Hisham ibn Urva

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مَرْوَانَ فَقُلْتُ لَهُ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِكَ طُلِّقَتْ فَمَرَرْتُ عَلَيْهَا وَهِيَ تَنْتَقِلُ فَقَالَتْ أَمَرَتْنَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ وَأَخْبَرَتْنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَهَا أَنْ تَنْتَقِلَ ‏.‏ فَقَالَ مَرْوَانُ هِيَ أَمَرَتْهُمْ بِذَلِكَ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَابَتْ ذَلِكَ عَائِشَةُ وَقَالَتْ إِنَّ فَاطِمَةَ كَانَتْ فِي مَسْكَنٍ وَحْشٍ فَخِيفَ عَلَيْهَا فَلِذَلِكَ أَرْخَصَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Urva ibn Zubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Marvon huzuriga kirib unga: ‹Oilangdan bir ayol taloq qilingan ekan, men uning yonidan oʻtdim, u koʻchib ketayotgan edi. U: Fotima binti Qays bizga shunday buyurdi va bizga Allohning Rasuli ﷺ unga koʻchib ketishni buyurganlarini xabar berdi, dedi›, dedim. Marvon: ‹Ular shunday qilishni Fotimaning oʻzi buyurgan›, dedi. Urva aytadi: Men: ‹Alloh nomiga qasamki, Oisha (roziyallohu anho) buni maʼqul koʻrmagan va: Fotima kimsasiz, huvillagan bir uyda edi, uning xavfsizligidan qoʻrqildi, shuning uchun Allohning Rasuli ﷺ unga ruxsat berdilar, degan›, dedim».Урва ибн Зубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Марвон ҳузурига кириб унга: ‹Оилангдан бир аёл талоқ қилинган экан, мен унинг ёнидан ўтдим, у кўчиб кетаётган эди. У: Фотима бинти Қайс бизга шундай буюрди ва бизга Аллоҳнинг Расули ﷺ унга кўчиб кетишни буюрганларини хабар берди, деди›, дедим. Марвон: ‹Улар шундай қилишни Фотиманинг ўзи буюрган›, деди. Урва айтади: Мен: ‹Аллоҳ номига қасамки, Оиша (розияллоҳу анҳо) буни маъқул кўрмаган ва: Фотима кимсасиз, ҳувиллаган бир уйда эди, унинг хавфсизлигидан қўрқилди, шунинг учун Аллоҳнинг Расули ﷺ унга рухсат бердилар, деган›, дедим».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا أَرَى عَلَىَّ جُنَاحًا أَنْ لاَ أَطَّوَّفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَتْ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ‏{إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}‏ وَلَوْ كَانَ كَمَا تَقُولُ لَكَانَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏.‏ إِنَّمَا أُنْزِلَ هَذَا فِي نَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ كَانُوا إِذَا أَهَلُّوا أَهَلُّوا لِمَنَاةَ فَلاَ يَحِلُّ لَهُمْ أَنْ يَطَّوَّفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا قَدِمُوا مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْحَجِّ ذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَأَنْزَلَهَا اللَّهُ فَلَعَمْرِي مَا أَتَمَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَجَّ مَنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Urva aytadi: «Men Oishaga: ‹Safo bilan Marva orasida saʼy qilmasam, menga gunoh boʻlmaydi deb oʻylayman›, dedim. U: ‹Albatta, Alloh: {Darhaqiqat, Safo va Marva Allohning shioridandir. Bas, kim Baytni haj yoki umra qilsa, ularni tavof qilishida unga hech gunoh yoʻqdir} (Baqara 158), deb aytadi. Agar sen aytganingdek boʻlganida, ‹ularni tavof qilmasligida unga gunoh yoʻqdir› deb kelar edi. Bu oyat ansorlardan bir toifa haqida nozil boʻlgan; ular ehromga kirganlarida Manot buti nomiga niyat qilardilar va ularga Safo bilan Marva orasida saʼy qilish halol emas edi. Qachonki ular Nabiy ﷺ bilan birga hajga kelganlarida, buni u zotga aytdilar, shunda Alloh bu oyatni nozil qildi. Qasamki, Safo bilan Marva orasida saʼy qilmagan kishining hajini Alloh azza va jalla tugal qilmaydi›, dedi.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Урва айтади: «Мен Оишага: ‹Сафо билан Марва орасида саъй қилмасам, менга гуноҳ бўлмайди деб ўйлайман›, дедим. У: ‹Албатта, Аллоҳ: {Дарҳақиқат, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиоридандир. Бас, ким Байтни ҳаж ёки умра қилса, уларни тавоф қилишида унга ҳеч гуноҳ йўқдир} (Бақара 158), деб айтади. Агар сен айтганингдек бўлганида, ‹уларни тавоф қилмаслигида унга гуноҳ йўқдир› деб келар эди. Бу оят ансорлардан бир тоифа ҳақида нозил бўлган; улар эҳромга кирганларида Манот бути номига ният қилардилар ва уларга Сафо билан Марва орасида саъй қилиш ҳалол эмас эди. Қачонки улар Набий ﷺ билан бирга ҳажга келганларида, буни у зотга айтдилар, шунда Аллоҳ бу оятни нозил қилди. Қасамки, Сафо билан Марва орасида саъй қилмаган кишининг ҳажини Аллоҳ азза ва жалла тугал қилмайди›, деди.»

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَوْدِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ أَحْبُلَهُ فَيَأْتِيَ الْجَبَلَ فَيَجِيءَ بِحُزْمَةِ حَطَبٍ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا فَيَسْتَغْنِيَ بِثَمَنِهَا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ ‏"‏ ‏.‏

Zubayr ibn Avvom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz arqonlarini olib, togʻga borib, orqasida bir bogʻ oʻtin koʻtarib kelib, uni sotib, uning puli bilan behojat boʻlishi, odamlardan tilashidan — ular bersinmi yoki bermasinmi — u uchun yaxshiroqdir», dedilar.Зубайр ибн Аввом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз арқонларини олиб, тоғга бориб, орқасида бир боғ ўтин кўтариб келиб, уни сотиб, унинг пули билан беҳожат бўлиши, одамлардан тилашидан — улар берсинми ёки бермасинми — у учун яхшироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَهَدِيَّةُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا عُرْوَةُ كَانَ أَبَوَاكَ مِنَ الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ أَبُو بَكْرٍ وَالزُّبَيْرُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi menga: «Ey Urva, sening ikki oting, yaʼni Abu Bakr va Zubayr jarohat yetganidan keyin ham Alloh va Rasulga javob berganlardan edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши менга: «Эй Урва, сенинг икки отинг, яъни Абу Бакр ва Зубайр жароҳат етганидан кейин ҳам Аллоҳ ва Расулга жавоб берганлардан эдилар», деди.