Ato ibn Yasor

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ، يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا أَيُّوبَ الأَنْصَارِيَّ كَيْفَ كَانَتِ الضَّحَايَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَانَ الرَّجُلُ يُضَحِّي بِالشَّاةِ عَنْهُ وَعَنْ أَهْلِ بَيْتِهِ فَيَأْكُلُونَ وَيُطْعِمُونَ حَتَّى تَبَاهَى النَّاسُ فَصَارَتْ كَمَا تَرَى ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَعُمَارَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ هُوَ مَدَنِيٌّ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَاحْتَجَّا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ضَحَّى بِكَبْشٍ فَقَالَ ‏"‏ هَذَا عَمَّنْ لَمْ يُضَحِّ مِنْ أُمَّتِي ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ تُجْزِئُ الشَّاةُ إِلاَّ عَنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَهُوَ قَوْلُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏

Ato ibn Yasor aytadi: Men Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan: «Rasululloh ﷺ zamonlarida qurbonliklar qanday boʻlardi?» deb soʻradim. U: «Kishi oʻzi va oila aʼzolari uchun bitta qoʻyni qurbonlik qilar, undan yer va (boshqalarga) yedirar edi. Toki odamlar (bir-birlari bilan) faxrlanadigan boʻlguncha shunday edi, soʻng oʻzing koʻrayotganingdek (koʻpaytirib qilinadigan) boʻlib qoldi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Umora ibn Abdulloh madinalikdir, undan Molik ibn Anas rivoyat qilgan. Baʼzi ahli ilmning amali shu (hadis) ustidadir, bu Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Ular Nabiy ﷺning bitta qoʻchqorni qurbonlik qilib: «Bu mening ummatimdan qurbonlik qilmagan kishilar nomidandir», deganlari haqidagi hadis bilan dalil keltirganlar. Baʼzi ahli ilm esa: «Bitta qoʻy faqat bir kishi nomidan kifoya qiladi», deganlar. Bu Abdulloh ibn al-Muborak va undan boshqa ahli ilmning soʻzidir.Ато ибн Ясор айтади: Мен Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан: «Расулуллоҳ ﷺ замонларида қурбонликлар қандай бўларди?» деб сўрадим. У: «Киши ўзи ва оила аъзолари учун битта қўйни қурбонлик қилар, ундан ер ва (бошқаларга) едирар эди. Токи одамлар (бир-бирлари билан) фахрланадиган бўлгунча шундай эди, сўнг ўзинг кўраётганингдек (кўпайтириб қилинадиган) бўлиб қолди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Умора ибн Абдуллоҳ мадиналикдир, ундан Молик ибн Анас ривоят қилган. Баъзи аҳли илмнинг амали шу (ҳадис) устидадир, бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Улар Набий ﷺнинг битта қўчқорни қурбонлик қилиб: «Бу менинг умматимдан қурбонлик қилмаган кишилар номидандир», деганлари ҳақидаги ҳадис билан далил келтирганлар. Баъзи аҳли илм эса: «Битта қўй фақат бир киши номидан кифоя қилади», деганлар. Бу Абдуллоҳ ибн ал-Муборак ва ундан бошқа аҳли илмнинг сўзидир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى‏:‏ ‏(‏لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ‏)‏ فَقَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرَكَ إِلاَّ رَجُلٌ وَاحِدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرَكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ هِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Misr ahlidan bir kishi aytdi: Men Abu Dardodan Allohning {Ular uchun bu dunyo hayotida boshorat bordir} (Yunus 64) degan soʻzi haqida soʻradim. U aytdi:) Rasululloh ﷺdan soʻraganimdan beri, sendan boshqa hech kim bu haqda mendan soʻramadi, faqat bir kishi soʻragan edi. Men Rasululloh ﷺdan soʻragan edim. U zot: «Bu nozil boʻlganidan beri, sendan boshqa hech kim mendan bu haqda soʻramadi. U — musulmon koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Uboda ibn Somitdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasandir.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Миср аҳлидан бир киши айтди: Мен Абу Дардодан Аллоҳнинг {Улар учун бу дунё ҳаётида бошорат бордир} (Юнус 64) деган сўзи ҳақида сўрадим. У айтди:) Расулуллоҳ ﷺдан сўраганимдан бери, сендан бошқа ҳеч ким бу ҳақда мендан сўрамади, фақат бир киши сўраган эди. Мен Расулуллоҳ ﷺдан сўраган эдим. У зот: «Бу нозил бўлганидан бери, сендан бошқа ҳеч ким мендан бу ҳақда сўрамади. У — мусулмон кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Убода ибн Сомитдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасандир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ هَذِهِ الآيَةِ ‏:‏ ‏(‏ لَهُمُ الْبُشْرَى، فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ‏)‏ قَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْهَا فَقَالَ ‏"‏ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ فَهِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ‏.‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Misr ahlidan bir kishi aytadi: Men Abu Dardodan ushbu oyat haqida soʻradim: {Ular uchun bu dunyo hayotida xushxabar bordir} (Yunus 64). U: «Men Rasululloh ﷺdan bu haqda soʻraganimdan beri bu haqda mendan hech kim soʻramagan edi. U zot: ‹(Bu oyat) nozil boʻlganidan beri sendan boshqa hech kim bu haqda mendan soʻramagan edi. U musulmon koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir›, dedilar», dedi. (Boshqa sanad) shunga oʻxshash. (Boshqa sanad) Abu Solihdan, u Abu Dardodan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash (rivoyat qildi) va unda Ato ibn Yasordan (degani) yoʻq. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Uboda ibn as-Somitdan ham (rivoyat) bor.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Миср аҳлидан бир киши айтади: Мен Абу Дардодан ушбу оят ҳақида сўрадим: {Улар учун бу дунё ҳаётида хушхабар бордир} (Юнус 64). У: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақда сўраганимдан бери бу ҳақда мендан ҳеч ким сўрамаган эди. У зот: ‹(Бу оят) нозил бўлганидан бери сендан бошқа ҳеч ким бу ҳақда мендан сўрамаган эди. У мусулмон кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир›, дедилар», деди. (Бошқа санад) шунга ўхшаш. (Бошқа санад) Абу Солиҳдан, у Абу Дардодан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш (ривоят қилди) ва унда Ато ибн Ясордан (дегани) йўқ. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Убода ибн ас-Сомитдан ҳам (ривоят) бор.