حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ أَصَابَ النَّاسَ قَرْحٌ وَجَهْدٌ شَدِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَادْفِنُوا الِاثْنَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ فِي الْقَبْرِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ نُقَدِّمُ قَالَ أَكْثَرَهُمْ جَمْعًا وَأَخْذًا لِلْقُرْآنِ
Hishom ibn Omir al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni boʻlganida odamlarga jarohat va qattiq mashaqqat yetdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qabr qazinglar, uni kengaytiringlar va bir qabrga ikki-uch kishini koʻminglar», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, qaysi birini oldin qoʻyaylik?» deyishdi. U zot: «Ular ichida Qurʼonni koʻproq jamlagan va olganini», dedilar.Ҳишом ибн Омир ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни бўлганида одамларга жароҳат ва қаттиқ машаққат етди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қабр қазинглар, уни кенгайтиринглар ва бир қабрга икки-уч кишини кўминглар», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси бирини олдин қўяйлик?» дейишди. У зот: «Улар ичида Қуръонни кўпроқ жамлаган ва олганини», дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَكَانَ النَّاسُ يَشْتَرُونَ الذَّهَبَ بِالْوَرِقِ نَسِيئَةً إِلَى الْعَطَاءِ فَأَتَى عَلَيْهِمْ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ فَنَهَاهُمْ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا أَنْ نَبِيعَ الذَّهَبَ بِالْوَرِقِ نَسِيئَةً وَأَنْبَأَنَا أَوْ قَالَ وَأَخْبَرَنَا أَنَّ ذَلِكَ هُوَ الرِّبَا
Abu Qilobadan rivoyat qilinadi: Odamlar oltinni kumushga nasiyaga, maosh (beriladigan) vaqtga qadar sotib olar edilar. Shunda Hishom ibn Omir ularning oldiga kelib, ularni bundan qaytardi va: «Albatta, Rasululloh ﷺ bizni oltinni kumushga nasiyaga sotishdan qaytardilar va bizga bu ribo ekanini bildirdilar» — yoki: «bizga xabar berdilar», dedi.Абу Қилобадан ривоят қилинади: Одамлар олтинни кумушга насияга, маош (бериладиган) вақтга қадар сотиб олар эдилар. Шунда Ҳишом ибн Омир уларнинг олдига келиб, уларни бундан қайтарди ва: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бизни олтинни кумушга насияга сотишдан қайтардилар ва бизга бу рибо эканини билдирдилар» — ёки: «бизга хабар бердилар», деди.
قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ بَعْضِ أَشْيَاخِهِمْ قَالَقَالَ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ لِجِيرَانِهِ إِنَّكُمْ لَتَخُطُّونَ إِلَى رِجَالٍ مَا كَانُوا أَحْضَرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَوْعَى لِحَدِيثِهِ مِنِّي وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا بَيْنَ خَلْقِ آدَمَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ أَمْرٌ أَكْبَرُ مِنْ الدَّجَّالِ
Hishom ibn Omir oʻz qoʻshnilariga shunday dedi: «Sizlar Rasululloh ﷺ huzurlarida mendan koʻproq hozir boʻlmagan va u zotning hadisini mendan yaxshiroq saqlamagan kishilarga qatnaysizlar. Men Rasululloh ﷺning: ‹Odam yaratilganidan to qiyomat qoyim boʻlgunicha Dajjoldan kattaroq ish yoʻq›, deganlarini eshitganman».Ҳишом ибн Омир ўз қўшниларига шундай деди: «Сизлар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида мендан кўпроқ ҳозир бўлмаган ва у зотнинг ҳадисини мендан яхшироқ сақламаган кишиларга қатнайсизлар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Одам яратилганидан то қиёмат қойим бўлгунича Дажжолдан каттароқ иш йўқ›, деганларини эшитганман».
قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَإِنَّكُمْ لَتَخُطُّونَ إِلَى أَقْوَامٍ مَا هُمْ بِأَعْلَمَ بِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنَّا قُتِلَ أَبِي يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَادْفِنُوا الِاثْنَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ فِي الْقَبْرِ وَقَدِّمُوا أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًاوَكَانَ أَبِي أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًا فَقُدِّمَ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: «Sizlar bizdan koʻra Rasululloh ﷺning hadisini yaxshiroq bilmaydigan qavmlarga qatnaysizlar. Otam Uhud kuni oʻldirildi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Qabr qazinglar, uni kengaytiringlar, bir qabrga ikki-uch kishini koʻminglar va ular ichida Qurʼonni koʻproq biladiganini oldin qoʻyinglar›, dedilar». Otam ular ichida Qurʼonni eng koʻp biladigani edi, shuning uchun oldin qoʻyildi.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: «Сизлар биздан кўра Расулуллоҳ ﷺнинг ҳадисини яхшироқ билмайдиган қавмларга қатнайсизлар. Отам Уҳуд куни ўлдирилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қабр қазинглар, уни кенгайтиринглар, бир қабрга икки-уч кишини кўминглар ва улар ичида Қуръонни кўпроқ биладиганини олдин қўйинглар›, дедилар». Отам улар ичида Қуръонни энг кўп биладигани эди, шунинг учун олдин қўйилди.
قَالَوَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا بَيْنَ خَلْقِ آدَمَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ أَمْرٌ أَعْظَمُ مِنْ الدَّجَّالِ
U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Vallohi, Odam yaratilganidan to qiyomat qoyim boʻlgunicha Dajjoldan ulugʻroq ish yoʻq», deganlarini eshitdim.У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Валлоҳи, Одам яратилганидан то қиёмат қойим бўлгунича Дажжолдан улуғроқ иш йўқ», деганларини эшитдим.
قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَشَكَوْا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَرْحَ يَوْمَ أُحُدٍ وَقَالُوا كَيْفَ تَأْمُرُ بِقَتْلَانَا قَالَ احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَأَحْسِنُوا وَادْفِنُوا فِي الْقَبْرِ الِاثْنَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ وَقَدِّمُوا أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًاقَالَ هِشَامٌ فَقُدِّمَ أَبِي بَيْنَ يَدَيْ اثْنَيْنِ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Uhud kuni Rasulullohga ﷺ jarohatlar haqida shikoyat qilishdi va: «Oʻldirilganlarimiz haqida nimani buyurasiz?» deyishdi. U zot: «Qabr qazinglar, kengaytiringlar, yaxshi qilinglar, bir qabrga ikki-uch kishini koʻminglar va ular ichida Qurʼonni koʻproq biladiganini oldin qoʻyinglar», dedilar. Hishom aytdi: Shunday qilib, otam ikki kishining oldiga qoʻyildi.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Уҳуд куни Расулуллоҳга ﷺ жароҳатлар ҳақида шикоят қилишди ва: «Ўлдирилганларимиз ҳақида нимани буюрасиз?» дейишди. У зот: «Қабр қазинглар, кенгайтиринглар, яхши қилинглар, бир қабрга икки-уч кишини кўминглар ва улар ичида Қуръонни кўпроқ биладиганини олдин қўйинглар», дедилар. Ҳишом айтди: Шундай қилиб, отам икки кишининг олдига қўйилди.
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ قَالَ شُعْبَةُ قَرَأْتُهُ عَلَيْهِ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةَ قَالَتْ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ مُسْلِمًا فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ فَإِنْ كَانَ تَصَارَمَا فَوْقَ ثَلَاثٍ فَإِنَّهُمَا نَاكِبَانِ عَنْ الْحَقِّ مَا دَامَا عَلَى صُرَامِهِمَا وَأَوَّلُهُمَا فَيْئًا فَسَبْقُهُ بِالْفَيْءِ كَفَّارَتُهُ فَإِنْ سَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ سَلَامَهُ رَدَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ وَرَدَّ عَلَى الْآخَرِ الشَّيْطَانُ فَإِنْ مَاتَا عَلَى صُرَامِهِمَا لَمْ يَجْتَمِعَا فِي الْجَنَّةِ أَبَدًا
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Musulmon kishiga musulmon birodarini uch kechadan ortiq tark etishi halol emas. Agar ular uch (kecha)dan ortiq bir-biridan uzilishsa, uzilishlarida davom etar ekanlar, ikkovi haqdan burilgan boʻladilar. Ularning avval qaytgani — qaytishda oʻzganligi uning kafforatidir. Agar u unga salom bersa-yu, u alik olmasa, salomiga farishtalar alik oladi, boshqasiga esa shayton alik oladi. Agar ikkovi uzilgan holda oʻlsalar, jannatda hech qachon birga boʻlmaydilar».Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мусулмон кишига мусулмон биродарини уч кечадан ортиқ тарк этиши ҳалол эмас. Агар улар уч (кеча)дан ортиқ бир-биридан узилишса, узилишларида давом этар эканлар, иккови ҳақдан бурилган бўладилар. Уларнинг аввал қайтгани — қайтишда ўзганлиги унинг каффоратидир. Агар у унга салом берса-ю, у алик олмаса, саломига фаришталар алик олади, бошқасига эса шайтон алик олади. Агар иккови узилган ҳолда ўлсалар, жаннатда ҳеч қачон бирга бўлмайдилар».
قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ مُسْلِمًا فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ فَإِنَّهُمَا نَاكِبَانِ عَنْ الْحَقِّ مَا دَامَا عَلَى صُرَامِهِمَا وَأَوَّلُهُمَا فَيْئًا يَكُونُ سَبْقُهُ بِالْفَيْءِ كَفَّارَةً لَهُ وَإِنْ سَلَّمَ فَلَمْ يَقْبَلْ وَرَدَّ عَلَيْهِ سَلَامَهُ رَدَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ وَرَدَّ عَلَى الْآخَرِ الشَّيْطَانُ وَإِنْ مَاتَا عَلَى صُرَامِهِمَا لَمْ يَدْخُلَا الْجَنَّةَ جَمِيعًا أَبَدًا
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishiga musulmon birodarini uch kechadan ortiq tark etishi halol emas. Uzilishlarida davom etar ekanlar, ikkovi haqdan burilgan boʻladilar. Ularning avval qaytganining qaytishda oʻzganligi unga kafforat boʻladi. Agar u salom bersa-yu, u qabul qilmasa, salomiga farishtalar alik oladi, boshqasiga esa shayton alik oladi. Agar ikkovi uzilgan holda oʻlsalar, jannatga hech qachon birga kirmaydilar», dedilar.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кишига мусулмон биродарини уч кечадан ортиқ тарк этиши ҳалол эмас. Узилишларида давом этар эканлар, иккови ҳақдан бурилган бўладилар. Уларнинг аввал қайтганининг қайтишда ўзганлиги унга каффорат бўлади. Агар у салом берса-ю, у қабул қилмаса, саломига фаришталар алик олади, бошқасига эса шайтон алик олади. Агар иккови узилган ҳолда ўлсалар, жаннатга ҳеч қачон бирга кирмайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ قَالَ قَالَ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍجَاءَتْ الْأَنْصَارُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَابَنَا قَرْحٌ وَجَهْدٌ فَكَيْفَ تَأْمُرُنَا قَالَ احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَاجْعَلُوا الرَّجُلَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ فِي الْقَبْرِ قَالُوا فَأَيُّهُمْ نُقَدِّمُ قَالَ أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًاقَالَ فَقُدِّمَ أَبِي عَامِرٌ بَيْنَ يَدَيْ رَجُلٍ أَوْ اثْنَيْنِ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Uhud kuni ansorlar Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, bizga jarohat va mashaqqat yetdi, bizni nimaga buyurasiz?» deyishdi. U zot: «Qabr qazinglar, kengaytiringlar va bir qabrga ikki kishini, uch kishini qoʻyinglar», dedilar. Ular: «Qaysi birini oldin qoʻyamiz?» deyishdi. U zot: «Ular ichida Qurʼonni koʻproq biladiganini», dedilar. (Hishom) aytdi: Shunday qilib, otam Omir bir yoki ikki kishining oldiga qoʻyildi.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Уҳуд куни ансорлар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизга жароҳат ва машаққат етди, бизни нимага буюрасиз?» дейишди. У зот: «Қабр қазинглар, кенгайтиринглар ва бир қабрга икки кишини, уч кишини қўйинглар», дедилар. Улар: «Қайси бирини олдин қўямиз?» дейишди. У зот: «Улар ичида Қуръонни кўпроқ биладиганини», дедилар. (Ҳишом) айтди: Шундай қилиб, отам Омир бир ёки икки кишининг олдига қўйилди.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَأْسَ الدَّجَّالِ مِنْ وَرَائِهِ حُبُكٌ حُبُكٌ فَمَنْ قَالَ أَنْتَ رَبِّي افْتُتِنَ وَمَنْ قَالَ كَذَبْتَ رَبِّي اللَّهُ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ فَلَا يَضُرُّهُ أَوْ قَالَ فَلَا فِتْنَةَ عَلَيْهِ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Dajjolning boshi orqa tomonidan burma-burmadir. Kim: ‹Sen mening Robbimsan› desa, fitnaga tushadi; kim: ‹Yolgʻon aytding, mening Robbim — Alloh, Unga tavakkal qildim› desa, u unga zarar yetkaza olmaydi», dedilar — yoki: «unga fitna yoʻq», dedilar.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Дажжолнинг боши орқа томонидан бурма-бурмадир. Ким: ‹Сен менинг Роббимсан› деса, фитнага тушади; ким: ‹Ёлғон айтдинг, менинг Роббим — Аллоҳ, Унга таваккал қилдим› деса, у унга зарар етказа олмайди», дедилар — ёки: «унга фитна йўқ», дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ قَالَقُتِلَ أَبِي يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْفِرُوا وَوَسِّعُوا وَأَحْسِنُوا وَادْفِنُوا الِاثْنَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ فِي الْقَبْرِ وَقَدِّمُوا أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًافَكَانَ أَبِي ثَالِثَ ثَلَاثَةٍ وَكَانَ أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًا فَقُدِّمَ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Otam Uhud kuni oʻldirildi. Shunda Nabiy ﷺ: «Qabr qazinglar, kengaytiringlar, yaxshi qilinglar, bir qabrga ikki-uch kishini koʻminglar va ular ichida Qurʼonni koʻproq biladiganini oldin qoʻyinglar», dedilar. Otam uch kishining uchinchisi edi va ular ichida Qurʼonni eng koʻp biladigani edi, shuning uchun oldin qoʻyildi.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Отам Уҳуд куни ўлдирилди. Шунда Набий ﷺ: «Қабр қазинглар, кенгайтиринглар, яхши қилинглар, бир қабрга икки-уч кишини кўминглар ва улар ичида Қуръонни кўпроқ биладиганини олдин қўйинглар», дедилар. Отам уч кишининг учинчиси эди ва улар ичида Қуръонни энг кўп биладигани эди, шунинг учун олдин қўйилди.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي الدَّهْمَاءِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَشَكَوْا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بِهِمْ مِنْ الْقَرْحِ فَقَالَ احْفِرُوا وَأَحْسِنُوا وَأَوْسِعُوا وَادْفِنُوا الِاثْنَيْنِ وَالثَّلَاثَةَ فِي الْقَبْرِ وَقَدِّمُوا أَكْثَرَهُمْ قُرْآنًافَمَاتَ أَبِي فَقُدِّمَ بَيْنَ يَدَيْ رَجُلَيْنِ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ حَازِمٍ يُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ وَزَادَ فِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ وَزَادَ فِيهِ وَأَعْمِقُوا
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺga oʻzlaridagi jarohatlar haqida shikoyat qilishdi. Shunda u zot: «Qabr qazinglar, yaxshi qilinglar, kengaytiringlar, bir qabrga ikki-uch kishini koʻminglar va ular ichida Qurʼonni koʻproq biladiganini oldin qoʻyinglar», dedilar. Soʻng otam vafot etdi va ikki kishining oldiga qoʻyildi. Vahb ibn Jarir otasidan rivoyat qildi: U aytdi: Men Humayd ibn Hilolning Saʼd ibn Hishomdan, u otasi Hishom ibn Omirdan rivoyat qilayotganini eshitdim: U aytdi: Uhud kuni boʻlganida — va hadisni zikr qildi. Affon aytdi: Men Jarir ibn Hozimning bu hadisni Humayd ibn Hiloldan rivoyat qilayotganini eshitdim, u unda «Saʼd ibn Hishomdan» (deb) ziyoda qildi va unda «chuqur qilinglar» (soʻzini) ham ziyoda qildi.Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺга ўзларидаги жароҳатлар ҳақида шикоят қилишди. Шунда у зот: «Қабр қазинглар, яхши қилинглар, кенгайтиринглар, бир қабрга икки-уч кишини кўминглар ва улар ичида Қуръонни кўпроқ биладиганини олдин қўйинглар», дедилар. Сўнг отам вафот этди ва икки кишининг олдига қўйилди. Ваҳб ибн Жарир отасидан ривоят қилди: У айтди: Мен Ҳумайд ибн Ҳилолнинг Саъд ибн Ҳишомдан, у отаси Ҳишом ибн Омирдан ривоят қилаётганини эшитдим: У айтди: Уҳуд куни бўлганида — ва ҳадисни зикр қилди. Аффон айтди: Мен Жарир ибн Ҳозимнинг бу ҳадисни Ҳумайд ибн Ҳилолдан ривоят қилаётганини эшитдим, у унда «Саъд ибн Ҳишомдан» (деб) зиёда қилди ва унда «чуқур қилинглар» (сўзини) ҳам зиёда қилди.
قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا بَيْنَ خَلْقِ آدَمَ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ فِتْنَةٌ أَكْبَرُ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ
Hishom ibn Omir al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning: «Odam yaratilganidan to qiyomat qoyim boʻlgunicha Dajjol fitnasidan kattaroq fitna yoʻq», deganlarini eshitdim.Ҳишом ибн Омир ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг: «Одам яратилганидан то қиёмат қойим бўлгунича Дажжол фитнасидан каттароқ фитна йўқ», деганларини эшитдим.
قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَقَدِمَ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ الْبَصْرَةَ فَوَجَدَهُمْ يَتَبَايَعُونَ الذَّهَبَ فِي أُعْطِيَاتِهِمْ فَقَامَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الذَّهَبِ بِالْوَرِقِ نَسِيئَةً وَأَخْبَرَنَا أَوْ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ هُوَ الرِّبَا
Abu Qiloba aytdi: Hishom ibn Omir Basraga keldi va odamlarni oʻz maoshlari (evaziga) oltin savdo qilayotgan holda topdi. Shunda u turib: «Albatta, Rasululloh ﷺ oltinni kumushga nasiyaga sotishdan qaytardilar va bizga xabar berdilar» — yoki: «Albatta, bu ribodir», dedi.Абу Қилоба айтди: Ҳишом ибн Омир Басрага келди ва одамларни ўз маошлари (эвазига) олтин савдо қилаётган ҳолда топди. Шунда у туриб: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ олтинни кумушга насияга сотишдан қайтардилар ва бизга хабар бердилар» — ёки: «Албатта, бу рибодир», деди.
قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي الدَّهْمَاءِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ قَالَإِنَّكُمْ لَتُجَاوِزُونَ إِلَى رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانُوا أَحْصَى وَلَا أَحْفَظَ لِحَدِيثِهِ مِنِّي وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا بَيْنَ آدَمَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَمْرٌ أَكْبَرُ مِنْ الدَّجَّالِ
Hishom ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: «Sizlar Nabiy ﷺning ashoblaridan boʻlgan, u zotning hadisini mendan yaxshiroq sanamagan va mendan yaxshiroq yod olmagan bir guruhga oʻtib ketasizlar. Men Rasululloh ﷺning: ‹Odamdan to qiyomat kunigacha Dajjoldan kattaroq ish yoʻq›, deganlarini eshitganman».Ҳишом ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: «Сизлар Набий ﷺнинг ашобларидан бўлган, у зотнинг ҳадисини мендан яхшироқ санамаган ва мендан яхшироқ ёд олмаган бир гуруҳга ўтиб кетасизлар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Одамдан то қиёмат кунигача Дажжолдан каттароқ иш йўқ›, деганларини эшитганман».