Burayda ibn al-Husayb al-Aslamiy

وَعَنْ بُرَيْدَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْجَدَّةِ السُّدُسَ إِذَا لَمْ تَكُنْ دونهَا أم. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ buviga, agar undan oldin (vorislik qiladigan) ona boʻlmasa, oltidan birni ajratdilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ бувига, агар ундан олдин (ворислик қиладиган) она бўлмаса, олтидан бирни ажратдилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: مَاتَ رَجُلٌ مِنْ خُزَاعَةَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِيرَاثِهِ فَقَالَ: «الْتَمِسُوا لَهُ وَارِثًا أَوْ ذَا رَحِمٍ» فَلَمْ يَجِدُوا لَهُ وَارِثًا وَلَا ذَا رَحِمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أعْطوا الْكُبْرَ مِنْ خُزَاعَةَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ: قَالَ: «انْظُرُوا أَكْبَرَ رَجُلٍ مِنْ خُزَاعَة»

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xuzoʻa qabilasidan bir kishi vafot etdi va Paygʻambar ﷺ ga uning merosi keltirildi. U zot: «Unga voris yoki qarindoshini (zu rahmni) izlab koʻringlar», dedilar. Ammo ular unga na voris, na qarindosh topdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni Xuzoʻa qabilasining kattasiga beringlar», dedilar. Yahyo aytdi: Men bir marta u (al-Husayn ibn Asvad)ning bu hadisda: «Xuzoʻa qabilasining eng katta kishisiga qaranglar», deganini eshitganman.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хузўа қабиласидан бир киши вафот этди ва Пайғамбар ﷺ га унинг мероси келтирилди. У зот: «Унга ворис ёки қариндошини (зу раҳмни) излаб кўринглар», дедилар. Аммо улар унга на ворис, на қариндош топдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни Хузўа қабиласининг каттасига беринглар», дедилар. Яҳё айтди: Мен бир марта у (ал-Ҳусайн ибн Асвад)нинг бу ҳадисда: «Хузўа қабиласининг энг катта кишисига қаранглар», деганини эшитганман.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ: «يَا عَلِيُّ لَا تُتْبِعِ النَّظْرَةَ النَّظْرَةَ فَإِنَّ لَكَ الْأُولَى وَلَيْسَتْ لَكَ الْآخِرَةُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ والدارمي

Ismoil ibn Muso al-Fazoriy bizga hadis aytdi, (unga) Sharik xabar berdi, (u) Abu Robiʼa al-Iyodiy (orqali), (u) Ibn Buraydadan, (u) otasidan rivoyat qiladi. U dedi: Rasululloh ﷺ Aliyga: «Ey Ali, bir nigohga ikkinchi nigohni ergashtirma. Chunki birinchisi senga (kechirilgan), ammo keyingisi senga (ruxsat etilmagan)», dedilar.Исмоил ибн Мусо ал-Фазорий бизга ҳадис айтди, (унга) Шарик хабар берди, (у) Абу Робиъа ал-Иёдий (орқали), (у) Ибн Бурайдадан, (у) отасидан ривоят қилади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ Алийга: «Эй Али, бир нигоҳга иккинчи нигоҳни эргаштирма. Чунки биринчиси сенга (кечирилган), аммо кейингиси сенга (рухсат этилмаган)», дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ حَلَفَ بِالْأَمَانَةِ فَلَيْسَ منا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ‹omonat› bilan qasam ichsa, u bizdan emas», dedilar.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ‹омонат› билан қасам ичса, у биздан эмас», дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: جَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي فَقَالَ: «وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفر الله وَتب إِلَيْهِ» . فَقَالَ: فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي. فَقَالَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الرَّابِعَة قَالَه لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فِيمَ أُطَهِّرُكَ؟» قَالَ: مِنَ الزِّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَبِهِ جُنُونٌ؟» فَأُخْبِرَ أَنَّهُ لَيْسَ بِمَجْنُونٍ فَقَالَ: «أَشَرِبَ خَمْرًا؟» فَقَامَ رَجُلٌ فَاسْتَنْكَهَهُ فَلَمْ يَجِدْ مِنْهُ رِيحَ خَمْرٍ فَقَالَ: «أَزَنَيْتَ؟» قَالَ: نَعَمْ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَلَبِثُوا يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «اسْتَغْفِرُوا لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ قُسِّمَتْ بَيْنَ أُمَّةٍ لَوَسِعَتْهُمْ» ثُمَّ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ غَامِدٍ مِنَ الْأَزْدِ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي فَقَالَ: «وَيَحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ» فَقَالَتْ: تُرِيدُ أَنْ تَرْدُدَنِي كَمَا رَدَدْتَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ: إِنَّهَا حُبْلَى مِنَ الزِّنَا فَقَالَ: «أَنْتِ؟» قَالَتْ: نَعَمْ قَالَ لَهَا: «حَتَّى تَضَعِي مَا فِي بَطْنِكِ» قَالَ: فكَفَلَها رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ حَتَّى وَضَعَتْ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: قَدْ وَضَعَتِ الغامديَّةُ فَقَالَ: «إِذاً لَا نرجُمها وندعُ وَلَدَهَا صَغِيرًا لَيْسَ لَهُ مَنْ يُرْضِعُهُ» فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ: إِلَيَّ رَضَاعُهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ: فَرَجَمَهَا. وَفِي رِوَايَةٍ: أَنَّهُ قَالَ لَهَا: «اذْهَبِي حَتَّى تَلِدِي» فَلَمَّا وَلَدَتْ قَالَ: «اذْهَبِي فَأَرْضِعِيهِ حَتَّى تَفْطِمِيهِ» فَلَمَّا فَطَمَتْهُ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فِي يَدِهِ كِسْرَةُ خُبْزٍ فَقَالَتْ: هَذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَدْ فَطَمْتُهُ وَقَدْ أَكَلَ الطَّعَامَ فَدَفَعَ الصَّبِيَّ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَحُفِرَ لَهَا إِلَى صَدْرِهَا وَأَمَرَ النَّاسَ فَرَجَمُوهَا فَيُقْبِلُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ بِحَجْرٍ فَرَمَى رَأْسَهَا فَتَنَضَّحَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِ خَالِدٍ فَسَبَّهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مهلا يَا خَالِد فو الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ» ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فصلى عَلَيْهَا ودفنت. رَوَاهُ مُسلم

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Moiz ibn Molik Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Yo Rasululloh, meni pokla», — dedi. U zot: «Voy senga! Qaytib bor, Allohdan magʻfirat soʻra va Unga tavba qil», — dedilar. (Rovi) dedi: U uzoq ketmay qaytib keldi-da: «Yo Rasululloh, meni pokla», — dedi. Rasululloh ﷺ: «Voy senga! Qaytib bor, Allohdan magʻfirat soʻra va Unga tavba qil», — dedilar. (Rovi) dedi: U yana uzoq ketmay qaytib keldi-da: «Yo Rasululloh, meni pokla», — dedi. Nabiy ﷺ shunga oʻxshash dedilar. Toʻrtinchisi boʻlganda Rasululloh ﷺ unga: «Men seni nimadan poklayman?» — dedilar. U: «Zinodan», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unda jinnilik bormi?» — deb soʻradilar. U zotga uning jinni emasligi xabar qilindi. U zot: «U xamr ichganmi?» — dedilar. Bir kishi turib uni hidladi, lekin undan xamr hidini topmadi. (Rovi) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen zino qildingmi?» — dedilar. U: «Ha», — dedi. Bas, u zot u haqida buyruq berdilar va u toshboʻron qilindi. Soʻng odamlar u haqida ikki firqaga boʻlindilar. Bir aytguvchi: «U halok boʻldi, gunohi uni oʻrab oldi», — der edi; yana bir aytguvchi: «Moizning tavbasidan afzalroq tavba yoʻq, u Nabiy ﷺ huzuriga kelib, qoʻlini u zotning qoʻliga qoʻyib, soʻng: ‹Meni toshlar bilan oʻldiring›, — dedi», — der edi. (Rovi) dedi: Ular shu (gap)da ikki yoki uch kun turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ ular oʻtirgan holda kelib, salom berdilar, soʻng oʻtirdilar-da: «Moiz ibn Molik uchun magʻfirat soʻranglar», — dedilar. (Rovi) dedi: Ular: «Alloh Moiz ibn Molikni magʻfirat qilsin», — dedilar. (Rovi) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «U shunday bir tavba qildiki, agar u bir ummat orasida boʻlinsa, ularga yetardi», — dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng u zotning huzuriga Azd (qabilasi)ning Gʻomid (urugʻi)dan bir ayol kelib: «Yo Rasululloh, meni pokla», — dedi. U zot: «Voy senga! Qaytib bor, Allohdan magʻfirat soʻra va Unga tavba qil», — dedilar. U: «Sizni meni Moiz ibn Molikni qaytarganingizdek qaytarmoqchi koʻrayapman», — dedi. U zot: «Bu nima (degan gap)?» — dedilar. U: «U zinodan homilador», — dedi. U zot: «Sen (oʻzingmi)?» — dedilar. U: «Ha», — dedi. U zot unga: «Qorningdagini tugʻib olguningcha (kut)», — dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng ansorlardan bir kishi uni tugʻguniga qadar oʻz zimmasiga oldi. (Rovi) dedi: Soʻng u Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Gʻomidlik ayol tugʻdi», — dedi. U zot: «Unda biz uni toshboʻron qilmaymiz va chaqalogʻini emizadigan kishisi yoʻq, kichkina holda tashlab qoʻymaymiz», — dedilar. Shunda ansorlardan bir kishi turib: «Uni emizish mening zimmamga, ey Allohning Nabiysi», — dedi. (Rovi) dedi: Bas, u (ayolni) toshboʻron qildilar.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Моиз ибн Молик Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мени покла», — деди. У зот: «Вой сенга! Қайтиб бор, Аллоҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил», — дедилар. (Рови) деди: У узоқ кетмай қайтиб келди-да: «Ё Расулуллоҳ, мени покла», — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Вой сенга! Қайтиб бор, Аллоҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил», — дедилар. (Рови) деди: У яна узоқ кетмай қайтиб келди-да: «Ё Расулуллоҳ, мени покла», — деди. Набий ﷺ шунга ўхшаш дедилар. Тўртинчиси бўлганда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Мен сени нимадан поклайман?» — дедилар. У: «Зинодан», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унда жиннилик борми?» — деб сўрадилар. У зотга унинг жинни эмаслиги хабар қилинди. У зот: «У хамр ичганми?» — дедилар. Бир киши туриб уни ҳидлади, лекин ундан хамр ҳидини топмади. (Рови) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен зино қилдингми?» — дедилар. У: «Ҳа», — деди. Бас, у зот у ҳақида буйруқ бердилар ва у тошбўрон қилинди. Сўнг одамлар у ҳақида икки фирқага бўлиндилар. Бир айтгувчи: «У ҳалок бўлди, гуноҳи уни ўраб олди», — дер эди; яна бир айтгувчи: «Моизнинг тавбасидан афзалроқ тавба йўқ, у Набий ﷺ ҳузурига келиб, қўлини у зотнинг қўлига қўйиб, сўнг: ‹Мени тошлар билан ўлдиринг›, — деди», — дер эди. (Рови) деди: Улар шу (гап)да икки ёки уч кун турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ улар ўтирган ҳолда келиб, салом бердилар, сўнг ўтирдилар-да: «Моиз ибн Молик учун мағфират сўранглар», — дедилар. (Рови) деди: Улар: «Аллоҳ Моиз ибн Моликни мағфират қилсин», — дедилар. (Рови) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У шундай бир тавба қилдики, агар у бир уммат орасида бўлинса, уларга етарди», — дедилар. (Рови) деди: Сўнг у зотнинг ҳузурига Азд (қабиласи)нинг Ғомид (уруғи)дан бир аёл келиб: «Ё Расулуллоҳ, мени покла», — деди. У зот: «Вой сенга! Қайтиб бор, Аллоҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил», — дедилар. У: «Сизни мени Моиз ибн Моликни қайтарганингиздек қайтармоқчи кўраяпман», — деди. У зот: «Бу нима (деган гап)?» — дедилар. У: «У зинодан ҳомиладор», — деди. У зот: «Сен (ўзингми)?» — дедилар. У: «Ҳа», — деди. У зот унга: «Қорнингдагини туғиб олгунингча (кут)», — дедилар. (Рови) деди: Сўнг ансорлардан бир киши уни туғгунига қадар ўз зиммасига олди. (Рови) деди: Сўнг у Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Ғомидлик аёл туғди», — деди. У зот: «Унда биз уни тошбўрон қилмаймиз ва чақалоғини эмизадиган кишиси йўқ, кичкина ҳолда ташлаб қўймаймиз», — дедилар. Шунда ансорлардан бир киши туриб: «Уни эмизиш менинг зиммамга, эй Аллоҳнинг Набийси», — деди. (Рови) деди: Бас, у (аёлни) тошбўрон қилдилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ: وَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ وَاثْنَانِ فِي النَّارِ فَأَمَّا الَّذِي فِي الْجَنَّةِ فَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَقَضَى بِهِ وَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَجَارَ فِي الْحُكْمِ فَهُوَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ قَضَى لِلنَّاسِ عَلَى جَهْلٍ فَهُوَ فِي النَّارِ ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Burayda ibn al-Hasib (roziyallohu anhu)dan, u kishi Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Qozilar uch xil boʻladi: bittasi jannatda, ikkitasi doʻzaxda. Jannatda boʻladigani — haqni bilib, unga koʻra hukm qilgan kishidir. Haqni bilib turib, hukmda zulm qilgan kishi esa doʻzaxdadir. Bilimsizlik bilan odamlarga hukm qilgan kishi ham doʻzaxdadir», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu boradagi eng sahih narsa shu, yaʼni Ibn Burayda rivoyat qilgan «Qozilar uch xil boʻladi» hadisidir.Бурайда ибн ал-Ҳасиб (розияллоҳу анҳу)дан, у киши Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Қозилар уч хил бўлади: биттаси жаннатда, иккитаси дўзахда. Жаннатда бўладигани — ҳақни билиб, унга кўра ҳукм қилган кишидир. Ҳақни билиб туриб, ҳукмда зулм қилган киши эса дўзахдадир. Билимсизлик билан одамларга ҳукм қилган киши ҳам дўзахдадир», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу борадаги энг саҳиҳ нарса шу, яъни Ибн Бурайда ривоят қилган «Қозилар уч хил бўлади» ҳадисидир.

عَن بُرَيْدَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَرَزَقْنَاهُ رِزْقًا فَمَا أَخَذَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ غُلُولٌ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Burayda (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kimni biron ishga xizmatchi qilib tayinlasak va unga rizq (maosh) belgilab bersak, shundan keyin u olgan narsa xiyonatdir», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Кимни бирон ишга хизматчи қилиб тайинласак ва унга ризқ (маош) белгилаб берсак, шундан кейин у олган нарса хиёнатдир», дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «حُرْمَةُ نِسَاءِ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ كَحُرْمَةِ أُمَّهَاتِهِمْ وَمَا مِنْ رَجُلٍ مِنَ الْقَاعِدِينَ يَخْلُفُ رَجُلًا مِنَ الْمُجَاهِدِينَ فِي أَهْلِهِ فَيَخُونُهُ فِيهِمْ إِلَّا وُقِفَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فيأخذُ مِنْ عَمَلِهِ مَا شَاءَ فَمَا ظَنُّكُمْ؟» . رَوَاهُ مُسلم

Burayda al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mujohidlarning ayollarining hurmati (uyda) qolganlarga oʻz onalarining hurmati kabidir. (Uyda) qolganlardan biron kishi mujohidlardan birining ortidan uning ahlini saqlovchi boʻlsa-yu, soʻng ular borasida unga xiyonat qilsa, qiyomat kuni albatta uning oldida toʻxtatiladi, soʻng (mujohid) uning amalidan xohlaganini olib oladi. Bas, sizlar nima deb oʻylaysizlar?» — dedilar.Бурайда ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мужоҳидларнинг аёлларининг ҳурмати (уйда) қолганларга ўз оналарининг ҳурмати кабидир. (Уйда) қолганлардан бирон киши мужоҳидлардан бирининг ортидан унинг аҳлини сақловчи бўлса-ю, сўнг улар борасида унга хиёнат қилса, қиёмат куни албатта унинг олдида тўхтатилади, сўнг (мужоҳид) унинг амалидан хоҳлаганини олиб олади. Бас, сизлар нима деб ўйлайсизлар?» — дедилар.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي إِذا جَاءَهُ رَجُلٌ مَعَهُ حِمَارٌ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ ارْكَبْ وَتَأَخَّرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا أَنْتَ أَحَقُّ بِصَدْرِ دَابَّتِكَ إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ لِي» . قَالَ: جَعَلْتُهُ لَكَ فَرَكِبَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ

Abdulloh ibn Burayda (rahimahulloh): «Men otam Burayda (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim», deydi: «Rasululloh ﷺ piyoda ketayotgan edilar, eshagi bor bir kishi kelib: ‹Yo Rasululloh, mining›, dedi va oʻzi orqaga surildi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Yoʻq, ulovingning oldida (minishga) sen mendan koʻra haqliroqsan, magar uni menga bersang (boshqa gap)›, dedilar. U: ‹Men uni sizga berdim›, dedi. Shunda (u zot) mindilar.»Абдуллоҳ ибн Бурайда (раҳимаҳуллоҳ): «Мен отам Бурайда (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим», дейди: «Расулуллоҳ ﷺ пиёда кетаётган эдилар, эшаги бор бир киши келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, мининг›, деди ва ўзи орқага сурилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Йўқ, уловингнинг олдида (минишга) сен мендан кўра ҳақлироқсан, магар уни менга берсанг (бошқа гап)›, дедилар. У: ‹Мен уни сизга бердим›, деди. Шунда (у зот) миндилар.»

عَن بُريدةَ قَالَ: كُنَّا فِي الْجَاهِلَيَّةِ إِذَا وُلِدَ لِأَحَدِنَا غلامٌ ذَبَحَ شاةٌ ولطَّخَ رأسَه بدمه فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ كُنَّا نَذْبَحُ الشَّاةَ يَوْمَ السَّابِعِ وَنَحْلِقُ رَأْسَهُ وَنُلَطِّخُهُ بِزَعْفَرَانٍ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَزَاد رزين: ونُسمِّيه

Abdulloh ibn Burayda aytadi: Otam Burayda (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Biz johiliyat davrida birortamizning oʻgʻil farzandi tugʻilsa, bir qoʻy soʻyib, uning boshini (qoʻyning) qoniga belar edik. Alloh Islomni keltirgach esa, biz bir qoʻy soʻyib, uning boshini qirtishlaydigan va zaʼfaron bilan moylaydigan boʻldik.Абдуллоҳ ибн Бурайда айтади: Отам Бурайда (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Биз жоҳилият даврида бирортамизнинг ўғил фарзанди туғилса, бир қўй сўйиб, унинг бошини (қўйнинг) қонига белар эдик. Аллоҳ Исломни келтиргач эса, биз бир қўй сўйиб, унинг бошини қиртишлайдиган ва заъфарон билан мойлайдиган бўлдик.

وَعَن بُرَيْدَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «نَهَيْتُكُمْ عَنِ الظُّرُوفِ فَإِنَّ ظَرْفًا لَا يُحِلُّ شَيْئًا وَلَا يُحَرِّمُهُ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ» . وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ: «نَهَيْتُكُمْ عَنِ الْأَشْرِبَةِ إِلَّا فِي ظُرُوفِ الْأَدَمِ فَاشْرَبُوا فِي كُلِّ وِعَاءٍ غَيْرَ أَنْ لَا تَشْرَبُوا مُسْكِرًا» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u kishi aytadilar: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men sizlarni uch narsadan qaytargan edim, endi esa sizlarga ularni buyuraman. Sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim, endi ularni ziyorat qilinglar, chunki ularni ziyorat qilishda (oxiratni) eslatish bordir. Sizlarni teri idishlardan boshqasida ichimlik ichishdan qaytargan edim, endi har qanday idishda ichinglar, faqat mast qiluvchi narsani ichmanglar. Sizlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan keyin yeyishdan qaytargan edim, endi yenglar va safarlaringizda undan foydalaninglar».Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у киши айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен сизларни уч нарсадан қайтарган эдим, энди эса сизларга уларни буюраман. Сизларни қабрларни зиёрат қилишдан қайтарган эдим, энди уларни зиёрат қилинглар, чунки уларни зиёрат қилишда (охиратни) эслатиш бордир. Сизларни тери идишлардан бошқасида ичимлик ичишдан қайтарган эдим, энди ҳар қандай идишда ичинглар, фақат маст қилувчи нарсани ичманглар. Сизларни қурбонлик гўштларини уч кундан кейин ейишдан қайтарган эдим, энди енглар ва сафарларингизда ундан фойдаланинглар».

وَعَنْ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِرَجُلٍ عَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ شَبَهٍ: «مَا لِي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الْأَصْنَامِ؟» فَطَرَحَهُ ثُمَّ جَاءَ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ: «مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ النَّارِ؟» فَطَرَحَهُ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ أَتَّخِذُهُ؟ قَالَ: «مِنْ وَرِقٍ وَلَا تُتِمَّهُ مِثْقَالا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

al-Hasan ibn Ali va Muhammad ibn Abdulaziz ibn Abu Rizma — maʼnosi bir — Zayd ibn Hubob ularga Abdulloh ibn Muslim as-Sulamiy al-Marvaziy Abu Toybadan, u Abdulloh ibn Buraydadan, u otasidan (roziyallohu anhu) rivoyat qilib xabar berdi: Bir kishi Nabiy ﷺ ning huzurlariga keldi, ustida shabahdan (sariq misdan) yasalgan uzuk bor edi. Bas, u zot unga: «Nega men sendan butlarning hidini topyapman?» dedilar. Shunda u uni (uzukni) tashladi. Soʻngra u temirdan yasalgan uzuk taqib keldi. Bas, u zot: «Nega men sening ustingda doʻzax ahlining bezagini koʻryapman?» dedilar. U buni ham tashladi va: «Ey Rasululloh, qaysi narsadan (uzuk) yasab olay?» dedi. U zot: «Uni kumushdan yasab ol, ammo uni bir misqolga yetkazma», dedilar. Muhammad: «Abdulloh ibn Muslim», demadi; al-Hasan: «as-Sulamiy al-Marvaziy», demadi.ал-Ҳасан ибн Али ва Муҳаммад ибн Абдулазиз ибн Абу Ризма — маъноси бир — Зайд ибн Ҳубоб уларга Абдуллоҳ ибн Муслим ас-Суламий ал-Марвазий Абу Тойбадан, у Абдуллоҳ ибн Бурайдадан, у отасидан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилиб хабар берди: Бир киши Набий ﷺ нинг ҳузурларига келди, устида шабаҳдан (сариқ мисдан) ясалган узук бор эди. Бас, у зот унга: «Нега мен сендан бутларнинг ҳидини топяпман?» дедилар. Шунда у уни (узукни) ташлади. Сўнгра у темирдан ясалган узук тақиб келди. Бас, у зот: «Нега мен сенинг устингда дўзах аҳлининг безагини кўряпман?» дедилар. У буни ҳам ташлади ва: «Эй Расулуллоҳ, қайси нарсадан (узук) ясаб олай?» деди. У зот: «Уни кумушдан ясаб ол, аммо уни бир мисқолга етказма», дедилар. Муҳаммад: «Абдуллоҳ ибн Муслим», демади; ал-Ҳасан: «ас-Суламий ал-Марвазий», демади.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ لَعِبَ بِالنَّرْدَشِيرِ فَكَأَنَّمَا صَبَغَ يَدَهُ فِي لَحْمِ خِنْزِيرٍ وَدَمِهِ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim nardashir (nard oʻyini)ni oʻynasa, xuddi qoʻlini choʻchqaning goʻshti va qoniga botirgan kabidir», — dedilar.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким нардашир (нард ўйини)ни ўйнаса, худди қўлини чўчқанинг гўшти ва қонига ботирган кабидир», — дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَطَيَّرُ مِنْ شَيْءٍ فَإِذَا بَعَثَ عَامِلًا سَأَلَ عَنِ اسْمِهِ فَإِذَا أَعْجَبَهُ اسْمه فَرح بِهِ ورئي بشر ذَلِك على وَجْهِهِ وَإِنْ كَرِهَ اسْمَهُ رُئِيَ كَرَاهِيَةُ ذَلِكَ على وَجْهِهِ وَإِذَا دَخَلَ قَرْيَةً سَأَلَ عَنِ اسْمِهَا فَإِنْ أَعْجَبَهُ اسْمُهَا فَرِحَ بِهِ وَرُئِيَ بِشْرُ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ وَإِنْ كَرِهَ اسْمَهَا رُئِيَ كَرَاهِيَة ذَلِك فِي وَجهه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hech narsadan badfol olmas edilar. Biror amaldorni joʻnatganlarida, uning ismini soʻrar edilar. Agar uning ismi u zotga yoqsa, undan xursand boʻlar va bu xursandchilik chehralarida koʻrinib turar edi. Agar uning ismini yoqtirmasalar, buni yoqtirmaslik chehralarida koʻrinib turardi. Biror qishloqqa kirganlarida ham, uning nomini soʻrar edilar. Agar uning nomi u zotga yoqsa, undan xursand boʻlar va bu xursandchilik chehralarida koʻrinib turardi. Agar uning nomini yoqtirmasalar, buni yoqtirmaslik chehralarida koʻrinib turardi.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳеч нарсадан бадфол олмас эдилар. Бирор амалдорни жўнатганларида, унинг исмини сўрар эдилар. Агар унинг исми у зотга ёқса, ундан хурсанд бўлар ва бу хурсандчилик чеҳраларида кўриниб турар эди. Агар унинг исмини ёқтирмасалар, буни ёқтирмаслик чеҳраларида кўриниб турарди. Бирор қишлоққа кирганларида ҳам, унинг номини сўрар эдилар. Агар унинг номи у зотга ёқса, ундан хурсанд бўлар ва бу хурсандчилик чеҳраларида кўриниб турарди. Агар унинг номини ёқтирмасалар, буни ёқтирмаслик чеҳраларида кўриниб турарди.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَدِيثٍ: «يُقَاتِلُكُمْ قَوْمٌ صِغَارُ الْأَعْيُنِ» يَعْنِي التّرْك. قَالَ: «تسوقونهم ثَلَاث مَرَّات حَتَّى تلحقوهم بِجَزِيرَة الْعَرَب فَأَما السِّيَاقَةِ الْأُولَى فَيَنْجُو مَنْ هَرَبَ مِنْهُمْ وَأَمَّا الثَّانِيَة فينجو بعض وَيهْلك بعض وَأما الثَّالِثَةِ فَيُصْطَلَمُونَ» أَوْ كَمَا قَالَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jaʼfar ibn Musofir at-Tinnisiy bizga aytib berdi: Xallod ibn Yahyo bizga aytib berdi: Bashir ibn al-Muhojir bizga aytib berdi: Abdulloh ibn Burayda bizga otasidan, u Nabiy ﷺdan, koʻzlari kichik bir qavm sizlarga qarshi jang qiladi — yaʼni turklar — degan hadis xususida rivoyat qildi. U zot ﷺ dedilar: «Sizlar ularni Arab yarim oroliga yetkazguningizcha uch marta haydaysizlar. Birinchi haydashda ulardan qochib qutulgan najot topadi. Ikkinchisida baʼzilari najot topadi va baʼzilari halok boʻladi. Uchinchisida esa ular butunlay qirib tashlanadi». Yoki u zot shunga oʻxshash bir narsa dedilar.Жаъфар ибн Мусофир ат-Тиннисий бизга айтиб берди: Халлод ибн Яҳё бизга айтиб берди: Башир ибн ал-Муҳожир бизга айтиб берди: Абдуллоҳ ибн Бурайда бизга отасидан, у Набий ﷺдан, кўзлари кичик бир қавм сизларга қарши жанг қилади — яъни турклар — деган ҳадис хусусида ривоят қилди. У зот ﷺ дедилар: «Сизлар уларни Араб ярим оролига етказгунингизча уч марта ҳайдайсизлар. Биринчи ҳайдашда улардан қочиб қутулган нажот топади. Иккинчисида баъзилари нажот топади ва баъзилари ҳалок бўлади. Учинчисида эса улар бутунлай қириб ташланади». Ёки у зот шунга ўхшаш бир нарса дедилар.

وَعَن بُريدةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْجَنَّةِ مِنْ خَيْلٍ؟ قَالَ: «إِنِ اللَّهُ أَدْخَلَكَ الْجَنَّةَ فَلَا تَشَاءُ أَنْ تُحْمَلَ فِيهَا عَلَى فَرَسٍ مِنْ يَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ يَطِيرُ بِكَ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ شِئْتَ إِلَّا فَعَلْتَ» وَسَأَلَهُ رجل فَقَالَ: يارسول الله هَل فِي الجنةِ من إِبلٍ؟ قَالَ: فَلَمْ يَقُلْ لَهُ مَا قَالَ لِصَاحِبِهِ. فَقَالَ: «إِنْ يُدْخِلْكَ اللَّهُ الْجَنَّةَ يَكُنْ لَكَ فِيهَا مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ» رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan soʻrab: «Yo Rasululloh, jannatda otlar boʻladimi?» dedi. U zot: «Agar Alloh seni jannatga kiritsa, qizil yoqutdan boʻlgan otga minib, jannatda xohlagan joyingga uchib borishni istasang, albatta shunday qilasan», dedilar. (Rovi) aytdi: Yana bir kishi U zotdan soʻrab: «Yo Rasululloh, jannatda tuyalar boʻladimi?» dedi. U zot bunga oldingi kishiga aytgan soʻzini aytmadilar, balki: «Agar Alloh seni jannatga kiritsa, unda sen uchun nafsing istagan va koʻzingga lazzat bagʻishlaydigan har bir narsa boʻladi», dedilar. Bu hadisni (boshqa yoʻl bilan) Abdurahmon ibn Sobit Nabiy ﷺdan shu maʼnoda rivoyat qilgan, va bu Masʼudiyning hadisidan koʻra sahihroqdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, жаннатда отлар бўладими?» деди. У зот: «Агар Аллоҳ сени жаннатга киритса, қизил ёқутдан бўлган отга миниб, жаннатда хоҳлаган жойингга учиб боришни истасанг, албатта шундай қиласан», дедилар. (Рови) айтди: Яна бир киши У зотдан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, жаннатда туялар бўладими?» деди. У зот бунга олдинги кишига айтган сўзини айтмадилар, балки: «Агар Аллоҳ сени жаннатга киритса, унда сен учун нафсинг истаган ва кўзингга лаззат бағишлайдиган ҳар бир нарса бўлади», дедилар. Бу ҳадисни (бошқа йўл билан) Абдураҳмон ибн Собит Набий ﷺдан шу маънода ривоят қилган, ва бу Масъудийнинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَهْلُ الْجَنَّةِ عِشْرُونَ وَمِائَةُ صَفٍّ ثَمَانُونَ مِنْهَا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَأَرْبَعُونَ مِنْ سَائِرِ الْأُمَمِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالدَّارِمِيُّ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي كتاب الْبَعْث والنشور

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannat ahli bir yuz yigirma safdir; ularning saksontasi shu ummatdan, qirqtasi esa boshqa ummatlardandir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Bu hadis Alqama ibn Marsaddan, u Sulaymon ibn Buraydadan, u Nabiy ﷺdan mursal tarzda ham rivoyat qilingan; baʼzilar esa Sulaymon ibn Buraydadan, u otasidan, deb keltirishgan. Abu Sinonning Muhorib ibn Disordan (qilgan) hadisi hasandir. Abu Sinonning ismi Diror ibn Murradir; Abu Sinon ash-Shayboniyning ismi Said ibn Sinon boʻlib, u basralik; Abu Sinon ash-Shomiyning ismi esa Iso ibn Sinon boʻlib, u qasmaliydir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат аҳли бир юз йигирма сафдир; уларнинг саксонтаси шу умматдан, қирқтаси эса бошқа умматлардандир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Бу ҳадис Алқама ибн Марсаддан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, у Набий ﷺдан мурсал тарзда ҳам ривоят қилинган; баъзилар эса Сулаймон ибн Бурайдадан, у отасидан, деб келтиришган. Абу Синоннинг Муҳориб ибн Дисордан (қилган) ҳадиси ҳасандир. Абу Синоннинг исми Дирор ибн Муррадир; Абу Синон аш-Шайбонийнинг исми Саид ибн Синон бўлиб, у басралик; Абу Синон аш-Шомийнинг исми эса Исо ибн Синон бўлиб, у қасмалийдир.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ قَالَ جِبْرِيل بِأُصْبُعِهِ فَخَرَقَ بِهَا الْحَجَرَ فَشَدَّ بِهِ الْبُرَاقَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Buraydat (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baytul-Maqdisga yetib borganimizda, Jibril barmogʻi bilan ishora qildi-da, u bilan toshni teshib, Buroqni unga bogʻlab qoʻydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Бурайдат (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Байтул-Мақдисга етиб борганимизда, Жибрил бармоғи билан ишора қилди-да, у билан тошни тешиб, Буроқни унга боғлаб қўйди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الصَّلَوَات يَوْم الْفَتْح بِوضُوء وَاحِد وَمسح عل خُفَّيْهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ: لَقَدْ صَنَعْتَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ فَقَالَ: «عَمْدًا صَنَعْتُهُ يَا عمر» . رَوَاهُ مُسلم

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Fath kuni (Makka fathida) barcha namozlarni bitta tahorat bilan oʻqidilar va maxsilari ustiga mash tortdilar. Umar u zotga: ‹Bugun siz ilgari qilmaydigan bir ishni qildingiz›, dedi. U zot: «Uni ataylab qildim, ey Umar», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Фатҳ куни (Макка фатҳида) барча намозларни битта таҳорат билан ўқидилар ва махсилари устига маш тортдилар. Умар у зотга: ‹Бугун сиз илгари қилмайдиган бир ишни қилдингиз›, деди. У зот: «Уни атайлаб қилдим, эй Умар», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْعَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ الصَّلَاةُ فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz bilan ularning orasidagi ahd — namozdir. Kim uni tark etsa, batahqiq kofir boʻlibdi», dedilar. Bu bobda Anas va Ibn Abbosdan ham (rivoyat bor). Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз билан уларнинг орасидаги аҳд — намоздир. Ким уни тарк этса, батаҳқиқ кофир бўлибди», дедилар. Бу бобда Анас ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят бор). Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ لَهُ: «صَلِّ مَعَنَا هَذَيْنِ» يَعْنِي الْيَوْمَيْنِ فَلَمَّا زَالَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ بَيْضَاءُ نَقِيَّةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ الْفَجْرَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ فَلَمَّا أَنْ كَانَ الْيَوْمُ الثَّانِي أَمَرَهُ فَأَبْرَدَ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ بِهَا فَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ بِهَا وَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ أَخَّرَهَا فَوْقَ الَّذِي كَانَ وَصَلَّى الْمَغْرِبَ قَبْلَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ وَصَلَّى الْعِشَاءَ بَعْدَمَا ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ وَصَلَّى الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ بِهَا ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «وَقْتُ صَلَاتكُمْ بَين مَا رَأَيْتُمْ» . رَوَاهُ مُسلم

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi u zotdan namoz vaqti haqida soʻradi. Shunda (Paygʻambar ﷺ) unga: «Biz bilan birga shu ikkisida (namoz) oʻqi», — dedilar, yaʼni ikki kunni (nazarda tutdilar). Quyosh ogʻganida Bilolga buyurdilar, u azon aytdi; soʻng unga buyurdilar, u peshinga iqomat aytdi; soʻng unga buyurdilar, u quyosh hali baland, oppoq, tiniq turganida asrga iqomat aytdi; soʻng unga buyurdilar, u quyosh botganida shomga iqomat aytdi; soʻng unga buyurdilar, u shafaq gʻoyib boʻlganida xuftonga iqomat aytdi; soʻng unga buyurdilar, u tong otganida bomdodga iqomat aytdi. Ikkinchi kun boʻlganida unga buyurdilar, u peshinni (jazirama issiq qaytishini kutib) salqinga qoldirdi, juda ham salqinga qoldirdi. Asrni quyosh hali baland turganida oʻqidilar, uni avvalgi (kun oʻqigan)idan kechroqqa surdilar. Shomni shafaq gʻoyib boʻlishidan oldin oʻqidilar; xuftonni tunning uchdan biri oʻtganidan keyin oʻqidilar; bomdodni esa ravshanlashganida oʻqidilar. Soʻng: «Namoz vaqti haqida soʻragan kishi qani?» — dedilar. Haligi kishi: «Men, yo Rasululloh!» — dedi. (Paygʻambar ﷺ): «Sizlarning namoz vaqtingiz koʻrgan shu (ikki holat) orasidadir», — dedilar.Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши у зотдан намоз вақти ҳақида сўради. Шунда (Пайғамбар ﷺ) унга: «Биз билан бирга шу иккисида (намоз) ўқи», — дедилар, яъни икки кунни (назарда тутдилар). Қуёш оғганида Билолга буюрдилар, у азон айтди; сўнг унга буюрдилар, у пешинга иқомат айтди; сўнг унга буюрдилар, у қуёш ҳали баланд, оппоқ, тиниқ турганида асрга иқомат айтди; сўнг унга буюрдилар, у қуёш ботганида шомга иқомат айтди; сўнг унга буюрдилар, у шафақ ғойиб бўлганида хуфтонга иқомат айтди; сўнг унга буюрдилар, у тонг отганида бомдодга иқомат айтди. Иккинчи кун бўлганида унга буюрдилар, у пешинни (жазирама иссиқ қайтишини кутиб) салқинга қолдирди, жуда ҳам салқинга қолдирди. Асрни қуёш ҳали баланд турганида ўқидилар, уни аввалги (кун ўқиган)идан кечроққа сурдилар. Шомни шафақ ғойиб бўлишидан олдин ўқидилар; хуфтонни туннинг учдан бири ўтганидан кейин ўқидилар; бомдодни эса равшанлашганида ўқидилар. Сўнг: «Намоз вақти ҳақида сўраган киши қани?» — дедилар. Ҳалиги киши: «Мен, ё Расулуллоҳ!» — деди. (Пайғамбар ﷺ): «Сизларнинг намоз вақтингиз кўрган шу (икки ҳолат) орасидадир», — дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ تَرَكَ صَلَاةَ الْعَصْرِ فقد حَبط عمله. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim asr namozini tark qilsa, uning amali behuda ketibdi», dedilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким аср намозини тарк қилса, унинг амали беҳуда кетибди», дедилар. Бухорий ривоят қилган.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «بَشِّرِ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأنس

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmatlarda masjidlarga yuruvchilarni qiyomat kunidagi toʻliq nur bilan xushxabarla», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулматларда масжидларга юрувчиларни қиёмат кунидаги тўлиқ нур билан хушхабарла», дедилар.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «الْوَتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا الْوَتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا الْوَتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Burayda ibn al-Husayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Vitr haqdir, kim vitr oʻqimasa, u bizdan emas. Vitr haqdir, kim vitr oʻqimasa, u bizdan emas. Vitr haqdir, kim vitr oʻqimasa, u bizdan emas».Бурайда ибн ал-Ҳусайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Витр ҳақдир, ким витр ўқимаса, у биздан эмас. Витр ҳақдир, ким витр ўқимаса, у биздан эмас. Витр ҳақдир, ким витр ўқимаса, у биздан эмас».

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «فِي الْإِنْسَانِ ثَلَاثُمِائَةٍ وَسِتُّونَ مَفْصِلًا فَعَلَيْهِ أَنْ يَتَصَدَّقَ عَنْ كُلِّ مَفْصِلٍ مِنْهُ بِصَدَقَةٍ» قَالُوا: وَمَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ؟ قَالَ: «النُّخَاعَةُ فِي الْمَسْجِدِ تَدْفِنُهَا وَالشَّيْءُ تُنَحِّيهِ عَنِ الطَّرِيقِ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فَرَكْعَتَا الضُّحَى تُجْزِئُكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Abu Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohni ﷺ shunday deyayotganlarini eshitdim: «Insonda uch yuz oltmishta boʻgʻin (qoʻshilish joyi) bor. Bas, unga har bir boʻgʻini uchun bir sadaqa berishi (lozim) boʻladi». Ular: «Ey Allohning Nabiysi, buni kim ham eplay oladi?» dedilar. U zot: «Masjiddagi balgʻamni koʻmib (tozalab) qoʻyishing, yoʻldan biror narsani olib tashlashing (sadaqadir). Agar buni topmasang, choshgohning ikki rakʼati senga kifoya qiladi», dedilar.Абу Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳни ﷺ шундай деяётганларини эшитдим: «Инсонда уч юз олтмишта бўғин (қўшилиш жойи) бор. Бас, унга ҳар бир бўғини учун бир садақа бериши (лозим) бўлади». Улар: «Эй Аллоҳнинг Набийси, буни ким ҳам эплай олади?» дедилар. У зот: «Масжиддаги балғамни кўмиб (тозалаб) қўйишинг, йўлдан бирор нарсани олиб ташлашинг (садақадир). Агар буни топмасанг, чошгоҳнинг икки ракъати сенга кифоя қилади», дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: أَصْبَحَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِلَالًا فَقَالَ: «بِمَ سَبَقْتَنِي إِلَى الْجَنَّةِ مَا دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَطُّ إِلَّا سَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي» . قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَذَّنْتُ قَطُّ إِلَّا صَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ وَمَا أَصَابَنِي حَدَثٌ قَطُّ إِلَّا تَوَضَّأْتُ عِنْدَهُ وَرَأَيْتُ أَنَّ لِلَّهِ عَلَيَّ رَكْعَتَيْنِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «بِهِمَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni tongda Bilolni chaqirib: «Ey Bilol, sen jannatga mendan oldin nima bilan oʻtib ketding? Men jannatga har qachon kirsam, oldimda sening qadam tovushingni eshitaman. Kechasi men jannatga kirdim va oldimda sening qadam tovushingni eshitdim. Soʻng oltindan boʻlgan toʻrtburchak, balandga koʻtarilgan bir qasrga yetib keldim. ‹Bu qasr kimniki?› deb soʻradim. ‹Arablardan boʻlgan bir kishiniki›, deyishdi. ‹Men ham arabman, bu qasr kimniki?› dedim. ‹Qurayshdan boʻlgan bir kishiniki›, deyishdi. ‹Men ham qurayshlikman, bu qasr kimniki?› dedim. ‹Muhammadning ummatidan boʻlgan bir kishiniki›, deyishdi. ‹Men Muhammadman, bu qasr kimniki?› dedim. ‹Umar ibn al-Xattobniki›, deyishdi», dedilar. Shunda Bilol: «Ey Rasululloh, men har qachon azon aytsam, ortidan ikki rakat namoz oʻqirdim va har qachon menga hadas yetsa (tahoratim buzilsa), shu zahoti tahorat olardim hamda Alloh uchun zimmamda ikki rakat (namoz) bor deb bilardim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Ana shu (ikki amaling) bilan (oʻtib ketding)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Jobir, Muoz, Anas va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Nabiy ﷺ: «Jannatda oltindan boʻlgan bir qasrni koʻrdim. ‹Bu kimniki?› dedim. ‹Umar ibn al-Xattobniki›, deyildi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Bu hadisning maʼnosi shuki, «kechasi men jannatga kirdim» — yaʼni «tushimda goʻyo jannatga kirgandek koʻrdim», degani; baʼzi rivoyatlarda shunday kelgan. Ibn Abbosdan rivoyat qilinadiki, u: «Paygʻambarlarning tushi vahiydir», degan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни тонгда Билолни чақириб: «Эй Билол, сен жаннатга мендан олдин нима билан ўтиб кетдинг? Мен жаннатга ҳар қачон кирсам, олдимда сенинг қадам товушингни эшитаман. Кечаси мен жаннатга кирдим ва олдимда сенинг қадам товушингни эшитдим. Сўнг олтиндан бўлган тўртбурчак, баландга кўтарилган бир қасрга етиб келдим. ‹Бу қаср кимники?› деб сўрадим. ‹Араблардан бўлган бир кишиники›, дейишди. ‹Мен ҳам арабман, бу қаср кимники?› дедим. ‹Қурайшдан бўлган бир кишиники›, дейишди. ‹Мен ҳам қурайшликман, бу қаср кимники?› дедим. ‹Муҳаммаднинг умматидан бўлган бир кишиники›, дейишди. ‹Мен Муҳаммадман, бу қаср кимники?› дедим. ‹Умар ибн ал-Хаттобники›, дейишди», дедилар. Шунда Билол: «Эй Расулуллоҳ, мен ҳар қачон азон айтсам, ортидан икки ракат намоз ўқирдим ва ҳар қачон менга ҳадас етса (таҳоратим бузилса), шу заҳоти таҳорат олардим ҳамда Аллоҳ учун зиммамда икки ракат (намоз) бор деб билардим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ана шу (икки амалинг) билан (ўтиб кетдинг)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Жобир, Муоз, Анас ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Набий ﷺ: «Жаннатда олтиндан бўлган бир қасрни кўрдим. ‹Бу кимники?› дедим. ‹Умар ибн ал-Хаттобники›, дейилди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадиснинг маъноси шуки, «кечаси мен жаннатга кирдим» — яъни «тушимда гўё жаннатга киргандек кўрдим», дегани; баъзи ривоятларда шундай келган. Ибн Аббосдан ривоят қилинадики, у: «Пайғамбарларнинг туши ваҳийдир», деган.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ وَلَا يَطْعَمُ يَوْمَ الْأَضْحَى حَتَّى يُصَلِّيَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه والدارمي

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Fitr (Ramazon hayiti) kuni biror narsa yemaguncha (namozga) chiqmas edilar, Azho (Qurbon hayiti) kuni esa namoz oʻqimaguncha biror narsa yemas edilar. Termiziy, Ibn Moja va Dorimiy rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Фитр (Рамазон ҳайити) куни бирор нарса емагунча (намозга) чиқмас эдилар, Азҳо (Қурбон ҳайити) куни эса намоз ўқимагунча бирор нарса емас эдилар. Термизий, Ибн Можа ва Доримий ривоят қилган.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمُؤْمِنُ يَمُوتُ بِعَرَقِ الْجَبِينِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muʼmin peshona teri bilan (jon berib) oʻladi», dedilar. Termiziy, Nasoiy va Ibn Moja rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муъмин пешона тери билан (жон бериб) ўлади», дедилар. Термизий, Насоий ва Ибн Можа ривоят қилган.

عَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ فَزُورُوهَا وَنَهَيْتُكُمْ عَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِي فَوْقَ ثَلَاثٍ فَأَمْسِكُوا مَا بَدَا لَكُمْ وَنَهَيْتُكُمْ عَنِ النَّبِيذِ إِلَّا فِي سِقَاءٍ فَاشْرَبُوا فِي الْأَسْقِيَةِ كُلِّهَا وَلَا تشْربُوا مُسكرا» . رَوَاهُ مُسلم

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim, endi ularni ziyorat qilaveringlar. Sizlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq (saqlashdan) qaytargan edim, endi xohlaganingizcha saqlab qoʻyaveringlar. Sizlarni meshdan boshqasidagi nabizdan qaytargan edim, endi har xil meshlarda ichaveringlar, faqat mast qiluvchi narsani ichmanglar», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни қабрларни зиёрат қилишдан қайтарган эдим, энди уларни зиёрат қилаверинглар. Сизларни қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ (сақлашдан) қайтарган эдим, энди хоҳлаганингизча сақлаб қўяверинглар. Сизларни мешдан бошқасидаги набиздан қайтарган эдим, энди ҳар хил мешларда ичаверинглар, фақат маст қилувчи нарсани ичманглар», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُهُمْ إِذَا خَرَجُوا إِلَى الْمَقَابِرِ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَلَاحِقُونَ نَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ularga qabristonga chiqqanlarida qaytaruvchisi shunday deyishni oʻrgatar edilar: «Assalomu alaykum, ey moʻminlar va musulmonlardan boʻlgan bu maskanlar ahli. Inshaalloh, biz ham sizlarga qoʻshiluvchimiz. Allohdan oʻzimiz uchun va sizlar uchun ofiyat soʻraymiz».Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уларга қабристонга чиққанларида қайтарувчиси шундай дейишни ўргатар эдилар: «Ассалому алайкум, эй мўминлар ва мусулмонлардан бўлган бу масканлар аҳли. Иншааллоҳ, биз ҳам сизларга қўшилувчимиз. Аллоҳдан ўзимиз учун ва сизлар учун офият сўраймиз».

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَت يَا رَسُول الله إِنِّي كنت تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِجَارِيَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ قَالَ: «وَجَبَ أَجَرُكِ وَرَدَّهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ» . قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أفأصوم عَنْهَا قَالَ: «صومي عَنْهَا» . قَالَت يَا رَسُول الله إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ: «نعم حجي عَنْهَا» . رَوَاهُ مُسلم

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ huzurlarida oʻtirgan edim, shunda bir ayol kelib: «Ey Allohning Rasuli, men onamga bir choʻrini sadaqa qilgan edim, endi u vafot etdi», dedi. U zot: «Ajring vojib boʻldi, meros esa uni senga qaytardi», dedilar. Ayol: «Ey Allohning Rasuli, uning zimmasida bir oylik roʻza bor edi, uning oʻrniga roʻza tutaymi?» dedi. U zot: «Uning oʻrniga roʻza tut», dedilar. Ayol: «Ey Allohning Rasuli, u hech qachon haj qilmagan edi, uning oʻrniga haj qilaymi?» dedi. U zot: «Ha, uning oʻrniga haj qil», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ҳузурларида ўтирган эдим, шунда бир аёл келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен онамга бир чўрини садақа қилган эдим, энди у вафот этди», деди. У зот: «Ажринг вожиб бўлди, мерос эса уни сенга қайтарди», дедилар. Аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг зиммасида бир ойлик рўза бор эди, унинг ўрнига рўза тутайми?» деди. У зот: «Унинг ўрнига рўза тут», дедилар. Аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, у ҳеч қачон ҳаж қилмаган эди, унинг ўрнига ҳаж қилайми?» деди. У зот: «Ҳа, унинг ўрнига ҳаж қил», дедилар. Муслим ривоят қилган.

عَن بُرَيْدَة قَالَ: دَخَلَ بِلَالٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَتَغَدَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْغَدَاءَ يَا بِلَالُ» . قَالَ: إِنِّي صَائِمٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَأْكُلُ رِزْقَنَا وَفَضْلُ رِزْقِ بِلَالٍ فِي الْجَنَّةِ أشعرت يَا بِلَال أَن الصَّائِم نُسَبِّح عِظَامه وَتَسْتَغْفِر لَهُ الْمَلَائِكَةُ مَا أَكَلَ عِنْدَهُ؟» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Bilolga: «Taom yegin, ey Bilol», dedilar. U: «Men rozadorman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Biz oʻz rizqimizni yeymiz, Bilolning rizqidan ortiqchasi esa jannatdadir. Bilasanmi, ey Bilol, rozadorning suyaklari tasbeh aytadi va uning huzurida taom yeyilgunicha farishtalar unga magʻfirat soʻrab turadi», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Билолга: «Таом егин, эй Билол», дедилар. У: «Мен розадорман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Биз ўз ризқимизни еймиз, Билолнинг ризқидан ортиқчаси эса жаннатдадир. Биласанми, эй Билол, розадорнинг суяклари тасбеҳ айтади ва унинг ҳузурида таом ейилгунича фаришталар унга мағфират сўраб туради», дедилар.

عَن بُرَيْدَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ يَتَأَكَّلُ بِهِ النَّاسَ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَوَجْهُهُ عظم لَيْسَ عَلَيْهِ لحم» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Qurʼonni odamlar hisobiga kun koʻrish (mol-dunyo topish) uchun oʻqisa, qiyomat kuni yuzi goʻshtsiz suyak holida keladi», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Қуръонни одамлар ҳисобига кун кўриш (мол-дунё топиш) учун ўқиса, қиёмат куни юзи гўштсиз суяк ҳолида келади», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.

وَعَن بُرَيْدَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ فَقَالَ: «دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى وَإِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kishining: «Allohim, men Sendan soʻrayman, men Sen Allohligingga guvohlik beramanki, Sendan oʻzga iloh yoʻq, (Sen) yagonasan, (hojatlar Oʻzigagina ravo qilinadigan) Somadsan, tugʻmagan va tugʻilmagansan va Senga hech kim teng emasdir», deganini eshitib qoldilar. Shunda u zot: «Sen Allohdan shunday ism bilan soʻradingki, u bilan soʻralsa beradi va u bilan duo qilinsa ijobat etadi», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Аллоҳим, мен Сендан сўрайман, мен Сен Аллоҳлигингга гувоҳлик бераманки, Сендан ўзга илоҳ йўқ, (Сен) ягонасан, (ҳожатлар Ўзигагина раво қилинадиган) Сомадсан, туғмаган ва туғилмагансан ва Сенга ҳеч ким тенг эмасдир», деганини эшитиб қолдилар. Шунда у зот: «Сен Аллоҳдан шундай исм билан сўрадингки, у билан сўралса беради ва у билан дуо қилинса ижобат этади», дедилар.

عَنْ بُرَيْدَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ عِشَاءً فَإِذَا رَجُلٌ يَقْرَأُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَقُولُ: هَذَا مُرَاءٍ؟ قَالَ: «بَلْ مُؤْمِنٌ مُنِيبٌ» قَالَ: وَأَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ يَقْرَأُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَسَمَّعُ لِقِرَاءَتِهِ ثُمَّ جَلَسَ أَبُو مُوسَى يَدْعُو فَقَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَحَدًا صَمَدًا لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أُحُدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَقَدْ سَأَلَ اللَّهَ بِاسْمِهِ الَّذِي إِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى وَإِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ» قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أُخْبِرُهُ بِمَا سَمِعْتُ مِنْكَ؟ قَالَ: «نَعَمْ» فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي: أَنْتَ الْيَوْمَ لِي أَخٌ صَدِيقٌ حَدَّثْتَنِي بِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. رَوَاهُ رزين

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir kishining: «Allohumma, inni asʼaluka bi-annaka Antallohul-Ahadus-Samad, allazi lam yalid va lam yulad, va lam yakun lahu kufuvan ahad (Ey Alloh, men Sendan soʻrayman, chunki Sen Allohsan, Yagonasan, Beniyozsan, tugʻmagan va tugʻilmagan, hech kim Unga teng emas)», deyayotganini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «U Allohdan Uning ismi aʼzami bilan soʻradi — u bilan soʻralganda beradi va u bilan duo qilinganda ijobat qiladi», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир кишининг: «Аллоҳумма, инни асъалука би-аннака Анталлоҳул-Аҳадус-Самад, аллази лам ялид ва лам юлад, ва лам якун лаҳу куфуван аҳад (Эй Аллоҳ, мен Сендан сўрайман, чунки Сен Аллоҳсан, Ягонасан, Бениёзсан, туғмаган ва туғилмаган, ҳеч ким Унга тенг эмас)», деяётганини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У Аллоҳдан Унинг исми аъзами билан сўради — у билан сўралганда беради ва у билан дуо қилинганда ижобат қилади», дедилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: شَكَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُول الله مَا أَنَام من اللَّيْلَ مِنَ الْأَرَقِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَقُلْ: اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظَلَّتْ وَرَبَّ الْأَرَضِينَ وَمَا أَقَلَّتْ وَرَبَّ الشَّيَاطِينِ وَمَا أَضَلَّتْ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّ خَلْقِكَ كُلِّهِمْ جَمِيعًا أَنْ يَفْرُطَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَنْ يَبْغِيَ عَزَّ جَارُكَ وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيّ والحكَمُ بن ظُهيرٍ الرَّاوِي قد ترَكَ حديثَهُ بعضُ أهل الحَدِيث

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xolid ibn Valid Nabiy ﷺga shikoyat qilib: ‹Ey Allohning Rasuli, uyqusizlikdan kechasi uxlay olmayapman›, dedi. Shunda Allohning Nabiysi ﷺ: «Oʻrin-toʻshagingga yotganingda: ‹Ey yetti osmon va ular soya solgan narsalarning Robbi, yerlar va ular koʻtargan narsalarning Robbi, shaytonlar va ular yoʻldan ozdirgan narsalarning Robbi boʻlgan Alloh! Butun maxluqotlaring yomonligidan, ulardan birortasi menga zulm qilishi yoki tajovuz qilishidan menga panoh boʻl. Sening panohing aziz, maqtoving ulugʻdir, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sendan boshqa iloh yoʻq›, deb ayt», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Холид ибн Валид Набий ﷺга шикоят қилиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, уйқусизликдан кечаси ухлай олмаяпман›, деди. Шунда Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Ўрин-тўшагингга ётганингда: ‹Эй етти осмон ва улар соя солган нарсаларнинг Робби, ерлар ва улар кўтарган нарсаларнинг Робби, шайтонлар ва улар йўлдан оздирган нарсаларнинг Робби бўлган Аллоҳ! Бутун махлуқотларинг ёмонлигидан, улардан бирортаси менга зулм қилиши ёки тажовуз қилишидан менга паноҳ бўл. Сенинг паноҳинг азиз, мақтовинг улуғдир, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сендан бошқа илоҳ йўқ›, деб айт», дедилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ السُّوقَ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ السُّوقِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا فِيهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُصِيبَ فِيهَا صَفْقَةً خَاسِرَةً» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِير

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kech kirganda bunday der edilar: ‹Biz ham kechga kirdik, mulk ham Allohga (xos boʻlgan holda) kechga kirdi, hamd Allohga xosdir. Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq. Allohim! Men Sendan bu kechaning yaxshiligini va undagi narsaning yaxshiligini soʻrayman hamda uning yomonligidan va undagi narsaning yomonligidan Senga panoh soʻrayman. Allohim! Men Sendan dangasalikdan, qarilikdan, qariligning yomonligidan, dunyo fitnasidan va qabr azobidan panoh soʻrayman›». Hasan ibn Ubaydulloh dedi: menga Zubayd (Nabiy ﷺ ga) marfuʼ qilib (rivoyat qilib), bunda (quyidagi) ziyodani qoʻshib berdi, u zot bunday dedilar: «‹Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodirdir›».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кеч кирганда бундай дер эдилар: ‹Биз ҳам кечга кирдик, мулк ҳам Аллоҳга (хос бўлган ҳолда) кечга кирди, ҳамд Аллоҳга хосдир. Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ. Аллоҳим! Мен Сендан бу кечанинг яхшилигини ва ундаги нарсанинг яхшилигини сўрайман ҳамда унинг ёмонлигидан ва ундаги нарсанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳим! Мен Сендан дангасаликдан, қариликдан, қарилигнинг ёмонлигидан, дунё фитнасидан ва қабр азобидан паноҳ сўрайман›». Ҳасан ибн Убайдуллоҳ деди: менга Зубайд (Набий ﷺ га) марфуъ қилиб (ривоят қилиб), бунда (қуйидаги) зиёдани қўшиб берди, у зот бундай дедилар: «‹Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодирдир›».