Molik Ibn Shihob

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، كَانَتْ إِذَا اعْتَكَفَتْ لاَ تَسْأَلُ عَنِ الْمَرِيضِ إِلاَّ وَهِيَ تَمْشِي لاَ تَقِفُ ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan, u Amra bint Abdurrahmondan rivoyat qiladiki, Oisha (roziyallohu anho) eʼtikofda boʻlganida, kasalni faqat yurgan holida (yoʻl-yoʻlakay) soʻrar, (uning uchun) toʻxtab turmas edi.Молик Ибн Шиҳобдан, у Амра бинт Абдурраҳмондан ривоят қиладики, Оиша (розияллоҳу анҳо) эътикофда бўлганида, касални фақат юрган ҳолида (йўл-йўлакай) сўрар, (унинг учун) тўхтаб турмас эди.

وَحَدَّثَنِي زِيَادٌ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَذْهَبُ لِحَاجَةِ الإِنْسَانِ فِي الْبُيُوتِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ لاَ يَخْرُجُ الْمُعْتَكِفُ مَعَ جَنَازَةِ أَبَوَيْهِ وَلاَ مَعَ غَيْرِهَا ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ inson hojati uchun uylarga borar edilar. Molik aytdi: «Eʼtikof qiluvchi ota-onasining janozasi bilan ham, boshqasi bilan ham (masjiddan) chiqmaydi».Молик Ибн Шиҳобдан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ инсон ҳожати учун уйларга борар эдилар. Молик айтди: «Эътикоф қилувчи ота-онасининг жанозаси билан ҳам, бошқаси билан ҳам (масжиддан) чиқмайди».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنِ الرَّجُلِ، يَتَكَارَى الدَّابَّةَ ثُمَّ يُكْرِيهَا بِأَكْثَرَ مِمَّا تَكَارَاهَا بِهِ فَقَالَ لاَ بَأْسَ بِذَلِكَ ‏.‏

Molik Ibn Shihob (rahimahulloh)dan rivoyat qiladiki, undan bir kishi haqida — u hayvonni ijaraga olib, soʻng uni oʻzi olgan ijara haqidan koʻra koʻproqqa ijaraga bersa (boʻladimi, deb) soʻralgan edi. U: ‹Bunda hech qanday zarar yoʻq›, dedi.Молик Ибн Шиҳоб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қиладики, ундан бир киши ҳақида — у ҳайвонни ижарага олиб, сўнг уни ўзи олган ижара ҳақидан кўра кўпроққа ижарага берса (бўладими, деб) сўралган эди. У: ‹Бунда ҳеч қандай зарар йўқ›, деди.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ، قَضَى فِي امْرَأَةٍ أُصِيبَتْ مُسْتَكْرَهَةً بِصَدَاقِهَا عَلَى مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِهَا ‏.‏ قَالَ يَحْيَى سَمِعْتُ مَالِكًا يَقُولُ الأَمْرُ عِنْدَنَا فِي الرَّجُلِ يَغْتَصِبُ الْمَرْأَةَ بِكْرًا كَانَتْ أَوْ ثَيِّبًا إِنَّهَا إِنْ كَانَتْ حُرَّةً فَعَلَيْهِ صَدَاقُ مِثْلِهَا وَإِنْ كَانَتْ أَمَةً فَعَلَيْهِ مَا نَقَصَ مِنْ ثَمَنِهَا وَالْعُقُوبَةُ فِي ذَلِكَ عَلَى الْمُغْتَصِبِ وَلاَ عُقُوبَةَ عَلَى الْمُغْتَصَبَةِ فِي ذَلِكَ كُلِّهِ وَإِنْ كَانَ الْمُغْتَصِبُ عَبْدًا فَذَلِكَ عَلَى سَيِّدِهِ إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ أَنْ يُسَلِّمَهُ ‏.‏

Molik Ibn Shihob (rahimahulloh)dan rivoyat qiladiki, Abdulmalik ibn Marvon zoʻrlab nomusiga tegilgan (majburlangan) bir ayol haqida — unga shu ishni qilgan kishi zimmasiga uning mahrini (toʻlashni) hukm qildi. Yahyo aytdi: Men Molikning shunday deganini eshitdim: «Bizning nazdimizda bir kishi ayolni — u bokira boʻladimi yoki tul (erga tekkan) boʻladimi — zoʻrlagan (holat)da: agar u hur (ozod) boʻlsa, unga (ayolga) uning mislining mahri lozim boʻladi; agar u choʻri boʻlsa, unga (choʻri egasiga) uning bahosidan kamaygan miqdorni (toʻlash) lozim boʻladi; bundagi jazo esa zoʻravonning zimmasidadir, bularning barchasida zoʻrlangan ayolga esa hech qanday jazo yoʻq. Agar zoʻravon qul boʻlsa, bu (mahr) uning xoʻjasi zimmasidadir — magar u (xoʻjasi) qulni (jabrdiyadaga) topshirishni xohlasa (bundan mustasno)».Молик Ибн Шиҳоб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қиладики, Абдулмалик ибн Марвон зўрлаб номусига тегилган (мажбурланган) бир аёл ҳақида — унга шу ишни қилган киши зиммасига унинг маҳрини (тўлашни) ҳукм қилди. Яҳё айтди: Мен Моликнинг шундай деганини эшитдим: «Бизнинг наздимизда бир киши аёлни — у бокира бўладими ёки тул (эрга теккан) бўладими — зўрлаган (ҳолат)да: агар у ҳур (озод) бўлса, унга (аёлга) унинг мислининг маҳри лозим бўлади; агар у чўри бўлса, унга (чўри эгасига) унинг баҳосидан камайган миқдорни (тўлаш) лозим бўлади; бундаги жазо эса зўравоннинг зиммасидадир, буларнинг барчасида зўрланган аёлга эса ҳеч қандай жазо йўқ. Агар зўравон қул бўлса, бу (маҳр) унинг хўжаси зиммасидадир — магар у (хўжаси) қулни (жабрдиядага) топширишни хоҳласа (бундан мустасно)».

قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُنَيْنٍ أَبِي جَمِيلَةَ، رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ أَنَّهُ وَجَدَ مَنْبُوذًا فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ فَجِئْتُ بِهِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَخْذِ هَذِهِ النَّسَمَةِ فَقَالَ وَجَدْتُهَا ضَائِعَةً فَأَخَذْتُهَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عَرِيفُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّهُ رَجُلٌ صَالِحٌ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَكَذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَهُوَ حُرٌّ وَلَكَ وَلاَؤُهُ وَعَلَيْنَا نَفَقَتُهُ ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan, u Banu Sulaymdan boʻlgan Sunayn Abu Jamiladan rivoyat qilishicha, u Umar ibn al-Xattob zamonida bir tashlandiq bolani topib oldi. U aytdi: «Men uni Umar ibn al-Xattobning oldiga olib keldim. U: ‹Bu jonni (bolani) olishingga nima sabab boʻldi?› dedi. Men: ‹Uni zoye (tashlab qoʻyilgan) holda topib oldim›, dedim. Uning boshligʻi (orifi): ‹Ey amiral-moʻʼminin, u solih kishi›, dedi. Umar unga: ‹Shundaymi?› dedi. U: ‹Ha›, dedi. Shunda Umar ibn al-Xattob: ‹Bor, u ozod; uning valosi (merosi) senga, nafaqasi esa bizning zimmamizda›, dedi.»Молик Ибн Шиҳобдан, у Бану Сулаймдан бўлган Сунайн Абу Жамиладан ривоят қилишича, у Умар ибн ал-Хаттоб замонида бир ташландиқ болани топиб олди. У айтди: «Мен уни Умар ибн ал-Хаттобнинг олдига олиб келдим. У: ‹Бу жонни (болани) олишингга нима сабаб бўлди?› деди. Мен: ‹Уни зое (ташлаб қўйилган) ҳолда топиб олдим›, дедим. Унинг бошлиғи (орифи): ‹Эй амирал-мўъминин, у солиҳ киши›, деди. Умар унга: ‹Шундайми?› деди. У: ‹Ҳа›, деди. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб: ‹Бор, у озод; унинг валоси (мероси) сенга, нафақаси эса бизнинг зиммамизда›, деди.»

قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ مَا بَالُ رِجَالٍ يَطَئُونَ وَلاَئِدَهُمْ ثُمَّ يَعْزِلُوهُنَّ لاَ تَأْتِينِي وَلِيدَةٌ يَعْتَرِفُ سَيِّدُهَا أَنْ قَدْ أَلَمَّ بِهَا إِلاَّ أَلْحَقْتُ بِهِ وَلَدَهَا فَاعْزِلُوا بَعْدُ أَوِ اتْرُكُوا ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan, u Solim ibn Abdulloh ibn Umardan, u otasidan rivoyat qilishicha, Umar ibn al-Xattob: «Ayrim kishilarga nima boʻlyaptiki, oʻz choʻrilariga yaqinlik qiladilar-da, soʻng ulardan azl qiladilar (jimoʼni yarim tashlaydilar)? Menga qaysi bir choʻri kelsa-yu, uning xoʻjayini unga yaqinlik qilganini eʼtirof etsa, men albatta uning bolasini oʻshanga qoʻshaman. Shundan keyin xohlasangiz azl qilinglar, xohlasangiz (butunlay) tark qilinglar», dedi.Молик Ибн Шиҳобдан, у Солим ибн Абдуллоҳ ибн Умардан, у отасидан ривоят қилишича, Умар ибн ал-Хаттоб: «Айрим кишиларга нима бўляптики, ўз чўриларига яқинлик қиладилар-да, сўнг улардан азл қиладилар (жимоъни ярим ташлайдилар)? Менга қайси бир чўри келса-ю, унинг хўжайини унга яқинлик қилганини эътироф этса, мен албатта унинг боласини ўшанга қўшаман. Шундан кейин хоҳласангиз азл қилинглар, хоҳласангиз (бутунлай) тарк қилинглар», деди.