حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَرْوَزِيُّ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْحِمْصِيُّ، عَنْ بَقِيَّةَ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ شَابَ شَيْبَةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ . وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحِ ابْنُ يَزِيدَ الْحِمْصِيُّ .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida biror tola sochi oqarsa (qarisa), bu unga qiyomat kuni nur boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бирор тола сочи оқарса (қариса), бу унга қиёмат куни нур бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ عُتْبَةَ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ الأَسْوَدَ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى بَعِيرٍ مِنَ الْمَغْنَمِ فَلَمَّا سَلَّمَ أَخَذَ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ الْبَعِيرِ ثُمَّ قَالَ " وَلاَ يَحِلُّ لِي مِنْ غَنَائِمِكُمْ مِثْلُ هَذَا إِلاَّ الْخُمُسَ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ فِيكُمْ " .
Valid ibn Utba bizga aytib berdi, Valid bizga aytib berdi, Abdulloh ibn al-Alo bizga aytib berdiki, u Abu Sallom al-Asvadni eshitgan. U dedi: Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)ni shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ bizga gʻanimatdan boʻlgan bir tuyaga yuzlanib namoz oʻqib berdilar. Salom berganlaridan soʻng tuyaning yonidan bir tukni olib, soʻngra: «Sizlarning gʻanimatlaringizdan manabu (tukcha) ham menga halol emas, faqat xumsgina (halol), xums esa sizlarga qaytariladi», dedilar.Валид ибн Утба бизга айтиб берди, Валид бизга айтиб берди, Абдуллоҳ ибн ал-Ало бизга айтиб бердики, у Абу Саллом ал-Асвадни эшитган. У деди: Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)ни шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ бизга ғаниматдан бўлган бир туяга юзланиб намоз ўқиб бердилар. Салом берганларидан сўнг туянинг ёнидан бир тукни олиб, сўнгра: «Сизларнинг ғаниматларингиздан манабу (тукча) ҳам менга ҳалол эмас, фақат хумсгина (ҳалол), хумс эса сизларга қайтарилади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي الْفَيْضِ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ، - رَجُلٍ مِنْ حِمْيَرَ - قَالَ كَانَ بَيْنَ مُعَاوِيَةَ وَبَيْنَ الرُّومِ عَهْدٌ وَكَانَ يَسِيرُ نَحْوَ بِلاَدِهِمْ حَتَّى إِذَا انْقَضَى الْعَهْدُ غَزَاهُمْ فَجَاءَ رَجُلٌ عَلَى فَرَسٍ أَوْ بِرْذَوْنٍ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَفَاءٌ لاَ غَدْرٌ فَنَظَرُوا فَإِذَا عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ مُعَاوِيَةُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ فَلاَ يَشُدُّ عُقْدَةً وَلاَ يَحُلُّهَا حَتَّى يَنْقَضِيَ أَمَدُهَا أَوْ يَنْبِذَ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ " . فَرَجَعَ مُعَاوِيَةُ .
Hafs ibn Umar an-Namariy bizga Shuʼba orqali rivoyat qilib aytdi, u Abul-Fayzdan, u Sulaym ibn Omirdan — Himyardan boʻlgan bir kishidan — rivoyat qildi: Muoviya bilan rumliklar (Vizantiya) oʻrtasida ahd-paymon bor edi. U (Muoviya) ahd muddati tugay deganda jang qilish uchun ularning yurtlari tomon yurar edi. Shunda bir kishi ot yoki yoʻrgʻa ot ustida kelib: «Allohu akbar, Allohu akbar! Ahdga vafo qilinsin, xiyonat boʻlmasin!» deyardi. Qarashsa, u Amr ibn Abasa ekan. Muoviya uning oldiga (odam) yuborib, undan (bu haqda) soʻradi. U: «Men Rasulullohni ﷺ: ‹Kimning biron qavm bilan ahd-paymoni boʻlsa, uning muddati tugamaguncha yoki teng ravishda (ogohlantirib) ularga ahdni qaytarib bermaguncha, dugunni mahkamlamasin ham, yechmasin ham (ahd bilan oʻ ynashmasin)›, deb aytayotganlarini eshitdim», dedi. Shunda Muoviya (yurishidan) qaytdi.Ҳафс ибн Умар ан-Намарий бизга Шуъба орқали ривоят қилиб айтди, у Абул-Файздан, у Сулайм ибн Омирдан — Ҳимярдан бўлган бир кишидан — ривоят қилди: Муовия билан румликлар (Византия) ўртасида аҳд-паймон бор эди. У (Муовия) аҳд муддати тугай деганда жанг қилиш учун уларнинг юртлари томон юрар эди. Шунда бир киши от ёки йўрға от устида келиб: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар! Аҳдга вафо қилинсин, хиёнат бўлмасин!» деярди. Қарашса, у Амр ибн Абаса экан. Муовия унинг олдига (одам) юбориб, ундан (бу ҳақда) сўради. У: «Мен Расулуллоҳни ﷺ: ‹Кимнинг бирон қавм билан аҳд-паймони бўлса, унинг муддати тугамагунча ёки тенг равишда (огоҳлантириб) уларга аҳдни қайтариб бермагунча, дугунни маҳкамламасин ҳам, ечмасин ҳам (аҳд билан ў йнашмасин)›, деб айтаётганларини эшитдим», деди. Шунда Муовия (юришидан) қайтди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، - هُوَ ابْنُ سَعْدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو يَحْيَى، سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ وَضَمْرَةُ بْنُ حَبِيبٍ وَأَبُو طَلْحَةَ نُعَيْمُ بْنُ زِيَادٍ قَالُوا سَمِعْنَا أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ، يَقُولُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الْوُضُوءُ قَالَ " أَمَّا الْوُضُوءُ فَإِنَّكَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَغَسَلْتَ كَفَّيْكَ فَأَنْقَيْتَهُمَا خَرَجَتْ خَطَايَاكَ مِنْ بَيْنِ أَظْفَارِكَ وَأَنَامِلِكَ فَإِذَا مَضْمَضْتَ وَاسْتَنْشَقْتَ مَنْخِرَيْكَ وَغَسَلْتَ وَجْهَكَ وَيَدَيْكَ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَمَسَحْتَ رَأْسَكَ وَغَسَلْتَ رِجْلَيْكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ اغْتَسَلْتَ مِنْ عَامَّةِ خَطَايَاكَ فَإِنْ أَنْتَ وَضَعْتَ وَجْهَكَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَجْتَ مِنْ خَطَايَاكَ كَيَوْمَ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ " . قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقُلْتُ يَا عَمْرُو بْنَ عَبَسَةَ انْظُرْ مَا تَقُولُ أَكُلُّ هَذَا يُعْطَى فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَدَنَا أَجَلِي وَمَا بِي مِنْ فَقْرٍ فَأَكْذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَقَدْ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, taharat qanday boʻladi?» dedim. U zot: «Taharatga kelsak, sen taharat qilib, ikki kaftingni yuvib tozalaganingda, gunohlaring tirnoqlaring va barmoq uchlaring orasidan chiqib ketadi. Ogʻzingni chayib, burun teshiklaringga suv tortib, yuzingni va qoʻllaringni tirsaklargacha yuvib, boshingga mash tortib, oyoqlaringni toʻpiqlargacha yuvsang, umumiy gunohlaringdan poklanasan. Agar sen yuzingni Alloh azza va jalla uchun qoʻysang, onang seni tuqqan kunidek gunohlaringdan chiqasan», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, таҳарат қандай бўлади?» дедим. У зот: «Таҳаратга келсак, сен таҳарат қилиб, икки кафтингни ювиб тозалаганингда, гуноҳларинг тирноқларинг ва бармоқ учларинг орасидан чиқиб кетади. Оғзингни чайиб, бурун тешикларингга сув тортиб, юзингни ва қўлларингни тирсакларгача ювиб, бошингга маш тортиб, оёқларингни тўпиқларгача ювсанг, умумий гуноҳларингдан покланасан. Агар сен юзингни Аллоҳ азза ва жалла учун қўйсанг, онанг сени туққан кунидек гуноҳларингдан чиқасан», дедилар.
أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُلَيْمَانَ، وَأَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَيُّوبُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَسَنٌ أَخْبَرَنِي شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ طَلْقٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْلَمَ مَعَكَ قَالَ " حُرٌّ وَعَبْدٌ " . قُلْتُ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ أَقْرَبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ أُخْرَى قَالَ " نَعَمْ جَوْفُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَصَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى تُصَلِّيَ الصُّبْحَ ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَمَا دَامَتْ " . وَقَالَ أَيُّوبُ فَمَا دَامَتْ " كَأَنَّهَا حَجَفَةٌ حَتَّى تَنْتَشِرَ ثُمَّ صَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى يَقُومَ الْعَمُودُ عَلَى ظِلِّهِ ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَزُولَ الشَّمْسُ فَإِنَّ جَهَنَّمَ تُسْجَرُ نِصْفَ النَّهَارِ ثُمَّ صَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى تُصَلِّيَ الْعَصْرَ ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ وَتَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Yo Rasululloh, siz bilan birga kim islomni qabul qildi?› dedim. U zot: ‹Hur va qul›, dedilar. Men: ‹Alloh azza va jallaga boshqasidan koʻra yaqinroq boʻlgan biror soat bormi?› dedim. U zot: ‹Ha, kechaning oxirgi qismi. Bas, subhni oʻqiguningcha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh chiqib, u qalqonga oʻxshab tarqalguncha toʻxta. Soʻng ustunning soyasi ustiga tik boʻlguncha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh ogʻguncha toʻxta, chunki jahannam kunning oʻrtasida qizdiriladi. Soʻng asrni oʻqiguningcha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh botguncha toʻxta, chunki u shaytonning ikki shoxi orasida botadi va shaytonning ikki shoxi orasida chiqadi›, dedilar.»Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, сиз билан бирга ким исломни қабул қилди?› дедим. У зот: ‹Ҳур ва қул›, дедилар. Мен: ‹Аллоҳ азза ва жаллага бошқасидан кўра яқинроқ бўлган бирор соат борми?› дедим. У зот: ‹Ҳа, кечанинг охирги қисми. Бас, субҳни ўқигунингча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш чиқиб, у қалқонга ўхшаб тарқалгунча тўхта. Сўнг устуннинг сояси устига тик бўлгунча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш оғгунча тўхта, чунки жаҳаннам куннинг ўртасида қиздирилади. Сўнг асрни ўқигунингча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш ботгунча тўхта, чунки у шайтоннинг икки шохи орасида ботади ва шайтоннинг икки шохи орасида чиқади›, дедилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ بَحِيرٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ بَنَى مَسْجِدًا يُذْكَرُ اللَّهُ فِيهِ بَنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki Allohning nomi zikr qilinadigan bir masjid qursa, Alloh azza va jalla unga jannatda bir uy quradi», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки Аллоҳнинг номи зикр қилинадиган бир масжид қурса, Аллоҳ азза ва жалла унга жаннатда бир уй қуради», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ طَلْقٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ خَرَّتْ خَطَايَاهُ مِنْ يَدَيْهِ فَإِذَا غَسَلَ وَجْهَهُ خَرَّتْ خَطَايَاهُ مِنْ وَجْهِهِ فَإِذَا غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ خَرَّتْ خَطَايَاهُ مِنْ ذِرَاعَيْهِ وَرَأْسِهِ فَإِذَا غَسَلَ رِجْلَيْهِ خَرَّتْ خَطَايَاهُ مِنْ رِجْلَيْهِ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda taharat qilib, qoʻllarini yuvsa, xatolari qoʻllaridan toʻkiladi. Yuzini yuvsa, xatolari yuzidan toʻkiladi. Bilaklarini yuvib, boshiga mash tortsa, xatolari bilaklari va boshidan toʻkiladi. Oyoqlarini yuvsa, xatolari oyoqlaridan toʻkiladi», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда таҳарат қилиб, қўлларини ювса, хатолари қўлларидан тўкилади. Юзини ювса, хатолари юзидан тўкилади. Билакларини ювиб, бошига маш тортса, хатолари билаклари ва бошидан тўкилади. Оёқларини ювса, хатолари оёқларидан тўкилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ ذَكْوَانَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الْجِهَادِ أَفْضَلُ قَالَ " مَنْ أُهْرِيقَ دَمُهُ وَعُقِرَ جَوَادُهُ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, qaysi jihod afzalroq?», dedim. U zot: «Kimning qoni toʻkilsa va oti yaralansa (oʻsha kishining jihodi afzaldir)», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси жиҳод афзалроқ?», дедим. У зот: «Кимнинг қони тўкилса ва оти яраланса (ўша кишининг жиҳоди афзалдир)», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ رَمَى الْعَدُوَّ بِسَهْمٍ فَبَلَغَ سَهْمُهُ الْعَدُوَّ أَصَابَ أَوْ أَخْطَأَ فَيَعْدِلُ رَقَبَةً " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning: «Kim dushmanga oʻq otsa va uning oʻqi dushmanga etib borsa, tegdimi yo tegmadimi, bu bir qul ozod qilishga barobardir», deganlarini eshitdim.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким душманга ўқ отса ва унинг ўқи душманга этиб борса, тегдими ё тегмадими, бу бир қул озод қилишга баробардир», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ طَلْقٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ أُخْرَى قَالَ " نَعَمْ. جَوْفُ اللَّيْلِ الأَوْسَطُ. فَصَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى يَطْلُعَ الصُّبْحُ. ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَمَا دَامَتْ كَأَنَّهَا حَجَفَةٌ حَتَّى تَنْتَشِرَ. ثُمَّ صَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى يَقُومَ الْعَمُودُ عَلَى ظِلِّهِ. ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَزُولَ الشَّمْسُ فَإِنَّ جَهَنَّمَ تُسْجَرُ نِصْفَ النَّهَارِ. ثُمَّ صَلِّ مَا بَدَا لَكَ حَتَّى تُصَلِّيَ الْعَصْرَ. ثُمَّ انْتَهِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ، فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ وَتَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Allohga boshqasidan koʻra sevimliroq boʻlgan bir soat bormi?» dedim. U zot: «Ha, kechaning oʻrta qismi. Bas, tong otguncha xohlaganingcha namoz oʻqiy ber. Soʻng quyosh chiqquncha toʻxta va u qalqonga oʻxshab turgan ekan, yoyilib ketguncha toʻxta. Soʻng ustun oʻz soyasi ustida tik turguncha (yaʼni peshin boʻlguncha) xohlaganingcha namoz oʻqiy ber. Soʻng quyosh ogʻguncha toʻxta, chunki kunduzning oʻrtasida jahannam qizdiriladi. Soʻng asr namozini oʻqiguningcha xohlaganingcha namoz oʻqiy ber. Soʻng quyosh botguncha toʻxta, chunki u shayton ikki shoxi orasidan botadi va shayton ikki shoxi orasidan chiqadi», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Аллоҳга бошқасидан кўра севимлироқ бўлган бир соат борми?» дедим. У зот: «Ҳа, кечанинг ўрта қисми. Бас, тонг отгунча хоҳлаганингча намоз ўқий бер. Сўнг қуёш чиққунча тўхта ва у қалқонга ўхшаб турган экан, ёйилиб кетгунча тўхта. Сўнг устун ўз сояси устида тик тургунча (яъни пешин бўлгунча) хоҳлаганингча намоз ўқий бер. Сўнг қуёш оғгунча тўхта, чунки кундузнинг ўртасида жаҳаннам қиздирилади. Сўнг аср намозини ўқигунингча хоҳлаганингча намоз ўқий бер. Сўнг қуёш ботгунча тўхта, чунки у шайтон икки шохи орасидан ботади ва шайтон икки шохи орасидан чиқади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ طَلْقٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْلَمَ مَعَكَ قَالَ " حُرٌّ وَعَبْدٌ " . قُلْتُ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ أَقْرَبُ إِلَى اللَّهِ مِنْ أُخْرَى قَالَ " نَعَمْ جَوْفُ اللَّيْلِ الأَوْسَطُ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: ‹Yo Rasululloh, siz bilan birga kim islomga kirgan?› dedim. U zot: ‹Bir hur va bir qul›, dedilar. ‹Kechaning biror soati Allohga boshqasidan yaqinroqmi?› dedim. U zot: ‹Ha, kechaning oxirgi yarmi›, dedilar.»Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, сиз билан бирга ким исломга кирган?› дедим. У зот: ‹Бир ҳур ва бир қул›, дедилар. ‹Кечанинг бирор соати Аллоҳга бошқасидан яқинроқми?› дедим. У зот: ‹Ҳа, кечанинг охирги ярми›, дедилар.»
- وعن عمرو بن عبسة رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: من رمى بسهم في سبيل الله فهو له عدل محررة: ((رواه أبو داود، والترمذي وقال: حديث حسن صحيح. )).
Abu Najih as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim Alloh yoʻlida bir oʻq otsa, bu unga bir qul ozod qilganchalik (savob) boʻladi», deganlarini eshitdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir. Abu Najih — Amr ibn Abasa as-Sulamiydir, Abdulloh ibn al-Azraq esa Abdulloh ibn Zayddir.Абу Нажиҳ ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким Аллоҳ йўлида бир ўқ отса, бу унга бир қул озод қилганчалик (савоб) бўлади», деганларини эшитдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир. Абу Нажиҳ — Амр ибн Абаса ас-Суламийдир, Абдуллоҳ ибн ал-Азрақ эса Абдуллоҳ ибн Зайддир.
عَن عَمْرو بن عبسة قَالَ: أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُول الله من تبعك عَلَى هَذَا الْأَمْرِ قَالَ حُرٌّ وَعَبْدٌ قُلْتُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ طِيبُ الْكَلَامِ وَإِطْعَامُ الطَّعَامِ قُلْتُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الصَّبْرُ وَالسَّمَاحَةُ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الْإِيمَانِ أَفْضَلُ قَالَ خُلُقٌ حَسَنٌ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ قَالَ طُولُ الْقُنُوتِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الْهِجْرَةِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْ تَهْجُرَ مَا كره رَبك عز وَجل قَالَ قلت فَأَيُّ الْجِهَادِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ عُقِرَ جَوَادُهُ وَأُهْرِيقَ دَمُهُ قَالَ قُلْتُ أَيُّ السَّاعَاتِ أَفْضَلُ قَالَ جَوف اللَّيْل الآخر. . . رَوَاهُ أَحْمد
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Yo Rasululloh, siz bilan birga kim islomni qabul qildi?› dedim. U zot: ‹Hur va qul›, dedilar. Men: ‹Alloh azza va jallaga boshqasidan koʻra yaqinroq boʻlgan biror soat bormi?› dedim. U zot: ‹Ha, kechaning oxirgi qismi. Bas, subhni oʻqiguningcha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh chiqib, u qalqonga oʻxshab tarqalguncha toʻxta. Soʻng ustunning soyasi ustiga tik boʻlguncha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh ogʻguncha toʻxta, chunki jahannam kunning oʻrtasida qizdiriladi. Soʻng asrni oʻqiguningcha xohlaganingcha namoz oʻqi, soʻng quyosh botguncha toʻxta, chunki u shaytonning ikki shoxi orasida botadi va shaytonning ikki shoxi orasida chiqadi›, dedilar.»Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, сиз билан бирга ким исломни қабул қилди?› дедим. У зот: ‹Ҳур ва қул›, дедилар. Мен: ‹Аллоҳ азза ва жаллага бошқасидан кўра яқинроқ бўлган бирор соат борми?› дедим. У зот: ‹Ҳа, кечанинг охирги қисми. Бас, субҳни ўқигунингча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш чиқиб, у қалқонга ўхшаб тарқалгунча тўхта. Сўнг устуннинг сояси устига тик бўлгунча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш оғгунча тўхта, чунки жаҳаннам куннинг ўртасида қиздирилади. Сўнг асрни ўқигунингча хоҳлаганингча намоз ўқи, сўнг қуёш ботгунча тўхта, чунки у шайтоннинг икки шохи орасида ботади ва шайтоннинг икки шохи орасида чиқади›, дедилар.»
وَعَن عَمْرو بن عبسة أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِيُذْكَرَ اللَّهُ فِيهِ بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ وَمَنْ أَعْتَقَ نَفْسًا مُسْلِمَةً كَانَتْ فِدْيَتَهُ مِنْ جَهَنَّمَ. وَمَنْ شَابَ شَيْبَةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْم الْقِيَامَة» . رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim Alloh yoʻlida bir oʻq otib, dushmanga yetkazsa, xato qilsa ham, tegizsa ham, bu unga bir qulni ozod qilishga teng boʻladi. Kim musulmon bir qulni ozod qilsa, uning har bir aʼzosi undan bir aʼzoni jahannam olovidan qutqaruvchi fidya boʻladi. Kim Alloh yoʻlida bir tuk oqartirsa, bu unga qiyomat kunida nur boʻladi», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким Аллоҳ йўлида бир ўқ отиб, душманга етказса, хато қилса ҳам, тегизса ҳам, бу унга бир қулни озод қилишга тенг бўлади. Ким мусулмон бир қулни озод қилса, унинг ҳар бир аъзоси ундан бир аъзони жаҳаннам оловидан қутқарувчи фидя бўлади. Ким Аллоҳ йўлида бир тук оқартирса, бу унга қиёмат кунида нур бўлади», дедилар.
وَعَن عمْرو بن عَبَسةَ قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بَعِيرٍ مِنَ الْمَغْنَمِ فَلَمَّا سَلَّمَ أَخَذَ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ الْبَعِيرِ ثُمَّ قَالَ: «وَلَا يَحِلُّ لِي مِنْ غَنَائِمِكُمْ مِثْلُ هَذَا إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ فِيكُمْ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Valid ibn Utba bizga aytib berdi, Valid bizga aytib berdi, Abdulloh ibn al-Alo bizga aytib berdiki, u Abu Sallom al-Asvadni eshitgan. U dedi: Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)ni shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ bizga gʻanimatdan boʻlgan bir tuyaga yuzlanib namoz oʻqib berdilar. Salom berganlaridan soʻng tuyaning yonidan bir tukni olib, soʻngra: «Sizlarning gʻanimatlaringizdan manabu (tukcha) ham menga halol emas, faqat xumsgina (halol), xums esa sizlarga qaytariladi», dedilar.Валид ибн Утба бизга айтиб берди, Валид бизга айтиб берди, Абдуллоҳ ибн ал-Ало бизга айтиб бердики, у Абу Саллом ал-Асвадни эшитган. У деди: Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)ни шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ бизга ғаниматдан бўлган бир туяга юзланиб намоз ўқиб бердилар. Салом берганларидан сўнг туянинг ёнидан бир тукни олиб, сўнгра: «Сизларнинг ғаниматларингиздан манабу (тукча) ҳам менга ҳалол эмас, фақат хумсгина (ҳалол), хумс эса сизларга қайтарилади», дедилар.
وَعَن عَمْرو بن عبسة قَالَ: قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَقُلْتُ: أَخْبِرْنِي عَنِ الصَّلَاةِ فَقَالَ: «صَلِّ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أقصر عَن الصَّلَاة حَتَّى تَطْلُعُ الشَّمْسُ حَتَّى تَرْتَفِعَ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ حِينَ تَطْلَعُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَحِينَئِذٍ يَسْجُدُ لَهَا الْكُفَّارُ ثُمَّ صَلِّ فَإِنَّ الصَّلَاةَ مَشْهُودَةٌ مَحْضُورَةٌ حَتَّى يَسْتَقِلَّ الظِّلُّ بِالرُّمْحِ ثُمَّ أَقْصِرْ عَنِ الصَّلَاةِ فَإِنَّ حِينَئِذٍ تُسْجَرُ جَهَنَّمُ فَإِذَا أَقْبَلَ الْفَيْءُ فَصَلِّ فَإِنَّ الصَّلَاةَ مَشْهُودَةٌ مَحْضُورَةٌ حَتَّى تُصَلِّيَ الْعَصْرَ ثُمَّ أَقْصِرْ عَنِ الصَّلَاةِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَحِينَئِذٍ يسْجد لَهَا الْكفَّار» قَالَ فَقلت يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَالْوُضُوءُ حَدِّثْنِي عَنْهُ قَالَ: «مَا مِنْكُم رجل يقرب وضوءه فيتمضمض ويستنشق فينتثر إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا وَجْهِهِ وَفِيهِ وَخَيَاشِيمِهِ ثُمَّ إِذَا غَسَلَ وَجْهَهُ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا وَجْهِهِ مِنْ أَطْرَافِ لِحْيَتِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَغْسِلُ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا يَدَيْهِ مِنْ أَنَامِلِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَمْسَحُ رَأْسَهُ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا رَأْسِهِ مِنْ أَطْرَافِ شَعْرِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا رِجْلَيِهِ مِنْ أَنَامِلِهِ مَعَ الْمَاءِ فَإِنْ هُوَ قَامَ فَصَلَّى فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَمَجَّدَهُ بِالَّذِي هُوَ لَهُ أَهْلٌ وَفَرَّغَ قَلْبَهُ لِلَّهِ إِلَّا انْصَرَفَ مِنْ خَطِيئَتِهِ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ» . رَوَاهُ مُسلم
Amr ibn Abasa as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men johiliyatda boʻlgan paytimda, odamlar zalolatda, ular hech narsa (haq yoʻl) ustida emaslar va butlarga sigʻinmoqdalar, deb oʻylar edim. Soʻng men Makkada bir kishi haqida — u (peygʻambarlik) xabarlarini bermoqda, deb eshitdim. Shunda men ulovimga mindim va uning oldiga keldim. Rasululloh ﷺ oʻsha paytda yashirinib yurardilar, qavmlari u zotga nisbatan dadil (jurʼatli) edilar. Men muloyimlik bilan harakat qilib, nihoyat Makkada u zotning huzuriga kirdim va u zotga: «Sen kimsan?» dedim. U zot: «Men Nabiyman», dedilar. Men: «Nabiy nima?» dedim. U zot: «Meni Alloh yuborgan», dedilar. Men: «Seni nima bilan yuborgan?» dedim. U zot: «Meni qarindoshlik aloqalarini ulash, butlarni sindirish va Allohni yagona deb tanish — Unga hech narsa sherik qilinmasligi (uchun) yubordi», dedilar. Men u zotga: «Bu (ish)da kim sen bilan birga?» dedim. U zot: «Bir hur (ozod kishi) va bir qul», dedilar. (Rovjy) dedi: Oʻsha kunda u zotga iymon keltirganlardan Abu Bakr va Bilol u zot bilan birga edi. Men: «Men senga ergashaman», dedim. U zot: «Sen bu kuning bilan bunga qodir boʻlolmaysan. Mening holimni va odamlarning holini koʻrmayapsanmi? Lekin ahlingga qayt, qachon mening gʻolib boʻlganimni eshitsang, mening oldimga kel», dedilar. (Amr) dedi: Men ahlimning oldiga ketdim, Rasululloh ﷺ Madinaga keldilar, men esa ahlim ichida edim. U zot Madinaga kelganida men xabarlarni surishtirib, odamlardan soʻray boshladim, nihoyat mening oldimga Yasrib ahlidan — Madina ahlidan bir nechta kishi keldi. Men: «Madinaga kelgan u kishi nima qildi?» dedim. Ular: «Odamlar unga shoshilib (kelmoqdalar), qavmlari uni oʻldirmoqchi boʻldilar, lekin bunga qodir boʻlolmadilar», deyishdi. Shunda men Madinaga keldim va u zotning huzuriga kirdim hamda: «Yo Rasululloh, meni tanidingizmi?» dedim. U zot: «Ha, sen Makkada menga yoʻliqqan kishisan», dedilar. (Amr) dedi: Men: «Ha, shunday», dedim. Soʻng: «Yo Nabiyalloh, Alloh sizga oʻrgatgan, men esa bilmaydigan narsalardan menga xabar bering. Menga namoz haqida xabar bering», dedim. U zot: «Subh namozini oʻqi, soʻng quyosh chiqib koʻtarilgunga qadar namozdan tiyil, chunki u chiqar paytida shaytonning ikki shoxi orasidan chiqadi va oʻsha paytda kofirlar unga sajda qiladilar. Soʻng namoz oʻqi, chunki soʻyani nayza (boʻyiga teng) qisqargunga qadar namozga (farishtalar) guvoh boʻladilar, hozir boʻladilar. Soʻng namozdan tiyil, chunki oʻsha paytda jahannam qizdiriladi. Soʻng (quyoshdan keyingi) soya kelganida namoz oʻqi, chunki namozga guvoh boʻladilar, hozir boʻladilar, toki asrni oʻqiguningcha. Soʻng quyosh botgunga qadar namozdan tiyil, chunki u shaytonning ikki shoxi orasidan botadi va oʻsha paytda kofirlar unga sajda qiladilar», dedilar. (Amr) dedi: Men: «Yo Nabiyalloh, taharat haqida menga ayting», dedim. U zot: «Sizlardan biror kishi taharat suvini yaqinlashtirib (taharat qilar ekan), ogʻzini chayib, burniga suv tortib (qaytarib) chiqarsa, albatta, uning yuzi, ogʻzi va burni xatolari toʻkilib tushadi. Soʻng Alloh buyurganidek yuzini yuvsa, albatta, uning yuzi xatolari soqolining uchlaridan suv bilan toʻkilib tushadi. Soʻng qoʻllarini tirsaklarigacha yuvsa, albatta, qoʻllari xatolari barmoq uchlaridan suv bilan toʻkilib tushadi. Soʻng boshiga masʼh tortsa, albatta, boshi xatolari soch uchlaridan suv bilan toʻkilib tushadi. Soʻng oyoqlarini toʻpiqlargacha yuvsa, albatta, oyoqlari xatolari barmoq uchlaridan suv bilan toʻkilib tushadi. Agar u turib namoz oʻqisa, Allohga hamd aytib, Unga sano aytib, Unga loyiq (sifat)lar bilan Uni ulugʻlab va qalbini Alloh uchun boʻshatsa, albatta, gunohlaridan onasi uni tuqqan kunidagidek (pok) holda qaytadi», dedilar. Amr ibn Abasa bu hadisni Rasululloh ﷺ ning sahobasi Abu Umomaga aytib berdi. Shunda Abu Umoma unga: «Ey Amr ibn Abasa, nima deyotganingni oʻylab koʻr — bir maqomning oʻzida bu kishiga (shuncha) ato qilinishini (aytyapsanmi)?» dedi. Amr: «Ey Abu Umoma, men keksaydim, suyagim qaridi, ajalim yaqinlashdi, Allohga va Rasulullohga yolgʻon toʻqishimga hech qanday ehtiyojim yoʻq. Agar men buni Rasululloh ﷺ dan bir marta, yoki ikki marta, yoki uch marta — toki yetti martagacha sanadi — eshitgan boʻlsam edi, uni hech qachon aytmagan boʻlardim, lekin men buni undan ham koʻproq eshitganman», dedi.Амр ибн Абаса ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен жоҳилиятда бўлган пайтимда, одамлар залолатда, улар ҳеч нарса (ҳақ йўл) устида эмаслар ва бутларга сиғинмоқдалар, деб ўйлар эдим. Сўнг мен Маккада бир киши ҳақида — у (пейғамбарлик) хабарларини бермоқда, деб эшитдим. Шунда мен уловимга миндим ва унинг олдига келдим. Расулуллоҳ ﷺ ўша пайтда яшириниб юрардилар, қавмлари у зотга нисбатан дадил (журъатли) эдилар. Мен мулойимлик билан ҳаракат қилиб, ниҳоят Маккада у зотнинг ҳузурига кирдим ва у зотга: «Сен кимсан?» дедим. У зот: «Мен Набийман», дедилар. Мен: «Набий нима?» дедим. У зот: «Мени Аллоҳ юборган», дедилар. Мен: «Сени нима билан юборган?» дедим. У зот: «Мени қариндошлик алоқаларини улаш, бутларни синдириш ва Аллоҳни ягона деб таниш — Унга ҳеч нарса шерик қилинмаслиги (учун) юборди», дедилар. Мен у зотга: «Бу (иш)да ким сен билан бирга?» дедим. У зот: «Бир ҳур (озод киши) ва бир қул», дедилар. (Ровжй) деди: Ўша кунда у зотга иймон келтирганлардан Абу Бакр ва Билол у зот билан бирга эди. Мен: «Мен сенга эргашаман», дедим. У зот: «Сен бу кунинг билан бунга қодир бўлолмайсан. Менинг ҳолимни ва одамларнинг ҳолини кўрмаяпсанми? Лекин аҳлингга қайт, қачон менинг ғолиб бўлганимни эшитсанг, менинг олдимга кел», дедилар. (Амр) деди: Мен аҳлимнинг олдига кетдим, Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келдилар, мен эса аҳлим ичида эдим. У зот Мадинага келганида мен хабарларни суриштириб, одамлардан сўрай бошладим, ниҳоят менинг олдимга Ясриб аҳлидан — Мадина аҳлидан бир нечта киши келди. Мен: «Мадинага келган у киши нима қилди?» дедим. Улар: «Одамлар унга шошилиб (келмоқдалар), қавмлари уни ўлдирмоқчи бўлдилар, лекин бунга қодир бўлолмадилар», дейишди. Шунда мен Мадинага келдим ва у зотнинг ҳузурига кирдим ҳамда: «Ё Расулуллоҳ, мени танидингизми?» дедим. У зот: «Ҳа, сен Маккада менга йўлиққан кишисан», дедилар. (Амр) деди: Мен: «Ҳа, шундай», дедим. Сўнг: «Ё Набияллоҳ, Аллоҳ сизга ўргатган, мен эса билмайдиган нарсалардан менга хабар беринг. Менга намоз ҳақида хабар беринг», дедим. У зот: «Субҳ намозини ўқи, сўнг қуёш чиқиб кўтарилгунга қадар намоздан тийил, чунки у чиқар пайтида шайтоннинг икки шохи орасидан чиқади ва ўша пайтда кофирлар унга сажда қиладилар. Сўнг намоз ўқи, чунки сўяни найза (бўйига тенг) қисқаргунга қадар намозга (фаришталар) гувоҳ бўладилар, ҳозир бўладилар. Сўнг намоздан тийил, чунки ўша пайтда жаҳаннам қиздирилади. Сўнг (қуёшдан кейинги) соя келганида намоз ўқи, чунки намозга гувоҳ бўладилар, ҳозир бўладилар, токи асрни ўқигунингча. Сўнг қуёш ботгунга қадар намоздан тийил, чунки у шайтоннинг икки шохи орасидан ботади ва ўша пайтда кофирлар унга сажда қиладилар», дедилар. (Амр) деди: Мен: «Ё Набияллоҳ, таҳарат ҳақида менга айтинг», дедим. У зот: «Сизлардан бирор киши таҳарат сувини яқинлаштириб (таҳарат қилар экан), оғзини чайиб, бурнига сув тортиб (қайтариб) чиқарса, албатта, унинг юзи, оғзи ва бурни хатолари тўкилиб тушади. Сўнг Аллоҳ буюрганидек юзини ювса, албатта, унинг юзи хатолари соқолининг учларидан сув билан тўкилиб тушади. Сўнг қўлларини тирсакларигача ювса, албатта, қўллари хатолари бармоқ учларидан сув билан тўкилиб тушади. Сўнг бошига масъҳ тортса, албатта, боши хатолари соч учларидан сув билан тўкилиб тушади. Сўнг оёқларини тўпиқларгача ювса, албатта, оёқлари хатолари бармоқ учларидан сув билан тўкилиб тушади. Агар у туриб намоз ўқиса, Аллоҳга ҳамд айтиб, Унга сано айтиб, Унга лойиқ (сифат)лар билан Уни улуғлаб ва қалбини Аллоҳ учун бўшатса, албатта, гуноҳларидан онаси уни туққан кунидагидек (пок) ҳолда қайтади», дедилар. Амр ибн Абаса бу ҳадисни Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаси Абу Умомага айтиб берди. Шунда Абу Умома унга: «Эй Амр ибн Абаса, нима деётганингни ўйлаб кўр — бир мақомнинг ўзида бу кишига (шунча) ато қилинишини (айтяпсанми)?» деди. Амр: «Эй Абу Умома, мен кексайдим, суягим қариди, ажалим яқинлашди, Аллоҳга ва Расулуллоҳга ёлғон тўқишимга ҳеч қандай эҳтиёжим йўқ. Агар мен буни Расулуллоҳ ﷺ дан бир марта, ёки икки марта, ёки уч марта — токи етти мартагача санади — эшитган бўлсам эди, уни ҳеч қачон айтмаган бўлардим, лекин мен буни ундан ҳам кўпроқ эшитганман», деди.
وَعَن عَمْرو بن عبسة قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ الْعَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الْآخِرِ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيب إِسْنَادًا
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning: «Robb bandaga eng yaqin boʻladigan (payt) — tunning oxirgi qaʼridir. Agar oʻsha soatda Allohni zikr qiluvchilardan boʻlishga qodir boʻlsang, (shunday) boʻl», deganlarini eshitdi. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻl bilan hasan sahih gʻaribdir.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг: «Робб бандага энг яқин бўладиган (пайт) — туннинг охирги қаъридир. Агар ўша соатда Аллоҳни зикр қилувчилардан бўлишга қодир бўлсанг, (шундай) бўл», деганларини эшитди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўл билан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.