حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ - رضى الله عنهما - ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي .
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umm Fazl bint Horis uni (Kuraybni) Shomga Muoviyaning oldiga yuborgan edi. (Kurayb) dedi: men Shomga bordim va uning hojatini bajardim. Men Shomda boʻlganimda Ramazon kirdi. Hilolni juma kechasi koʻrdim. Soʻng oy oxirida Madinaga keldim. Abdulloh ibn Abbos mendan (holimni) soʻradi, soʻng hilolni zikr etib: «Hilolni qachon koʻrdingiz?» dedi. Men: «Uni juma kechasi koʻrdik», dedim. U: «Sen oʻzing koʻrdingmi?» dedi. Men: «Ha, odamlar ham koʻrdi va roʻza tutishdi, Muoviya ham roʻza tutdi», dedim. U: «Lekin biz uni shanba kechasi koʻrdik. Toki oʻttiz (kun)ni toʻldirmaguncha yoki uni (yangi hilolni) koʻrmaguncha roʻza tutaveramiz», dedi. Men: «Muoviyaning koʻrgani va roʻza tutgani senga kifoya qilmaydimi?» dedim. U: «Yoʻq, Rasululloh ﷺ bizni mana shunday buyurganlar», dedi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умм Фазл бинт Ҳорис уни (Курайбни) Шомга Муовиянинг олдига юборган эди. (Курайб) деди: мен Шомга бордим ва унинг ҳожатини бажардим. Мен Шомда бўлганимда Рамазон кирди. Ҳилолни жума кечаси кўрдим. Сўнг ой охирида Мадинага келдим. Абдуллоҳ ибн Аббос мендан (ҳолимни) сўради, сўнг ҳилолни зикр этиб: «Ҳилолни қачон кўрдингиз?» деди. Мен: «Уни жума кечаси кўрдик», дедим. У: «Сен ўзинг кўрдингми?» деди. Мен: «Ҳа, одамлар ҳам кўрди ва рўза тутишди, Муовия ҳам рўза тутди», дедим. У: «Лекин биз уни шанба кечаси кўрдик. Токи ўттиз (кун)ни тўлдирмагунча ёки уни (янги ҳилолни) кўрмагунча рўза тутаверамиз», деди. Мен: «Муовиянинг кўргани ва рўза тутгани сенга кифоя қилмайдими?» дедим. У: «Йўқ, Расулуллоҳ ﷺ бизни мана шундай буюрганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغِ الْوُضُوءَ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلاَةَ . قَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ " . فَرَكِبَ فَلَمَّا جَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ نَزَلَ فَتَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ ثُمَّ أُقِيمَتِ الْعِشَاءُ فَصَلاَّهَا وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا.
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Arafadan (qaytib) yoʻlga chiqdilar, hatto (togʻ) darasiga yetganlarida tushib bavl qildilar, soʻng tahorat oldilar, ammo tahoratni mukammal qilmadilar. Men u zotga: «Namoz (vaqti boʻldi)», — dedim. U zot: «Namoz oldingdadir», — dedilar. Soʻng (ulovga) mindilar. Muzdalifaga kelganlarida tushib, tahoratni mukammal qilib oldilar. Soʻng namozga iqomat aytildi va Magʻrib namozini oʻqidilar. Soʻng har bir kishi oʻz manziliga tuyasini choʻktirdi. Soʻng Isho (namoziga) iqomat aytildi va u zot uni oʻqidilar. Ikkisi orasida boshqa hech narsa (nafl) oʻqimadilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Арафадан (қайтиб) йўлга чиқдилар, ҳатто (тоғ) дарасига етганларида тушиб бавл қилдилар, сўнг таҳорат олдилар, аммо таҳоратни мукаммал қилмадилар. Мен у зотга: «Намоз (вақти бўлди)», — дедим. У зот: «Намоз олдингдадир», — дедилар. Сўнг (уловга) миндилар. Муздалифага келганларида тушиб, таҳоратни мукаммал қилиб олдилар. Сўнг намозга иқомат айтилди ва Мағриб намозини ўқидилар. Сўнг ҳар бир киши ўз манзилига туясини чўктирди. Сўнг Ишо (намозига) иқомат айтилди ва у зот уни ўқидилар. Иккиси орасида бошқа ҳеч нарса (нафл) ўқимадилар.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّهُ سَأَلَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ كَيْفَ صَنَعْتُمْ حِينَ رَدِفْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فَقَالَ جِئْنَا الشِّعْبَ الَّذِي يُنِيخُ النَّاسُ فِيهِ لِلْمَغْرِبِ فَأَنَاخَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاقَتَهُ وَبَالَ - وَمَا قَالَ أَهَرَاقَ الْمَاءَ - ثُمَّ دَعَا بِالْوَضُوءِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا لَيْسَ بِالْبَالِغِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصَّلاَةَ . فَقَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ " . فَرَكِبَ حَتَّى جِئْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ النَّاسُ فِي مَنَازِلِهِمْ وَلَمْ يَحُلُّوا حَتَّى أَقَامَ الْعِشَاءَ الآخِرَةَ فَصَلَّى ثُمَّ حَلُّوا قُلْتُ فَكَيْفَ فَعَلْتُمْ حِينَ أَصْبَحْتُمْ قَالَ رَدِفَهُ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ وَانْطَلَقْتُ أَنَا فِي سُبَّاقِ قُرَيْشٍ عَلَى رِجْلَىَّ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — undan: «Arafa kechasi Rasululloh ﷺ ning ortida mingashib oʻtirganingda nima qildingiz?» — deb soʻralganda u shunday dedi: «Biz odamlar tuyalarini Magʻrib uchun choʻktiradigan daraga keldik. Rasululloh ﷺ oʻz tuyalarini choʻktirdilar va bavl qildilar — ‹suv toʻkdilar› demadi. Soʻng tahorat suvini soʻrab, mukammal boʻlmagan bir tahorat oldilar. Men: ‹Yo Rasululloh! Namoz (vaqti boʻldi)›, — dedim. U zot: ‹Namoz oldingdadir›, — dedilar. Soʻng (ulovga) minib, Muzdalifaga keldik. U zot Magʻribni (oʻqib) iqomat qildirdilar. Soʻng odamlar oʻz manzillarida (tuyalarini) choʻktirdilar, lekin Isho (namozini) oʻqish uchun iqomat aytilgunicha (yuklarini) yechmadilar. (U zot) namoz oʻqidilar, soʻng (odamlar yuklarini) yechdilar». «Tong otganida nima qildingiz?» — deyilganda: «Fazl ibn Abbos u zotning ortida mingashib oʻtirdi, men esa Quraysh piyodalari bilan birga oʻz oyogʻimda (piyoda) yoʻlga tushdim», — dedi.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — ундан: «Арафа кечаси Расулуллоҳ ﷺ нинг ортида мингашиб ўтирганингда нима қилдингиз?» — деб сўралганда у шундай деди: «Биз одамлар туяларини Мағриб учун чўктирадиган дарага келдик. Расулуллоҳ ﷺ ўз туяларини чўктирдилар ва бавл қилдилар — ‹сув тўкдилар› демади. Сўнг таҳорат сувини сўраб, мукаммал бўлмаган бир таҳорат олдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Намоз (вақти бўлди)›, — дедим. У зот: ‹Намоз олдингдадир›, — дедилар. Сўнг (уловга) миниб, Муздалифага келдик. У зот Мағрибни (ўқиб) иқомат қилдирдилар. Сўнг одамлар ўз манзилларида (туяларини) чўктирдилар, лекин Ишо (намозини) ўқиш учун иқомат айтилгунича (юкларини) ечмадилар. (У зот) намоз ўқидилар, сўнг (одамлар юкларини) ечдилар». «Тонг отганида нима қилдингиз?» — дейилганда: «Фазл ибн Аббос у зотнинг ортида мингашиб ўтирди, мен эса Қурайш пиёдалари билан бирга ўз оёғимда (пиёда) йўлга тушдим», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ - وَهِيَ خَالَتُهُ - قَالَ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U bir kechasi moʻminlarning onasi Maymunaning huzurida tunadi — u (Maymuna) uning xolasi edi. (Ibn Abbos) dedi: Men yostiqning eniga yonboshladim, Rasululloh ﷺ va u zotning ahllari esa uning uzunasiga yonboshladilar. Rasululloh ﷺ tun yarmiga qadar, yoki undan biroz oldin, yoki undan biroz keyin uxladilar. Rasululloh ﷺ uygʻonib, qoʻllari bilan yuzlaridan uyquni arta boshladilar, soʻng Oli Imron surasining oxiridagi oʻn oyatni oʻqidilar, soʻng osigʻliq turgan eski mesh (suv idishi) oldiga turib, undan taharat qildilar — taharatlarini chiroyli qildilar — soʻng turib namoz oʻqidilar. Ibn Abbos dedi: Men ham turib, Rasululloh ﷺ qilganlari kabi qildim, soʻng borib, u zotning yonlarida turdim. Shunda Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimdan ushlab, uni burab qoʻydilar. Soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat namoz oʻqidilar, soʻng vitr oʻqidilar. Soʻng muazzin kelguncha yonboshlab (uxladilar), keyin turib ikki yengil rakaat oʻqidilar, soʻng chiqib bomdodni oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У бир кечаси мўминларнинг онаси Маймунанинг ҳузурида тунади — у (Маймуна) унинг холаси эди. (Ибн Аббос) деди: Мен ёстиқнинг энига ёнбошладим, Расулуллоҳ ﷺ ва у зотнинг аҳллари эса унинг узунасига ёнбошладилар. Расулуллоҳ ﷺ тун ярмига қадар, ёки ундан бироз олдин, ёки ундан бироз кейин ухладилар. Расулуллоҳ ﷺ уйғониб, қўллари билан юзларидан уйқуни арта бошладилар, сўнг Оли Имрон сурасининг охиридаги ўн оятни ўқидилар, сўнг осиғлиқ турган эски меш (сув идиши) олдига туриб, ундан таҳарат қилдилар — таҳаратларини чиройли қилдилар — сўнг туриб намоз ўқидилар. Ибн Аббос деди: Мен ҳам туриб, Расулуллоҳ ﷺ қилганлари каби қилдим, сўнг бориб, у зотнинг ёнларида турдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимдан ушлаб, уни бураб қўйдилар. Сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат намоз ўқидилар, сўнг витр ўқидилар. Сўнг муаззин келгунча ёнбошлаб (ухладилар), кейин туриб икки енгил ракаат ўқидилар, сўнг чиқиб бомдодни ўқидилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَلْمَانَ الْحَجْرِيِّ، عَنْ عُقَيْلِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّ سَلَمَةَ بْنَ كُهَيْلٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ كُرَيْبًا حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْقِرْبَةِ فَسَكَبَ مِنْهَا فَتَوَضَّأَ وَلَمْ يُكْثِرْ مِنَ الْمَاءِ وَلَمْ يُقَصِّرْ فِي الْوُضُوءِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَفِيهِ قَالَ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَتَئِذٍ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً . قَالَ سَلَمَةُ حَدَّثَنِيهَا كُرَيْبٌ فَحَفِظْتُ مِنْهَا ثِنْتَىْ عَشْرَةَ وَنَسِيتُ مَا بَقِيَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِي قَلْبِي نُورًا وَفِي لِسَانِي نُورًا وَفِي سَمْعِي نُورًا وَفِي بَصَرِي نُورًا وَمِنْ فَوْقِي نُورًا وَمِنْ تَحْتِي نُورًا وَعَنْ يَمِينِي نُورًا وَعَنْ شِمَالِي نُورًا وَمِنْ بَيْنِ يَدَىَّ نُورًا وَمِنْ خَلْفِي نُورًا وَاجْعَلْ فِي نَفْسِي نُورًا وَأَعْظِمْ لِي نُورًا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos bir kechasi Rasululloh ﷺ ning huzurida tunadi. (U) dedi: Rasululloh ﷺ mesh oldiga turib, undan (suv) quydilar-da, taharat qildilar, suvni koʻp (sarflamadilar) va taharatni ham kam (qisqartirib) qilmadilar. Va (roviy) hadisni naql qildi, unda: «Oʻsha kecha Rasululloh ﷺ oʻn toʻqqiz kalima (soʻz) bilan duo qildilar», dedi. Kurayb buni menga hadis qilib aytdi, men ulardan oʻn ikkitasini yodlab oldim, qolganini unutdim. Rasululloh ﷺ: «Allohim, qalbimda menga nur, tilimda nur, qulogʻimda nur, koʻzimda nur, ustimda nur, ostimda nur, oʻngimda nur, chapimda nur, oldimda nur, ortimda nur qil va nafsimda nur qil va men uchun nurni ulkan qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ибн Аббос бир кечаси Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурида тунади. (У) деди: Расулуллоҳ ﷺ меш олдига туриб, ундан (сув) қуйдилар-да, таҳарат қилдилар, сувни кўп (сарфламадилар) ва таҳаратни ҳам кам (қисқартириб) қилмадилар. Ва (ровий) ҳадисни нақл қилди, унда: «Ўша кеча Расулуллоҳ ﷺ ўн тўққиз калима (сўз) билан дуо қилдилар», деди. Курайб буни менга ҳадис қилиб айтди, мен улардан ўн иккитасини ёдлаб олдим, қолганини унутдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, қалбимда менга нур, тилимда нур, қулоғимда нур, кўзимда нур, устимда нур, остимда нур, ўнгимда нур, чапимда нур, олдимда нур, ортимда нур қил ва нафсимда нур қил ва мен учун нурни улкан қил», дедилар.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ، بْنَ أَزْهَرَ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَقُلْ إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهُمَا . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَصْرِفُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ النَّاسَ عَنْهَا . قَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا وَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي بِهِ . فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ . فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ . فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُمَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا أَمَّا حِينَ صَلاَّهُمَا فَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَصَلاَّهُمَا فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ فَقُولِي لَهُ تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ - قَالَ - فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالإِسْلاَمِ مِنْ قَوْمِهِمْ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ " .
Ibn Abbosning ozod qilgan quli Kurayb (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Abbos, Abdurahmon ibn Azhar va Misvar ibn Maxrama uni Nabiy ﷺ ning rafiqasi Oishaning oldiga yuborib: «Unga hammamizdan salom yetkaz va undan asrdan keyingi ikki rakaat haqida soʻra. Hamda: ‹Bizga sizning ularni oʻqishingiz haqida xabar berildi, holbuki bizgacha Rasululloh ﷺ ulardan qaytarganlari yetib kelgan›, deb ayt», dedilar. Ibn Abbos: «Men Umar ibn Xattob bilan birga odamlarni undan qaytarar edim», dedi. Kurayb dedi: «Men uning (Oishaning) oldiga kirib, ular meni qaysi (xabar) bilan yuborgan boʻlsalar, oʻshani yetkazdim. U: ‹Umm Salamadan soʻra›, dedi. Men ularning oldiga chiqib, uning soʻzini xabar qildim. Shunda ular meni Oishaga yuborgan (xabar) bilan Umm Salamaning oldiga qaytardilar. Umm Salama dedi: ‹Men Rasululloh ﷺ ning ulardan qaytarayotganlarini eshitgan edim, soʻng u zotning ularni oʻqiyotganlarini koʻrdim. U zot ularni oʻqigan paytlariga kelsak, u zot asrni oʻqidilar, soʻng kirdilar, mening yonimda esa ansorlardan Banu Harom (qabilasi)dan boʻlgan ayollar bor edi, va u zot ularni (ikki rakaatni) oʻqidilar. Men u zotga choʻrini yuborib: ‹Yonida tur va unga ayt: Umm Salama: «Yo Rasululloh, men sizning bu ikki rakaatdan qaytarayotganingizni eshitaman, sizni esa ularni oʻqiyotgan koʻraman», deyapti — agar u zot qoʻllari bilan (kut deb) ishora qilsalar, undan chetlan›, dedim›. Choʻri shunday qildi. U zot qoʻllari bilan ishora qildilar, u (choʻri) undan chetlandi. U zot (namozdan) boʻshagach: ‹Ey Abu Umayyaning qizi, sen asrdan keyingi ikki rakaat haqida soʻrabsan. Abdulqays (qabilasi)dan baʼzi odamlar oʻz qavmidan Islom (xabari) bilan oldimga kelib, meni peshindan keyingi ikki rakaatdan mashgʻul qilib qoʻyishdi. Bana, mana shu ikkovi oʻsha (rakaatlar)dir›, dedilar».Ибн Аббоснинг озод қилган қули Курайб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Аббос, Абдураҳмон ибн Азҳар ва Мисвар ибн Махрама уни Набий ﷺ нинг рафиқаси Оишанинг олдига юбориб: «Унга ҳаммамиздан салом етказ ва ундан асрдан кейинги икки ракаат ҳақида сўра. Ҳамда: ‹Бизга сизнинг уларни ўқишингиз ҳақида хабар берилди, ҳолбуки бизгача Расулуллоҳ ﷺ улардан қайтарганлари етиб келган›, деб айт», дедилар. Ибн Аббос: «Мен Умар ибн Хаттоб билан бирга одамларни ундан қайтарар эдим», деди. Курайб деди: «Мен унинг (Оишанинг) олдига кириб, улар мени қайси (хабар) билан юборган бўлсалар, ўшани етказдим. У: ‹Умм Саламадан сўра›, деди. Мен уларнинг олдига чиқиб, унинг сўзини хабар қилдим. Шунда улар мени Оишага юборган (хабар) билан Умм Саламанинг олдига қайтардилар. Умм Салама деди: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг улардан қайтараётганларини эшитган эдим, сўнг у зотнинг уларни ўқиётганларини кўрдим. У зот уларни ўқиган пайтларига келсак, у зот асрни ўқидилар, сўнг кирдилар, менинг ёнимда эса ансорлардан Бану Ҳаром (қабиласи)дан бўлган аёллар бор эди, ва у зот уларни (икки ракаатни) ўқидилар. Мен у зотга чўрини юбориб: ‹Ёнида тур ва унга айт: Умм Салама: «Ё Расулуллоҳ, мен сизнинг бу икки ракаатдан қайтараётганингизни эшитаман, сизни эса уларни ўқиётган кўраман», деяпти — агар у зот қўллари билан (кут деб) ишора қилсалар, ундан четлан›, дедим›. Чўри шундай қилди. У зот қўллари билан ишора қилдилар, у (чўри) ундан четланди. У зот (намоздан) бўшагач: ‹Эй Абу Умайянинг қизи, сен асрдан кейинги икки ракаат ҳақида сўрабсан. Абдулқайс (қабиласи)дан баъзи одамлар ўз қавмидан Ислом (хабари) билан олдимга келиб, мени пешиндан кейинги икки ракаатдан машғул қилиб қўйишди. Бана, мана шу иккови ўша (ракаатлар)дир›, дедилар».