وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ " رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu hadis al-Aʼmashdan shu sanad bilan rivoyat qilinib, unda: «Kufrning boshi mashriq tomondadir» (degan)i zikr qilinmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу ҳадис ал-Аъмашдан шу санад билан ривоят қилиниб, унда: «Куфрнинг боши машриқ томондадир» (деган)и зикр қилинмаган.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَزَادَ " وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلاَءُ فِي أَصْحَابِ الإِبِلِ وَالسَّكِينَةُ وَالْوَقَارُ فِي أَصْحَابِ الشَّاءِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu hadis al-Aʼmashdan shu sanad bilan Jarirning hadisi kabi rivoyat qilinib, unda: «Faxr va kibr tuya egalaridadir; sokinlik va viqor esa qoʻy egalaridadir», deb (qoʻshimcha) qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу ҳадис ал-Аъмашдан шу санад билан Жарирнинг ҳадиси каби ривоят қилиниб, унда: «Фахр ва кибр туя эгаларидадир; сокинлик ва виқор эса қўй эгаларидадир», деб (қўшимча) қилинган.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا " . بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, toki iymon keltirmaguningizcha, jannatga kirmaysizlar» — deb Abu Muoviya va Vakiʼning hadisi kabi (aytdilar).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, токи иймон келтирмагунингизча, жаннатга кирмайсизлар» — деб Абу Муовия ва Вакиънинг ҳадиси каби (айтдилар).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلاَقَةَ، سَمِعَ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ بَايَعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَى النُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ ga har bir musulmonga nasihat (xayrixohlik qilish) ustiga bayʼat berdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ га ҳар бир мусулмонга насиҳат (хайрихоҳлик қилиш) устига байъат бердим.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَحَدِيثُ جَرِيرٍ أَتَمُّ وَأَشْبَعُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu hadis rivoyat qilinadi; Jarirning hadisi (esa) toʻliqroq va toʻlaroqdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу ҳадис ривоят қилинади; Жарирнинг ҳадиси (эса) тўлиқроқ ва тўлароқдир.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هِلاَلٍ الْعَبْسِيُّ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا إِنَّ نَاسًا مِنَ الْمُصَدِّقِينَ يَأْتُونَنَا فَيَظْلِمُونَنَا . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ارْضُوا مُصَدِّقِيكُمْ " . قَالَ جَرِيرٌ مَا صَدَرَ عَنِّي مُصَدِّقٌ مُنْذُ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ وَهُوَ عَنِّي رَاضٍ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: aʼrobiylardan baʼzi kishilar Rasululloh ﷺ ning huzuriga kelib: «Sadaqa (zakot) yigʻuvchilardan baʼzilari oldimizga kelib, bizga zulm qilishadi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Zakot yigʻuvchilaringizni rozi qilinglar», dedilar. Jarir aytdi: men buni Rasululloh ﷺ dan eshitganimdan beri huzurimdan biron zakot yigʻuvchi mendan rozi boʻlmagan holda chiqib ketmadi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: аъробийлардан баъзи кишилар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурига келиб: «Садақа (закот) йиғувчилардан баъзилари олдимизга келиб, бизга зулм қилишади», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Закот йиғувчиларингизни рози қилинглар», дедилар. Жарир айтди: мен буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитганимдан бери ҳузуримдан бирон закот йиғувчи мендан рози бўлмаган ҳолда чиқиб кетмади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ، إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، وَالْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . وَانْتَهَى حَدِيثُ الْمُعْتَمِرِ عِنْدَ قَوْلِهِ " يُنَبِّهُ نَائِمَكُمْ وَيَرْجِعُ قَائِمَكُمْ " . وَقَالَ إِسْحَاقُ قَالَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ " وَلَيْسَ أَنْ يَقُولَ هَكَذَا وَلَكِنْ يَقُولُ هَكَذَا " . يَعْنِي الْفَجْرَ هُوَ الْمُعْتَرِضُ وَلَيْسَ بِالْمُسْتَطِيلِ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «(U) uxlayotganlaringizni uygʻotadi va tik turganlaringizni (qiyomdagilarni) qaytaradi». Jarir oʻz hadisida: «(Tong) bunday boʻladigan emas, balki bunday boʻladi», — dedi, yaʼni tong koʻndalang (ufqqa yoyilgan) boʻladi, choʻzilib (tik) koʻtarilgan boʻlmaydi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «(У) ухлаётганларингизни уйғотади ва тик турганларингизни (қиёмдагиларни) қайтаради». Жарир ўз ҳадисида: «(Тонг) бундай бўладиган эмас, балки бундай бўлади», — деди, яъни тонг кўндаланг (уфққа ёйилган) бўлади, чўзилиб (тик) кўтарилган бўлмайди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي أَوَّلِ الْحَدِيثِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُهُ . وَقَالَ فِي آخِرِ الْحَدِيثِ وَتَرَكَ عَاشُورَاءَ فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُ . وَلَمْ يَجْعَلْهُ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَرِوَايَةِ جَرِيرٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan shu maʼnoda rivoyat qilinadi, lekin u hadisning avvalida «Rasululloh ﷺ uni tutardilar» (degan soʻzni) zikr qilmadi va hadisning oxirida: «(U) Oshuroni tark qildi, bas kim xohlasa, uni tutdi, kim xohlasa, uni tark qildi», dedi. Hamda u buni Jarirning rivoyatidagi kabi Nabiy ﷺ ning soʻzi qilib (keltir)madi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан шу маънода ривоят қилинади, лекин у ҳадиснинг аввалида «Расулуллоҳ ﷺ уни тутардилар» (деган сўзни) зикр қилмади ва ҳадиснинг охирида: «(У) Ошурони тарк қилди, бас ким хоҳласа, уни тутди, ким хоҳласа, уни тарк қилди», деди. Ҳамда у буни Жарирнинг ривоятидаги каби Набий ﷺ нинг сўзи қилиб (келтир)мади.
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا غَيْلاَنُ بْنُ جَرِيرٍ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ فِيهِ الاِثْنَيْنِ وَلَمْ يَذْكُرِ الْخَمِيسَ .
Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan mana shu isnodda Shuʼbaning hadisi kabi rivoyat qilingan; faqat unda dushanba zikr etilgan-u, payshanba zikr etilmagan.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснодда Шуъбанинг ҳадиси каби ривоят қилинган; фақат унда душанба зикр этилган-у, пайшанба зикр этилмаган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامٍ، قَالَ بَالَ جَرِيرٌ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ تَفْعَلُ هَذَا . فَقَالَ نَعَمْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ . قَالَ الأَعْمَشُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ كَانَ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ لأَنَّ إِسْلاَمَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Jarir kichik hojat (bavl) qildi, soʻng tahorat qildi va mahsilariga mash tortdi. Shunda unga: «Sen shunday qilasanmi?» deyildi. U: «Ha; men Rasululloh ﷺ ning kichik hojat qilib, soʻng tahorat qilib, mahsilariga mash tortganlarini koʻrdim», dedi. al-Aʼmash dedi: Ibrohim dedi: «Bu hadis ularga (odamlarga) yoqar edi; chunki Jarirning Islomi Moida (surasi) nozil boʻlganidan keyin edi (yaʼni mash hukmi mansux emas)».Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жарир кичик ҳожат (бавл) қилди, сўнг таҳорат қилди ва маҳсиларига маш тортди. Шунда унга: «Сен шундай қиласанми?» дейилди. У: «Ҳа; мен Расулуллоҳ ﷺ нинг кичик ҳожат қилиб, сўнг таҳорат қилиб, маҳсиларига маш тортганларини кўрдим», деди. ал-Аъмаш деди: Иброҳим деди: «Бу ҳадис уларга (одамларга) ёқар эди; чунки Жарирнинг Исломи Моида (сураси) нозил бўлганидан кейин эди (яъни маш ҳукми мансух эмас)».
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ غَيْرَ أَنَّ فِي، حَدِيثِ عِيسَى وَسُفْيَانَ قَالَ فَكَانَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ لأَنَّ إِسْلاَمَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bu hadis al-Aʼmashdan, shu maʼnoda (rivoyat qilinadi); faqat Iso va Sufyonning hadisida: «Bas, Abdullohning ashobiga bu hadis yoqar edi; chunki Jarirning Islomi Moida (surasi) nozil boʻlganidan keyin edi» (deyilgan).Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бу ҳадис ал-Аъмашдан, шу маънода (ривоят қилинади); фақат Исо ва Суфённинг ҳадисида: «Бас, Абдуллоҳнинг ашобига бу ҳадис ёқар эди; чунки Жарирнинг Исломи Моида (сураси) нозил бўлганидан кейин эди» (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ وَإِسْنَادِهِ . وَفِي حَدِيثِ قُتَيْبَةَ عَنْ جَرِيرٍ جَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَسَدٍ وَهِيَ امْرَأَةٌ مِنَّا . قَالَ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ زِيَادَةُ حَرْفٍ تَرَكْنَا ذِكْرَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan Vakiʼning hadisi va uning isnodi misli (kabi) rivoyat qilinadi. Qutaybaning Jarirdan (keltirgan) hadisida: «Fotima bint Abu Hubaysh ibn Abdulmuttalib ibn Asad keldi — u bizdan (boʻlgan) bir ayol edi», (deyilgan). (Roviy) dedi: Hammod ibn Zaydning hadisida bir harf (soʻz) ziyoda boʻlib, biz uni zikr qilishni tark etdik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Вакиънинг ҳадиси ва унинг исноди мисли (каби) ривоят қилинади. Қутайбанинг Жарирдан (келтирган) ҳадисида: «Фотима бинт Абу Ҳубайш ибн Абдулмутталиб ибн Асад келди — у биздан (бўлган) бир аёл эди», (дейилган). (Ровий) деди: Ҳаммод ибн Зайднинг ҳадисида бир ҳарф (сўз) зиёда бўлиб, биз уни зикр қилишни тарк этдик.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . أَمَّا ابْنُ الْمُثَنَّى فَلَمْ يَذْكُرِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي الْحَدِيثِ وَأَمَّا ابْنُ بَشَّارٍ فَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan (yuqoridagi hadisga oʻxshash) rivoyat qilinadi. Ammo Ibn al-Musanno hadisda Nabiy ﷺ ni zikr qilmadi; Ibn Bashshor esa oʻz rivoyatida: «Rasululloh ﷺ dedilar», deb (Rasulullohni zikr qilib) ularning hadisiga oʻxshatib (keltirdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан (юқоридаги ҳадисга ўхшаш) ривоят қилинади. Аммо Ибн ал-Мусанно ҳадисда Набий ﷺ ни зикр қилмади; Ибн Башшор эса ўз ривоятида: «Расулуллоҳ ﷺ дедилар», деб (Расулуллоҳни зикр қилиб) уларнинг ҳадисига ўхшатиб (келтирди).
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ،
بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا
جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنْ سُهَيْلٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ " إِذَا لَقِيتُمُ الْيَهُودَ " . وَفِي حَدِيثِ
ابْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ . وَفِي حَدِيثِ جَرِيرٍ " إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ " . وَلَمْ
يُسَمِّ أَحَدًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan rivoyat qilinadi: Vakiʼning hadisida: «Yahudiylar bilan uchrashganingizda» deyilgan. Ibn Jaʼfarning Shuʼbadan (qilgan) hadisida: «Ahli kitob haqida» dedi, deyilgan. Jarirning hadisida esa: «Ular bilan uchrashganingizda» deyilgan boʻlib, mushriklardan birortasi nomma-nom zikr qilinmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан ривоят қилинади: Вакиънинг ҳадисида: «Яҳудийлар билан учрашганингизда» дейилган. Ибн Жаъфарнинг Шуъбадан (қилган) ҳадисида: «Аҳли китоб ҳақида» деди, дейилган. Жарирнинг ҳадисида эса: «Улар билан учрашганингизда» дейилган бўлиб, мушриклардан бирортаси номма-ном зикр қилинмаган.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ قَتَادَةَ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ . وَفِي حَدِيثِ جَرِيرٍ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ قَتَادَةَ مِنَ الزِّيَادَةِ " وَإِذَا قَرَأَ فَأَنْصِتُوا " . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَحَدٍ مِنْهُمْ " فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . إِلاَّ فِي رِوَايَةِ أَبِي كَامِلٍ وَحْدَهُ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ . قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ أَبُو بَكْرِ ابْنُ أُخْتِ أَبِي النَّضْرِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ مُسْلِمٌ تُرِيدُ أَحْفَظَ مِنْ سُلَيْمَانَ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ فَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ هُوَ صَحِيحٌ يَعْنِي وَإِذَا قَرَأَ فَأَنْصِتُوا . فَقَالَ هُوَ عِنْدِي صَحِيحٌ . فَقَالَ لِمَ لَمْ تَضَعْهُ هَا هُنَا قَالَ لَيْسَ كُلُّ شَىْءٍ عِنْدِي صَحِيحٍ وَضَعْتُهُ هَا هُنَا . إِنَّمَا وَضَعْتُ هَا هُنَا مَا أَجْمَعُوا عَلَيْهِ .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan unga oʻxshash rivoyat qilingan. Jarirning Sulaymondan, uning Qatodadan (rivoyatida) qoʻshimcha bor: «U (Qurʼon) qiroat qilinsa, jim turing». Ulardan birortasining hadisida: «Chunki Alloh oʻz nabiysi ﷺ tili bilan ‹Samiʼallohu liman hamidah› dedi» (degan soʻz) yoʻq, faqat Abu Komilning yolgʻiz oʻzining Abu Avonadan (rivoyatida) bor. Abu Isʼhoq dedi: Abu Bakr — Abun-Nazrning jiyani — bu hadis xususida (gapirdi). Shunda Muslim: «Sen Sulaymondan koʻra yodida saqlovchiroq (roviyni) istaysanmi?» dedi. Abu Bakr unga: «Xoʻsh, Abu Hurayraning hadisi-chi?» dedi — yaʼni ‹U (Qurʼon) qiroat qilinsa, jim turing› (hadisini nazarda tutdi). (Muslim): «U sahih», dedi. (Abu Bakr): «U mening nazdimda sahih», dedi. (Abu Bakr): «Nega uni bu yerga qoʻymading?» dedi. (Muslim): «Mening nazdimda sahih boʻlgan har bir narsani bu yerga qoʻyganim yoʻq, men bu yerga faqat (rovi)lar ittifoq qilgan narsanigina qoʻydim», dedi.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан унга ўхшаш ривоят қилинган. Жарирнинг Сулаймондан, унинг Қатодадан (ривоятида) қўшимча бор: «У (Қуръон) қироат қилинса, жим туринг». Улардан бирортасининг ҳадисида: «Чунки Аллоҳ ўз набийси ﷺ тили билан ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деди» (деган сўз) йўқ, фақат Абу Комилнинг ёлғиз ўзининг Абу Авонадан (ривоятида) бор. Абу Исъҳоқ деди: Абу Бакр — Абун-Назрнинг жияни — бу ҳадис хусусида (гапирди). Шунда Муслим: «Сен Сулаймондан кўра ёдида сақловчироқ (ровийни) истайсанми?» деди. Абу Бакр унга: «Хўш, Абу Ҳурайранинг ҳадиси-чи?» деди — яъни ‹У (Қуръон) қироат қилинса, жим туринг› (ҳадисини назарда тутди). (Муслим): «У саҳиҳ», деди. (Абу Бакр): «У менинг наздимда саҳиҳ», деди. (Абу Бакр): «Нега уни бу ерга қўймадинг?» деди. (Муслим): «Менинг наздимда саҳиҳ бўлган ҳар бир нарсани бу ерга қўйганим йўқ, мен бу ерга фақат (рови)лар иттифоқ қилган нарсанигина қўйдим», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ فُضَيْلٍ، جَمِيعًا عَنِ الْمُخْتَارِ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ " وَلاَ بِالاِنْصِرَافِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan ushbu hadis rivoyat qilinadi. Jarirning hadisida esa «(namozdan) chiqishda ham» (degan soʻz) yoʻq.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ушбу ҳадис ривоят қилинади. Жарирнинг ҳадисида эса «(намоздан) чиқишда ҳам» (деган сўз) йўқ.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ،
بِإِسْنَادِ جَرِيرٍ وَوَكِيعٍ فِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَدَّمَ مُعَاذًا قَبْلَ أُبَىٍّ . وَفِي
رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ أُبَىٌّ قَبْلَ مُعَاذٍ .
Abdulloh ibn Amr ibn Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: yuqoridagi hadis boshqa isnod bilan ham keltirilgan. Bir rivoyatda Muoz Ubaydan oldin keltirilgan; boshqa rivoyatda esa Ubay Muozdan oldin keltirilgan.Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: юқоридаги ҳадис бошқа иснод билан ҳам келтирилган. Бир ривоятда Муоз Убайдан олдин келтирилган; бошқа ривоятда эса Убай Муоздан олдин келтирилган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي،
حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، ح
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ بَيَانٍ، قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي،
حَازِمٍ يَقُولُ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُنْذُ أَسْلَمْتُ
وَلاَ رَآنِي إِلاَّ ضَحِكَ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomni qabul qilganimdan beri Rasululloh ﷺ meni (huzurlariga kirishdan) toʻsmadilar va meni faqat kulib qarshi olar edilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломни қабул қилганимдан бери Расулуллоҳ ﷺ мени (ҳузурларига киришдан) тўсмадилар ва мени фақат кулиб қарши олар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ،
بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" يَا جَرِيرُ أَلاَ تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ " . بَيْتٍ لِخَثْعَمَ كَانَ يُدْعَى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ . قَالَ
فَنَفَرْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ وَكُنْتُ لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم فَضَرَبَ يَدَهُ فِي صَدْرِي فَقَالَ " اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا " . قَالَ
فَانْطَلَقَ فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً يُبَشِّرُهُ
يُكْنَى أَبَا أَرْطَاةَ مِنَّا فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْنَاهَا
كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ . فَبَرَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا
خَمْسَ مَرَّاتٍ .
Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Jarir! Sen meni Zul-Xalasadan halos qilib bermaysanmi?» — dedilar. (Zul-Xalasa) Xasʼam (qabilasi)ning uyi (butxonasi) boʻlib, unga al-Kaʼbatul-Yamoniya (Yaman Kaʼbasi) deyilar edi. (Jarir) aytdi: Bas, men bir yuz ellik otliq bilan yoʻlga chiqdim, ammo men ot ustida barqaror tura olmas edim. Buni men Rasululloh ﷺ ga aytdim. Shunda u zot qoʻllarini koʻksimga urib: «Ey Alloh, uni barqaror qil va uni (toʻgʻri yoʻlga) boshlovchi, hidoyat topgan (kishi) qilgin», — dedilar. (Jarir) aytdi: Soʻng (u qoʻshin) yoʻlga chiqib, uni (butxonani) olov bilan kuydirdi. Keyin Jarir Rasululloh ﷺ ga bu xushxabarni yetkazish uchun bizdan Abu Arto kunyali bir kishini yubordi. U Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib, u zotga: «Men sizning oldingizga uni (Zul-Xalasani) qoʻtir tuyadek (qoldirmaguncha) kelmadim», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Ahmasning otlari va kishilariga besh marta baraka tiladilar.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Жарир! Сен мени Зул-Халасадан ҳалос қилиб бермайсанми?» — дедилар. (Зул-Халаса) Хасъам (қабиласи)нинг уйи (бутхонаси) бўлиб, унга ал-Каъбатул-Ямония (Яман Каъбаси) дейилар эди. (Жарир) айтди: Бас, мен бир юз эллик отлиқ билан йўлга чиқдим, аммо мен от устида барқарор тура олмас эдим. Буни мен Расулуллоҳ ﷺ га айтдим. Шунда у зот қўлларини кўксимга уриб: «Эй Аллоҳ, уни барқарор қил ва уни (тўғри йўлга) бошловчи, ҳидоят топган (киши) қилгин», — дедилар. (Жарир) айтди: Сўнг (у қўшин) йўлга чиқиб, уни (бутхонани) олов билан куйдирди. Кейин Жарир Расулуллоҳ ﷺ га бу хушхабарни етказиш учун биздан Абу Арто куняли бир кишини юборди. У Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб, у зотга: «Мен сизнинг олдингизга уни (Зул-Халасани) қўтир туядек (қолдирмагунча) келмадим», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Аҳмаснинг отлари ва кишиларига беш марта барака тиладилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح،
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِي الْفَزَارِيَّ
ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَاعِيلَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ فِي
حَدِيثِ مَرْوَانَ فَجَاءَ بَشِيرُ جَرِيرٍ أَبُو أَرْطَاةَ حُصَيْنُ بْنُ رَبِيعَةَ يُبَشِّرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه
وسلم .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan shu hadis boshqa isnod bilan rivoyat qilinadi. Marvonning hadisida (roviy): «Jarirning bashir (xushxabarchi)si Abu Artot Husayn ibn Rabiʼa Nabiy ﷺ ga xushxabar berish uchun keldi», dedi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан шу ҳадис бошқа иснод билан ривоят қилинади. Марвоннинг ҳадисида (ровий): «Жарирнинг башир (хушхабарчи)си Абу Артот Ҳусайн ибн Рабиъа Набий ﷺ га хушхабар бериш учун келди», деди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ،
عَرْعَرَةَ - وَاللَّفْظُ لِلْجَهْضَمِيِّ - حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ،
عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ فِي سَفَرٍ
فَكَانَ يَخْدُمُنِي فَقُلْتُ لَهُ لاَ تَفْعَلْ . فَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ الأَنْصَارَ تَصْنَعُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم شَيْئًا آلَيْتُ أَنْ لاَ أَصْحَبَ أَحَدًا مِنْهُمْ إِلاَّ خَدَمْتُهُ . زَادَ ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ
فِي حَدِيثِهِمَا وَكَانَ جَرِيرٌ أَكْبَرَ مِنْ أَنَسٍ . وَقَالَ ابْنُ بَشَّارٍ أَسَنَّ مِنْ أَنَسٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy bilan bir safarga chiqdim, u menga xizmat qilardi. Men unga: «Bunday qilma», — dedim. U: «Men ansorlarning Rasululloh ﷺ ga bir narsa (xizmat) qilayotganlarini koʻrgan edim, shuning uchun ulardan birortasi bilan birga boʻlsam, unga albatta xizmat qilishga ont ichganman», — dedi. Jarir Anasdan kattaroq edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий билан бир сафарга чиқдим, у менга хизмат қиларди. Мен унга: «Бундай қилма», — дедим. У: «Мен ансорларнинг Расулуллоҳ ﷺ га бир нарса (хизмат) қилаётганларини кўрган эдим, шунинг учун улардан бирортаси билан бирга бўлсам, унга албатта хизмат қилишга онт ичганман», — деди. Жарир Анасдан каттароқ эди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ،
ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا
عَنْ مَنْصُورٍ، بِإِسْنَادِ أَبِي الأَحْوَصِ وَجَرِيرٍ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا سُئِلَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan, Abul-Ahvas va Jarirning isnodi bilan, ularning hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi. (Faqat) ularning hadisida «Rasululloh ﷺ dan soʻraldi» (degan jumla) yoʻq.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, Абул-Аҳвас ва Жарирнинг исноди билан, уларнинг ҳадиси маъносида ривоят қилинади. (Фақат) уларнинг ҳадисида «Расулуллоҳ ﷺ дан сўралди» (деган жумла) йўқ.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عُمَارَةَ، وَابْنِ، شُبْرُمَةَ عَنْ أَبِي،
زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ
جَرِيرٍ وَزَادَ فَقَالَ " نَعَمْ وَأَبِيكَ لَتُنَبَّأَنَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Nabiy ﷺ ning oldilariga keldi, — deb Jarirning hadisiga oʻxshash zikr qildi va shuni ziyoda qildi: (Rasululloh ﷺ): «Ha, otang haqqi, albatta xabardor qilinasan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Набий ﷺ нинг олдиларига келди, — деб Жарирнинг ҳадисига ўхшаш зикр қилди ва шуни зиёда қилди: (Расулуллоҳ ﷺ): «Ҳа, отанг ҳаққи, албатта хабардор қилинасан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا
جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ وَأَمِيرُهُمْ يَوْمَئِذٍ عُمَيْرُ بْنُ
سَعْدٍ عَلَى فِلَسْطِينَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَحَدَّثَهُ فَأَمَرَ بِهِمْ فَخُلُّوا .
Hishom ibn Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Oʻsha kunlari ularning amiri Falastinda Umayr ibn Saʼd edi. (Hishom) uning huzuriga kirib, unga (bu hadisni) aytib berdi. Shunda u (ular toʻgʻrisida) buyruq berib, ular qoʻyib yuborildi».Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ўша кунлари уларнинг амири Фаластинда Умайр ибн Саъд эди. (Ҳишом) унинг ҳузурига кириб, унга (бу ҳадисни) айтиб берди. Шунда у (улар тўғрисида) буйруқ бериб, улар қўйиб юборилди».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ،
الْحَمِيدِ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ،
الأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ،
كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . قَالَ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ " إِنَّ خَلْقَ أَحَدِكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ
أُمِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً " . وَقَالَ فِي حَدِيثِ مُعَاذٍ عَنْ شُعْبَةَ " أَرْبَعِينَ لَيْلَةً أَرْبَعِينَ يَوْمًا " .
وَأَمَّا فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ وَعِيسَى " أَرْبَعِينَ يَوْمًا " .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi. Vakiʼning hadisida (u): «Sizlardan birortangizning yaratilishi onasining qornida qirq kecha (toʻplanib) jamlanadi», dedi. Muozning Shuʼbadan (qilgan) hadisida esa: «Qirq kecha, qirq kun», dedi. Jarir va Isoning hadisida esa: «Qirq kun» (deyilgan).Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади. Вакиънинг ҳадисида (у): «Сизлардан бирортангизнинг яратилиши онасининг қорнида қирқ кеча (тўпланиб) жамланади», деди. Муознинг Шуъбадан (қилган) ҳадисида эса: «Қирқ кеча, қирқ кун», деди. Жарир ва Исонинг ҳадисида эса: «Қирқ кун» (дейилган).
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَهُوَ يَقُولُ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ " أَمَا إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لاَ تُضَامُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لاَ تُغْلَبُوا عَلَى صَلاَةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا " . يَعْنِي الْعَصْرَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ قَرَأَ جَرِيرٌ { وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا} .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ ning huzurlarida oʻtirgan edik, shu payt u zot toʻlin oy kechasida oyga qarab: «Albatta, sizlar Rabbingizni mana shu oyni koʻrayotganingizdek koʻrasizlar, Uni koʻrishda toʻda-toʻda boʻlib qiynalmaysizlar. Bas, agar quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin (oʻqiladigan) namozda yengilmaslikka qodir boʻlsanglar (shunday qilinglar)», — dedilar, yaʼni asr va bomdodni (nazarda tutdilar). Soʻng Jarir: {Va Rabbingizga hamd aytib, quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin tasbeh ayting} (Toha 130) oyatini oʻqidi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида ўтирган эдик, шу пайт у зот тўлин ой кечасида ойга қараб: «Албатта, сизлар Раббингизни мана шу ойни кўраётганингиздек кўрасизлар, Уни кўришда тўда-тўда бўлиб қийналмайсизлар. Бас, агар қуёш чиқишидан олдин ва ботишидан олдин (ўқиладиган) намозда енгилмасликка қодир бўлсанглар (шундай қилинглар)», — дедилар, яъни аср ва бомдодни (назарда тутдилар). Сўнг Жарир: {Ва Раббингизга ҳамд айтиб, қуёш чиқишидан олдин ва ботишидан олдин тасбеҳ айтинг} (Тоҳа 130) оятини ўқиди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " أَمَا إِنَّكُمْ سَتُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّكُمْ فَتَرَوْنَهُ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ " . وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ . وَلَمْ يَقُلْ جَرِيرٌ .
Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, sizlar Rabbingizga roʻpara qilinasizlar va Uni mana shu oyni koʻrayotganingizdek koʻrasizlar», — dedilar va: «Soʻng (oyatni) oʻqidi», — deyildi, ammo «Jarir» deb aytilmadi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, сизлар Раббингизга рўпара қилинасизлар ва Уни мана шу ойни кўраётганингиздек кўрасизлар», — дедилар ва: «Сўнг (оятни) ўқиди», — дейилди, аммо «Жарир» деб айтилмади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الأَحْنَفِ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ فَافْتَتَحَ الْبَقَرَةَ فَقُلْتُ يَرْكَعُ عِنْدَ الْمِائَةِ . ثُمَّ مَضَى فَقُلْتُ يُصَلِّي بِهَا فِي رَكْعَةٍ فَمَضَى فَقُلْتُ يَرْكَعُ بِهَا . ثُمَّ افْتَتَحَ النِّسَاءَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ افْتَتَحَ آلَ عِمْرَانَ فَقَرَأَهَا يَقْرَأُ مُتَرَسِّلاً إِذَا مَرَّ بِآيَةٍ فِيهَا تَسْبِيحٌ سَبَّحَ وَإِذَا مَرَّ بِسُؤَالٍ سَأَلَ وَإِذَا مَرَّ بِتَعَوُّذٍ تَعَوَّذَ ثُمَّ رَكَعَ فَجَعَلَ يَقُولُ " سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ " . فَكَانَ رُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ ثُمَّ قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . ثُمَّ قَامَ طَوِيلاً قَرِيبًا مِمَّا رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ فَقَالَ " سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى " . فَكَانَ سُجُودُهُ قَرِيبًا مِنْ قِيَامِهِ . قَالَ وَفِي حَدِيثِ جَرِيرٍ مِنَ الزِّيَادَةِ فَقَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ" .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqidim, u zot Baqarani boshladilar. Men oʻzimcha: «(Yuzta oyatga) yaqinlashganda rukuʼ qiladilar», dedim. Lekin u zot davom etdilar. Men: «(Butun surani) bir rakʼatda oʻqib boʻladilar», dedim. Lekin davom etdilar. Men: «(Bu surani tugatib) rukuʼ qiladilar», dedim. Soʻng Niso (surasini) boshlab, uni oʻqidilar; soʻng Oli Imron (surasini) boshlab, uni oʻqidilar. Sekin-shoshilmay oʻqirdilar: tasbeh aytiladigan oyat oʻtganda tasbeh aytar, soʻrov (oyati) oʻtganda soʻrar, panoh (tilash oyati) oʻtganda panoh tilardilar. Soʻng rukuʼ qilib: «Subhona Robbiyal aziym (Ulugʻ Robbim pokdir)», dey boshladilar. Rukuʼlari qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi. Soʻng: «Allohu taolo Oʻziga hamd aytganni eshitdi», dedilar. Soʻng rukuʼ qilgan miqdoriga yaqin uzoq turdilar. Soʻng sajda qilib: «Subhona Robbiyal aʼlo (Eng oliy Robbim pokdir)», dedilar. Sajdalari qiyomlariga yaqin boʻldi. (Roviy) dedi: Jarirning hadisida ziyoda qilib: «Sami Allohu liman hamidah, Robbano lakal hamd (Allohu taolo Oʻziga hamd aytganni eshitdi, ey Robbimiz, hamd Sengadir)», dedilar — deyildi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан намоз ўқидим, у зот Бақарани бошладилар. Мен ўзимча: «(Юзта оятга) яқинлашганда рукуъ қиладилар», дедим. Лекин у зот давом этдилар. Мен: «(Бутун сурани) бир ракъатда ўқиб бўладилар», дедим. Лекин давом этдилар. Мен: «(Бу сурани тугатиб) рукуъ қиладилар», дедим. Сўнг Нисо (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар; сўнг Оли Имрон (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар. Секин-шошилмай ўқирдилар: тасбеҳ айтиладиган оят ўтганда тасбеҳ айтар, сўров (ояти) ўтганда сўрар, паноҳ (тилаш ояти) ўтганда паноҳ тилардилар. Сўнг рукуъ қилиб: «Субҳона Роббиял азийм (Улуғ Роббим покдир)», дей бошладилар. Рукуълари қиёмларига яқин (узун) бўлди. Сўнг: «Аллоҳу таоло Ўзига ҳамд айтганни эшитди», дедилар. Сўнг рукуъ қилган миқдорига яқин узоқ турдилар. Сўнг сажда қилиб: «Субҳона Роббиял аъло (Энг олий Роббим покдир)», дедилар. Саждалари қиёмларига яқин бўлди. (Ровий) деди: Жарирнинг ҳадисида зиёда қилиб: «Сами Аллоҳу лиман ҳамидаҳ, Роббано лакал ҳамд (Аллоҳу таоло Ўзига ҳамд айтганни эшитди, эй Роббимиз, ҳамд Сенгадир)», дедилар — дейилди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا " . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ " مِنْكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kim jumadan keyin namoz oʻqiydigan boʻlsa, toʻrt (rakaat) oʻqisin», dedilar. Bir rivoyatda «sizlardan» (degan soʻz) yoʻq.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ким жумадан кейин намоз ўқийдиган бўлса, тўрт (ракаат) ўқисин», дедилар. Бир ривоятда «сизлардан» (деган сўз) йўқ.