حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " فَعَصَيْتُ فَلِيَ النَّارُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bu hadis shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilingan — faqat (shayton): «...men (Allohga) osiy (itoatsiz) boʻldim, bas, menga doʻzax (boʻldi)» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бу ҳадис шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилинган — фақат (шайтон): «...мен (Аллоҳга) осий (итоатсиз) бўлдим, бас, менга дўзах (бўлди)» деди.
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالاَ " وَشَقَّ وَدَعَا " .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan shu hadis (oʻsha maʼno bilan) rivoyat qilinadi va (roviylar): «...va yirtgan va dod solgan» dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан шу ҳадис (ўша маъно билан) ривоят қилинади ва (ровийлар): «...ва йиртган ва дод солган» дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ صَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الصَّفَا فَقَالَ " يَا صَبَاحَاهْ " . بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ نُزُولَ الآيَةِ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ}
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ Safoga chiqdilar-da: «Yo sabohoh!» dedilar — Abu Usomaning hadisi oʻxshashida —; va (bu rivoyatda) {Va eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} (oyati)ning nozil boʻlishi zikr qilinmadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ Сафога чиқдилар-да: «Ё сабоҳоҳ!» дедилар — Абу Усоманинг ҳадиси ўхшашида —; ва (бу ривоятда) {Ва энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} (ояти)нинг нозил бўлиши зикр қилинмади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُمَا قَالاَ " مَا أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ فِي النَّاسِ إِلاَّ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الأَبْيَضِ " . وَلَمْ يَذْكُرَا " أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sizlar oʻsha kuni odamlar ichida — qora hoʻkizdagi oq tuk, yoki oq hoʻkizdagi qora tuk kabidan boshqa (narsa) emassizlar» dedilar; va: «yoki eshakning old oyogʻidagi dogʻ (chiziq) kabi» (deganni) zikr qilmadilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сизлар ўша куни одамлар ичида — қора ҳўкиздаги оқ тук, ёки оқ ҳўкиздаги қора тук кабидан бошқа (нарса) эмассизлар» дедилар; ва: «ёки эшакнинг олд оёғидаги доғ (чизиқ) каби» (деганни) зикр қилмадилар.
وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ.
Oisha (roziyallohu anho)dan ushbu hadis boshqa isnod bilan ham shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ушбу ҳадис бошқа иснод билан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا " يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ " .
Ali (roziyallohu anhu)dan mana shu isnod bilan (rivoyat qilinadi). Ammo ularning hadisida «Ular oʻq ovdan oʻtib ketganidek dindan chiqib ketadilar» (degan soʻz) yoʻq.Али (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснод билан (ривоят қилинади). Аммо уларнинг ҳадисида «Улар ўқ овдан ўтиб кетганидек диндан чиқиб кетадилар» (деган сўз) йўқ.
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ قَبْلَ وَقْتِهَا بِغَلَسٍ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Uning vaqtidan oldin, qorongʻulik turganida (oʻqidilar)».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Унинг вақтидан олдин, қоронғулик турганида (ўқидилар)».
وَحَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ أَلِّفُوا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرِيلُ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ . قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِهِ فَسَبَّهُ وَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَأَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَاسْتَعْرَضَهَا فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ - قَالَ - فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا . فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hajjoj ibn Yusuf minbarda xutba qilib turib shunday deganini eshitdim: «Qurʼonni Jibril tartiblaganidek tartiblanglar: ichida baqara (sigir) zikr qilingan sura, ichida nisolar (ayollar) zikr qilingan sura va ichida Oli Imron zikr qilingan sura». Soʻng men Ibrohim bilan uchrashib, unga (Hajjojning) bu soʻzini aytdim. U (Hajjojni) soʻkdi va dedi: Menga Abdurahmon ibn Yazid hadis aytishicha, u Abdulloh ibn Masʼud bilan birga ekan, (Abdulloh) jamratul-Aqabaga keldi, vodiyning ichiga tushdi, unga roʻbaroʻ boʻldi va vodiyning ichidan (pastidan) unga yetti dona shagʻal tosh otdi, har bir tosh bilan birga takbir aytar edi. Men: «Ey Abu Abdurahmon, odamlar unga yuqori tomonidan tosh otadi-ku», dedim. U: «Undan oʻzga iloh boʻlmagan Zotga qasamki, mana shu — uning ustiga Baqara surasi nozil qilingan zotning turgan joyidir», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳажжож ибн Юсуф минбарда хутба қилиб туриб шундай деганини эшитдим: «Қуръонни Жибрил тартиблаганидек тартибланглар: ичида бақара (сигир) зикр қилинган сура, ичида нисолар (аёллар) зикр қилинган сура ва ичида Оли Имрон зикр қилинган сура». Сўнг мен Иброҳим билан учрашиб, унга (Ҳажжожнинг) бу сўзини айтдим. У (Ҳажжожни) сўкди ва деди: Менга Абдураҳмон ибн Язид ҳадис айтишича, у Абдуллоҳ ибн Масъуд билан бирга экан, (Абдуллоҳ) жамратул-Ақабага келди, водийнинг ичига тушди, унга рўбарў бўлди ва водийнинг ичидан (пастидан) унга етти дона шағал тош отди, ҳар бир тош билан бирга такбир айтар эди. Мен: «Эй Абу Абдураҳмон, одамлар унга юқори томонидан тош отади-ку», дедим. У: «Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Зотга қасамки, мана шу — унинг устига Бақара сураси нозил қилинган зотнинг турган жойидир», деди.
وَحَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ لاَ تَقُولُوا سُورَةُ الْبَقَرَةِ . وَاقْتَصَّا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Hajjojni: «Suratul-Baqara demanglar (balki Baqara surasi sodir boʻlgan sura denglar)», deganini eshitdim. Va ikkovi hadisni Ibn Musʼhir hadisi kabi (toʻliq) bayon qildilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Ҳажжожни: «Суратул-Бақара деманглар (балки Бақара сураси содир бўлган сура денглар)», деганини эшитдим. Ва иккови ҳадисни Ибн Мусъҳир ҳадиси каби (тўлиқ) баён қилдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan boshqa isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан бошқа иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ، الأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي، مُعَاوِيَةَ إِلَى آخِرِهِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ " فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ " . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا " مَنِ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ " . وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ وَكِيعٍ ذِكْرُ يَوْمِ الْقِيَامَةِ .
Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan oldingi hadisga oʻxshash, oxirigacha rivoyat qilinadi. Bu hadisda quyidagi ziyoda qilingan: «Kim bir musulmonning omonini buzsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Undan qiyomat kuni na farz va na nafl (toati) qabul qilinmaydi». Baʼzi rivoyatlarda esa ‹Kim oʻz otasidan boshqaga (otam deb) daʼvo qilsa› (degan soʻzlar) yoʻq, baʼzilarida esa qiyomat kunining zikri yoʻq.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан олдинги ҳадисга ўхшаш, охиригача ривоят қилинади. Бу ҳадисда қуйидаги зиёда қилинган: «Ким бир мусулмоннинг омонини бузса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Ундан қиёмат куни на фарз ва на нафл (тоати) қабул қилинмайди». Баъзи ривоятларда эса ‹Ким ўз отасидан бошқага (отам деб) даъво қилса› (деган сўзлар) йўқ, баъзиларида эса қиёмат кунининг зикри йўқ.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ، حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، الأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ وَلَمْ يَقُلْ " يَوْمَ الْقِيَامَةِ " وَزَادَ " وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shunga oʻxshash hadis rivoyat qilinadi, ammo «Qiyomat kuni» soʻzi aytilmagan va (quyidagi) ziyoda qilingan: «Musulmonlarning zimmasi (omonligi) birdir, uni ularning eng pasti (kamtarini) ham himoya qila oladi. Kim bir musulmonning zimmasini buzsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Qiyomat kuni undan na farz amal, na nafl amal qabul qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шунга ўхшаш ҳадис ривоят қилинади, аммо «Қиёмат куни» сўзи айтилмаган ва (қуйидаги) зиёда қилинган: «Мусулмонларнинг зиммаси (омонлиги) бирдир, уни уларнинг энг пасти (камтарини) ҳам ҳимоя қила олади. Ким бир мусулмоннинг зиммасини бузса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Қиёмат куни ундан на фарз амал, на нафл амал қабул қилинади».
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ جَرِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Ali (roziyallohu anhu)dan xuddi shu maʼnoda rivoyat qilinadi.Али (розияллоҳу анҳу)дан худди шу маънода ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ، أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan unga oʻxshash (hadis rivoyat qilindi).Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу иснод билан унга ўхшаш (ҳадис ривоят қилинди).
حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " وَكَانَ الآخَرُ لاَ يَسْتَنْزِهُ عَنِ الْبَوْلِ أَوْ مِنَ الْبَوْلِ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bu hadis shu (yuqoridagi) maʼno bilan rivoyat qilingan; faqat (bu rivoyatda): «ikkinchisi esa bavldan saqlanmas (poklanmas) edi» deyilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бу ҳадис шу (юқоридаги) маъно билан ривоят қилинган; фақат (бу ривоятда): «иккинчиси эса бавлдан сақланмас (покланмас) эди» дейилган.
وَحَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ، حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ فَلْيُزْرِعْهَا رَجُلاً " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan shu maʼnoda rivoyat qilinadi, faqat unda: «...uni oʻzi ekib-tiklasin yoki uni bir kishiga ektirsin», — deyilgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан шу маънода ривоят қилинади, фақат унда: «...уни ўзи экиб-тикласин ёки уни бир кишига эктирсин», — дейилган.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ - جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan boshqa yoʻllar bilan ham shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан бошқа йўллар билан ҳам шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنَاهُ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ وَأَبِي مُعَاوِيَةَ بَعْدَ قَوْلِهِ " إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ " . قَالَ قُلْتُ عَلَى حَالِ سَاعَتِي مِنَ الْكِبَرِ قَالَ " نَعَمْ " . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي مُعَاوِيَةَ " نَعَمْ عَلَى حَالِ سَاعَتِكَ مِنَ الْكِبَرِ " . وَفِي حَدِيثِ عِيسَى " فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيَبِعْهُ " . وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ " فَلْيُعِنْهُ عَلَيْهِ " . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ " فَلْيَبِعْهُ " . وَلاَ " فَلْيُعِنْهُ " . انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ " وَلاَ يُكَلِّفْهُ مَا يَغْلِبُهُ " .
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan mana shu isnod bilan rivoyat qilinadi. Zuhayr va Abu Muoviyaning hadisida u zotning ‹Sen shunday kishisanki, senda hali johiliyat (qoldigʻi) bor› degan soʻzlaridan keyin (Abu Zar): «Men: ‹Bu keksaygan choghimda hammi?› dedim, u zot: ‹Ha›, dedilar» degani ham qoʻshilgan. Abu Muoviyaning rivoyatida: «Ha, mana shu keksaygan choghingda ham» deyilgan. Isoning hadisida: «Agar unga qurbi yetmaydigan ishni yuklasa, uni sotib yuborsin» deyilgan. Zuhayrning hadisida: «U ishda unga yordamlashsin» deyilgan. Abu Muoviyaning hadisida na ‹uni sotsin›, na ‹unga yordamlashsin› degani bor — uning hadisi ‹Va unga qurbi yetmaydigan narsani yuklamasin› degan soʻzida tugagan.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснод билан ривоят қилинади. Зуҳайр ва Абу Муовиянинг ҳадисида у зотнинг ‹Сен шундай кишисанки, сенда ҳали жоҳилият (қолдиғи) бор› деган сўзларидан кейин (Абу Зар): «Мен: ‹Бу кексайган чогҳимда ҳамми?› дедим, у зот: ‹Ҳа›, дедилар» дегани ҳам қўшилган. Абу Муовиянинг ривоятида: «Ҳа, мана шу кексайган чогҳингда ҳам» дейилган. Исонинг ҳадисида: «Агар унга қурби етмайдиган ишни юкласа, уни сотиб юборсин» дейилган. Зуҳайрнинг ҳадисида: «У ишда унга ёрдамлашсин» дейилган. Абу Муовиянинг ҳадисида на ‹уни сотсин›, на ‹унга ёрдамлашсин› дегани бор — унинг ҳадиси ‹Ва унга қурби етмайдиган нарсани юкламасин› деган сўзида тугаган.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis al-Aʼmashdan shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис ал-Аъмашдан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِالإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا . نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ " وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ " .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis al-Aʼmashdan ikkala isnod bilan ham, Sufyon hadisiga oʻxshash rivoyat qilingan. Biroq (rovilar) hadisda u zotning «Undan oʻzga iloh yoʻq Zotga qasamki» degan soʻzini zikr qilmadilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис ал-Аъмашдан иккала иснод билан ҳам, Суфён ҳадисига ўхшаш ривоят қилинган. Бироқ (ровилар) ҳадисда у зотнинг «Ундан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки» деган сўзини зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، كُلُّهُمْ عَنْ عِيسَى، بْنِ يُونُسَ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ يَقُولُ " إِنْ سَرَقَ حَبْلاً وَإِنْ سَرَقَ بَيْضَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qilinadi. Faqat u: «Agar arqon oʻgʻirlasa va agar tuxum oʻgʻirlasa», — deydi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан худди шунга ўхшаш ривоят қилинади. Фақат у: «Агар арқон ўғирласа ва агар тухум ўғирласа», — дейди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَالأَشَجُّ وَإِسْحَاقُ كُلُّهُمْ عَنْ وَكِيعٍ، ح وَحَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا إِفْرَاغُ ثَلاَثِ حَفَنَاتٍ عَلَى الرَّأْسِ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَصْفُ الْوُضُوءِ كُلِّهِ يَذْكُرُ الْمَضْمَضَةَ وَالاِسْتِنْشَاقَ فِيهِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ ذِكْرُ الْمِنْدِيلِ .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ular ikkovining hadisida boshga uch hovuch (suv) quyish yoʻq. Vakiʼning hadisida butun tahorat tavsifi bor — unda mazmaza (ogʻiz chayish) va istinshoq (burunga suv tortish)ni zikr qiladi —; Abu Muoviyaning hadisida esa sochiqni zikr qilish yoʻq.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Улар икковининг ҳадисида бошга уч ҳовуч (сув) қуйиш йўқ. Вакиънинг ҳадисида бутун таҳорат тавсифи бор — унда мазмаза (оғиз чайиш) ва истиншоқ (бурунга сув тортиш)ни зикр қилади —; Абу Муовиянинг ҳадисида эса сочиқни зикр қилиш йўқ.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shunga oʻxshash (hadis).Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шунга ўхшаш (ҳадис).
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan boshqa isnod bilan ham xuddi shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан бошқа иснод билан ҳам худди шунга ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ،
خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ
.
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan ushbu isnod bilan shuning oʻxshashi rivoyat qilinadi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ушбу иснод билан шунинг ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا
الإِسْنَادِ وَقَدَّمَ مَجِيءَ الْجَارِيَةِ قَبْلَ مَجِيءِ الأَعْرَابِيِّ .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: yuqoridagi hadisning oʻzi shu isnod bilan (rivoyat qilingan). Bunda joriyaning kelishi aʼrobiyning kelishidan oldin keltirilgan.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: юқоридаги ҳадиснинг ўзи шу иснод билан (ривоят қилинган). Бунда жориянинг келиши аъробийнинг келишидан олдин келтирилган.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ،
بِهَذَا الإِسْنَادِ " إِذَا سَقَطَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ " . إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ الْحَدِيثِ " إِنَّ
الشَّيْطَانَ يَحْضُرُ أَحَدَكُمْ " .
Jobir (roziyallohu anhu)dan bu hadis biroz farqli lafz bilan: «Biringizning luqmasi tushib ketsa...» (deb) hadisning oxirigacha rivoyat qilinadi, biroq hadisning «Albatta, shayton biringizning yonida hozir boʻladi» (degan) avvali zikr qilinmagan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан бу ҳадис бироз фарқли лафз билан: «Бирингизнинг луқмаси тушиб кетса...» (деб) ҳадиснинг охиригача ривоят қилинади, бироқ ҳадиснинг «Албатта, шайтон бирингизнинг ёнида ҳозир бўлади» (деган) аввали зикр қилинмаган.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الأَعْمَشُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan xuddi shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан худди шунга ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، وَعُمَرُ بْنُ سَعْدٍ،
أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " إِنَّمَا
جُعِلْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan ushbu hadis rivoyat qilinadi va unda: «Men faqat Qosim qilib qoʻyilganman, oranglarda (oʻljani) taqsimlayman», deyildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ушбу ҳадис ривоят қилинади ва унда: «Мен фақат Қосим қилиб қўйилганман, орангларда (ўлжани) тақсимлайман», дейилди.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ،
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan ushbu hadis boshqa isnod bilan ham rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ушбу ҳадис бошқа иснод билан ҳам ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنَاهُ عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ
.
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: shu (hadis)ning xuddi shunga oʻxshashi (boshqa isnod bilan ham) rivoyat qilingan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: шу (ҳадис)нинг худди шунга ўхшаши (бошқа иснод билан ҳам) ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا
عَبْدُ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرَا فَقَطَعَ مِنْهُ عِرْقًا
.
Jobir (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan (rivoyat qilinadi). (Lekin) ular «undan bir tomirni kesib oldi» (degan soʻzlarni) zikr qilishmadi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан (ривоят қилинади). (Лекин) улар «ундан бир томирни кесиб олди» (деган сўзларни) зикр қилишмади.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ،
فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bu hadis shu isnod bilan shuning oʻxshashi (qilib rivoyat qilingan).Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бу ҳадис шу иснод билан шунинг ўхшаши (қилиб ривоят қилинган).
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِهِمَا لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَضَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ . وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ فَأُتِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أُجْلِسَ إِلَى جَنْبِهِ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُهُمُ التَّكْبِيرَ . وَفِي حَدِيثِ عِيسَى فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan shu isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi. Ularning ikkovining hadisida: «Rasululloh ﷺ oʻzi vafot etgan kasallik bilan kasal boʻlganlarida...» (deyilgan). Ibn Mushirning hadisida: «Rasululloh ﷺ keltirildilar, hatto uning (Abu Bakrning) yoniga oʻtkazib qoʻyildilar; Nabiy ﷺ odamlarga namoz oʻqitar, Abu Bakr esa ularga takbirni eshittirar edi» (deyilgan). Isoning hadisida: «Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqidilar, Abu Bakr esa u zotning yonida edi, Abu Bakr odamlarga (takbirni) eshittirardi» (deyilgan).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан шу иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади. Уларнинг икковининг ҳадисида: «Расулуллоҳ ﷺ ўзи вафот этган касаллик билан касал бўлганларида...» (дейилган). Ибн Муширнинг ҳадисида: «Расулуллоҳ ﷺ келтирилдилар, ҳатто унинг (Абу Бакрнинг) ёнига ўтказиб қўйилдилар; Набий ﷺ одамларга намоз ўқитар, Абу Бакр эса уларга такбирни эшиттирар эди» (дейилган). Исонинг ҳадисида: «Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқидилар, Абу Бакр эса у зотнинг ёнида эди, Абу Бакр одамларга (такбирни) эшиттирарди» (дейилган).
وَحَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، قَالاَ جَمِيعًا حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan al-Aʼmash ushbu isnod bilan shunga oʻxshashini rivoyat qiladi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ал-Аъмаш ушбу иснод билан шунга ўхшашини ривоят қилади.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan boshqa bir isnod bilan ham xuddi shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан бошқа бир иснод билан ҳам худди шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِيهِ سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ وَاضِعًا طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقَيْهِ . وَرِوَايَةُ أَبِي بَكْرٍ وَسُوَيْدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Kuraybning rivoyatida: «Uning ikki uchini yelkalariga qoʻygan holda», (deyilgan). Abu Bakr va Suvaydning rivoyatida esa: «Unga oʻralib olgan holda», (deyilgan).Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Курайбнинг ривоятида: «Унинг икки учини елкаларига қўйган ҳолда», (дейилган). Абу Бакр ва Сувайднинг ривоятида эса: «Унга ўралиб олган ҳолда», (дейилган).
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا
أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِهِمَا " وَلاَ
يَقُلِ الْعَبْدُ لِسَيِّدِهِ مَوْلاَىَ " . وَزَادَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ " فَإِنَّ مَوْلاَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ "
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qul oʻz xojasiga ‹mavloya (xojam)› demasin». Abu Muoviyaning rivoyatida esa: «Zero, sizning xojangiz Alloh azza va jalladir», degan qoʻshimcha bor.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қул ўз хожасига ‹мавлоя (хожам)› демасин». Абу Муовиянинг ривоятида эса: «Зеро, сизнинг хожангиз Аллоҳ азза ва жалладир», деган қўшимча бор.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ،
حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي الأَحْمَرَ - كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ،
بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Masruq (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan shunga oʻxshash (hadis rivoyat qilingan).Масруқ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: шу иснод билан шунга ўхшаш (ҳадис ривоят қилинган).