حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، عَنْ خَالَتِهِ، مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ غُسْلاً فَاغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ يَدَهُ فِي الأَرْضِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ أَفَاضَ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) xolasi Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilib, u dedi: Men Nabiy ﷺ uchun gʻusl suvini tayyorlab qoʻydim, u zot janobatdan gʻusl qildilar. Idishni chap qoʻllari bilan oʻng qoʻllariga togʻoralab, kaftlarini uch marta yuvdilar, soʻng avratlariga suv quydilar, soʻng qoʻllarini yerga ishqaladilar, soʻng ogʻiz va burunlarini chaydilar, yuzlarini uch marta, ikki bilaklarini uch marta yuvdilar, soʻng qolgan butun badanlariga suv quydilar, soʻng bir chetga surilib, oyoqlarini yuvdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) холаси Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилиб, у деди: Мен Набий ﷺ учун ғусл сувини тайёрлаб қўйдим, у зот жанобатдан ғусл қилдилар. Идишни чап қўллари билан ўнг қўлларига тоғоралаб, кафтларини уч марта ювдилар, сўнг авратларига сув қуйдилар, сўнг қўлларини ерга ишқаладилар, сўнг оғиз ва бурунларини чайдилар, юзларини уч марта, икки билакларини уч марта ювдилар, сўнг қолган бутун баданларига сув қуйдилар, сўнг бир четга сурилиб, оёқларини ювдилар.
عَنْ عَطَاءٍ قَالَ: حَضَرْنَا مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ جَنَازَةَ مَيْمُونَةَ بِسَرِفَ فَقَالَ: هَذِهِ زَوْجَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَفَعْتُمْ نَعْشَهَا فَلَا تُزَعْزِعُوهَا وَلَا تُزَلْزِلُوهَا وَارْفُقُوا بِهَا فَإِنَّهُ كَانَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعُ نِسْوَةٍ كَانَ يَقْسِمُ مِنْهُنَّ لِثَمَانٍ وَلَا يَقْسِمُ لِوَاحِدَةٍ قَالَ عَطَاءٌ: الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْسِمُ لَهَا بَلَغَنَا أَنَّهَا صَفِيَّةُ وَكَانَتْ آخِرهنَّ موتا مَاتَت بِالْمَدِينَةِ
وَقَالَ رَزِينٌ: قَالَ غَيْرُ عَطَاءٍ: هِيَ سَوْدَةُ وَهُوَ أصح وهبت يَوْمهَا لِعَائِشَةَ حِينَ أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَاقَهَا فَقَالَتْ لَهُ: أَمْسِكْنِي قَدْ وهبت يومي لعَائِشَة لعَلي أكون من نِسَائِك فِي الْجنَّة
(Ato aytdi:) Biz Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) bilan Sarifda Maymuna (roziyallohu anho)ning janozasida hozir boʻ ldik. Ibn Abbos: «Bu — Paygʻambar ﷺning zavjalaridan(dir); uning tobutini koʻ targaningizda, uni silkitmanglar va tebratmanglar — muloyim (ehtiyot) boʻ linglar; chunki Paygʻambar ﷺning huzurida toʻ qqiz (ayol) bor edi: u zot sakkiztasi uchun (navbat) taqsimlar, bittasi uchun (navbat) taqsimlamas edilar», dedi.(Ато айтди:) Биз Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) билан Сарифда Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг жанозасида ҳозир бў лдик. Ибн Аббос: «Бу — Пайғамбар ﷺнинг завжаларидан(дир); унинг тобутини кў тарганингизда, уни силкитманглар ва тебратманглар — мулойим (эҳтиёт) бў линглар; чунки Пайғамбар ﷺнинг ҳузурида тў ққиз (аёл) бор эди: у зот саккизтаси учун (навбат) тақсимлар, биттаси учун (навбат) тақсимламас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ وَهْىَ خَالَتُهُ ـ قَالَ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، فَمَسَحَ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ آيَاتٍ خَوَاتِيمَ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا، فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا بِيَدِهِ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
Kurayb (Ibn Abbosning ozod qilgan quli, Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Abbos aytdiki, u oʻz xolasi — moʻminlarning onasi Maymuna — ning uyida bir kecha yotdi. U dedi: «Men toʻshak koʻndalangiga uxladim, Rasululloh ﷺ va u zotning zavjasi esa uzunasiga uxladi. Rasululloh ﷺ yarim kechagacha — yo undan sal oldin, yo sal keyin — uxladilar. Soʻng Allohning Paygʻambari ﷺ uygʻonib, oʻtirdilar va qoʻllarini yuzlariga surtib, uyqu asoratini ketkazdilar. Soʻng Oli Imron surasining soʻnggi oʻn oyatini oʻqidilar. Soʻng osilgan charm meshga borib, mukammal tahorat qildilar, soʻng namozga turdilar». Abdulloh ibn Abbos qoʻshdi: «Men turib, Rasululloh ﷺ qilgandek qildim, soʻng borib, u zotning yoniga turdim. Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshim ustiga qoʻydilar va oʻng qulogʻimni ushlab, uni (sekin) buradilar. U zot ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat oʻqidilar, soʻng bir rakat vitr oʻqidilar. Soʻng — muazzin kelguncha — yotdilar, soʻng ikki yengil rakat oʻqidilar va chiqib, bomdod namozini oʻqidilar».Курайб (Ибн Аббоснинг озод қилган қули, Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Аббос айтдики, у ўз холаси — мўминларнинг онаси Маймуна — нинг уйида бир кеча ётди. У деди: «Мен тўшак кўндалангига ухладим, Расулуллоҳ ﷺ ва у зотнинг завжаси эса узунасига ухлади. Расулуллоҳ ﷺ ярим кечагача — ё ундан сал олдин, ё сал кейин — ухладилар. Сўнг Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ уйғониб, ўтирдилар ва қўлларини юзларига суртиб, уйқу асоратини кетказдилар. Сўнг Оли Имрон сурасининг сўнгги ўн оятини ўқидилар. Сўнг осилган чарм мешга бориб, мукаммал таҳорат қилдилар, сўнг намозга турдилар». Абдуллоҳ ибн Аббос қўшди: «Мен туриб, Расулуллоҳ ﷺ қилгандек қилдим, сўнг бориб, у зотнинг ёнига турдим. Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошим устига қўйдилар ва ўнг қулоғимни ушлаб, уни (секин) бурадилар. У зот икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат ўқидилар, сўнг бир ракат витр ўқидилар. Сўнг — муаззин келгунча — ётдилар, сўнг икки енгил ракат ўқидилар ва чиқиб, бомдод намозини ўқидилар».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، قَالَ حَضَرْنَا مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ جَنَازَةَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِسَرِفَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هَذِهِ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا رَفَعْتُمْ نَعْشَهَا فَلاَ تُزَعْزِعُوا وَلاَ تُزَلْزِلُوا وَارْفُقُوا فَإِنَّهُ كَانَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِسْعٌ فَكَانَ يَقْسِمُ لِثَمَانٍ وَلاَ يَقْسِمُ لِوَاحِدَةٍ . قَالَ عَطَاءٌ الَّتِي لاَ يَقْسِمُ لَهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Ibn Abbos bilan birga Sarif (degan joy)da Paygʻambar ﷺ ning ayollari Maymunaning janozasida hozir boʻldik. Ibn Abbos: «Bu — Paygʻambar ﷺ ning ayoli. Uning tobutini koʻtarganingizda, silkitmang, tebratmang, mayin (avaylab) tuting. Chunki Rasululloh ﷺ ning yonida toʻqqizta (ayol) bor edi; u zot sakkiztasiga (kun) taqsimlardilar, bittasiga taqsimlamasdilar», dedi. Ato dedi: U zot taqsimlamaydigan (ayol) Safiyya binti Huyay ibn Axtab edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Ибн Аббос билан бирга Сариф (деган жой)да Пайғамбар ﷺ нинг аёллари Маймунанинг жанозасида ҳозир бўлдик. Ибн Аббос: «Бу — Пайғамбар ﷺ нинг аёли. Унинг тобутини кўтарганингизда, силкитманг, тебратманг, майин (авайлаб) тутинг. Чунки Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнида тўққизта (аёл) бор эди; у зот саккизтасига (кун) тақсимлардилар, биттасига тақсимламасдилар», деди. Ато деди: У зот тақсимламайдиган (аёл) Сафийя бинти Ҳуяй ибн Ахтаб эди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عُمَرَ، وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَلَى مَيْمُونَةَ فَجَاءَتْنَا بِإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى يَمِينِهِ وَخَالِدٌ عَلَى شِمَالِهِ فَقَالَ لِي " الشَّرْبَةُ لَكَ فَإِنْ شِئْتَ آثَرْتَ بِهَا خَالِدًا " . فَقُلْتُ مَا كُنْتُ أُوثِرُ عَلَى سُؤْرِكَ أَحَدًا . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَطْعَمَهُ اللَّهُ الطَّعَامَ فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ . وَمَنْ سَقَاهُ اللَّهُ لَبَنًا فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ " . وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ شَيْءٌ يَجْزِي مَكَانَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ غَيْرُ اللَّبَنِ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ فَقَالَ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَرْمَلَةَ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَمْرُو بْنُ حَرْمَلَةَ وَلاَ يَصِحُّ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men va Xolid ibn al-Valid Rasululloh ﷺ bilan birga Maymunaning oldiga kirdik. U bizga bir idishda sut keltirdi. Rasululloh ﷺ undan ichdilar; men u zotning oʻng tomonlarida, Xolid esa chap tomonlarida edim. U zot menga: ‹Ichish (navbati) seniki, agar xohlasang, uni Xolidga berishing mumkin›, dedilar. Men: ‹Sizning qoldigʻingizdan boshqa hech kimni afzal koʻrmayman›, dedim. Soʻng Rasululloh ﷺ: ‹Allohim kimga taom yedirsa, u: ‹Allohim, unga baraka bergin va bizga undan yaxshirogʻini yedirgin›, desin. Allohim kimga sut ichirsa, u: ‹Allohim, unga baraka bergin va undan yana ziyoda qilgin›, desin›, dedilar. Rasululloh ﷺ yana: ‹Sutdan boshqa hech narsa taom va ichimlik oʻrnini bosa olmaydi›, dedilar.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Baʼzilar bu hadisni Ali ibn Zayddan rivoyat qilib, «Umar ibn Harmaladan» deganlar; baʼzilar esa «Amr ibn Harmala» deganlar, ammo bu sahih emas.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен ва Холид ибн ал-Валид Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Маймунанинг олдига кирдик. У бизга бир идишда сут келтирди. Расулуллоҳ ﷺ ундан ичдилар; мен у зотнинг ўнг томонларида, Холид эса чап томонларида эдим. У зот менга: ‹Ичиш (навбати) сеники, агар хоҳласанг, уни Холидга беришинг мумкин›, дедилар. Мен: ‹Сизнинг қолдиғингиздан бошқа ҳеч кимни афзал кўрмайман›, дедим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Аллоҳим кимга таом едирса, у: ‹Аллоҳим, унга барака бергин ва бизга ундан яхшироғини едиргин›, десин. Аллоҳим кимга сут ичирса, у: ‹Аллоҳим, унга барака бергин ва ундан яна зиёда қилгин›, десин›, дедилар. Расулуллоҳ ﷺ яна: ‹Сутдан бошқа ҳеч нарса таом ва ичимлик ўрнини боса олмайди›, дедилар.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Баъзилар бу ҳадисни Али ибн Зайддан ривоят қилиб, «Умар ибн Ҳармаладан» деганлар; баъзилар эса «Амр ибн Ҳармала» деганлар, аммо бу саҳиҳ эмас.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، - يَعْنِي مَوْلَى مَيْمُونَةَ - قَالَ أَتَيْتُ ابْنَ عُمَرَ عَلَى الْبَلاَطِ وَهُمْ يُصَلُّونَ فَقُلْتُ أَلاَ تُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ قَدْ صَلَّيْتُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تُصَلُّوا صَلاَةً فِي يَوْمٍ مَرَّتَيْنِ " .
Maymunaning ozod qilingan quli Sulaymon ibn Yasor (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning oldiga Balotda (Madinadagi bir joyda) keldim, odamlar namoz oʻqishayotgan edi. Men: «Siz ular bilan birga oʻqimaysizmi?» dedim. U: «Men oʻqib boʻldim. Men Rasululloh ﷺning: ‹Bir kunda bitta namozni ikki marta oʻqimanglar› deganlarini eshitganman», dedi.Маймунанинг озод қилинган қули Сулаймон ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг олдига Балотда (Мадинадаги бир жойда) келдим, одамлар намоз ўқишаётган эди. Мен: «Сиз улар билан бирга ўқимайсизми?» дедим. У: «Мен ўқиб бўлдим. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бир кунда битта намозни икки марта ўқиманглар› деганларини эшитганман», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ - وَهِيَ خَالَتُهُ - فَاضْطَجَعَ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ قَلِيلاً أَوْ بَعْدَهُ قَلِيلاً اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِيمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U oʻzining xolasi boʻlmish Ummul-moʻminin Maymuna (roziyallohu anho)nikida tunab qoldi va boʻyraning eni tomonida yotdi, Rasululloh ﷺ va ahllari esa uning uzunasiga yotdilar. Rasululloh ﷺ uxladilar, tun yarmiga yetganda yoki bir oz oldin yoxud bir oz keyin Rasululloh ﷺ uygʻonib oʻtirdilar va qoʻllari bilan yuzlaridan uyquni artdilar. Soʻng Ol-i Imron surasining oxirgi oʻn oyatini oʻqidilar. Keyin osilgan bir mesh (suv idishi) oldiga borib, undan taharat oldilar va taharatlarini goʻzal qildilar, soʻng turib namoz oʻqidilar. Abdulloh ibn Abbos aytdi: Men ham turib, u zot qilgandek qildim, soʻng borib yonlarida turdim. Shunda Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimdan ushlab burab qoʻydilar. U zot ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat, soʻng ikki rakaat oʻqidilar, keyin vitr oʻqidilar. Soʻng muazzin kelgunicha yonboshlab yotdilar, keyin ikki qisqa rakaat oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У ўзининг холаси бўлмиш Уммул-мўминин Маймуна (розияллоҳу анҳо)никида тунаб қолди ва бўйранинг эни томонида ётди, Расулуллоҳ ﷺ ва аҳллари эса унинг узунасига ётдилар. Расулуллоҳ ﷺ ухладилар, тун ярмига етганда ёки бир оз олдин ёхуд бир оз кейин Расулуллоҳ ﷺ уйғониб ўтирдилар ва қўллари билан юзларидан уйқуни артдилар. Сўнг Ол-и Имрон сурасининг охирги ўн оятини ўқидилар. Кейин осилган бир меш (сув идиши) олдига бориб, ундан таҳарат олдилар ва таҳаратларини гўзал қилдилар, сўнг туриб намоз ўқидилар. Абдуллоҳ ибн Аббос айтди: Мен ҳам туриб, у зот қилгандек қилдим, сўнг бориб ёнларида турдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимдан ушлаб бураб қўйдилар. У зот икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат, сўнг икки ракаат ўқидилар, кейин витр ўқидилар. Сўнг муаззин келгунича ёнбошлаб ётдилар, кейин икки қисқа ракаат ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِنْدٍ، عَنِ ابْنِ حُذَيْفَةَ، - هُوَ عِمْرَانُ - عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، مَيْمُونَةَ قَالَ كَانَتْ تَدَّانُ دَيْنًا فَقَالَ لَهَا بَعْضُ أَهْلِهَا لاَ تَفْعَلِي وَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا قَالَتْ بَلَى إِنِّي سَمِعْتُ نَبِيِّي وَخَلِيلِي صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَدَّانُ دَيْنًا يَعْلَمُ اللَّهُ مِنْهُ أَنَّهُ يُرِيدُ أَدَاءَهُ إِلاَّ أَدَّاهُ اللَّهُ عَنْهُ فِي الدُّنْيَا " .
Muminlarning onasi Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U koʻp qarz olar edi. Shunda oila aʼzolaridan baʼzilari unga: «Bunday qilma», deb bu ishni maʼqullamadilar. U: «Yoʻq, men Paygʻambarim va doʻstim ﷺning: ‹Qaysi bir musulmon qarz olib, Alloh uni toʻlashni istayotganini bilsa, Alloh oʻsha qarzni bu dunyoda uning oʻrniga toʻlab beradi›, deganlarini eshitganman», dedi.Муминларнинг онаси Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У кўп қарз олар эди. Шунда оила аъзоларидан баъзилари унга: «Бундай қилма», деб бу ишни маъқулламадилар. У: «Йўқ, мен Пайғамбарим ва дўстим ﷺнинг: ‹Қайси бир мусулмон қарз олиб, Аллоҳ уни тўлашни истаётганини билса, Аллоҳ ўша қарзни бу дунёда унинг ўрнига тўлаб беради›, деганларини эшитганман», деди.
عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ أَبِي مَيْمُونَةَ سُلَيْمَانَ مَوْلًى لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ قَالَ: بَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَارِسِيَّةٌ مَعَهَا ابْنٌ لَهَا وَقَدْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا فَادَّعَيَاهُ فَرَطَنَتْ لَهُ تَقُولُ: يَا أَبَا هُرَيْرَةَ زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي. فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ: اسْتهمَا رَطَنَ لَهَا بِذَلِكَ. فَجَاءَ زَوْجُهَا وَقَالَ: مَنْ يُحَاقُّنِي فِي ابْنِي؟ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ: اللَّهُمَّ إِنِّي لَا أَقُولُ هَذَا إِلَّا أَنِّي كُنْتُ قَاعِدًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي وَقَدْ نَفَعَنِي وَسَقَانِي مِنْ بِئْرِ أَبِي عِنَبَةَ وَعِنْدَ النَّسَائِيِّ: مِنْ عَذْبِ الْمَاءُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اسْتَهِمَا عَلَيْهِ» . فَقَالَ زَوْجُهَا مَنْ يُحَاقُّنِي فِي وَلَدِي؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَذَا أَبُوكَ وَهَذِهِ أُمُّكَ فَخُذْ بِيَدِ أَيِّهِمَا شِئْتَ» فَأَخَذَ بيد أمه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد. وَالنَّسَائِيّ لكنه ذكر الْمسند. وَرَوَاهُ الدَّارمِيّ عَن هِلَال بن أُسَامَة
Madina ahlidan boʻlgan ozod qilingan, rostgoʻy kishi Abu Maymuna Salma aytadi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bilan oʻtirgan edim, uning oldiga forslik bir ayol oʻgʻli bilan keldi. Eri uni taloq qilgan edi, ular ikkovlari ham bolani daʼvo qilishar edi. Ayol: «Ey Abu Hurayra», dedi va unga forschada (tushunarsiz) gapirdi: «Erim oʻgʻlimni olib ketmoqchi». Abu Hurayra: «Bola haqida qurʼa tashlanglar», dedi va unga buni (forschada) gapirib berdi. Soʻng uning eri keldi va: «Bolam haqida men bilan kim nizolashadi?», dedi. Abu Hurayra: «Ey Allohim, men buni faqat shuning uchun aytyapmanki, men huzurlarida oʻtirganimda Rasululloh ﷺning oldilariga bir ayol kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, erim oʻgʻlimni olib ketmoqchi, holbuki u menga Abu Inaba quduqidan suv olib berar va menga foydasi tegar edi› deganini eshitganman. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Bola haqida qurʼa tashlanglar› dedilar. Uning eri: ‹Bolam haqida men bilan kim nizolashadi?› dedi. Nabiy ﷺ esa: ‹Mana bu otang, mana bu onang, ikkovidan xohlaganingning qoʻlidan tut› dedilar. Bola onasining qoʻlidan ushladi, u esa uni olib ketdi», dedi.Мадина аҳлидан бўлган озод қилинган, ростгўй киши Абу Маймуна Салма айтади: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) билан ўтирган эдим, унинг олдига форслик бир аёл ўғли билан келди. Эри уни талоқ қилган эди, улар икковлари ҳам болани даъво қилишар эди. Аёл: «Эй Абу Ҳурайра», деди ва унга форсчада (тушунарсиз) гапирди: «Эрим ўғлимни олиб кетмоқчи». Абу Ҳурайра: «Бола ҳақида қуръа ташланглар», деди ва унга буни (форсчада) гапириб берди. Сўнг унинг эри келди ва: «Болам ҳақида мен билан ким низолашади?», деди. Абу Ҳурайра: «Эй Аллоҳим, мен буни фақат шунинг учун айтяпманки, мен ҳузурларида ўтирганимда Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига бир аёл келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, эрим ўғлимни олиб кетмоқчи, ҳолбуки у менга Абу Инаба қудуқидан сув олиб берар ва менга фойдаси тегар эди› деганини эшитганман. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бола ҳақида қуръа ташланглар› дедилар. Унинг эри: ‹Болам ҳақида мен билан ким низолашади?› деди. Набий ﷺ эса: ‹Мана бу отанг, мана бу онанг, икковидан хоҳлаганингнинг қўлидан тут› дедилар. Бола онасининг қўлидан ушлади, у эса уни олиб кетди», деди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبِّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَاةً مَيِّتَةً أُعْطِيَتْهَا مَوْلاَةٌ لِمَيْمُونَةَ مِنَ الصَّدَقَةِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِجِلْدِهَا ". قَالُوا إِنَّهَا مَيْتَةٌ. قَالَ " إِنَّمَا حَرُمَ أَكْلُهَا ".
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Maymunaning ozod qilingan bir choʻriga sadaqa qilib berilgan — bir oʻlik qoʻyni koʻrdilar. Paygʻambar ﷺ: «Nega siz uning terisidan foydalanmaysiz?» — dedilar. Ular: «U oʻlgan-ku», — dedi. U zot: «Faqat (uning goʻshtini) yeyishgina harom», — dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Маймунанинг озод қилинган бир чўрига садақа қилиб берилган — бир ўлик қўйни кўрдилар. Пайғамбар ﷺ: «Нега сиз унинг терисидан фойдаланмайсиз?» — дедилар. Улар: «У ўлган-ку», — деди. У зот: «Фақат (унинг гўштини) ейишгина ҳаром», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ قَالَ عَطَاءٌ كَانَتْ آخِرَهُنَّ مَوْتًا مَاتَتْ بِالْمَدِينَةِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan shu isnod bilan rivoyat qilinadi va (shu) qoʻshimchani qildi: Ato dedi: U (Maymuna) ular (ayollar) ichida eng oxiri vafot etgani edi; u Madinada vafot etdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан шу иснод билан ривоят қилинади ва (шу) қўшимчани қилди: Ато деди: У (Маймуна) улар (аёллар) ичида энг охири вафот этгани эди; у Мадинада вафот этди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلاَلٌ وَبَنَى بِهَا وَهُوَ حَلاَلٌ وَكُنْتُ أَنَا الرَّسُولَ فِيمَا بَيْنَهُمَا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ رَبِيعَةَ . وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلاَلٌ . رَوَاهُ مَالِكٌ مُرْسَلاً . قَالَ وَرَوَاهُ أَيْضًا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ عَنْ رَبِيعَةَ مُرْسَلاً . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرُوِيَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ حَلاَلٌ . وَيَزِيدُ بْنُ الأَصَمِّ هُوَ ابْنُ أُخْتِ مَيْمُونَةَ .
Abu Rofeʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Maymunaga halol (ehromsiz) holatlarida uylandilar va u bilan halol holatlarida qoʻshildilar. Men esa ikkalalari oʻrtasidagi elchi edim. Abu Iso aytdi: Bu hasan hadisdir. Buni Hammod ibn Zayddan, u Matar al-Varroqdan, u Robiʼadan rivoyat qilganidan boshqa hech kim musnad qilib (toʻliq sanad bilan) rivoyat qilganini bilmaymiz. Molik ibn Anas Robiʼadan, u Sulaymon ibn Yasordan: Paygʻambar ﷺ Maymunaga halol holatlarida uylandilar, deb rivoyat qildi. Molik buni mursal qilib rivoyat qildi. (Roviy) aytdi: Buni Sulaymon ibn Bilol ham Robiʼadan mursal qilib rivoyat qildi. Abu Iso aytdi: Yazid ibn al-Asammdan, u Maymunadan rivoyat qilinishicha, u: «Rasululloh ﷺ menga halol holatlarida uylandilar», degan. Yazid ibn al-Asamm esa Maymunaning jiyani (singlisining oʻgʻli)dir.Абу Рофеъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маймунага ҳалол (эҳромсиз) ҳолатларида уйландилар ва у билан ҳалол ҳолатларида қўшилдилар. Мен эса иккалалари ўртасидаги элчи эдим. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ҳадисдир. Буни Ҳаммод ибн Зайддан, у Матар ал-Варроқдан, у Робиъадан ривоят қилганидан бошқа ҳеч ким муснад қилиб (тўлиқ санад билан) ривоят қилганини билмаймиз. Молик ибн Анас Робиъадан, у Сулаймон ибн Ясордан: Пайғамбар ﷺ Маймунага ҳалол ҳолатларида уйландилар, деб ривоят қилди. Молик буни мурсал қилиб ривоят қилди. (Ровий) айтди: Буни Сулаймон ибн Билол ҳам Робиъадан мурсал қилиб ривоят қилди. Абу Исо айтди: Язид ибн ал-Асаммдан, у Маймунадан ривоят қилинишича, у: «Расулуллоҳ ﷺ менга ҳалол ҳолатларида уйландилар», деган. Язид ибн ал-Асамм эса Маймунанинг жияни (синглисининг ўғли)дир.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ فَأَطْلَقَ الْقِرْبَةَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ أَوْكَأَ الْقِرْبَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ كَمَا تَوَضَّأَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَنِي بِيَمِينِهِ فَأَدَارَنِي مِنْ وَرَائِهِ فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ .
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadilar: Men xolam Maymunaning uyida tunadim. Bas, Rasululloh ﷺ kechasi turib, meshning ogʻzini ochib taharat oldilar, soʻng meshni bogʻladilar va namozga turdilar. Men ham turib, u zot taharat olganidek taharat oldim, soʻng kelib u zotning chap tomonlariga turdim. Shunda u zot meni oʻng qoʻllari bilan ushlab, orqalaridan aylantirib, oʻng tomonlariga turgʻazdilar va men u zot bilan birga namoz oʻqidim.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Мен холам Маймунанинг уйида тунадим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ кечаси туриб, мешнинг оғзини очиб таҳарат олдилар, сўнг мешни боғладилар ва намозга турдилар. Мен ҳам туриб, у зот таҳарат олганидек таҳарат олдим, сўнг келиб у зотнинг чап томонларига турдим. Шунда у зот мени ўнг қўллари билан ушлаб, орқаларидан айлантириб, ўнг томонларига турғаздилар ва мен у зот билан бирга намоз ўқидим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ الْحُسَيْنِ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، قَالَ الْوَتْرُ سَبْعٌ فَلاَ أَقَلَّ مِنْ خَمْسٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ عَمَّنْ ذَكَرَهُ قُلْتُ لاَ أَدْرِي . قَالَ الْحَكَمُ فَحَجَجْتُ فَلَقِيتُ مِقْسَمًا فَقُلْتُ لَهُ عَمَّنْ قَالَ عَنِ الثِّقَةِ عَنْ عَائِشَةَ وَعَنْ مَيْمُونَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Vitr yettidir, beshdan kam emas. Bu Miqsamdan, u esa ishonchli kishidan, u Oisha va Maymuna (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Витр еттидир, бешдан кам эмас. Бу Миқсамдан, у эса ишончли кишидан, у Оиша ва Маймуна (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِي يَزِيدَ الضِّنِّيِّ، عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ، - مَوْلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ وَلَدِ الزِّنَا فَقَالَ " نَعْلاَنِ أُجَاهِدُ فِيهِمَا خَيْرٌ مِنْ أَنْ أُعْتِقَ وَلَدَ الزِّنَا " .
Nabiy ﷺning ozod qilgan chorisi Maymuna bint Saʼd (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan zino farzandi haqida soʻralganda, u zot: «Ozod qiladigan zino farzandidan koʻra, oʻzim jihod qiladigan bir juft choriq afzalroqdir», dedilar.Набий ﷺнинг озод қилган чориси Маймуна бинт Саъд (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан зино фарзанди ҳақида сўралганда, у зот: «Озод қиладиган зино фарзандидан кўра, ўзим жиҳод қиладиган бир жуфт чориқ афзалроқдир», дедилар.
وَعَن ابنِ عبَّاسٍ: أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَيْمُونَةَ وَهِيَ خَالَتُهُ وَخَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ فَوَجَدَ عِنْدَهَا ضَبًّا مَحْنُوذًا فَقَدَّمَتِ الضَّبَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَنِ الضَّبِّ فَقَالَ خَالِدٌ: أَحْرَامٌ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «لَا وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ» قَالَ خَالِدٌ: فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْظُرُ إِلَيّ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xolid ibn Valid unga xabar berishicha, u Rasululloh ﷺ bilan birga Maymuna huzuriga kirdi. U Xolidning ham, Ibn Abbosning ham xolasi edi. U zot uning oldida qovurilgan zabbni topdi. Maymuna zabbni Rasululloh ﷺga taqdim qildi. Rasululloh ﷺ qoʻllarini zabbdan tortdilar. Shunda Xolid: «Yo Rasululloh, zabb haialmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, lekin u mening qavmimning yerida boʻlmagani uchun undan koʻnglim tortmaydi», dedilar. Xolid: «Shunda men uni oldimga tortib yedim, Rasululloh ﷺ esa menga qarab turardilar», dedi. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Холид ибн Валид унга хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Маймуна ҳузурига кирди. У Холиднинг ҳам, Ибн Аббоснинг ҳам холаси эди. У зот унинг олдида қовурилган заббни топди. Маймуна заббни Расулуллоҳ ﷺга тақдим қилди. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини заббдан тортдилар. Шунда Холид: «Ё Расулуллоҳ, забб ҳаиалми?» деди. У зот: «Йўқ, лекин у менинг қавмимнинг ерида бўлмагани учун ундан кўнглим тортмайди», дедилар. Холид: «Шунда мен уни олдимга тортиб едим, Расулуллоҳ ﷺ эса менга қараб турардилар», деди. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — ehromda ekanlarida — Maymunaga uylandi (yaʼni nikoh marosimi oʻqildi).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — эҳромда эканларида — Маймунага уйланди (яъни никоҳ маросими ўқилди).
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ - أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، أُخْتَ الضَّحَّاكِ بْنِ قَيْسٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَبَا حَفْصِ بْنَ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيَّ طَلَّقَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهَا أَهْلُهُ لَيْسَ لَكِ عَلَيْنَا نَفَقَةٌ . فَانْطَلَقَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فِي نَفَرٍ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَقَالُوا إِنَّ أَبَا حَفْصٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا فَهَلْ لَهَا مِنْ نَفَقَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَتْ لَهَا نَفَقَةٌ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ " . وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنْ لاَ تَسْبِقِينِي بِنَفْسِكِ " . وَأَمَرَهَا أَنْ تَنْتَقِلَ إِلَى أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنَّ أُمَّ شَرِيكٍ يَأْتِيهَا الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَانْطَلِقِي إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى فَإِنَّكِ إِذَا وَضَعْتِ خِمَارَكِ لَمْ يَرَكِ " . فَانْطَلَقَتْ إِلَيْهِ فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ.
Fotima bint Qays (roziyallohu anho) — ad-Dahhok ibn Qaysning singlisi — dan rivoyat qilinadi: Abu Hafs ibn al-Mugʻira al-Maxzumiy uni uch (taloq bilan) taloq qildi, soʻng Yamanga joʻnab ketdi. Uning ahli (Fotimaga): «Bizning zimmamizda senga nafaqa yoʻq», dedilar. Xolid ibn Valid bir necha kishi bilan kelib Maymunaning uyida Rasululloh ﷺ ning oldiga keldilar va: «Abu Hafs xotinini uch (taloq bilan) taloq qildi, unga nafaqa bormi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga nafaqa yoʻq, lekin zimmasida idda (oʻtkazish) bor», dedilar. Va unga: «Oʻzing haqingda mendan oldin (qaror) qabul qilib qoʻyma (turmush qurma)», deb (xabar) yubordilar. Soʻng unga Ummu Sharikning oldiga koʻchib oʻtishni buyurdilar. Keyin unga: «Ummu Sharikning oldiga muhojirlarning avvalgilari (koʻp) kelib turishadi. Sen koʻr Ibn Ummu Maktumning oldiga bor, chunki sen roʻmolingni yechganingda u seni koʻrmaydi», deb (xabar) yubordilar. (Fotima) uning oldiga joʻnadi. Idda(si) oʻtgach, Rasululloh ﷺ uni Usoma ibn Zayd ibn Horisaga nikohlab berdilar.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо) — ад-Даҳҳок ибн Қайснинг синглиси — дан ривоят қилинади: Абу Ҳафс ибн ал-Муғира ал-Махзумий уни уч (талоқ билан) талоқ қилди, сўнг Яманга жўнаб кетди. Унинг аҳли (Фотимага): «Бизнинг зиммамизда сенга нафақа йўқ», дедилар. Холид ибн Валид бир неча киши билан келиб Маймунанинг уйида Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келдилар ва: «Абу Ҳафс хотинини уч (талоқ билан) талоқ қилди, унга нафақа борми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга нафақа йўқ, лекин зиммасида идда (ўтказиш) бор», дедилар. Ва унга: «Ўзинг ҳақингда мендан олдин (қарор) қабул қилиб қўйма (турмуш қурма)», деб (хабар) юбордилар. Сўнг унга Умму Шарикнинг олдига кўчиб ўтишни буюрдилар. Кейин унга: «Умму Шарикнинг олдига муҳожирларнинг аввалгилари (кўп) келиб туришади. Сен кўр Ибн Умму Мактумнинг олдига бор, чунки сен рўмолингни ечганингда у сени кўрмайди», деб (хабар) юбордилар. (Фотима) унинг олдига жўнади. Идда(си) ўтгач, Расулуллоҳ ﷺ уни Усома ибн Зайд ибн Ҳорисага никоҳлаб бердилар.
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Maymunaga muhrim holatlarida uylandilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Oishadan ham (hadis rivoyat qilingan). Abu Iso aytdi: Ibn Abbosning hadisi hasan sahih hadisdir. Baʼzi ilm ahli huzurida amal shunga muvofiqdir. Sufyon as-Savriy va Kufa ahli ham shuni aytadilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Маймунага муҳрим ҳолатларида уйландилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Оишадан ҳам (ҳадис ривоят қилинган). Абу Исо айтди: Ибн Аббоснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Баъзи илм аҳли ҳузурида амал шунга мувофиқдир. Суфён ас-Саврий ва Куфа аҳли ҳам шуни айтадилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ كَرْدَمِ بْنِ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِيهَا، نَحْوَهُ مُخْتَصَرٌ مِنْهُ شَىْءٌ قَالَ : " هَلْ بِهَا وَثَنٌ أَوْ عِيدٌ مِنْ أَعْيَادِ الْجَاهِلِيَّةِ " . قَالَ : لاَ . قُلْتُ : إِنَّ أُمِّي هَذِهِ عَلَيْهَا نَذْرٌ وَمَشْىٌ أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا وَرُبَّمَا قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ : أَنَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ : " نَعَمْ " .
Maymuna binti Kardam ibn Sufyon otasidan shunga oʻxshash hadisni qisqacha rivoyat qildi. Unda shu narsa bor: U zot: «U yerda but yoki johiliyat bayramlaridan bir bayram bormi?» deb soʻradilar. (Otam): «Yoʻq», dedi. Men: «Mana bu onamning zimmasida nazr va piyoda yurish (qasami) bor, men buni uning oʻrniga ado qilaymi?» dedim. Baʼzan Ibn Bashshor: «Biz buni uning oʻrniga ado qilaylikmi?» deb (rivoyat) qildi. U zot: «Ha», dedilar.Маймуна бинти Кардам ибн Суфён отасидан шунга ўхшаш ҳадисни қисқача ривоят қилди. Унда шу нарса бор: У зот: «У ерда бут ёки жоҳилият байрамларидан бир байрам борми?» деб сўрадилар. (Отам): «Йўқ», деди. Мен: «Мана бу онамнинг зиммасида назр ва пиёда юриш (қасами) бор, мен буни унинг ўрнига адо қилайми?» дедим. Баъзан Ибн Башшор: «Биз буни унинг ўрнига адо қилайликми?» деб (ривоят) қилди. У зот: «Ҳа», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ أَبُو الْخَطَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكَّارٍ الْحَكَمُ بْنُ فَرُّوخٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا أَبُو الْمَلِيحِ عَلَى جَنَازَةٍ فَظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ كَبَّرَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ وَلْتَحْسُنْ شَفَاعَتُكُمْ قَالَ أَبُو الْمَلِيحِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ - وَهُوَ ابْنُ سَلِيطٍ - عَنْ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ وَهِيَ مَيْمُونَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ أَخْبَرَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ مَيِّتٍ يُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنَ النَّاسِ إِلاَّ شُفِّعُوا فِيهِ " . فَسَأَلْتُ أَبَا الْمَلِيحِ عَنِ الأُمَّةِ فَقَالَ أَرْبَعُونَ .
Maymuna (roziyallohu anho) — Nabiy ﷺning zavjalari — dan rivoyat qilinadi: U: «Menga Nabiy ﷺ xabar berib: ‹Bir jamoa qaysi bir mayyitga janoza namozini oʻqisalar, albatta uning haqidagi shafoatlari qabul qilinadi›, dedilar», dedi.Маймуна (розияллоҳу анҳо) — Набий ﷺнинг завжалари — дан ривоят қилинади: У: «Менга Набий ﷺ хабар бериб: ‹Бир жамоа қайси бир маййитга жаноза намозини ўқисалар, албатта унинг ҳақидаги шафоатлари қабул қилинади›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xolam Maymuna (roziyallohu anho)ning huzurida tunab qoldim. Nabiy ﷺ kechasi turib namoz oʻqiy boshladilar. Men ham turib u zotning chap tomonlariga oʻtdim. Shunda u zot qoʻlimdan ushlab, meni oʻng tomonlariga oʻtkazib qoʻydilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Холам Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурида тунаб қолдим. Набий ﷺ кечаси туриб намоз ўқий бошладилар. Мен ҳам туриб у зотнинг чап томонларига ўтдим. Шунда у зот қўлимдан ушлаб, мени ўнг томонларига ўтказиб қўйдилар.
وَعَن ابنِ عبَّاسٍ عَنْ مَيْمُونَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أصبحَ يَوْمًا واجماً وَقَالَ: «إِنَّ جِبْرِيلَ كَانَ وَعَدَنِي أَنْ يَلْقَانِيَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَلْقَنِي أَمَ وَاللَّهِ مَا أَخْلَفَنِي» . ثُمَّ وَقَعَ فِي نَفْسِهِ جِرْوُ كَلْبٍ تَحْتَ فُسْطَاطٍ لَهُ فَأَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ ثُمَّ أَخَذَ بيدِه مَاء فنضحَ مَكَانَهُ فَلَمَّا أَمْسَى لقِيه جِبْرِيلَ فَقَالَ: «لَقَدْ كُنْتَ وَعَدْتَنِي أَنْ تَلْقَانِي الْبَارِحَةَ» . قَالَ: أَجَلْ وَلَكِنَّا لَا نَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلَا صُورَةٌ فَأَصْبَحَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ فَأَمَرَ بِقَتْلِ الْكلاب حَتَّى إِنه يَأْمر بقتل الْكَلْب الْحَائِطِ الصَّغِيرِ وَيَتْرُكُ كَلْبَ الْحَائِطِ الْكَبِيرِ. رَوَاهُ مُسلم
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: bir kuni Rasululloh ﷺ gʻamgin, oʻyga botgan holda tongni qarshi oldilar. Shunda Maymuna: «Yo Rasululloh! Bugun sizning ahvolingizni gʻalati koʻrib qoldim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Jibril menga bu kecha uchrashishni vaʼda qilgan edi, ammo menga uchramadi. Ogoh boʻl, Allohga qasamki, u menga (bergan vaʼdasiga) hech xilof qilmagan edi», dedilar. (Rovi) dedi: Rasululloh ﷺ oʻsha kunini shu (gʻamgin) holatda oʻtkazdilar. Soʻng koʻngillariga bizning chodirimiz tagida bir kuchuk bolasi borligi tushdi. Shunda buyurib, uni chiqarib tashlatdilar, soʻng qoʻllariga suv olib, oʻsha joyga sepdilar. Kech kirganda Jibril ularga uchrab: «Sen menga oʻtgan kecha uchrashishni vaʼda qilgan eding», dedi. (Jibril) dedi: «Ha, lekin biz ichida it yoki surat boʻlgan uyga kirmaymiz». Shunda Rasululloh ﷺ oʻsha kuni tongni qarshi olib, itlarni oʻldirishga buyurdilar, hatto bogʻcha-kichik bogʻ itini oʻldirishga buyurib, katta bogʻ (qoʻrigʻining) itini tark etadigan boʻldilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: бир куни Расулуллоҳ ﷺ ғамгин, ўйга ботган ҳолда тонгни қарши олдилар. Шунда Маймуна: «Ё Расулуллоҳ! Бугун сизнинг аҳволингизни ғалати кўриб қолдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Жибрил менга бу кеча учрашишни ваъда қилган эди, аммо менга учрамади. Огоҳ бўл, Аллоҳга қасамки, у менга (берган ваъдасига) ҳеч хилоф қилмаган эди», дедилар. (Рови) деди: Расулуллоҳ ﷺ ўша кунини шу (ғамгин) ҳолатда ўтказдилар. Сўнг кўнгилларига бизнинг чодиримиз тагида бир кучук боласи борлиги тушди. Шунда буюриб, уни чиқариб ташлатдилар, сўнг қўлларига сув олиб, ўша жойга сепдилар. Кеч кирганда Жибрил уларга учраб: «Сен менга ўтган кеча учрашишни ваъда қилган эдинг», деди. (Жибрил) деди: «Ҳа, лекин биз ичида ит ёки сурат бўлган уйга кирмаймиз». Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўша куни тонгни қарши олиб, итларни ўлдиришга буюрдилар, ҳатто боғча-кичик боғ итини ўлдиришга буюриб, катта боғ (қўриғининг) итини тарк этадиган бўлдилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا، فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ، ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ، فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ، ثُمَّ قَالَ " نَامَ الْغُلَيِّمُ ". أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا، ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ ـ أَوْ خَطِيطَهُ ـ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men xolam Maymuna binti Horis (Paygʻambar ﷺ ning zavjalari)ning uyida, u zot oʻsha kecha uning navbatida u bilan boʻlgan paytda tunadim. Paygʻambar ﷺ xufton namozini (masjidda) oʻqib, uyga qaytdilar va toʻrt rakat oʻqib, uxladilar. Keyin kechasi turib: ‹Bola uxladimi?› (yoki shunga oʻxshash soʻz) — dedilar. Soʻng namozga turdilar; men u zotning chap tomonlarida turdim, lekin u zot meni oʻng tomonlariga oʻtkazdilar va besh rakat, keyin yana ikki rakat oʻqidilar. Soʻng uxladilar; men u zotning xurrak otayotganlarini eshitdim. Keyin (bomdod) namoziga chiqdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен холам Маймуна бинти Ҳорис (Пайғамбар ﷺ нинг завжалари)нинг уйида, у зот ўша кеча унинг навбатида у билан бўлган пайтда тунадим. Пайғамбар ﷺ хуфтон намозини (масжидда) ўқиб, уйга қайтдилар ва тўрт ракат ўқиб, ухладилар. Кейин кечаси туриб: ‹Бола ухладими?› (ёки шунга ўхшаш сўз) — дедилар. Сўнг намозга турдилар; мен у зотнинг чап томонларида турдим, лекин у зот мени ўнг томонларига ўтказдилар ва беш ракат, кейин яна икки ракат ўқидилар. Сўнг ухладилар; мен у зотнинг хуррак отаётганларини эшитдим. Кейин (бомдод) намозига чиқдилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسُلَيْمَانُ، بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقَرَّ الْقَسَامَةَ عَلَى مَا كَانَتْ عَلَيْهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ .
Rasululloh ﷺ ning sahobalaridan, ansorlardan boʻlgan bir kishidan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ qasomani johiliyatdagi holicha tasdiq etib qoldirdilar.Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаларидан, ансорлардан бўлган бир кишидан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ қасомани жоҳилиятдаги ҳолича тасдиқ этиб қолдирдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Maymunaga muhrim holatlarida uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Маймунага муҳрим ҳолатларида уйландилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ حَرْمَلَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَجَاءُوا بِضَبَّيْنِ مَشْوِيَّيْنِ عَلَى ثُمَامَتَيْنِ فَتَبَزَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ خَالِدٌ إِخَالُكَ تَقْذُرُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " أَجَلْ " . ثُمَّ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَبَنٍ فَشَرِبَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَامًا فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ . وَإِذَا سُقِيَ لَبَنًا فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ . فَإِنَّهُ لَيْسَ شَىْءٌ يُجْزِئُ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ إِلاَّ اللَّبَنُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا لَفْظُ مُسَدَّدٍ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Maymuna (roziyallohu anho)ning uyida edim. Shunda Rasululloh ﷺ kirib keldilar, u zot bilan birga Xolid ibn Valid (roziyallohu anhu) ham bor edi. Ikkita yumronqoziqlardan iborat qovurilgan ovqatni ikki dasta gʻumayda keltirishdi. Rasululloh ﷺ tupurdilar. Xolid: «Ey Rasululloh, sizni undan jirkanyapsiz deb oʻylayman», dedi. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺga sut keltirildi, u zot ichdilar va: «Sizlardan biringiz taom yesa, ‹Ey Alloh, bizga uning ichida barakat ber va bizni undan koʻra yaxshiroq taom bilan rizqlantir› desin. Agar unga sut ichirilsa, ‹Ey Alloh, bizga uning ichida barakat ber va bizga undan yanada koʻproq ber› desin. Zero, taom va ichimliklardan sutdan boshqa biror narsa (ham ozuqa, ham ichimlik oʻrnida) kifoya qilmaydi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu Musaddadning lafzidir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг уйида эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кириб келдилар, у зот билан бирга Холид ибн Валид (розияллоҳу анҳу) ҳам бор эди. Иккита юмронқозиқлардан иборат қовурилган овқатни икки даста ғумайда келтиришди. Расулуллоҳ ﷺ тупурдилар. Холид: «Эй Расулуллоҳ, сизни ундан жирканяпсиз деб ўйлайман», деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺга сут келтирилди, у зот ичдилар ва: «Сизлардан бирингиз таом еса, ‹Эй Аллоҳ, бизга унинг ичида баракат бер ва бизни ундан кўра яхшироқ таом билан ризқлантир› десин. Агар унга сут ичирилса, ‹Эй Аллоҳ, бизга унинг ичида баракат бер ва бизга ундан янада кўпроқ бер› десин. Зеро, таом ва ичимликлардан сутдан бошқа бирор нарса (ҳам озуқа, ҳам ичимлик ўрнида) кифоя қилмайди», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу Мусаддаднинг лафзидир.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ - عَنْ عَمْرٍو، - وَهُوَ ابْنُ دِينَارٍ - قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الشَّعْثَاءِ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Maymunani ehromda boʻla turib nikohlab oldilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маймунани эҳромда бўла туриб никоҳлаб олдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، نَامَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - وَهِيَ خَالَتُهُ - قَالَ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَجَعَلَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ آيَاتٍ مِنْ آخِرِ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ أُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ . ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Paygʻambar ﷺning ayollari Maymuna (roziyallohu anho)ning huzurida uxlagan (Maymuna uning xolasi edi). U aytadi: «Men yostiqning eni tomonida yotdim, Rasululloh ﷺ va ayollari esa uning uzunasiga yotdilar. Nabiy ﷺ uxladilar, toki kecha yarim boʻlgach yoki bir oz avval, yoki bir oz keyin uygʻonib, qoʻllari bilan yuzlaridan uyquni arta boshladilar. Soʻng Oli Imron surasining oxiridan oʻn oyatni oʻqidilar. Keyin osilgan meshga borib, undan yaxshilab taharat qildilar, soʻng namozga turdilar. Abdulloh ibn Abbos aytadi: Men ham turib, ular qilganidek qildim, soʻng borib ularning yonlarida turdim. Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimni ushlab, uni oʻrib qoʻydilar. Soʻng ikki rakat, yana ikki rakat, yana ikki rakat, yana ikki rakat, yana ikki rakat, yana ikki rakat oʻqib, soʻng vitr qildilar. Keyin muazzin kelguncha yotdilar. Soʻng ikki yengil rakat oʻqib, namozga chiqdilar.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Пайғамбар ﷺнинг аёллари Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурида ухлаган (Маймуна унинг холаси эди). У айтади: «Мен ёстиқнинг эни томонида ётдим, Расулуллоҳ ﷺ ва аёллари эса унинг узунасига ётдилар. Набий ﷺ ухладилар, токи кеча ярим бўлгач ёки бир оз аввал, ёки бир оз кейин уйғониб, қўллари билан юзларидан уйқуни арта бошладилар. Сўнг Оли Имрон сурасининг охиридан ўн оятни ўқидилар. Кейин осилган мешга бориб, ундан яхшилаб таҳарат қилдилар, сўнг намозга турдилар. Абдуллоҳ ибн Аббос айтади: Мен ҳам туриб, улар қилганидек қилдим, сўнг бориб уларнинг ёнларида турдим. Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимни ушлаб, уни ўриб қўйдилар. Сўнг икки ракат, яна икки ракат, яна икки ракат, яна икки ракат, яна икки ракат, яна икки ракат ўқиб, сўнг витр қилдилар. Кейин муаззин келгунча ётдилар. Сўнг икки енгил ракат ўқиб, намозга чиқдилар.»
وَعَن ابْن عَبَّاس قَالَ قَالَتْ مَيْمُونَةُ: وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَسَتَرْتُهُ بِثَوْبٍ وَصَبَّ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ صَبَّ بِيَمِينِهِ عَلَى شَمَالِهِ فَغَسَلَ فَرْجَهُ فَضَرَبَ بِيَدِهِ الْأَرْضَ فَمَسَحَهَا ثُمَّ غَسَلَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ صَبَّ عَلَى رَأْسِهِ وَأَفَاضَ عَلَى جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ قَدَمَيْهِ فَنَاوَلْتُهُ ثَوْبًا فَلَمْ يَأْخُذْهُ فَانْطَلق وَهُوَ ينفض يَدَيْهِ. وَلَفظه للْبُخَارِيّ
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ ning gusli uchun suv qoʻyib, ularni kiyim bilan toʻsdim. U zot qoʻllariga suv quyib yuvdilar. Soʻng oʻng qoʻllari bilan chap qoʻllariga (suv) quyib, avratlarini yuvdilar; qoʻllarini yerga ishqalab yuvdilar; ogʻizlarini chaydilar, burunlariga suv tortib qoqdilar; yuzlarini va bilaklarini yuvdilar. Boshlariga va badanlariga suv quydilar. Soʻng oʻsha joydan surilib, oyoqlarini yuvdilar. Men u zotga bir parcha mato berdim, lekin u zot uni olmay, badanlaridan suvni ikki qoʻllari bilan artib chiqdilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ нинг гусли учун сув қўйиб, уларни кийим билан тўсдим. У зот қўлларига сув қуйиб ювдилар. Сўнг ўнг қўллари билан чап қўлларига (сув) қуйиб, авратларини ювдилар; қўлларини ерга ишқалаб ювдилар; оғизларини чайдилар, бурунларига сув тортиб қоқдилар; юзларини ва билакларини ювдилар. Бошларига ва баданларига сув қуйдилар. Сўнг ўша жойдан сурилиб, оёқларини ювдилар. Мен у зотга бир парча мато бердим, лекин у зот уни олмай, баданларидан сувни икки қўллари билан артиб чиқдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى ـ وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ـ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى. ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ، فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ ـ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ ـ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ. قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ. قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ، ثُمَّ قَرَأَ [quran sura="37" aya_start="102" aya_end="102"]{إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}.
Kurayb (Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Ibn Abbos dedi: «Paygʻambar ﷺ xurrak otadigan darajada uxladilar, soʻng namoz oʻqidilar (yoki: nafas ovozi eshitilguncha yotib, soʻng turib namoz oʻqidilar)». Ibn Abbos qoʻshimcha qildi: «Men xolam Maymunaning uyida tunadim. Paygʻambar ﷺ kechaning bir qismida uxladilar, soʻng kechaning oxirida turib, osilgan meshdan yengil (mukammal) tahorat oldilar va namozga turdilar. Men ham shunga oʻxshash tahorat oldim, soʻng borib ularning chap tomonlarida turdim. U zot meni oʻng tomonlariga tortdilar va Alloh xohlagan miqdorda namoz oʻqidilar, soʻng yotib, nafas ovozi eshitilguncha uxladilar. Keyin muazzin kelib, namoz vaqti boʻlganini aytdi. Paygʻambar ﷺ yangi tahorat olmay, u bilan namozga chiqdilar». (Sufyon Amrga: baʼzilar ‹Rasululloh ﷺ ning koʻzlari uxlaydi, lekin qalbi uxlamaydi› der ekan, dedi. Amr: ‹Men Ubayd ibn Umayrning paygʻambarlarning tushlari vahiy edi deganini eshitdim›, — dedi va: ‹Men (Ibrohim) tushimda seni soʻyayotganimni koʻryapman› (Soffot, 102) — oyatini oʻqidi.)Курайб (Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Ибн Аббос деди: «Пайғамбар ﷺ хуррак отадиган даражада ухладилар, сўнг намоз ўқидилар (ёки: нафас овози эшитилгунча ётиб, сўнг туриб намоз ўқидилар)». Ибн Аббос қўшимча қилди: «Мен холам Маймунанинг уйида тунадим. Пайғамбар ﷺ кечанинг бир қисмида ухладилар, сўнг кечанинг охирида туриб, осилган мешдан енгил (мукаммал) таҳорат олдилар ва намозга турдилар. Мен ҳам шунга ўхшаш таҳорат олдим, сўнг бориб уларнинг чап томонларида турдим. У зот мени ўнг томонларига тортдилар ва Аллоҳ хоҳлаган миқдорда намоз ўқидилар, сўнг ётиб, нафас овози эшитилгунча ухладилар. Кейин муаззин келиб, намоз вақти бўлганини айтди. Пайғамбар ﷺ янги таҳорат олмай, у билан намозга чиқдилар». (Суфён Амрга: баъзилар ‹Расулуллоҳ ﷺ нинг кўзлари ухлайди, лекин қалби ухламайди› дер экан, деди. Амр: ‹Мен Убайд ибн Умайрнинг пайғамбарларнинг тушлари ваҳий эди деганини эшитдим›, — деди ва: ‹Мен (Иброҳим) тушимда сени сўяётганимни кўряпман› (Соффот, 102) — оятини ўқиди.)
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ مَيْمُونَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْطَجِعُ مَعِي وَأَنَا حَائِضٌ وَبَيْنِي وَبَيْنَهُ ثَوْبٌ .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ men bilan — men hayzli holda — yotardilar; men bilan Uning orasida (esa) bir kiyim (mato) boʻlardi.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мен билан — мен ҳайзли ҳолда — ётардилар; мен билан Унинг орасида (эса) бир кийим (мато) бўларди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الشَّعْثَاءِ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ . وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ . وَاخْتَلَفُوا فِي تَزْوِيجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ لأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَهَا فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ تَزَوَّجَهَا حَلاَلاً وَظَهَرَ أَمْرُ تَزْوِيجِهَا وَهُوَ مُحْرِمٌ ثُمَّ بَنَى بِهَا وَهُوَ حَلاَلٌ بِسَرِفَ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ وَمَاتَتْ مَيْمُونَةُ بِسَرِفَ حَيْثُ بَنَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدُفِنَتْ بِسَرِفَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Maymunaga muhrim holatlarida uylandilar. Abu Iso aytdi: Bu sahih hadisdir. Abu Shaʼsoning ismi Jobir ibn Zayddir. (Ulamolar) Paygʻambar ﷺning Maymunaga uylanishi xususida ixtilof qildilar, chunki Paygʻambar ﷺ unga Makka yoʻlida uylangan edilar. Baʼzilari: U zot unga halol holatlarida uylandilar, biroq uylanishi xabari u zot muhrim holatlarida tarqaldi; soʻngra u zot u bilan halol holatlarida Makka yoʻlidagi Sarif (degan joy)da qoʻshildilar, dedilar. Maymuna ham Rasululloh ﷺ u bilan qoʻshilgan joy — Sarifda vafot etdi va Sarifga dafn qilindi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Маймунага муҳрим ҳолатларида уйландилар. Абу Исо айтди: Бу саҳиҳ ҳадисдир. Абу Шаъсонинг исми Жобир ибн Зайддир. (Уламолар) Пайғамбар ﷺнинг Маймунага уйланиши хусусида ихтилоф қилдилар, чунки Пайғамбар ﷺ унга Макка йўлида уйланган эдилар. Баъзилари: У зот унга ҳалол ҳолатларида уйландилар, бироқ уйланиши хабари у зот муҳрим ҳолатларида тарқалди; сўнгра у зот у билан ҳалол ҳолатларида Макка йўлидаги Сариф (деган жой)да қўшилдилар, дедилар. Маймуна ҳам Расулуллоҳ ﷺ у билан қўшилган жой — Сарифда вафот этди ва Сарифга дафн қилинди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ، أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ مَيْمُونَةَ فَأُتِيَ بِضَبٍّ مَحْنُوذٍ فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ فَقَالَ بَعْضُ النِّسْوَةِ اللاَّتِي فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ أَخْبِرُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِمَا يُرِيدُ أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ فَقَالُوا هُوَ ضَبٌّ . فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ . قَالَ فَقُلْتُ أَحَرَامٌ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " لاَ وَلَكِنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ " . قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Xolid ibn al-Valid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, u Rasululloh ﷺ bilan Maymuna (roziyallohu anho)ning uyiga kirdi. (U zotga) qovurilgan kaltakesak (zabb) keltirildi. Rasululloh ﷺ qoʻllarini unga uzatdilar. Maymunaning uyidagi ayollardan baʼzilari: «Yeyamoqchi boʻlayotgan narsalarining nimaligini Nabiy ﷺga aytinglar», dedi. Ular: «U kaltakesakdir», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ qoʻllarini koʻtardilar. (Xolid) aytadi: «Men: ‹Ey Rasululloh, u haromdirmi?› deb soʻradim. U zot: ‹Yoʻq, lekin u mening qavmim yurtida boʻlmagani uchun undan koʻnglim aynayotganini sezyapman›, dedilar. Xolid aytadi: ‹Shunda men uni tortib oldim-da, yedim. Rasululloh ﷺ esa qarab turardilar›».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Холид ибн ал-Валид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, у Расулуллоҳ ﷺ билан Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг уйига кирди. (У зотга) қовурилган калтакесак (забб) келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини унга узатдилар. Маймунанинг уйидаги аёллардан баъзилари: «Еямоқчи бўлаётган нарсаларининг нималигини Набий ﷺга айтинглар», деди. Улар: «У калтакесакдир», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ қўлларини кўтардилар. (Холид) айтади: «Мен: ‹Эй Расулуллоҳ, у ҳаромдирми?› деб сўрадим. У зот: ‹Йўқ, лекин у менинг қавмим юртида бўлмагани учун ундан кўнглим айнаётганини сезяпман›, дедилар. Холид айтади: ‹Шунда мен уни тортиб олдим-да, едим. Расулуллоҳ ﷺ эса қараб турардилар›».
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُمَا مُحْرِمَانِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Maymunani nikohlab olganlarida, ikkovlari ham ehromda edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маймунани никоҳлаб олганларида, икковлари ҳам эҳромда эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي سَوْدَةَ، عَنْ أَخِيهِ، عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سَوْدَةَ عَنْ مَيْمُونَةَ، مَوْلاَةِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفْتِنَا فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ . قَالَ " أَرْضُ الْمَحْشَرِ وَالْمَنْشَرِ ائْتُوهُ فَصَلُّوا فِيهِ فَإِنَّ صَلاَةً فِيهِ كَأَلْفِ صَلاَةٍ فِي غَيْرِهِ " . قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أَتَحَمَّلَ إِلَيْهِ قَالَ " فَتُهْدِي لَهُ زَيْتًا يُسْرَجُ فِيهِ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَهُوَ كَمَنْ أَتَاهُ " .
Nabiy ﷺning ozod qilgan choʻrisi Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, bizga Baytul-Maqdis haqida ayting», dedim. U zot ﷺ: «U mahshar va tirilish oʻlkasidir. Unga boringlar va unda namoz oʻqinglar. Zero, unda oʻqilgan bir namoz boshqa joyda oʻqilgan ming namozga tengdir», dedilar. Men: «Agar unga yeta olmasam, nima deysiz?» dedim. U zot ﷺ: «Unda yoqiladigan chirogʻ uchun zaytun moyi hadya qilursan. Kim shunday qilsa, u unga borgan kishidek boʻladi», dedilar.Набий ﷺнинг озод қилган чўриси Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, бизга Байтул-Мақдис ҳақида айтинг», дедим. У зот ﷺ: «У маҳшар ва тирилиш ўлкасидир. Унга боринглар ва унда намоз ўқинглар. Зеро, унда ўқилган бир намоз бошқа жойда ўқилган минг намозга тенгдир», дедилар. Мен: «Агар унга ета олмасам, нима дейсиз?» дедим. У зот ﷺ: «Унда ёқиладиган чироғ учун зайтун мойи ҳадя қилурсан. Ким шундай қилса, у унга борган кишидек бўлади», дедилар.
وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ عَنْهُ عَنْ مَيْمُونَةَ بِلَفْظِ المصابيح
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning ayollaridan biri bir idishda gʻusl qildi. Rasululloh ﷺ oʻsha suvdan tahorat olmoqchi boʻlganlarida, u ayol: «Ey Allohning Rasuli, men junub edim», dedi. U zot ﷺ: «Suv nopok boʻlmaydi», dedilar. Termiziy, Abu Dovud va Ibn Moja rivoyat qilgan, Dorimiyda ham shunga oʻxshash keladi. Sharh as-sunnada undan, Maymunadan, al-Masobiyh lafzi bilan keltirilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг аёлларидан бири бир идишда ғусл қилди. Расулуллоҳ ﷺ ўша сувдан таҳорат олмоқчи бўлганларида, у аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен жунуб эдим», деди. У зот ﷺ: «Сув нопок бўлмайди», дедилар. Термизий, Абу Довуд ва Ибн Можа ривоят қилган, Доримийда ҳам шунга ўхшаш келади. Шарҳ ас-суннада ундан, Маймунадан, ал-Масобийҳ лафзи билан келтирилган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ، أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ، فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ، فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى، يَفْتِلُهَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U xolasi, Paygʻambar ﷺ ning zavjalari Maymunaning uyida tunadi. U dedi: Men yostiqning koʻndalangiga yotdim, Rasululloh ﷺ va zavjalari esa uning uzunasiga yotdilar. Rasululloh ﷺ kechaning yarmigacha (yoki bir oz oldin yoki keyin) uxladilar, soʻng uygʻonib, qoʻllari bilan yuzlaridan uyqu asarini artdilar. Soʻng Oli Imron (surasi)ning oxirgi oʻn oyatini oʻqidilar, turib, osilgan meshga bordilar va undan mukammal tahorat oldilar, soʻng namozga turdilar. Men ham turib, Paygʻambar ﷺ qilgandek qildim, soʻng borib yonlariga turdim. U zot oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimni ushlab buradilar. U zot ikki rakatdan (olti marta) — jami oʻn ikki rakat va oxirida bir rakat (vitr) oʻqidilar. Soʻng muazzin kelguncha yana yotdilar; keyin Paygʻambar ﷺ turib, ikki yengil rakat (oʻqib), chiqib, bomdod namoziga imomlik qildilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У холаси, Пайғамбар ﷺ нинг завжалари Маймунанинг уйида тунади. У деди: Мен ёстиқнинг кўндалангига ётдим, Расулуллоҳ ﷺ ва завжалари эса унинг узунасига ётдилар. Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ярмигача (ёки бир оз олдин ёки кейин) ухладилар, сўнг уйғониб, қўллари билан юзларидан уйқу асарини артдилар. Сўнг Оли Имрон (сураси)нинг охирги ўн оятини ўқидилар, туриб, осилган мешга бордилар ва ундан мукаммал таҳорат олдилар, сўнг намозга турдилар. Мен ҳам туриб, Пайғамбар ﷺ қилгандек қилдим, сўнг бориб ёнларига турдим. У зот ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимни ушлаб бурадилар. У зот икки ракатдан (олти марта) — жами ўн икки ракат ва охирида бир ракат (витр) ўқидилар. Сўнг муаззин келгунча яна ётдилар; кейин Пайғамбар ﷺ туриб, икки енгил ракат (ўқиб), чиқиб, бомдод намозига имомлик қилдилар.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي خَالَتِي، مَيْمُونَةُ قَالَتْ أَدْنَيْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غُسْلَهُ مِنَ الْجَنَابَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ ثُمَّ أَفْرَغَ بِهِ عَلَى فَرْجِهِ وَغَسَلَهُ بِشِمَالِهِ ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ الأَرْضَ فَدَلَكَهَا دَلْكًا شَدِيدًا ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ أَفْرَغَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاَثَ حَفَنَاتٍ مِلْءَ كَفِّهِ ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى عَنْ مَقَامِهِ ذَلِكَ فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِالْمِنْدِيلِ فَرَدَّهُ .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga janobat gʻusli (uchun suv)ni yaqin qoʻydim. Bas, U Zot ikki kaftlarini ikki yoki uch marta yuvdilar; soʻng qoʻllarini idishga kiritdilar; soʻng u bilan farjlariga (avratlariga) (suv) quydilar va uni chap (qoʻl)lari bilan yuvdilar; soʻng chap (qoʻl)larini yerga urdilar-da, uni qattiq ishqaladilar; soʻng namoz uchun (qiladigan) tahoratlaridek tahorat qildilar; soʻng boshlariga — kaftlari toʻla — uch hovuch (suv) quydilar; soʻng butun tanlarini yuvdilar; soʻng oʻsha joydan chetga surilib, oyoqlarini yuvdilar. Soʻng men Unga sochiq (mato) keltirdim; bas, U Zot uni qaytardilar (olmadilar).Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га жанобат ғусли (учун сув)ни яқин қўйдим. Бас, У Зот икки кафтларини икки ёки уч марта ювдилар; сўнг қўлларини идишга киритдилар; сўнг у билан фаржларига (авратларига) (сув) қуйдилар ва уни чап (қўл)лари билан ювдилар; сўнг чап (қўл)ларини ерга урдилар-да, уни қаттиқ ишқаладилар; сўнг намоз учун (қиладиган) таҳоратларидек таҳорат қилдилар; сўнг бошларига — кафтлари тўла — уч ҳовуч (сув) қуйдилар; сўнг бутун танларини ювдилар; сўнг ўша жойдан четга сурилиб, оёқларини ювдилар. Сўнг мен Унга сочиқ (мато) келтирдим; бас, У Зот уни қайтардилар (олмадилар).
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ أَبَا فَزَارَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، عَنْ مَيْمُونَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَهَا وَهُوَ حَلاَلٌ وَبَنَى بِهَا حَلاَلاً وَمَاتَتْ بِسَرِفَ وَدَفَنَّاهَا فِي الظُّلَّةِ الَّتِي بَنَى بِهَا فِيهَا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ مُرْسَلاً أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلاَلٌ .
Yazid ibn al-Asammdan, u Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ unga halol holatlarida uylandilar va u bilan halol holatlarida qoʻshildilar. U Sarifda vafot etdi, biz uni u zot u bilan qoʻshilgan soyabon (chayla) ostiga dafn qildik. Abu Iso aytdi: Bu gʻarib hadisdir. Bu hadisni koʻplab (roviylar) Yazid ibn al-Asammdan mursal qilib rivoyat qilganlarki: Rasululloh ﷺ Maymunaga halol holatlarida uylandilar (deyilgan).Язид ибн ал-Асаммдан, у Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ унга ҳалол ҳолатларида уйландилар ва у билан ҳалол ҳолатларида қўшилдилар. У Сарифда вафот этди, биз уни у зот у билан қўшилган соябон (чайла) остига дафн қилдик. Абу Исо айтди: Бу ғариб ҳадисдир. Бу ҳадисни кўплаб (ровийлар) Язид ибн ал-Асаммдан мурсал қилиб ривоят қилганларки: Расулуллоҳ ﷺ Маймунага ҳалол ҳолатларида уйландилар (дейилган).