حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، وَأَبُو أَحْمَدَ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحِلُّ الْكَذِبُ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ يُحَدِّثُ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ لِيُرْضِيَهَا وَالْكَذِبُ فِي الْحَرْبِ وَالْكَذِبُ لِيُصْلِحَ بَيْنَ النَّاسِ " . وَقَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ " لاَ يَصْلُحُ الْكَذِبُ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَسْمَاءَ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ خُثَيْمٍ .
وَرَوَى دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ .
Asmo binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yolgʻon faqat uch holatdagina (joiz boʻlib), boshqasida halol emas: kishining xotinini rozi qilish uchun unga (yaxshi soʻz) aytishi, jangdagi yolgʻon va odamlar oʻrtasini isloh qilish uchun aytilgan yolgʻon», dedilar. Mahmud oʻz rivoyatida: «Yolgʻon faqat uch holatdagina toʻgʻri boʻladi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir, biz uni Asmodan faqat Ibn Xusaymning rivoyati orqaligina bilamiz. Dovud ibn Abu Hind bu hadisni Shahr ibn Havshabdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan va unda Asmoni zikr qilmagan. Bu bobda Abu Bakrdan ham (rivoyat) bor.Асмо бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёлғон фақат уч ҳолатдагина (жоиз бўлиб), бошқасида ҳалол эмас: кишининг хотинини рози қилиш учун унга (яхши сўз) айтиши, жангдаги ёлғон ва одамлар ўртасини ислоҳ қилиш учун айтилган ёлғон», дедилар. Маҳмуд ўз ривоятида: «Ёлғон фақат уч ҳолатдагина тўғри бўлади», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир, биз уни Асмодан фақат Ибн Хусаймнинг ривояти орқалигина биламиз. Довуд ибн Абу Ҳинд бу ҳадисни Шаҳр ибн Ҳавшабдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган ва унда Асмони зикр қилмаган. Бу бобда Абу Бакрдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ، أَنَّهُ سَمِعَ شَهْرَ بْنَ حَوْشَبٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَسْمَاءَ بِنْتَ يَزِيدَ، تُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ فِي الْمَسْجِدِ يَوْمًا وَعُصْبَةٌ مِنَ النِّسَاءِ قُعُودٌ فَأَلْوَى بِيَدِهِ بِالتَّسْلِيمِ وَأَشَارَ عَبْدُ الْحَمِيدِ بِيَدِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لاَ بَأْسَ بِحَدِيثِ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ . وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ شَهْرٌ حَسَنُ الْحَدِيثِ وَقَوَّى أَمْرَهُ وَقَالَ إِنَّمَا تَكَلَّمَ فِيهِ ابْنُ عَوْنٍ ثُمَّ رَوَى عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي زَيْنَبَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ . أَنْبَأَنَا أَبُو دَاوُدَ الْمَصَاحِفِيُّ بَلْخِيٌّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ إِنَّ شَهْرًا نَزَكُوهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ النَّضْرُ تَرَكُوهُ أَىْ طَعَنُوا فِيهِ وَإِنَّمَا طَعَنُوا فِيهِ لأَنَّهُ وَلِيَ أَمْرَ السُّلْطَانِ .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kuni masjidda oʻtgan edilar, ayollardan bir guruhi oʻtirgan edi, u zot qoʻllari bilan salom berishga ishora qildilar. (Rovi) Abdulhamid ham qoʻli bilan ishora qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Ahmad ibn Hanbal: «Abdulhamid ibn Bahromning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisida zarar yoʻq», dedi. Muhammad ibn Ismoil esa: «Shahr hadisi yaxshidir», deb uning ishini quvvatladi va: «Uning haqida faqat Ibn Avn gapirgan, xolos», dedi.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни масжидда ўтган эдилар, аёллардан бир гуруҳи ўтирган эди, у зот қўллари билан салом беришга ишора қилдилар. (Рови) Абдулҳамид ҳам қўли билан ишора қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Аҳмад ибн Ҳанбал: «Абдулҳамид ибн Баҳромнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисида зарар йўқ», деди. Муҳаммад ибн Исмоил эса: «Шаҳр ҳадиси яхшидир», деб унинг ишини қувватлади ва: «Унинг ҳақида фақат Ибн Авн гапирган, холос», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ : (يا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لاَ تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ) وَلاَ يُبَالِي . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ . قَالَ وَشَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ يَرْوِي عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ الأَنْصَارِيَّةِ وَأُمُّ سَلَمَةَ الأَنْصَارِيَّةُ هِيَ أَسْمَاءُ بِنْتُ يَزِيدَ .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: {Ayting: ‹Ey oʻz jonlariga isrof qilgan bandalarim, Allohning rahmatidan noumid boʻlmanglar. Albatta, Alloh barcha gunohlarni magʻfirat qiladi›} (Zumar 53) deb tilovat qilayotganlarini eshitdim, u zot (buni oʻqishda) parvo qilmas edilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan gʻarib hadisdir, uni faqat Sobitning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisidan bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Shahr ibn Havshab Umm Salama al-Ansoriyadan rivoyat qiladi, Umm Salama al-Ansoriya esa — Asmo bint Yaziddir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: {Айтинг: ‹Эй ўз жонларига исроф қилган бандаларим, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар. Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилади›} (Зумар 53) деб тиловат қилаётганларини эшитдим, у зот (буни ўқишда) парво қилмас эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир, уни фақат Собитнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисидан биламиз. (Абу Исо) айтди: Шаҳр ибн Ҳавшаб Умм Салама ал-Ансориядан ривоят қилади, Умм Салама ал-Ансория эса — Асмо бинт Язиддир.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ الْقَدَّاحِ، كَذَا قَالَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اسْمُ اللَّهِ الأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِِ : ( وإلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ ) وَفَاتِحَةِ آلِ عِمْرَانَ (الم * اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ ) " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning ism ul-aʼzami (ulugʻ ismi) mana shu ikki oyatdadir: {Ilohingiz yagona ilohdir, Undan boshqa iloh yoʻq, U Rahmon va Rahimdir} (Baqara 163) va Oli Imronning boshi: {Alif, Lom, Mim. Alloh — Undan boshqa iloh yoʻq, tirik va (borliqni) tutib turuvchi Zotdir}» (Oli Imron 1-2), dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг исм ул-аъзами (улуғ исми) мана шу икки оятдадир: {Илоҳингиз ягона илоҳдир, Ундан бошқа илоҳ йўқ, У Раҳмон ва Раҳимдир} (Бақара 163) ва Оли Имроннинг боши: {Алиф, Лом, Мим. Аллоҳ — Ундан бошқа илоҳ йўқ, тирик ва (борлиқни) тутиб турувчи Зотдир}» (Оли Имрон 1-2), дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، أَنَّهَا سَمِعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ { إِنَّهُ عَمِلَ غَيْرَ صَالِحٍ } .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning {Albatta u (Nuhning oʻgʻli) noosolih ish qildi (innahu amila gʻayra solihin)} ((Sura) Hud 46) oyatini oʻqiganlarini eshitdi.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг {Албатта у (Нуҳнинг ўғли) ноосолиҳ иш қилди (иннаҳу амила ғайра солиҳин)} ((Сура) Ҳуд 46) оятини ўқиганларини эшитди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ كَانَتْ يَدُ كُمِّ قَمِيصِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الرُّصْغِ .
Asmo binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklari yengining uchi bilakkacha (boʻgʻimgacha) edi.Асмо бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлаклари енгининг учи билаккача (бўғимгача) эди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ مَحْمُودَ بْنَ عَمْرٍو الأَنْصَارِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ يَزِيدَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرَأَةٍ تَقَلَّدَتْ قِلاَدَةً مِنْ ذَهَبٍ قُلِّدَتْ فِي عُنُقِهَا مِثْلَهُ مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ جَعَلَتْ فِي أُذُنِهَا خُرْصًا مِنْ ذَهَبٍ جُعِلَ فِي أُذُنِهَا مِثْلُهُ مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Asmoʼ binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qaysi ayol oltindan boʻyinbogʻ taqsa, qiyomat kuni boʻyniga oʻshanga oʻxshash oʻtdan (boʻyinbogʻ) taqiladi; qaysi ayol qulogʻiga oltindan zirak taqsa, qiyomat kuni qulogʻiga oʻshanga oʻxshash oʻtdan (zirak) taqiladi», — dedilar.Асмў бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси аёл олтиндан бўйинбоғ тақса, қиёмат куни бўйнига ўшанга ўхшаш ўтдан (бўйинбоғ) тақилади; қайси аёл қулоғига олтиндан зирак тақса, қиёмат куни қулоғига ўшанга ўхшаш ўтдан (зирак) тақилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اسْمُ اللَّهِ الأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِ { وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ } وَفَاتِحَةُ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ { الم * اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ } .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Allohning ismi aʼzami mana shu ikki oyatdadir: {Iloningiz yagona Ilohdir, Undan oʻzga iloh yoʻq, U Rahmon va Rahimdir} hamda Oli Imron surasining boshida: {Alif, Lom, Mim. Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq, (U) Hayy va Qayyumdir}», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳнинг исми аъзами мана шу икки оятдадир: {Илонингиз ягона Илоҳдир, Ундан ўзга илоҳ йўқ, У Раҳмон ва Раҳимдир} ҳамда Оли Имрон сурасининг бошида: {Алиф, Лом, Мим. Аллоҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ, (У) Ҳайй ва Қайюмдир}», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ عَمْرٍو، أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ يَزِيدَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرَأَةٍ تَحَلَّتْ - يَعْنِي - بِقِلاَدَةٍ مِنْ ذَهَبٍ جُعِلَ فِي عُنُقِهَا مِثْلُهَا مِنَ النَّارِ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ جَعَلَتْ فِي أُذُنِهَا خُرْصًا مِنْ ذَهَبٍ جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي أُذُنِهَا مِثْلَهُ خُرْصًا مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol oltindan marjon taqib olsa, uning boʻyniga oʻshanga oʻxshash oʻtdan marjon solinadi. Qaysi bir ayol qulogʻiga oltindan ziraksimon taqinchoq taqsa, Aziz va Jalil boʻlgan Alloh qiyomat kunida uning qulogʻiga oʻshanga oʻxshash oʻtdan ziraksimon taqinchoq soladi», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл олтиндан маржон тақиб олса, унинг бўйнига ўшанга ўхшаш ўтдан маржон солинади. Қайси бир аёл қулоғига олтиндан зираксимон тақинчоқ тақса, Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳ қиёмат кунида унинг қулоғига ўшанга ўхшаш ўтдан зираксимон тақинчоқ солади», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ عَمٍّ، لَهَا يُقَالُ لَهُ أَنَسٌ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا } قُلْتُ بَلَى . قَالَ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ { وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلاَ مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ } قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ النَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ وَالدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Alloh azza va jalla: {Paygʻambar sizlarga nimani bergan boʻlsa, uni oling, nimadan qaytargan boʻlsa, undan qayting} (Hashr 7), demadimi?», dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Alloh: {Alloh va Uning Paygʻambari biror ishga hukm qilganlarida, na moʻmin erkak va na moʻmin ayol uchun oʻz ishlarida ixtiyor boʻlishi joiz emas} (Ahzob 36), demadimi?», dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Men Allohning Paygʻambari ﷺ naqiyr, muqayyar, dubbo va hantamdan nahiy qilganliklariga guvohlik beraman», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Аллоҳ азза ва жалла: {Пайғамбар сизларга нимани берган бўлса, уни олинг, нимадан қайтарган бўлса, ундан қайтинг} (Ҳашр 7), демадими?», деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Аллоҳ: {Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари бирор ишга ҳукм қилганларида, на мўмин эркак ва на мўмин аёл учун ўз ишларида ихтиёр бўлиши жоиз эмас} (Аҳзоб 36), демадими?», деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Мен Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ нақийр, муқайяр, дуббо ва ҳантамдан наҳий қилганликларига гувоҳлик бераман», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّ ثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ أُتِيَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِطَعَامٍ فَعُرِضَ عَلَيْنَا فَقُلْنَا لاَ نَشْتَهِيهِ . فَقَالَ " لاَ تَجْمَعْنَ جُوعًا وَكَذِبًا " .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga taom keltirildi va u bizga tutildi. Biz: «Buni istamaymiz», dedik. Shunda u zot: «Ochlik bilan yolgʻonni bir joyga jamlamanglar», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга таом келтирилди ва у бизга тутилди. Биз: «Буни истамаймиз», дедик. Шунда у зот: «Очлик билан ёлғонни бир жойга жамламанглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، سَمِعَهُ مِنْ، شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ يَقُولُ أَخْبَرَتْهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ يَزِيدَ، قَالَتْ مَرَّ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي نِسْوَةٍ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biz ayollar tomonimizdan oʻtib ketayotib, bizga salom berdilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ биз аёллар томонимиздан ўтиб кетаётиб, бизга салом бердилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " اسْمُ اللَّهِ الأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِ {وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ} وَفَاتِحَةِ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ " .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning ismi aʼzami mana shu ikki oyatda: {Sizlarning ilohingiz yagona Ilohdir. Undan oʻzga hech qanday iloh yoʻqdir. U Rahmon va Rahiymdir} (Baqara 163) hamda Oli Imron surasining boshida», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг исми аъзами мана шу икки оятда: {Сизларнинг илоҳингиз ягона Илоҳдир. Ундан ўзга ҳеч қандай илоҳ йўқдир. У Раҳмон ва Раҳиймдир} (Бақара 163) ҳамда Оли Имрон сурасининг бошида», дедилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ بِخِيَارِكُمْ " . قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " خِيَارُكُمُ الَّذِينَ إِذَا رُءُوا ذُكِرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasulullohﷺdan eshitdi. U zot: «Sizlarga eng yaxshilaringizni xabar bermaymi?» dedilar. Ular: «Ha, ey Rasululloh», dedilar. U zot: «Eng yaxshilaringiz koʻrilganda Alloh azza va jalla eslanadigan kishilardir», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳﷺдан эшитди. У зот: «Сизларга энг яхшиларингизни хабар бермайми?» дедилар. Улар: «Ҳа, эй Расулуллоҳ», дедилар. У зот: «Энг яхшиларингиз кўрилганда Аллоҳ азза ва жалла эсланадиган кишилардир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ لَمَّا تُوُفِّيَ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِبْرَاهِيمُ بَكَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ لَهُ الْمُعَزِّي - إِمَّا أَبُو بَكْرٍ وَإِمَّا عُمَرُ - أَنْتَ أَحَقُّ مَنْ عَظَّمَ اللَّهَ حَقَّهُ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلاَ نَقُولُ مَا يُسْخِطُ الرَّبَّ لَوْلاَ أَنَّهُ وَعْدٌ صَادِقٌ وَمَوْعُودٌ جَامِعٌ وَأَنَّ الآخِرَ تَابِعٌ لِلأَوَّلِ لَوَجَدْنَا عَلَيْكَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَفْضَلَ مِمَّا وَجَدْنَا وَإِنَّا بِكَ لَمَحْزُونُونَ " .
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺning oʻgʻillari Ibrohim vafot etganida, Rasululloh ﷺ yigʻladilar. Shunda U zotga taʼziya bildiruvchi kishi — yo Abu Bakr, yo Umar — U zotga: Allohning haqini ulugʻlashga siz eng haqlisiz, dedi. Rasululloh ﷺ: «Koʻz yosh toʻkadi, qalb gʻamgin boʻladi, biroq biz Robbni gʻazablantiradigan soʻzni aytmaymiz. Agar bu rost vaʼda, jamlaydigan vaʼdalangan narsa va keyingi avvalgiga ergashuvchi boʻlmaganida, ey Ibrohim, biz sen uchun bundan-da koʻproq qaygʻurgan boʻlardik. Albatta, biz sen uchun gʻamgindirmiz», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺнинг ўғиллари Иброҳим вафот этганида, Расулуллоҳ ﷺ йиғладилар. Шунда У зотга таъзия билдирувчи киши — ё Абу Бакр, ё Умар — У зотга: Аллоҳнинг ҳақини улуғлашга сиз энг ҳақлисиз, деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Кўз ёш тўкади, қалб ғамгин бўлади, бироқ биз Роббни ғазаблантирадиган сўзни айтмаймиз. Агар бу рост ваъда, жамлайдиган ваъдаланган нарса ва кейинги аввалгига эргашувчи бўлмаганида, эй Иброҳим, биз сен учун бундан-да кўпроқ қайғурган бўлардик. Албатта, биз сен учун ғамгиндирмиз», дедилар.
عن أسماء بنت يزيد الأنصارية رضى الله عنها قالت: كان كم قميص رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى الرسغ.((رواه أبو داود والترمذي))
Asmo bint Yazid al-Ansoriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklarining yengi bilaklarigacha yetar edi.Асмо бинт Язид ал-Ансория (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлакларининг енги билакларигача етар эди.
- وعن أسماء بنت يزيد رضي الله عنه عنها أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، مر في المسجد يومًا، وعصبة من النساء قعود، فألوى بيده بالتسليم. ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن))
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kuni masjidda oʻtgan edilar, ayollardan bir guruhi oʻtirgan edi, u zot qoʻllari bilan salom berishga ishora qildilar. (Rovi) Abdulhamid ham qoʻli bilan ishora qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Ahmad ibn Hanbal: «Abdulhamid ibn Bahromning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisida zarar yoʻq», dedi. Muhammad ibn Ismoil esa: «Shahr hadisi yaxshidir», deb uning ishini quvvatladi va: «Uning haqida faqat Ibn Avn gapirgan, xolos», dedi.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни масжидда ўтган эдилар, аёллардан бир гуруҳи ўтирган эди, у зот қўллари билан салом беришга ишора қилдилар. (Рови) Абдулҳамид ҳам қўли билан ишора қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Аҳмад ибн Ҳанбал: «Абдулҳамид ибн Баҳромнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисида зарар йўқ», деди. Муҳаммад ибн Исмоил эса: «Шаҳр ҳадиси яхшидир», деб унинг ишини қувватлади ва: «Унинг ҳақида фақат Ибн Авн гапирган, холос», деди.
- وعن أسماء بنت يزيد رضي الله عنه قالت: مر علينا النبي صلى الله عليه وسلم في نسوة فسلم علينا.
((رواه أبو داود، والترمذي وقال: حديث حسن، وهذا لفظ أبي داود))
ولفظ الترمذي: أن رسول الله صلى الله عليه وسلم مر في المسجد يومًا، وعصبة من النساء قعود، فألوى بيده بالتسليم.
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kuni masjidda oʻtgan edilar, ayollardan bir guruhi oʻtirgan edi, u zot qoʻllari bilan salom berishga ishora qildilar. (Rovi) Abdulhamid ham qoʻli bilan ishora qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Ahmad ibn Hanbal: «Abdulhamid ibn Bahromning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisida zarar yoʻq», dedi. Muhammad ibn Ismoil esa: «Shahr hadisi yaxshidir», deb uning ishini quvvatladi va: «Uning haqida faqat Ibn Avn gapirgan, xolos», dedi.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни масжидда ўтган эдилар, аёллардан бир гуруҳи ўтирган эди, у зот қўллари билан салом беришга ишора қилдилар. (Рови) Абдулҳамид ҳам қўли билан ишора қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Аҳмад ибн Ҳанбал: «Абдулҳамид ибн Баҳромнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисида зарар йўқ», деди. Муҳаммад ибн Исмоил эса: «Шаҳр ҳадиси яхшидир», деб унинг ишини қувватлади ва: «Унинг ҳақида фақат Ибн Авн гапирган, холос», деди.
- وعن أسماء بنت يزيد رضي الله عنها قالت: كان كم قميص رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى الرصغ، ((رواه أبو داود، والترمذي، وقال: حديث حسن)).
"الرصغ: بالصاد والرسغ بالسين أيضاً: هو المفصل بين الكف والساعد.
Asmo binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklari yengining uchi bilakkacha (boʻgʻimgacha) edi.Асмо бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлаклари енгининг учи билаккача (бўғимгача) эди.
وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ سِرًّا فَإِنَّ الْغَيْلَ يُدْرِكُ الْفَارِسَ فيدعثره عَن فرسه» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Asmo binti Yazid ibn as-Sakan (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Bolalaringizni yashirincha oʻldirmanglar, chunki gʻiyl (emizikli onaning homiladorlik chogʻidagi suti) chavandozni ham yetib olib, uni otidan agʻdarib tashlaydi».Асмо бинти Язид ибн ас-Сакан (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Болаларингизни яширинча ўлдирманглар, чунки ғийл (эмизикли онанинг ҳомиладорлик чоғидаги сути) чавандозни ҳам етиб олиб, уни отидан ағдариб ташлайди».
وَعَن أَسمَاء بنتِ يزِيد قَالَتْ: أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِطَعَامٍ فَعَرَضَ عَلَيْنَا فَقُلْنَا: لَا نَشْتَهِيهِ. قَالَ: «لَا تَجْتَمِعْنَ جُوعًا وَكَذِبًا» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga taom keltirildi va u bizga tutildi. Biz: «Buni istamaymiz», dedik. Shunda u zot: «Ochlik bilan yolgʻonni bir joyga jamlamanglar», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга таом келтирилди ва у бизга тутилди. Биз: «Буни истамаймиз», дедик. Шунда у зот: «Очлик билан ёлғонни бир жойга жамламанглар», дедилар.
وَعَن أسماءَ بنت يزِيد قَالَتْ: كَانَ كُمُّ قَمِيصِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الرُّصْغِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Asmo binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklari yengining uchi bilakkacha (boʻgʻimgacha) edi.Асмо бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлаклари енгининг учи билаккача (бўғимгача) эди.
وَعَن أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَيُّمَا امْرَأَةٍ تَقَلَّدَتْ قِلَادَةً مِنْ ذَهَبٍ قُلِّدَتْ فِي عُنُقِهَا مِثْلُهَا مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ جَعَلَتْ فِي أُذُنِهَا خُرْصًا مِنْ ذَهَبٍ جَعَلَ اللَّهُ فِي أُذُنِهَا مِثْلَهُ مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيّ
Asmoʼ binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qaysi ayol oltindan boʻyinbogʻ taqsa, qiyomat kuni boʻyniga oʻshanga oʻxshash oʻtdan (boʻyinbogʻ) taqiladi; qaysi ayol qulogʻiga oltindan zirak taqsa, qiyomat kuni qulogʻiga oʻshanga oʻxshash oʻtdan (zirak) taqiladi», — dedilar.Асмў бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси аёл олтиндан бўйинбоғ тақса, қиёмат куни бўйнига ўшанга ўхшаш ўтдан (бўйинбоғ) тақилади; қайси аёл қулоғига олтиндан зирак тақса, қиёмат куни қулоғига ўшанга ўхшаш ўтдан (зирак) тақилади», — дедилар.
وَعَن أسماءَ بنتِ يزيدَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ: " إِنَّ بَيْنَ يَدَيْهِ ثَلَاث سِنِين سنة تمسلك السَّمَاءُ فِيهَا ثُلُثَ قَطْرِهَا وَالْأَرْضُ ثُلُثَ نَبَاتِهَا. وَالثَّانِيَةُ تُمْسِكُ السَّمَاءُ ثُلُثَيْ قَطْرِهَا وَالْأَرْضُ ثُلُثَيْ نَبَاتِهَا. وَالثَّالِثَةُ تُمْسِكُ السَّمَاءُ قَطْرَهَا كُلَّهُ وَالْأَرْضُ نَبَاتَهَا كُلَّهُ. فَلَا يَبْقَى ذَاتُ ظِلْفٍ وَلَا ذَاتُ ضِرْسٍ مِنَ الْبَهَائِمِ إِلَّا هَلَكَ وَإِنَّ مِنْ أَشَدِّ فِتْنَتِهِ أَنَّهُ يَأْتِي الْأَعْرَابِيَّ فَيَقُولُ: أَرَأَيْتَ إِنْ أَحْيَيْتُ لَكَ إِبِلَكَ أَلَسْتَ تَعْلَمُ أَنِّي رَبُّكَ؟ فَيَقُولُ بَلَى فَيُمَثِّلُ لَهُ الشَّيْطَانَ نَحْوَ إِبِلِهِ كَأَحْسَنِ مَا يَكُونُ ضُرُوعًا وَأَعْظَمِهِ أَسْنِمَةً ". قَالَ: " وَيَأْتِي الرَّجُلَ قَدْ مَاتَ أَخُوهُ وَمَاتَ أَبُوهُ فَيَقُولُ: أَرَأَيْتَ إِنْ أَحْيَيْتُ لَكَ أَبَاكَ وَأَخَاكَ أَلَسْتَ تَعْلَمُ أَنِّي رَبُّكَ؟ فَيَقُولُ: بَلَى فَيُمَثِّلُ لَهُ الشَّيَاطِينَ نَحْوَ أَبِيهِ وَنَحْوَ أَخِيهِ ". قَالَتْ: ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ رَجَعَ وَالْقَوْمُ فِي اهْتِمَامٍ وَغَمٍّ مِمَّا حَدَّثَهُمْ. قَالَتْ: فَأَخَذَ بِلَحْمَتَيِ الْبَابِ فَقَالَ: «مَهْيَمْ أَسْمَاءُ؟» قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ خَلَعْتَ أَفْئِدَتَنَا بِذِكْرِ الدَّجَّالِ. قَالَ: «إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا حَيٌّ فَأَنَا حَجِيجُهُ وَإِلَّا فإِنَّ رَبِّي خليفتي علىكل مُؤْمِنٍ» فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ إِنَّا لَنَعْجِنُ عَجِينَنَا فَمَا نَخْبِزُهُ حَتَّى نَجُوعَ فَكَيْفَ بِالْمُؤْمِنِينَ يَوْمَئِذٍ؟ قَالَ: «يُجْزِئُهُمْ مَا يُجْزِئُ أَهْلَ السماءِ من التسبيحِ والتقديسِ» . رَوَاهُ أَحْمد
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mening uyimda edilar, Dajjolni zikr qilib, dedilar: «Uning oldida uch yil boʻladi. Bir yili osmon yomgʻirining uchdan birini, yer esa oʻsimligining uchdan birini ushlab qoladi. Ikkinchi yili osmon yomgʻirining uchdan ikkisini, yer oʻsimligining uchdan ikkisini ushlab qoladi. Uchinchi yili osmon butun yomgʻirini, yer butun oʻsimligini ushlab qoladi. Shunda tuyoqli va tishli hayvonlardan biror jonivor qolmay, halok boʻladi. Uning eng qattiq fitnalaridan biri shuki, u aʼrobiyning oldiga kelib: ‹Aytchi, agar men senga tuyalaringni tiriltirib bersam, mening Robbing ekanimni bilmaysanmi?› deydi. U: ‹Ha›, deydi. Shunda shayton unga eng chiroyli yelinli va eng katta oʻrkachli tuyalari suratida koʻrsatiladi». U zot dedilar: «Va akasi oʻlgan, otasi oʻlgan bir odamning oldiga kelib: ‹Aytchi, agar men senga otang va akangni tiriltirib bersam, mening Robbing ekanimni bilmaysanmi?› deydi. U: ‹Ha›, deydi. Shunda shaytonlar unga otasi va akasi suratida koʻrsatiladi». Asmo dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ hojatlari uchun chiqib, keyin qaytdilar, jamoat esa u zot aytgan narsadan tashvish va gʻamda edi. Asmo dedi: U zot eshikning ikki tirgagidan ushlab: «Nima boʻldi, Asmo?» dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Dajjolni zikr qilib, yuraklarimizni uzib yubordingiz›, dedim. U zot: «Agar u men tirik ekanimda chiqsa, unga men qarshi turaman, agar boʻlmasa, Robbim har bir moʻminning ustidan mening oʻrnimga xalifadir», dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, biz xamirimizni qoramiz-u, uni ochlikdan qiynalgunimizcha yopolmaymiz, u kunda moʻminlar qanday boʻladi?›, dedim. U zot: «Osmon ahlini kifoya qiladigan narsa — tasbeh va taqdis ularni ham kifoya qiladi», dedilar. Buni Ahmad rivoyat qilgan.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда эдилар, Дажжолни зикр қилиб, дедилар: «Унинг олдида уч йил бўлади. Бир йили осмон ёмғирининг учдан бирини, ер эса ўсимлигининг учдан бирини ушлаб қолади. Иккинчи йили осмон ёмғирининг учдан иккисини, ер ўсимлигининг учдан иккисини ушлаб қолади. Учинчи йили осмон бутун ёмғирини, ер бутун ўсимлигини ушлаб қолади. Шунда туёқли ва тишли ҳайвонлардан бирор жонивор қолмай, ҳалок бўлади. Унинг энг қаттиқ фитналаридан бири шуки, у аъробийнинг олдига келиб: ‹Айтчи, агар мен сенга туяларингни тирилтириб берсам, менинг Роббинг эканимни билмайсанми?› дейди. У: ‹Ҳа›, дейди. Шунда шайтон унга энг чиройли елинли ва энг катта ўркачли туялари суратида кўрсатилади». У зот дедилар: «Ва акаси ўлган, отаси ўлган бир одамнинг олдига келиб: ‹Айтчи, агар мен сенга отанг ва акангни тирилтириб берсам, менинг Роббинг эканимни билмайсанми?› дейди. У: ‹Ҳа›, дейди. Шунда шайтонлар унга отаси ва акаси суратида кўрсатилади». Асмо деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳожатлари учун чиқиб, кейин қайтдилар, жамоат эса у зот айтган нарсадан ташвиш ва ғамда эди. Асмо деди: У зот эшикнинг икки тиргагидан ушлаб: «Нима бўлди, Асмо?» дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Дажжолни зикр қилиб, юракларимизни узиб юбордингиз›, дедим. У зот: «Агар у мен тирик эканимда чиқса, унга мен қарши тураман, агар бўлмаса, Роббим ҳар бир мўминнинг устидан менинг ўрнимга халифадир», дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз хамиримизни қорамиз-у, уни очликдан қийналгунимизча ёполмаймиз, у кунда мўминлар қандай бўлади?›, дедим. У зот: «Осмон аҳлини кифоя қиладиган нарса — тасбеҳ ва тақдис уларни ҳам кифоя қилади», дедилар. Буни Аҳмад ривоят қилган.
وَعَن أَسمَاء بنت يزِيد عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " يُحْشَرُ النَّاسُ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يَوْمَ الْقِيَامَة فينادي منادٍ فَيَقُول: أَيْنَ الَّذِينَ كَانَتْ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ؟ فَيَقُومُونَ وَهُمْ قَلِيلٌ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ ثمَّ يُؤمر لسَائِر النَّاسِ إِلَى الْحِسَابِ «. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي» شُعَبِ الْإِيمَان "
Asma bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni odamlar bir tekislikda toʻplanadilar. Soʻng bir jarchi nido qilib: ‹{Yonboshlari yotoqlardan yiroq boʻladiganlar} (Sajda, 16) qani?› deydi. Shunda ular ozchilik boʻlgan holda turadilar va hisob-kitobsiz jannatga kiradilar. Soʻng qolgan odamlarga hisob-kitobga kelish buyuriladi», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Асма бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни одамлар бир текисликда тўпланадилар. Сўнг бир жарчи нидо қилиб: ‹{Ёнбошлари ётоқлардан йироқ бўладиганлар} (Сажда, 16) қани?› дейди. Шунда улар озчилик бўлган ҳолда турадилар ва ҳисоб-китобсиз жаннатга кирадилар. Сўнг қолган одамларга ҳисоб-китобга келиш буюрилади», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.
وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ: (وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحيمُ)
وفاتحة (آل عمرانَ)
: (آلم اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ)
رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning ism ul-aʼzami (ulugʻ ismi) mana shu ikki oyatdadir: {Ilohingiz yagona ilohdir, Undan boshqa iloh yoʻq, U Rahmon va Rahimdir} (Baqara 163) va Oli Imronning boshi: {Alif, Lom, Mim. Alloh — Undan boshqa iloh yoʻq, tirik va (borliqni) tutib turuvchi Zotdir}» (Oli Imron 1-2), dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг исм ул-аъзами (улуғ исми) мана шу икки оятдадир: {Илоҳингиз ягона илоҳдир, Ундан бошқа илоҳ йўқ, У Раҳмон ва Раҳимдир} (Бақара 163) ва Оли Имроннинг боши: {Алиф, Лом, Мим. Аллоҳ — Ундан бошқа илоҳ йўқ, тирик ва (борлиқни) тутиб турувчи Зотдир}» (Оли Имрон 1-2), дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم يقْرَأ: (يَا عبَادي الَّذِي أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا)
وَلَا يُبَالِي
رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ يَقُولُ: بَدَلَ: يقْرَأ
Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: {Ayting: ‹Ey oʻz jonlariga isrof qilgan bandalarim, Allohning rahmatidan noumid boʻlmanglar. Albatta, Alloh barcha gunohlarni magʻfirat qiladi›} (Zumar 53) deb tilovat qilayotganlarini eshitdim, u zot (buni oʻqishda) parvo qilmas edilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan gʻarib hadisdir, uni faqat Sobitning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisidan bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Shahr ibn Havshab Umm Salama al-Ansoriyadan rivoyat qiladi, Umm Salama al-Ansoriya esa — Asmo bint Yaziddir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: {Айтинг: ‹Эй ўз жонларига исроф қилган бандаларим, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар. Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилади›} (Зумар 53) деб тиловат қилаётганларини эшитдим, у зот (буни ўқишда) парво қилмас эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир, уни фақат Собитнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисидан биламиз. (Абу Исо) айтди: Шаҳр ибн Ҳавшаб Умм Салама ал-Ансориядан ривоят қилади, Умм Салама ал-Ансория эса — Асмо бинт Язиддир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَتْ: قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخِيَارِكُمْ؟ قَالُوا: بَلَى، قَالَ: الَّذِينَ إِذَا رُؤُوا ذُكِرَ اللَّهُ، أَفَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِشِرَارِكُمْ؟ قَالُوا: بَلَى، قَالَ: الْمَشَّاؤُونَ بِالنَّمِيمَةِ، الْمُفْسِدُونَ بَيْنَ الأَحِبَّةِ، الْبَاغُونَ الْبُرَآءَ الْعَنَتَ.
Asmo binti Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yolgʻon faqat uch holatdagina (joiz boʻlib), boshqasida halol emas: kishining xotinini rozi qilish uchun unga (yaxshi soʻz) aytishi, jangdagi yolgʻon va odamlar oʻrtasini isloh qilish uchun aytilgan yolgʻon», dedilar. Mahmud oʻz rivoyatida: «Yolgʻon faqat uch holatdagina toʻgʻri boʻladi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir, biz uni Asmodan faqat Ibn Xusaymning rivoyati orqaligina bilamiz. Dovud ibn Abu Hind bu hadisni Shahr ibn Havshabdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan va unda Asmoni zikr qilmagan. Bu bobda Abu Bakrdan ham (rivoyat) bor.Асмо бинти Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёлғон фақат уч ҳолатдагина (жоиз бўлиб), бошқасида ҳалол эмас: кишининг хотинини рози қилиш учун унга (яхши сўз) айтиши, жангдаги ёлғон ва одамлар ўртасини ислоҳ қилиш учун айтилган ёлғон», дедилар. Маҳмуд ўз ривоятида: «Ёлғон фақат уч ҳолатдагина тўғри бўлади», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир, биз уни Асмодан фақат Ибн Хусаймнинг ривояти орқалигина биламиз. Довуд ибн Абу Ҳинд бу ҳадисни Шаҳр ибн Ҳавшабдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган ва унда Асмони зикр қилмаган. Бу бобда Абу Бакрдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَجَّاجِ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ بُدَيْلٍ يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيَّ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ، قَالَتْ: كَانَ كُمُّ قَمِيصِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الرُّسْغِ.
Asmo bint Yazid ibn as-Sakan al-Ansoriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklari yengi bilakkacha (yetar) edi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Асмо бинт Язид ибн ас-Сакан ал-Ансория (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлаклари енги билаккача (етар) эди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.