أَخْبَرَنَا الْجَارُودُ بْنُ مُعَاذٍ، - هُوَ بَاوَرْدِيٌّ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سُفْيَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يَبِيعَ الزَّبِيبَ، لِمَنْ يَتَّخِذُهُ نَبِيذًا .
Ibn Tovus (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladiki, u mayiz (quruq uzum)ni undan naboz tayyorlaydigan kishiga sotishni yomon koʻrar edi.Ибн Товус (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қиладики, у майиз (қуруқ узум)ни ундан набоз тайёрлайдиган кишига сотишни ёмон кўрар эди.
نا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ ، نا رَوْحٌ ، نا ابْنُ جُرَيْجٍ ، أَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّشَهُّدِ كَلِمَاتٍ كَانَ يُعَظِّمُهُنَّ جِدًّا : قُلْتُ فِي الْمَثْنَى كِلَيْهِمَا ؟ قَالَ : بَلْ فِي الْمَثْنَى الأَخِيرِ بَعْدَ التَّشَهُّدِ ، قُلْتُ : مَا هُوَ ؟ قَالَ : " أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ ، وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ ، وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ ، وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ ، وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ ، قَالَ : كَانَ يُعَظِّمُهُنَّ " . قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ : أَخْبَرَنِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Tovus otasidan rivoyat qiladiki, u tashahhuddan keyin oʻzi juda ulugʻlaydigan kalimalarni aytar edi. Men: ‹Har ikki rakʼatda hammi?› dedim. U: ‹Yoʻq, oxirgi ikki rakʼatda, tashahhuddan keyin›, dedi. Men: ‹U nima?› dedim. U: ‹Aʼuzu billahi min azabil-qabr, va aʼuzu billahi min azabi jahannam, va aʼuzu billahi min sharril-Masihid-Dajjol, va aʼuzu billahi min azabil-qabr, va aʼuzu billahi min fitnatil-mahya val-mamat›, dedi. (Roviy) dedi: U bularni ulugʻlar edi. Ibn Jurayj aytdi: Menga buni u Oishadan, u Nabiy ﷺdan (rivoyat qilib) xabar berdi.Ибн Товус отасидан ривоят қиладики, у ташаҳҳуддан кейин ўзи жуда улуғлайдиган калималарни айтар эди. Мен: ‹Ҳар икки ракъатда ҳамми?› дедим. У: ‹Йўқ, охирги икки ракъатда, ташаҳҳуддан кейин›, деди. Мен: ‹У нима?› дедим. У: ‹Аъузу биллаҳи мин азабил-қабр, ва аъузу биллаҳи мин азаби жаҳаннам, ва аъузу биллаҳи мин шаррил-Масиҳид-Дажжол, ва аъузу биллаҳи мин азабил-қабр, ва аъузу биллаҳи мин фитнатил-маҳя вал-мамат›, деди. (Ровий) деди: У буларни улуғлар эди. Ибн Журайж айтди: Менга буни у Оишадан, у Набий ﷺдан (ривоят қилиб) хабар берди.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , أنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا ابْنُ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : عِنْدَ أَبِي كِتَابٌ فِيهِ ذِكْرُ الْعُقُولِ , جَاءَ بِهِ الْوَحْيُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَقْلٍ أَوْ صَدَقَةٍ فَإِنَّمَا جَاءَ بِهِ الْوَحْيُ فَفِي ذَلِكَ الْكِتَابِ , وَهُوَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : قَتْلُ الْعَمِيَّةِ دِيَتُهُ دِيَةُ الْخَطَأِ , الْحَجَرُ ، وَالْعَصَا ، وَالسَّوْطُ مَا لَمْ يَحْمِلْ سِلاحًا "
Ibn Tovus otasidan rivoyat qiladi: Otamning huzurida bir kitob bor edi, unda diyatlar zikri bitilgan edi; uni Nabiy ﷺga vahiy keltirgan edi. Rasululloh ﷺ diyat yoki sadaqa haqida nimaiki hukm qilgan boʻlsalar, uni faqat vahiy keltirgan. Oʻsha kitobda, Nabiy ﷺdan naql qilinib, shunday deyilgan: Koʻr janjaldagi oʻldirishning diyati xato diyatidir — tosh, tayoq va qamchi, qurol koʻtarilmagan boʻlsa.Ибн Товус отасидан ривоят қилади: Отамнинг ҳузурида бир китоб бор эди, унда диятлар зикри битилган эди; уни Набий ﷺга ваҳий келтирган эди. Расулуллоҳ ﷺ дият ёки садақа ҳақида нимаики ҳукм қилган бўлсалар, уни фақат ваҳий келтирган. Ўша китобда, Набий ﷺдан нақл қилиниб, шундай дейилган: Кўр жанжалдаги ўлдиришнинг дияти хато диятидир — тош, таёқ ва қамчи, қурол кўтарилмаган бўлса.