Kurayb mavlo ibn Abbos

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ - وَهِيَ خَالَتُهُ - فَاضْطَجَعَ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ قَلِيلاً أَوْ بَعْدَهُ قَلِيلاً اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِيمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U oʻzining xolasi boʻlmish Ummul-moʻminin Maymuna (roziyallohu anho)nikida tunab qoldi va boʻyraning eni tomonida yotdi, Rasululloh ﷺ va ahllari esa uning uzunasiga yotdilar. Rasululloh ﷺ uxladilar, tun yarmiga yetganda yoki bir oz oldin yoxud bir oz keyin Rasululloh ﷺ uygʻonib oʻtirdilar va qoʻllari bilan yuzlaridan uyquni artdilar. Soʻng Ol-i Imron surasining oxirgi oʻn oyatini oʻqidilar. Keyin osilgan bir mesh (suv idishi) oldiga borib, undan taharat oldilar va taharatlarini goʻzal qildilar, soʻng turib namoz oʻqidilar. Abdulloh ibn Abbos aytdi: Men ham turib, u zot qilgandek qildim, soʻng borib yonlarida turdim. Shunda Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimdan ushlab burab qoʻydilar. U zot ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat oʻqidilar, keyin vitr oʻqidilar. Soʻng muazzin kelgunicha yonboshlab yotdilar, keyin ikki qisqa rakaat oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У ўзининг холаси бўлмиш Уммул-мўминин Маймуна (розияллоҳу анҳо)никида тунаб қолди ва бўйранинг эни томонида ётди, Расулуллоҳ ﷺ ва аҳллари эса унинг узунасига ётдилар. Расулуллоҳ ﷺ ухладилар, тун ярмига етганда ёки бир оз олдин ёхуд бир оз кейин Расулуллоҳ ﷺ уйғониб ўтирдилар ва қўллари билан юзларидан уйқуни артдилар. Сўнг Ол-и Имрон сурасининг охирги ўн оятини ўқидилар. Кейин осилган бир меш (сув идиши) олдига бориб, ундан таҳарат олдилар ва таҳаратларини гўзал қилдилар, сўнг туриб намоз ўқидилар. Абдуллоҳ ибн Аббос айтди: Мен ҳам туриб, у зот қилгандек қилдим, сўнг бориб ёнларида турдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимдан ушлаб бураб қўйдилар. У зот икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат ўқидилар, кейин витр ўқидилар. Сўнг муаззин келгунича ёнбошлаб ётдилар, кейин икки қисқа ракаат ўқидилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ - قَالَ - فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتَهَلَّ عَلَىَّ هِلاَلُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ‏.‏ قَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ قُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ فَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ ‏.‏ قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Kurayb (rahimahulloh) aytadi: Ummul Fazl uni Shomga, Muoviyaning oldiga yubordi. U dedi: Men Shomga bordim va uning ishini bajardim. Men Shomda ekanimda Ramazon hiloli koʻrindi va men hilolni juma kechasi koʻrdim. Soʻng oyning oxirida Madinaga keldim. Abdulloh ibn Abbos mendan (hol-ahvol) soʻradi, keyin hilolni zikr qilib: «Uni qachon koʻrdingiz?» dedi. Men: «Uni juma kechasi koʻrdik», dedim. U: «Uni oʻzing juma kechasi koʻrdingmi?» dedi. Men: «Ha, odamlar ham uni koʻrdi va roʻza tutdi, Muoviya ham roʻza tutdi», dedim. U: «Lekin biz uni shanba kechasi koʻrdik, shu bois oʻttiz kunni toʻldirmagunimizcha yoki uni koʻrmagunimizcha roʻza tutaveramiz», dedi. Men: «Muoviya va uning ashoblarining koʻrgani senga kifoya qilmaydimi?» dedim. U: «Yoʻq, Rasululloh ﷺ bizni shunday buyurganlar», dedi.Курайб (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Уммул Фазл уни Шомга, Муовиянинг олдига юборди. У деди: Мен Шомга бордим ва унинг ишини бажардим. Мен Шомда эканимда Рамазон ҳилоли кўринди ва мен ҳилолни жума кечаси кўрдим. Сўнг ойнинг охирида Мадинага келдим. Абдуллоҳ ибн Аббос мендан (ҳол-аҳвол) сўради, кейин ҳилолни зикр қилиб: «Уни қачон кўрдингиз?» деди. Мен: «Уни жума кечаси кўрдик», дедим. У: «Уни ўзинг жума кечаси кўрдингми?» деди. Мен: «Ҳа, одамлар ҳам уни кўрди ва рўза тутди, Муовия ҳам рўза тутди», дедим. У: «Лекин биз уни шанба кечаси кўрдик, шу боис ўттиз кунни тўлдирмагунимизча ёки уни кўрмагунимизча рўза тутаверамиз», деди. Мен: «Муовия ва унинг ашобларининг кўргани сенга кифоя қилмайдими?» дедим. У: «Йўқ, Расулуллоҳ ﷺ бизни шундай буюрганлар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، أَنَّ كُرَيْبًا، قَالَ سَأَلْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ - وَكَانَ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةَ عَرَفَةَ - فَقُلْتُ كَيْفَ فَعَلْتُمْ قَالَ أَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى بَلَغْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَأَنَاخَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ بَعَثَ إِلَى الْقَوْمِ فَأَنَاخُوا فِي مَنَازِلِهِمْ فَلَمْ يَحِلُّوا حَتَّى صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ الآخِرَةَ ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ فَنَزَلُوا فَلَمَّا أَصْبَحْنَا انْطَلَقْتُ عَلَى رِجْلِي فِي سُبَّاقِ قُرَيْشٍ وَرَدِفَهُ الْفَضْلُ ‏.‏

Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Arafa kechasi Rasululloh ﷺning ortlarida mingashib borgan edi. «Nima qildingiz?» deb soʻralganida, dedi: «Yoʻlga tushib, Muzdalifaga yetguncha yurdik. U zot tuyani choʻktirib, shom namozini oʻqidilar, soʻng odamlarga xabar yubordilar, ular ham manzillarida tuyalarini choʻktirdilar. Rasululloh ﷺ oxirgi xufton namozini oʻqib boʻlmagunlaricha ular yuklarini tushirmadilar. Soʻng odamlar yuklarini tushirib, tushdilar. Tong otganda, men Qurayshning ilgari borganlari ichida piyoda yoʻlga tushdim. Fazl esa u zotning ortlarida mingashib bordi.»Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Арафа кечаси Расулуллоҳ ﷺнинг ортларида мингашиб борган эди. «Нима қилдингиз?» деб сўралганида, деди: «Йўлга тушиб, Муздалифага етгунча юрдик. У зот туяни чўктириб, шом намозини ўқидилар, сўнг одамларга хабар юбордилар, улар ҳам манзилларида туяларини чўктирдилар. Расулуллоҳ ﷺ охирги хуфтон намозини ўқиб бўлмагунларича улар юкларини туширмадилар. Сўнг одамлар юкларини тушириб, тушдилар. Тонг отганда, мен Қурайшнинг илгари борганлари ичида пиёда йўлга тушдим. Фазл эса у зотнинг ортларида мингашиб борди.»