Amr ibn Dinor al-Makkiy

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ فِي عُمْرَةٍ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا ‏[quran sura="33" aya_start="21" aya_end="21"]{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

Amr ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Biz Ibn Umardan — umra qilayotgan, Kaʼbani tavof qilgan, ammo hali Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilmagan kishi zavjasi bilan (yaqinlik) qila oladimi, deb — soʻradik. Ibn Umar: «Paygʻambar ﷺ Makkaga yetib keldilar va Kaʼbani yetti marta tavof qildi, soʻng Maqom Ibrohim ortida ikki rakat namoz oʻqidi, soʻng Safo bilan Marva orasida yetti marta tavof (saʼy) qildi», — dedi. U qoʻshdi: «Albatta, Allohning Rasuli ﷺ da siz uchun goʻzal namuna bor». Biz Jobir ibn Abdullohdan ham (xuddi shu savolni) soʻradik; u: «U (oʻsha kishi) — Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy)ni tugatguncha — (zavjasiga) yaqinlashmasin», — dedi.Амр ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Биз Ибн Умардан — умра қилаётган, Каъбани тавоф қилган, аммо ҳали Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилмаган киши завжаси билан (яқинлик) қила оладими, деб — сўрадик. Ибн Умар: «Пайғамбар ﷺ Маккага етиб келдилар ва Каъбани етти марта тавоф қилди, сўнг Мақом Иброҳим ортида икки ракат намоз ўқиди, сўнг Сафо билан Марва орасида етти марта тавоф (саъй) қилди», — деди. У қўшди: «Албатта, Аллоҳнинг Расули ﷺ да сиз учун гўзал намуна бор». Биз Жобир ибн Абдуллоҳдан ҳам (худди шу саволни) сўрадик; у: «У (ўша киши) — Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй)ни тугатгунча — (завжасига) яқинлашмасин», — деди.

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ تَلاَ ‏[quran sura="33" aya_start="21" aya_end="21"]{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏

Amr ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Men Ibn Umarning shunday deganini eshitdim: «Paygʻambar ﷺ Makkaga yetib keldilar va Kaʼbani tavof qildi, soʻng ikki rakat namoz oʻqidi, soʻng Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qildi». Soʻng Ibn Umar (mana bu oyatni) qiroat qildi: ‹Albatta, Allohning Rasulida siz uchun goʻzal namuna bor›.Амр ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Мен Ибн Умарнинг шундай деганини эшитдим: «Пайғамбар ﷺ Маккага етиб келдилар ва Каъбани тавоф қилди, сўнг икки ракат намоз ўқиди, сўнг Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилди». Сўнг Ибн Умар (мана бу оятни) қироат қилди: ‹Албатта, Аллоҳнинг Расулида сиз учун гўзал намуна бор›.

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ فِي عُمْرَةٍ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا، وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏.‏ قَالَ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

Amr ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Biz Ibn Umardan — Kaʼbani tavof qilgan, ammo hali Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilmagan kishi zavjasi bilan (yaqinlik) qila oladimi, deb — soʻradik. U: «Paygʻambar ﷺ (Makkaga) yetib keldilar va Kaʼbani yetti marta aylandi (tavof qildi), soʻng Maqom Ibrohim ortida ikki rakat namoz oʻqidi, soʻng Safo bilan Marva orasida (yetti marta) tavof (saʼy) qildi. Albatta, Allohning Rasuli ﷺ da siz uchun goʻzal namuna bor», — dedi. Biz Jobir ibn Abdullohdan ham (soʻradik); u: «U (oʻsha kishi) — Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy)ni tugatguncha — unga (zavjasiga) yaqinlashmasin», — dedi.Амр ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Биз Ибн Умардан — Каъбани тавоф қилган, аммо ҳали Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилмаган киши завжаси билан (яқинлик) қила оладими, деб — сўрадик. У: «Пайғамбар ﷺ (Маккага) етиб келдилар ва Каъбани етти марта айланди (тавоф қилди), сўнг Мақом Иброҳим ортида икки ракат намоз ўқиди, сўнг Сафо билан Марва орасида (етти марта) тавоф (саъй) қилди. Албатта, Аллоҳнинг Расули ﷺ да сиз учун гўзал намуна бор», — деди. Биз Жобир ибн Абдуллоҳдан ҳам (сўрадик); у: «У (ўша киши) — Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй)ни тугатгунча — унга (завжасига) яқинлашмасин», — деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ‏.‏

Amr ibn Dinor (Bajala orqali) rivoyat qiladi: Men Jobir ibn Zayd va Amr ibn Avs bilan oʻtirgan edim va Bajala — hijriy 70-yilda, Musʼab ibn Zubayr Basra hojilarining boshligʻi boʻlgan yilda — ularga rivoyat qilardi. Biz Zamzam (qudugʻi) zinapoyalarida oʻtirgan edik va Bajala: «Men — Ahnafning amakisi Juz ibn Muoviyaning kotibi edim. Umar ibn Xattobdan — uning vafotidan bir yil oldin — bir maktub keldi va u oʻqildi: ‹Majusiylar orasidagi yaqin qarindoshlar oʻrtasida tuzilgan har bir nikohni bekor qilinglar (Islomda harom hisoblangan nikohlar; bunday qarindosh — zu-mahram deb ataladi)›. Umar — to Abdurrahmon ibn Avf: ‹Allohning Rasuli ﷺ Hajar majusiylaridan jizya olgan›, — deb guvohlik berguncha — majusiy kofirlardan jizya olmagan edi», — dedi.Амр ибн Динор (Бажала орқали) ривоят қилади: Мен Жобир ибн Зайд ва Амр ибн Авс билан ўтирган эдим ва Бажала — ҳижрий 70-йилда, Мусъаб ибн Зубайр Басра ҳожиларининг бошлиғи бўлган йилда — уларга ривоят қиларди. Биз Замзам (қудуғи) зинапояларида ўтирган эдик ва Бажала: «Мен — Аҳнафнинг амакиси Жуз ибн Муовиянинг котиби эдим. Умар ибн Хаттобдан — унинг вафотидан бир йил олдин — бир мактуб келди ва у ўқилди: ‹Мажусийлар орасидаги яқин қариндошлар ўртасида тузилган ҳар бир никоҳни бекор қилинглар (Исломда ҳаром ҳисобланган никоҳлар; бундай қариндош — зу-маҳрам деб аталади)›. Умар — то Абдурраҳмон ибн Авф: ‹Аллоҳнинг Расули ﷺ Ҳажар мажусийларидан жизя олган›, — деб гувоҳлик бергунча — мажусий кофирлардан жизя олмаган эди», — деди.

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ الْعُمْرَةَ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏.‏ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

Amr ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Men Ibn Umardan: «Umra uchun Kaʼba tavofini qilgan, lekin Safo va Marva (saʼyi) tavofini qilmagan kishi xotini bilan yaqinlik qila oladimi?» — deb soʻradim. Ibn Umar: «Paygʻambar ﷺ Makkaga yetganlarida, Kaʼba tavofini (yetti marta aylanib) qildilar va maqom (Ibrohim) orqasida ikki rakat namoz oʻqidilar, soʻng Safo va Marva (saʼyi) tavofini qildilar. Albatta, Rasululloh ﷺ da sizlar uchun goʻzal (oʻrnak) namuna bor», — dedi. Soʻng biz xuddi shu savolni Jobir ibn Abdullohga ham berdik; u ham: «U Safo va Marva tavofini tugatmaguncha xotiniga (yaqinlikka) yaqinlashmasin», — dedi.Амр ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Мен Ибн Умардан: «Умра учун Каъба тавофини қилган, лекин Сафо ва Марва (саъйи) тавофини қилмаган киши хотини билан яқинлик қила оладими?» — деб сўрадим. Ибн Умар: «Пайғамбар ﷺ Маккага етганларида, Каъба тавофини (етти марта айланиб) қилдилар ва мақом (Иброҳим) орқасида икки ракат намоз ўқидилар, сўнг Сафо ва Марва (саъйи) тавофини қилдилар. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ да сизлар учун гўзал (ўрнак) намуна бор», — деди. Сўнг биз худди шу саволни Жобир ибн Абдуллоҳга ҳам бердик; у ҳам: «У Сафо ва Марва тавофини тугатмагунча хотинига (яқинликка) яқинлашмасин», — деди.