Burayda ibn al-Husayb al-Aslamiy

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا بَعَثَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْصَاهُ فِي خَاصَّةِ نَفْسِهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ خَيْرًا فَقَالَ ‏"‏ اغْزُوا بِسْمِ اللَّهِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ اغْزُوا وَلاَ تَغُلُّوا وَلاَ تَغْدِرُوا وَلاَ تُمَثِّلُوا وَلاَ تَقْتُلُوا وَلِيدًا ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَنَسٍ وَسَمُرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أَيُّوبَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَكَرِهَ أَهْلُ الْعِلْمِ الْمُثْلَةَ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ bir qoʻshinga amir tayinlab joʻnatsalar, unga oʻzining xosida Allohdan taqvo qilishni, oʻzi bilan birga boʻlgan musulmonlarga yaxshilik qilishni vasiyat qilar edilar va: ‹Allohning nomi bilan va Alloh yoʻlida gʻazot qilinglar, Allohga kufr keltirganlar bilan jang qilinglar, gʻazot qilinglar, (gʻanimatdan) xiyonat qilmanglar, ahdni buzmanglar, (oʻliklarni) mayib qilmanglar (mas-la qilmanglar) va boquvchi bolani oʻldirmanglar›, der edilar», dedi. Bu hadisda (uzun) qissa bor. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Masʼud, Shaddod ibn Avs, Imron ibn Husayn, Anas, Samura, Mugʻiyra, Yaʼlo ibn Murra va Abu Ayyubdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Buraydaning hadisi hasan sahih hadisdir. Ahli ilm mayib qilishni (mas-lani) makruh sanaganlar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ бир қўшинга амир тайинлаб жўнатсалар, унга ўзининг хосида Аллоҳдан тақво қилишни, ўзи билан бирга бўлган мусулмонларга яхшилик қилишни васият қилар эдилар ва: ‹Аллоҳнинг номи билан ва Аллоҳ йўлида ғазот қилинглар, Аллоҳга куфр келтирганлар билан жанг қилинглар, ғазот қилинглар, (ғаниматдан) хиёнат қилманглар, аҳдни бузманглар, (ўликларни) майиб қилманглар (мас-ла қилманглар) ва боқувчи болани ўлдирманглар›, дер эдилар», деди. Бу ҳадисда (узун) қисса бор. (Ровий) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Масъуд, Шаддод ибн Авс, Имрон ибн Ҳусайн, Анас, Самура, Муғийра, Яъло ибн Мурра ва Абу Айюбдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бурайданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Аҳли илм майиб қилишни (мас-лани) макруҳ санаганлар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي بُرَيْدَةَ، يَقُولُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ جَاءَتْ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ إِنْ رَدَّكَ اللَّهُ سَالِمًا أَنْ أَضْرِبَ بَيْنَ يَدَيْكَ بِالدُّفِّ وَأَتَغَنَّى ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ كُنْتِ نَذَرْتِ فَاضْرِبِي وَإِلاَّ فَلاَ ‏"‏ ‏.‏ فَجَعَلَتْ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَأَلْقَتِ الدُّفَّ تَحْتَ اسْتِهَا ثُمَّ قَعَدَتْ عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَيَخَافُ مِنْكَ يَا عُمَرُ إِنِّي كُنْتُ جَالِسًا وَهِيَ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ فَلَمَّا دَخَلْتَ أَنْتَ يَا عُمَرُ أَلْقَتِ الدُّفَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَائِشَةَ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baʼzi gʻazotlaridan biriga chiqdilar. Qaytib kelganlarida bir qora choʻri kelib: «Ey Rasululloh, agar Alloh sizni eson-omon qaytarsa, oldingizda chiltarak (childirma) chalib, qoʻshiq aytishni nazr qilgan edim», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Agar nazr qilgan boʻlsang, chal; aks holda yoʻq», dedilar. Shunda u chala boshladi. U chalayotganda Abu Bakr kirdi, u yana chalardi; soʻng Ali kirdi, u yana chalardi; soʻng Usmon kirdi, u yana chalardi; soʻng Umar kirdi, shunda u childirmani orqasi ostiga tashlab, ustiga oʻtirib oldi. Rasululloh ﷺ: «Ey Umar, shayton sendan qoʻrqadi! Men oʻtirar edim, u chalayotgan edi; Abu Bakr kirdi, u yana chalardi; soʻng Ali kirdi, u yana chalardi; soʻng Usmon kirdi, u yana chalardi; sen kirganingda esa, ey Umar, u childirmani tashlab yubordi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Burayda hadisidan hasan sahih gʻaribdir. Bu bobda Umar, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Oishadan ham (rivoyatlar) bor.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баъзи ғазотларидан бирига чиқдилар. Қайтиб келганларида бир қора чўри келиб: «Эй Расулуллоҳ, агар Аллоҳ сизни эсон-омон қайтарса, олдингизда чилтарак (чилдирма) чалиб, қўшиқ айтишни назр қилган эдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Агар назр қилган бўлсанг, чал; акс ҳолда йўқ», дедилар. Шунда у чала бошлади. У чалаётганда Абу Бакр кирди, у яна чаларди; сўнг Али кирди, у яна чаларди; сўнг Усмон кирди, у яна чаларди; сўнг Умар кирди, шунда у чилдирмани орқаси остига ташлаб, устига ўтириб олди. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Умар, шайтон сендан қўрқади! Мен ўтирар эдим, у чалаётган эди; Абу Бакр кирди, у яна чаларди; сўнг Али кирди, у яна чаларди; сўнг Усмон кирди, у яна чаларди; сен кирганингда эса, эй Умар, у чилдирмани ташлаб юборди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Бурайда ҳадисидан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу бобда Умар, Саъд ибн Абу Ваққос ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِحُبِّ أَرْبَعَةٍ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِّهِمْ لَنَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلِيٌّ مِنْهُمْ يَقُولُ ذَلِكَ ثَلاَثًا وَأَبُو ذَرٍّ وَالْمِقْدَادُ وَسَلْمَانُ أَمَرَنِي بِحُبِّهِمْ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh menga toʻrt kishini sevishni buyurdi va menga Oʻzi ham ularni sevishini xabar berdi», dedilar. «Yo Rasululloh, ularni bizga nomma-nom ayting», deyildi. U zot: «Ali ulardan biridir», dedilar — buni uch marta aytdilar — «va Abu Zar, Miqdod hamda Salmon. (Alloh) menga ularni sevishni buyurdi va Oʻzi ham ularni sevishini menga xabar berdi», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Sharikning rivoyatidan bilamiz.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ менга тўрт кишини севишни буюрди ва менга Ўзи ҳам уларни севишини хабар берди», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, уларни бизга номма-ном айтинг», дейилди. У зот: «Али улардан биридир», дедилар — буни уч марта айтдилар — «ва Абу Зар, Миқдод ҳамда Салмон. (Аллоҳ) менга уларни севишни буюрди ва Ўзи ҳам уларни севишини менга хабар берди», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Шарикнинг ривоятидан биламиз.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي، ‏:‏ بُرَيْدَةَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُنَا إِذْ جَاءَ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ عَلَيْهِمَا قَمِيصَانِ أَحْمَرَانِ يَمْشِيَانِ وَيَعْثُرَانِ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمِنْبَرِ فَحَمَلَهُمَا وَوَضَعَهُمَا بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ اللَّهُ ‏:‏ ‏(‏ إنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلاَدُكُمْ فِتْنَةٌ ‏)‏ نَظَرْتُ إِلَى هَذَيْنِ الصَّبِيَّيْنِ يَمْشِيَانِ وَيَعْثُرَانِ فَلَمْ أَصْبِرْ حَتَّى قَطَعْتُ حَدِيثِي وَرَفَعْتُهُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qilayotgan edilar, shu payt Hasan va Husayn (alayhimassalom) ustlarida ikkita qizil koʻylak bilan yurib, yiqilib-surilib keldilar. Shunda Rasululloh ﷺ minbardan tushib, ularni koʻtarib, oldilariga qoʻydilar, soʻng: «Alloh rost aytdi: {Albatta, mol-mulklaringiz va bolalaringiz (sizlar uchun) bir sinovdir} (Tagʻobun 15). Men bu ikki bolaning yurib, yiqilib-surilib kelayotganlarini koʻrdim-da, soʻzimni toʻxtatib, ularni koʻtarmagunimcha sabr qila olmadim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Husayn ibn Voqidning hadisidan bilamiz.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилаётган эдилар, шу пайт Ҳасан ва Ҳусайн (алайҳимассалом) устларида иккита қизил кўйлак билан юриб, йиқилиб-сурилиб келдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ минбардан тушиб, уларни кўтариб, олдиларига қўйдилар, сўнг: «Аллоҳ рост айтди: {Албатта, мол-мулкларингиз ва болаларингиз (сизлар учун) бир синовдир} (Тағобун 15). Мен бу икки боланинг юриб, йиқилиб-сурилиб келаётганларини кўрдим-да, сўзимни тўхтатиб, уларни кўтармагунимча сабр қила олмадим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ҳусайн ибн Воқиднинг ҳадисидан биламиз.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ جَعْفَرٍ الأَحْمَرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ أَحَبَّ النِّسَاءِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةُ وَمِنَ الرِّجَالِ عَلِيٌّ ‏.‏ قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ يَعْنِي مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺga ayollardan eng suyukligi Fotima, erkaklardan esa Ali edi», dedi. Ibrohim ibn Said aytdi: Bu (erkaklardan) deganda u zotning ahli baytidan (eng suyukligi)ni nazarda tutgan. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺга аёллардан энг суюклиги Фотима, эркаклардан эса Али эди», деди. Иброҳим ибн Саид айтди: Бу (эркаклардан) деганда у зотнинг аҳли байтидан (энг суюклиги)ни назарда тутган. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, уни фақат шу йўлдан биламиз.