умар Амморнинг сўзига қониқмаганини билмайсанми?› — деди». Шақиқ ривоят қилади: Мен Абдуллоҳ ва Абу Мусо билан бирга эдим; Абу Мусо Абдуллоҳга: «Амморнинг Умарга айтган сўзини эшитмаганмисан? У: Расулуллоҳ ﷺ сени ва мени юбордилар, мен жунуб бўлдим ва тупроқда ағанадим (таяммум учун). Пайғамбар ﷺ нинг олдига келганимизда, мен буни айтдим, у зот: Мана шу кифоя қилар эди, — деб юз ва қўллар орқасига фақат бир марта масъҳ тортдилар», — деди.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ، سَمِعْتُ الأَعْمَشَ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ هَلْ شَهِدْتَ صِفِّينَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَسَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ، يَقُولُ ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنَّ أَرُدَّ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَرَدَدْتُهُ، وَمَا وَضَعْنَا سُيُوفَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا إِلَى أَمْرٍ يُفْظِعُنَا إِلاَّ أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ نَعْرِفُهُ غَيْرَ هَذَا الأَمْرِ‏.‏ قَالَ وَقَالَ أَبُو وَائِلٍ شَهِدْتُ صِفِّينَ وَبِئْسَتْ صِفُّونَ‏.‏

Aʼmash (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Abu Voildan: «Siffinda hozir boʻlganmiding?» deb soʻradim. U: «Ha», dedi. (Aʼmash aytdi:) Men Sahl ibn Hunayfning shunday deganini eshitdim. Abu Voil aytdi: Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu): «Ey odamlar, diningiz haqida oʻz raʼyingizni ayblanglar (unga ishonmanglar). Men Abu Jandal kuni oʻzimni (shunday holatda) koʻrdim — agar Rasululloh ﷺning amrlarini qaytarishga qodir boʻlganimda, albatta qaytargan boʻlardim. Biz bizni dahshatga soladigan bir ish (yuz berganda) qilichlarimizni yelkalarimizga qoʻysak, ular bizni biz taniydigan (osongina) bir ishga olib chiqar edi, mana bu ishdan boshqasi (esa bunday emas)», dedi. (Rovi) aytdi: Abu Voil: «Men Siffinda hozir boʻldim, Siffin nima yomon (joy) edi!» dedi.Аъмаш (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Абу Воилдан: «Сиффинда ҳозир бўлганмидинг?» деб сўрадим. У: «Ҳа», деди. (Аъмаш айтди:) Мен Саҳл ибн Ҳунайфнинг шундай деганини эшитдим. Абу Воил айтди: Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу): «Эй одамлар, динингиз ҳақида ўз раъйингизни айбланглар (унга ишонманглар). Мен Абу Жандал куни ўзимни (шундай ҳолатда) кўрдим — агар Расулуллоҳ ﷺнинг амрларини қайтаришга қодир бўлганимда, албатта қайтарган бўлардим. Биз бизни даҳшатга соладиган бир иш (юз берганда) қиличларимизни елкаларимизга қўйсак, улар бизни биз танийдиган (осонгина) бир ишга олиб чиқар эди, мана бу ишдан бошқаси (эса бундай эмас)», деди. (Рови) айтди: Абу Воил: «Мен Сиффинда ҳозир бўлдим, Сиффин нима ёмон (жой) эди!» деди.