وَعَن عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَعْظَمَ النِّكَاحِ بَرَكَةً أَيْسَرُهُ مُؤْنَةً» . رَوَاهُمَا الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Nikohning eng ulugʻ barakatlisi — xarajati eng yengilidir», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Никоҳнинг энг улуғ баракатлиси — харажати энг енгилидир», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا نَظَرْتُ أَوْ مَا رَأَيْتُ فَرْجَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم قطّ. رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning avratlariga aslo qaramadim — yoki koʻrmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг авратларига асло қарамадим — ёки кўрмадим», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَهَا وَهِيَ بِنْتُ سَبْعِ سِنِينَ وَزُفَّتْ إِلَيْهِ وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَلُعَبُهَا مَعَهَا وَمَاتَ عَنْهَا وَهِيَ بِنْتُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ u (Oisha) yetti yoshli qiz boʻlganida unga uylandilar, u toʻqqiz yoshli qiz boʻlganida unga (kelin qilib) keltirildi, oʻyinchoqlari ham u bilan birga edi, u zot vafot etganlarida u oʻn sakkiz yoshli edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ у (Оиша) етти ёшли қиз бўлганида унга уйландилар, у тўққиз ёшли қиз бўлганида унга (келин қилиб) келтирилди, ўйинчоқлари ҳам у билан бирга эди, у зот вафот этганларида у ўн саккиз ёшли эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلَيِّهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَلَهَا الْمَهْرُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا فَإِنِ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ من لَا ولي لَهُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ والدارمي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol oʻz valiysining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (eri) unga qoʻshilgan boʻlsa, undan (jinsiy aloqani) halol qilib olgani evaziga unga mahr (vojib) boʻladi. Agar (valiylari) ixtilof qilsalar, valiysi boʻlmagan kishining valiysi sultondir (hokimdir)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan hadisdir. Bu bobda ish Nabiy ﷺning «Valiysiz nikoh (sahih) boʻlmaydi» degan hadislari ustidadir. Bu Nabiy ﷺning sahobalaridan ilm ahllari — Umar ibn al-Xattob, Ali ibn Abu Tolib, Abdulloh ibn Abbos, Abu Hurayra va boshqalarning soʻzidir. Shuningdek, baʼzi tobeʼin fuqaholaridan ham «Valiysiz nikoh (sahih) boʻlmaydi», deganlari rivoyat qilingan. Ular orasida Said ibn al-Musayyab, Hasan al-Basriy, Shurayh, Ibrohim an-Naxaiy, Umar ibn Abdulaziz va boshqalar bor. Sufyon as-Savriy, Avzoiy, Abdulloh ibn al-Muborak, Molik, Shofeiy, Ahmad va Ishoq ham shu (soʻz)ni aytadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл ўз валийсининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (эри) унга қўшилган бўлса, ундан (жинсий алоқани) ҳалол қилиб олгани эвазига унга маҳр (вожиб) бўлади. Агар (валийлари) ихтилоф қилсалар, валийси бўлмаган кишининг валийси султондир (ҳокимдир)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ҳадисдир. Бу бобда иш Набий ﷺнинг «Валийсиз никоҳ (саҳиҳ) бўлмайди» деган ҳадислари устидадир. Бу Набий ﷺнинг саҳобаларидан илм аҳллари — Умар ибн ал-Хаттоб, Али ибн Абу Толиб, Абдуллоҳ ибн Аббос, Абу Ҳурайра ва бошқаларнинг сўзидир. Шунингдек, баъзи тобеъин фуқаҳоларидан ҳам «Валийсиз никоҳ (саҳиҳ) бўлмайди», деганлари ривоят қилинган. Улар орасида Саид ибн ал-Мусайяб, Ҳасан ал-Басрий, Шурайҳ, Иброҳим ан-Нахаий, Умар ибн Абдулазиз ва бошқалар бор. Суфён ас-Саврий, Авзоий, Абдуллоҳ ибн ал-Муборак, Молик, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шу (сўз)ни айтадилар.
وَعَن عَائِشَة رَضِي الله عَنهُ قَالَتْ: زُفَّتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا كَانَ مَعَكُمْ لَهْوٌ؟ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ يُعْجِبُهُمُ اللَّهْو» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, u bir ayolni ansorlardan bir kishiga (kelin qilib) olib bordi (zifofga eltdi). Shunda Allohning Paygʻambari ﷺ: «Ey Oisha, sizlar bilan (birga biror) lahv (oʻ yin-kulgi, qoʻ shiq) boʻ lmadimi? Chunki ansorlarga lahv (oʻ yin-kulgi) yoqadi», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, у бир аёлни ансорлардан бир кишига (келин қилиб) олиб борди (зифофга элтди). Шунда Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: «Эй Оиша, сизлар билан (бирга бирор) лаҳв (ў йин-кулги, қў шиқ) бў лмадими? Чунки ансорларга лаҳв (ў йин-кулги) ёқади», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَعْلِنُوا هَذَا النِّكَاحَ وَاجْعَلُوهُ فِي الْمَسَاجِدِ وَاضْرِبُوا عَلَيْهِ بِالدُّفُوفِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu nikohni oshkor qilinglar, uni masjidlarda oʻtkazinglar va uning (sharafiga) childirmalar chalinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu bobda gʻarib hasandir. Iso ibn Maymun al-Ansoriy hadisda zaif (sanaladi). Ibn Abu Najihdan tafsirni rivoyat qiladigan Iso ibn Maymun esa siqa (ishonchli)dir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу никоҳни ошкор қилинглар, уни масжидларда ўтказинглар ва унинг (шарафига) чилдирмалар чалинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу бобда ғариб ҳасандир. Исо ибн Маймун ал-Ансорий ҳадисда заиф (саналади). Ибн Абу Нажиҳдан тафсирни ривоят қиладиган Исо ибн Маймун эса сиқа (ишончли)дир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَتْ عِنْدِي جَارِيَةً مِنَ الْأَنْصَارِ زَوَّجْتُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عَائِشَةُ أَلَا تُغَنِّينَ؟ فَإِنَّ هَذَا الْحَيَّ مِنَ الْأَنْصَارِ يُحِبُّونَ الْغِنَاءَ» . رَوَاهُ ابْن حبَان فِي صَحِيحه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Huzurimda ansorlardan boʻlgan bir jariya (qiz) bor edi, men uni turmushga berdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Oisha, qoʻshiq aytmaysanmi? Zero, ansorlarning bu qabilasi qoʻshiqni yaxshi koʻradilar», dedilar. Ibn Hibbon «Sahih»ida rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳузуримда ансорлардан бўлган бир жария (қиз) бор эди, мен уни турмушга бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Оиша, қўшиқ айтмайсанми? Зеро, ансорларнинг бу қабиласи қўшиқни яхши кўрадилар», дедилар. Ибн Ҳиббон «Саҳиҳ»ида ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يحرم من الْولادَة» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Emizish (orqali) harom boʻlgan narsa tugʻish (orqali) harom boʻlgan narsa kabi haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эмизиш (орқали) ҳаром бўлган нарса туғиш (орқали) ҳаром бўлган нарса каби ҳаромдир», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ فِيمَا أُنْزِلَ مِنَ الْقُرْآنِ: «عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ» . ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ فِيمَا يُقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qurʼonda nozil qilingan (oyatlar) orasida ‹oʻn marta maʼlum emish (nikohni) harom qiladi› (degani) bor edi. Soʻngra u ‹beshta maʼlum (emish)› bilan nasx qilindi (bekor qilindi). Rasululloh ﷺ vafot etganlarida ham ular Qurʼonda oʻqiladigan (oyatlar) orasida edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қуръонда нозил қилинган (оятлар) орасида ‹ўн марта маълум эмиш (никоҳни) ҳаром қилади› (дегани) бор эди. Сўнгра у ‹бешта маълум (эмиш)› билан насх қилинди (бекор қилинди). Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳам улар Қуръонда ўқиладиган (оятлар) орасида эди».
عَنْ عَائِشَةَ: أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَعْتِقَ مَمْلُوكَيْنِ لَهَا زَوْجٌ فَسَأَلَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَبْدَأَ بِالرَّجُلِ قَبْلَ الْمَرْأَةِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U er-xotin boʻlgan ikki qulini ozod qilmoqchi boʻldi va bu haqda Nabiy ﷺdan soʻradi. U zot unga ayoldan avval erkakdan boshlashni buyurdilar. Abu Dovud va Nasoiy rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У эр-хотин бўлган икки қулини озод қилмоқчи бўлди ва бу ҳақда Набий ﷺдан сўради. У зот унга аёлдан аввал эркакдан бошлашни буюрдилар. Абу Довуд ва Насоий ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ سَوْدَةَ لَمَّا كَبِرَتْ قَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ جَعَلْتُ يَوْمِي مِنْكَ لِعَائِشَةَ فَكَانَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَسَّمُ لِعَائِشَةَ يَوْمَيْنِ يَوْمَهَا وَيَوْم سَوْدَة
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men oʻzimni oʻrniga qoʻyishni istagan, undan koʻra menga sevimliroq boʻlgan ayolni — Savda binti Zamʼadan boshqa hech bir ayolni koʻrmadim; (lekin) unda bir oz qizishqoqlik (tezlik) bor edi. (Oisha) dedi: U keksayib qolgach, Rasululloh ﷺ dan (tegishli) oʻz kunini Oishaga berdi. U: «Yo Rasululloh! Men sizdan (tegishli) oʻz kunimni Oishaga berdim», dedi. Shunday qilib, Rasululloh ﷺ Oishaga ikki kun — oʻzining kuni va Savdaning kunini taqsimlab berardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ўзимни ўрнига қўйишни истаган, ундан кўра менга севимлироқ бўлган аёлни — Савда бинти Замъадан бошқа ҳеч бир аёлни кўрмадим; (лекин) унда бир оз қизишқоқлик (тезлик) бор эди. (Оиша) деди: У кексайиб қолгач, Расулуллоҳ ﷺ дан (тегишли) ўз кунини Оишага берди. У: «Ё Расулуллоҳ! Мен сиздан (тегишли) ўз кунимни Оишага бердим», деди. Шундай қилиб, Расулуллоҳ ﷺ Оишага икки кун — ўзининг куни ва Савданинг кунини тақсимлаб берардилар.
عَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ: «اللَّهُمَّ هَذَا قَسْمِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ والدارمي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ayollari orasida navbat taqsimlar va adolat qilar edilar, hamda: «Allohim, bu mening qoʻlimda boʻlgan narsadagi taqsimimdir, Sening qoʻlingda boʻlib, mening qoʻlimda boʻlmagan narsada meni malomat qilmagin», derdilar. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisini shu tarzda bir necha kishi Hammod ibn Salamadan, u Ayyubdan, u Abu Qilobadan, u Abdulloh ibn Yaziddan, u Oishadan, Nabiy ﷺ taqsim qilar edilar, deb rivoyat qilgan. Hammod ibn Zayd va boshqa bir necha kishi esa buni Ayyubdan, u Abu Qilobadan mursal qilib, Nabiy ﷺ taqsim qilar edilar, deb rivoyat qilgan. Bu Hammod ibn Salamaning hadisidan sahihroqdir. U zotning «Sening qoʻlingda boʻlib, mening qoʻlimda boʻlmagan narsada meni malomat qilmagin» degan soʻzining maʼnosi — muhabbat va moyillikdir; baʼzi ilm ahli buni shunday izohlagan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ аёллари орасида навбат тақсимлар ва адолат қилар эдилар, ҳамда: «Аллоҳим, бу менинг қўлимда бўлган нарсадаги тақсимимдир, Сенинг қўлингда бўлиб, менинг қўлимда бўлмаган нарсада мени маломат қилмагин», дердилар. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадисини шу тарзда бир неча киши Ҳаммод ибн Саламадан, у Айюбдан, у Абу Қилобадан, у Абдуллоҳ ибн Язиддан, у Оишадан, Набий ﷺ тақсим қилар эдилар, деб ривоят қилган. Ҳаммод ибн Зайд ва бошқа бир неча киши эса буни Айюбдан, у Абу Қилобадан мурсал қилиб, Набий ﷺ тақсим қилар эдилар, деб ривоят қилган. Бу Ҳаммод ибн Саламанинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. У зотнинг «Сенинг қўлингда бўлиб, менинг қўлимда бўлмаган нарсада мени маломат қилмагин» деган сўзининг маъноси — муҳаббат ва мойилликдир; баъзи илм аҳли буни шундай изоҳлаган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أَلْعَبُ بِالْبَنَاتِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ لِي صَوَاحِبُ يَلْعَبْنَ مَعِي فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ ينقمعن فيسربهن إِلَيّ فيلعبن معي
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men Paygʻambar ﷺning huzurlarida qoʻgʻirchoqlar (qiz-qoʻgʻirchoqlar) bilan oʻynardim, men bilan birga oʻynaydigan dugonalarim (qizlar) bor edi. Rasululloh ﷺ kirganlarida, ular u zotdan (uyalib) berkinardilar; (u zot) esa ularni menga (qaytarib) yuborardilar, ular (yana) men bilan oʻynardilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларида қўғирчоқлар (қиз-қўғирчоқлар) билан ўйнардим, мен билан бирга ўйнайдиган дугоналарим (қизлар) бор эди. Расулуллоҳ ﷺ кирганларида, улар у зотдан (уялиб) беркинардилар; (у зот) эса уларни менга (қайтариб) юборардилар, улар (яна) мен билан ўйнардилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَت: كنت أغار من اللَّاتِي وَهَبْنَ أَنْفُسَهُنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ: أَتَهَبُ الْمَرْأَةُ نَفْسَهَا؟ فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى: (تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جنَاح عَلَيْك) قُلْتُ: مَا أَرَى رَبَّكَ إِلَّا يُسَارِعُ فِي هَوَاكَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Men — oʻ zlarini Rasululloh ﷺga hadya (tortiq) qilgan ayollarga rashk qilar va: «Ayol kishi oʻ zini hadya qiladi(mi)?!» der edim. Alloh taolo: ‹Ulardan xohlaganingni (navbatini) keyinga surasan va xohlaganingni oʻ zingga (yaqin) olasan; (vaqtincha) chetga qoʻ ygan(lar)ingdan (birontasini yana) istasang, senga gunoh yoʻq› (Ahzob surasi, 51) (oyatini) nozil qilganida, men: «Men Robbingni — faqat sening havoyishingda (xohishingda) shoshilayotgan (deb) koʻ raman», dedim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен — ў зларини Расулуллоҳ ﷺга ҳадя (тортиқ) қилган аёлларга рашк қилар ва: «Аёл киши ў зини ҳадя қилади(ми)?!» дер эдим. Аллоҳ таоло: ‹Улардан хоҳлаганингни (навбатини) кейинга сурасан ва хоҳлаганингни ў зингга (яқин) оласан; (вақтинча) четга қў йган(лар)ингдан (биронтасини яна) истасанг, сенга гуноҳ йўқ› (Аҳзоб сураси, 51) (оятини) нозил қилганида, мен: «Мен Роббингни — фақат сенинг ҳавойишингда (хоҳишингда) шошилаётган (деб) кў раман», дедим.
عَن عَائِشَة رَضِي الله عَنْهَا أَنَّهَا كَانَتْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ قَالَتْ: فَسَابَقْتُهُ فَسَبَقْتُهُ عَلَى رِجْلَيَّ فَلَمَّا حَمَلْتُ اللَّحْمَ سَابَقْتُهُ فَسَبَقَنِي قَالَ: «هَذِهِ بِتِلْكَ السَّبْقَةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Abu Solih al-Antokiy Mahbub ibn Muso bizga rivoyat qildi, bizga Abu Ishoq al-Fazoriy Hishom ibn Urvadan, u otasidan va Abu Salamadan, ular Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qildilarki, u kishi Nabiy ﷺ bilan birga bir safarda edilar. (Oisha) aytdilar: Men u zot bilan poyga qildim va oyoqlarimda u zotdan oʻzib ketdim. Soʻng (semirib) etga toʻlganimda yana u zot bilan poyga qildim, bu safar u zot mendan oʻzib ketdilar va: «Bu — anavi (avvalgi) oʻzib ketganingning evaziga», dedilar.Абу Солиҳ ал-Антокий Маҳбуб ибн Мусо бизга ривоят қилди, бизга Абу Ишоқ ал-Фазорий Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан ва Абу Саламадан, улар Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилдиларки, у киши Набий ﷺ билан бирга бир сафарда эдилар. (Оиша) айтдилар: Мен у зот билан пойга қилдим ва оёқларимда у зотдан ўзиб кетдим. Сўнг (семириб) этга тўлганимда яна у зот билан пойга қилдим, бу сафар у зот мендан ўзиб кетдилар ва: «Бу — анави (аввалги) ўзиб кетганингнинг эвазига», дедилар.
وَعَن عَائِشَة رَضِي الله عَنهُ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِنَّ مِنْ أَكْمَلِ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وألطفهم بأَهْله» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, iymoni eng mukammal moʻminlardan biri xulqi eng yaxshisi va oʻz ahliga eng mehribonidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Biz Abu Qilobaning Oishadan (bevosita) eshitganini bilmaymiz.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, иймони энг мукаммал мўминлардан бири хулқи энг яхшиси ва ўз аҳлига энг меҳрибонидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Биз Абу Қилобанинг Оишадан (бевосита) эшитганини билмаймиз.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ غَزْوَة تَبُوك أَو حنين وَفِي سَهْوَتِهَا سِتْرٌ فَهَبَّتْ رِيحٌ فَكَشَفَتْ نَاحِيَةَ السِّتْرِ عَنْ بَنَاتٍ لِعَائِشَةَ لُعَبٍ فَقَالَ: «مَا هَذَا يَا عَائِشَةُ؟» قَالَتْ: بَنَاتِي وَرَأَى بَيْنَهُنَّ فَرَسًا لَهُ جَنَاحَانِ مِنْ رِقَاعٍ فَقَالَ: «مَا هَذَا الَّذِي أَرَى وَسْطَهُنَّ؟» قَالَتْ: فَرَسٌ قَالَ: «وَمَا الَّذِي عَلَيْهِ؟» قَالَتْ: جَنَاحَانِ قَالَ: «فَرَسٌ لَهُ جَنَاحَانِ؟» قَالَتْ: أَمَا سَمِعْتَ أَنَّ لِسُلَيْمَانَ خَيْلًا لَهَا أَجْنِحَةٌ؟ قَالَتْ: فَضَحِكَ حَتَّى رَأَيْتُ نَوَاجِذَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho) aytadi: «Rasululloh ﷺ Tabuk yoki Xaybar gʻazotidan qaytib keldilar. Uning xonasi tokchasida bir parda osigʻliq edi. Shamol esib, parda chetini koʻtarib yubordi va Oishaning qoʻgʻirchoqlari — oʻyinchoqlari koʻrinib qoldi. U zot: ‹Bu nima, ey Oisha?› dedilar. ‹Mening qoʻgʻirchoqlarim›, dedim. U zot ular orasida latta-puttadan qilingan ikki qanotli bir otni koʻrdilar-da: ‹Ularning oʻrtasida koʻrib turganim bu nima?› dedilar. ‹Bir ot›, dedim. ‹Uning ustidagi bu narsa nima?› dedilar. ‹Ikki qanot›, dedim. ‹Ikki qanotli ot-a?!› dedilar. ‹Sulaymonning qanotli otlari boʻlganini eshitmaganmidingiz?› dedim». (Oisha) aytadi: «Shunda u zot oziq tishlari koʻrinib ketguncha kulib yubordilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: «Расулуллоҳ ﷺ Табук ёки Хайбар ғазотидан қайтиб келдилар. Унинг хонаси токчасида бир парда осиғлиқ эди. Шамол эсиб, парда четини кўтариб юборди ва Оишанинг қўғирчоқлари — ўйинчоқлари кўриниб қолди. У зот: ‹Бу нима, эй Оиша?› дедилар. ‹Менинг қўғирчоқларим›, дедим. У зот улар орасида латта-путтадан қилинган икки қанотли бир отни кўрдилар-да: ‹Уларнинг ўртасида кўриб турганим бу нима?› дедилар. ‹Бир от›, дедим. ‹Унинг устидаги бу нарса нима?› дедилар. ‹Икки қанот›, дедим. ‹Икки қанотли от-а?!› дедилар. ‹Сулаймоннинг қанотли отлари бўлганини эшитмаганмидингиз?› дедим». (Оиша) айтади: «Шунда у зот озиқ тишлари кўриниб кетгунча кулиб юбордилар».
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي نَفَرٍ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ فَجَاءَ بِعِيرٌ فَسَجَدَ لَهُ فَقَالَ أَصْحَابُهُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ تَسْجُدُ لَكَ الْبَهَائِمُ وَالشَّجَرُ فَنَحْنُ أَحَقُّ أَنْ نَسْجُدَ لَكَ. فَقَالَ: «اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَأَكْرِمُوا أَخَاكُمْ وَلَوْ كُنْتُ آمُرُ أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا وَلَوْ أَمَرَهَا أَنْ تَنْقُلَ مِنْ جَبَلٍ أَصْفَرَ إِلَى جَبَلٍ أَسْوَدَ وَمِنْ جَبَلٍ أَسْوَدَ إِلَى جَبَلٍ أَبْيَضَ كَانَ يَنْبَغِي لَهَا أَن تَفْعَلهُ» . رَوَاهُ أَحْمد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar men birovga birovga sajda qilishni buyuradigan boʻlsam, ayolni eriga sajda qilishga buyurgan boʻlardim. Agar bir kishi ayoliga qizil togʻdan qora togʻga, qora togʻdan qizil togʻga narsa koʻchirishni buyursa, uning uchun shuni bajarishi lozim boʻlur edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен бировга бировга сажда қилишни буюрадиган бўлсам, аёлни эрига сажда қилишга буюрган бўлардим. Агар бир киши аёлига қизил тоғдан қора тоғга, қора тоғдан қизил тоғга нарса кўчиришни буюрса, унинг учун шуни бажариши лозим бўлур эди», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَلَمْ يَعُدَّ ذَلِكَ عَلَيْنَا شَيْئًا
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Rasululloh ﷺ bizni (qolish yoki ajrashga) ixtiyor (tanlov) qoʻ ydilar; biz Alloh va Uning Rasulini tanladik; (lekin) u zot buni bizga (taloqdan) bir narsa (sifatida) hisoblamadilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ бизни (қолиш ёки ажрашга) ихтиёр (танлов) қў йдилар; биз Аллоҳ ва Унинг Расулини танладик; (лекин) у зот буни бизга (талоқдан) бир нарса (сифатида) ҳисобламадилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْكُثُ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ وَشَرِبَ عِنْدَهَا عَسَلًا فَتَوَاصَيْتُ أَنَا وَحَفْصَةُ أَنَّ أَيَّتَنَا دَخَلَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْتَقُلْ: إِنِّي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ مَغَافِيرَ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ؟ فَدَخَلَ عَلَى إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ: «لَا بَأْسَ شَرِبْتُ عَسَلًا عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَلَنْ أَعُودَ لَهُ وَقَدْ حَلَفْتُ لَا تُخْبِرِي بِذَلِكِ أَحَدًا» يَبْتَغِي مرضاة أَزوَاجه فَنَزَلَتْ: (يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ الله لَك تبتغي مرضاة أَزوَاجك)
الْآيَة
(Ubayd ibn Umayr aytdi:) Men Oisha (roziyallohu anho)dan (eshitdim)ki, Paygʻambar ﷺ Zaynab bint Jahshning huzurida toʻ xtab turar va uning oldida asal ichar edilar. (Oisha:) «Men va Hafsa — qaysi birimizning oldimizga Paygʻambar ﷺ kirsa, ‹Men sendan magʻ ofir (yoqimsiz hidli yelim) hidini sezyapman; magʻ ofir yedingmi?› deyishga — kelishib oldik. Bas, u zot ulardan birining oldiga kirdi; u (ayol) unga shuni aytdi. U zot: ‹Yoʻq, balki men Zaynab bint Jahshning oldida asal ichdim; (lekin) bundan keyin aslo (qayta) ichmayman› dedilar.» Shunda: «Ey Paygʻambar! Alloh senga halol qilgan (narsa)ni nega harom qilasan?...» (degan oyatdan) to «...Agar ikkovingiz Allohga tavba qilsangiz...» (Tahrim surasi, 1-4) (oyatigacha) — Oisha va Hafsa (haqida) nozil boʻ ldi; «Esla, Paygʻambar oʻ z zavjalaridan baʼzisiga bir (sirli) soʻ zni yashirin aytgan edi» (Tahrim surasi, 3) — u zotning «balki men asal ichdim» degan soʻ zi (haqida)dir.(Убайд ибн Умайр айтди:) Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан (эшитдим)ки, Пайғамбар ﷺ Зайнаб бинт Жаҳшнинг ҳузурида тў хтаб турар ва унинг олдида асал ичар эдилар. (Оиша:) «Мен ва Ҳафса — қайси биримизнинг олдимизга Пайғамбар ﷺ кирса, ‹Мен сендан мағ офир (ёқимсиз ҳидли елим) ҳидини сезяпман; мағ офир едингми?› дейишга — келишиб олдик. Бас, у зот улардан бирининг олдига кирди; у (аёл) унга шуни айтди. У зот: ‹Йўқ, балки мен Зайнаб бинт Жаҳшнинг олдида асал ичдим; (лекин) бундан кейин асло (қайта) ичмайман› дедилар.» Шунда: «Эй Пайғамбар! Аллоҳ сенга ҳалол қилган (нарса)ни нега ҳаром қиласан?...» (деган оятдан) то «...Агар икковингиз Аллоҳга тавба қилсангиз...» (Таҳрим сураси, 1-4) (оятигача) — Оиша ва Ҳафса (ҳақида) нозил бў лди; «Эсла, Пайғамбар ў з завжаларидан баъзисига бир (сирли) сў зни яширин айтган эди» (Таҳрим сураси, 3) — у зотнинг «балки мен асал ичдим» деган сў зи (ҳақида)дир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا طَلَاقَ وَلَا عَتَاقَ فِي إِغْلَاقٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَه قيل: معنى الإغلاق: الْإِكْرَاه
Ubaydulloh ibn Saʼd az-Zuhriy bizga aytdiki, Yaʼqub ibn Ibrohim ularga rivoyat qilib aytdi: bizga otam, u Ibn Ishoqdan, u Savr ibn Yazid al-Himsiydan, u Iyliyada yashaydigan Muhammad ibn Ubaydulloh ibn Abu Solihdan rivoyat qildi. U aytdi: Men Adiy ibn Adiy al-Kindiy bilan chiqib, Makkaga keldik. U meni Safiyya binti Shaybaning oldiga yubordi. U Oishadan (hadis) yodlab olgan edi. (Safiyya) aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Majburlash (gʻiloq) holatida taloq ham, ozod qilish ham yoʻq», deyayotganlarini eshitdim. Abu Dovud aytdi: Gʻiloq — men buni gʻazab (holati)da deb oʻylayman.Убайдуллоҳ ибн Саъд аз-Зуҳрий бизга айтдики, Яъқуб ибн Иброҳим уларга ривоят қилиб айтди: бизга отам, у Ибн Ишоқдан, у Савр ибн Язид ал-Ҳимсийдан, у Ийлияда яшайдиган Муҳаммад ибн Убайдуллоҳ ибн Абу Солиҳдан ривоят қилди. У айтди: Мен Адий ибн Адий ал-Киндий билан чиқиб, Маккага келдик. У мени Сафийя бинти Шайбанинг олдига юборди. У Оишадан (ҳадис) ёдлаб олган эди. (Сафийя) айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мажбурлаш (ғилоқ) ҳолатида талоқ ҳам, озод қилиш ҳам йўқ», деяётганларини эшитдим. Абу Довуд айтди: Ғилоқ — мен буни ғазаб (ҳолати)да деб ўйлайман.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «طَلَاقُ الْأَمَةِ تَطْلِيقَتَانِ وَعِدَّتُهَا حَيْضَتَانِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Choʻri (qiz)ning talogʻi ikki taloq, uning iddasi esa ikki hayzdir», dedilar. (Rivoyat qiluvchi) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Umardan ham (hadis) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi gʻaribdir, biz uni marfuʼ (Paygʻambarga koʻtarilgan) holda faqat Muzohir ibn Aslamning hadisidan bilamiz, Muzohirning esa ilmda shu hadisidan boshqasini bilmaymiz. Nabiy ﷺ sahobalaridan boʻlgan va boshqa ilm ahli huzurida amal shunga muvofiqdir; bu Sufyon Savriy, Shofeiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Чўри (қиз)нинг талоғи икки талоқ, унинг иддаси эса икки ҳайздир», дедилар. (Ривоят қилувчи) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Умардан ҳам (ҳадис) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ғарибдир, биз уни марфуъ (Пайғамбарга кўтарилган) ҳолда фақат Музоҳир ибн Асламнинг ҳадисидан биламиз, Музоҳирнинг эса илмда шу ҳадисидан бошқасини билмаймиз. Набий ﷺ саҳобаларидан бўлган ва бошқа илм аҳли ҳузурида амал шунга мувофиқдир; бу Суфён Саврий, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: جَاءَتِ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: إِنِّي كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلَاقِي فَتَزَوَّجْتُ بَعْدَهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزُّبَيْرِ وَمَا مَعَهُ إِلَّا مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ فَقَالَ: «أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ؟» قَالَتْ: نَعَمْ قَالَ: «لَا حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ»
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Rifoʼa al-Quraziyning xotini Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Men Rifoʼaning nikohida edim, u meni taloq qildi va talogʻimni qatʼiy (uch taloq) qildi. Soʻng men Abdurrahmon ibn az-Zubayrga turmushga chiqdim, ammo unda kiyim popugiday (ojiz) narsadan boshqa hech narsa yoʻq ekan», dedi. Shunda u zot: «Rifoʼaga qaytishni istayapsanmi? Yoʻq, toki sen uning asalidan, u esa sening asalingdan totmaguncha (bu boʻlmaydi)», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Umar, Anas, Rumaysoʼ — yoki Gʻumaysoʼ — va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Oisha hadisi hasan sahihdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan boʻlgan umum ilm ahli nazdida amal shunga koʻradir: kishi xotinini uch taloq qilsa, ayol boshqa erga turmushga chiqsa, u esa u bilan qoʻshilishdan oldin taloq qilsa, agar keyingi er u bilan jimoʼ qilmagan boʻlsa, ayol birinchi erga halol boʻlmaydi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Рифўа ал-Қуразийнинг хотини Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Мен Рифўанинг никоҳида эдим, у мени талоқ қилди ва талоғимни қатъий (уч талоқ) қилди. Сўнг мен Абдурраҳмон ибн аз-Зубайрга турмушга чиқдим, аммо унда кийим попугидай (ожиз) нарсадан бошқа ҳеч нарса йўқ экан», деди. Шунда у зот: «Рифўага қайтишни истаяпсанми? Йўқ, токи сен унинг асалидан, у эса сенинг асалингдан тотмагунча (бу бўлмайди)», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Умар, Анас, Румайсў — ёки Ғумайсў — ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Оиша ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган умум илм аҳли наздида амал шунга кўрадир: киши хотинини уч талоқ қилса, аёл бошқа эрга турмушга чиқса, у эса у билан қўшилишдан олдин талоқ қилса, агар кейинги эр у билан жимў қилмаган бўлса, аёл биринчи эрга ҳалол бўлмайди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ: أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ: إِنَّهُ ابْنُ أَخِي وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ: أَخِي فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَخِي كَانَ عَهِدَ إِلَيَّ فِيهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ: أَخِي وَابْن وليدة أبي وُلِدَ على فرَاشه فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ» ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ: «احْتَجِبِي مِنْهُ» لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ: «هُوَ أَخُوكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمَعَةَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِيهِ»
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Utba ibn Abu Vaqqos oʻz ukasi Saʼd ibn Abu Vaqqosga: «Zamʼaning choʻrisining oʻgʻli — mendandir (mening oʻgʻlimdir); bas, uni oʻzingga (egallab) ol», deb vasiyat qilgan edi. Fath yili (Makka fathida) Saʼd uni (oʻsha bolani) oldi-da: «Bu — mening jiyanim; (akam) bu haqda menga vasiyat qilgan edi», dedi. Shunda Abd ibn Zamʼa unga qarshi turib: «(Bu) — mening ukam va otamning choʻrisining oʻgʻli, otamning toʻshagida tugʻilgan», dedi. Ikkovi Rasululloh ﷺning huzurlariga (birga) bordilar. Saʼd: «Yo Rasululloh, (bu) — mening jiyanim; (akam) bu haqda menga vasiyat qilgan», dedi. Abd ibn Zamʼa esa: «(Bu) — mening ukam va otamning choʻrisining oʻgʻli, otamning toʻshagida tugʻilgan», dedi. Rasululloh ﷺ: «U — seniki, ey Abd ibn Zamʼa», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Bola — toʻshak (egasi)niki, zinokorga esa — tosh (mahrumlik)», dedilar. Soʻng U zot Savda bint Zamʼaga: «Undan (oʻzingni) toʻs (parda tut)», dedilar — uning Utbaga oʻxshashligini koʻrganlari uchun. Bas, u (oʻsha bola) — toki Alloh taologa yoʻliqquncha (oʻlguncha) — uni (Savdani) koʻrmadi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Утба ибн Абу Ваққос ўз укаси Саъд ибн Абу Ваққосга: «Замъанинг чўрисининг ўғли — мендандир (менинг ўғлимдир); бас, уни ўзингга (эгаллаб) ол», деб васият қилган эди. Фатҳ йили (Макка фатҳида) Саъд уни (ўша болани) олди-да: «Бу — менинг жияним; (акам) бу ҳақда менга васият қилган эди», деди. Шунда Абд ибн Замъа унга қарши туриб: «(Бу) — менинг укам ва отамнинг чўрисининг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган», деди. Иккови Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига (бирга) бордилар. Саъд: «Ё Расулуллоҳ, (бу) — менинг жияним; (акам) бу ҳақда менга васият қилган», деди. Абд ибн Замъа эса: «(Бу) — менинг укам ва отамнинг чўрисининг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У — сеники, эй Абд ибн Замъа», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Бола — тўшак (эгаси)ники, зинокорга эса — тош (маҳрумлик)», дедилар. Сўнг У зот Савда бинт Замъага: «Ундан (ўзингни) тўс (парда тут)», дедилар — унинг Утбага ўхшашлигини кўрганлари учун. Бас, у (ўша бола) — токи Аллоҳ таолога йўлиққунча (ўлгунча) — уни (Савдани) кўрмади.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِهَا لَيْلًا قَالَتْ: فَغِرْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ فَرَأَى مَا أَصْنَعُ فَقَالَ: «مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ أَغِرْتِ؟» فَقُلْتُ: وَمَا لِي؟ لَا يَغَارُ مِثْلِي عَلَى مِثْلِكَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَقَدْ جَاءَكِ شَيْطَانُكِ» قَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْعِي شَيْطَانٌ؟ قَالَ: «نَعَمْ» قُلْتُ: وَمَعَكَ يَا رَسُولَ الله؟ قَالَ: «نعم وَلَكِن أعانني علَيهِ حَتَّى أسلَمَ» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi uning huzuridan chiqib ketdilar. (Oisha) dedi: «Men u zotdan rashk qildim. Soʻng (u zot) kelib, mening nima qilayotganimni koʻrdilar va: ‹Senga nima boʻldi, ey Oisha, rashk qildingmi?› dedilar. Men: ‹Men kabi (ayol) Siz kabi (er) haqida nega rashk qilmas ekan?› dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Senga shaytoning keldimi?› dedilar. Men: ‹Yo Rasululloh, men bilan birga shayton bormi?› dedim. (U zot): ‹Ha›, dedilar. Men: ‹Har bir inson bilan birga (shaytonmi)?› dedim. (U zot): ‹Ha›, dedilar. Men: ‹Siz bilan ham birga (shaytonmi), yo Rasululloh?› dedim. (U zot): ‹Ha, lekin Robbim menga uning ustidan yordam berdi, hatto u (taslim boʻlib) musulmon boʻldi›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси унинг ҳузуридан чиқиб кетдилар. (Оиша) деди: «Мен у зотдан рашк қилдим. Сўнг (у зот) келиб, менинг нима қилаётганимни кўрдилар ва: ‹Сенга нима бўлди, эй Оиша, рашк қилдингми?› дедилар. Мен: ‹Мен каби (аёл) Сиз каби (эр) ҳақида нега рашк қилмас экан?› дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сенга шайтонинг келдими?› дедилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, мен билан бирга шайтон борми?› дедим. (У зот): ‹Ҳа›, дедилар. Мен: ‹Ҳар бир инсон билан бирга (шайтонми)?› дедим. (У зот): ‹Ҳа›, дедилар. Мен: ‹Сиз билан ҳам бирга (шайтонми), ё Расулуллоҳ?› дедим. (У зот): ‹Ҳа, лекин Роббим менга унинг устидан ёрдам берди, ҳатто у (таслим бўлиб) мусулмон бўлди›, дедилар».
وَعَن عائشةَ قَالَتْ: إِنَّ فَاطِمَةَ كَانَتْ فِي مَكَانٍ وَحِشٍ فَخِيفَ عَلَى نَاحِيَتِهَا فَلِذَلِكَ رَخَّصَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم تَعْنِي النُّقْلَةِ وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَتْ: مَا لِفَاطِمَةَ؟ أَلَا تَتَّقِي اللَّهَ؟ تَعْنِي فِي قَوْلِهَا: لَا سُكْنَى وَلَا نَفَقَة. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Urva (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Oisha (roziyallohu anho) buni — yaʼni Fotima binti Qaysning hadisini — qattiq aybladi va: «Albatta, Fotima xilvat (kimsasiz) bir joyda edi, uning atrofidan xavfsirashdi, shuning uchun Rasululloh ﷺ unga (uydan chiqishga) ruxsat berdilar», dedi.Урва (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади: У айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) буни — яъни Фотима бинти Қайснинг ҳадисини — қаттиқ айблади ва: «Албатта, Фотима хилват (кимсасиз) бир жойда эди, унинг атрофидан хавфсирашди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺ унга (уйдан чиқишга) рухсат бердилар», деди.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: إِنَّ هندا بنت عتبَة قَالَت: يَا رَسُول الله إِن أَبَا سُفْيَان رجل شحيح وَلَيْسَ يعطيني مَا يَكْفِينِي وَوَلَدي إِلَّا مَا أخذت مِنْهُ وَهُوَ يعلم فَقَالَ: «خذي مَا يَكْفِيك وولدك بِالْمَعْرُوفِ»
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Hind bint Utba: «Ey Allohning Rasuli, albatta Abu Sufyon — xasis kishi; u menga — oʻ zim va bolamga yetadigan (narsa)ni — bermaydi; magar undan men olgan (narsa), holbuki u bilmaydi» dedi. U zot: «Oʻ zing va bolangga yetadigan (narsa)ni maʼruf (oʻ rinli) bilan ol» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Ҳинд бинт Утба: «Эй Аллоҳнинг Расули, албатта Абу Суфён — хасис киши; у менга — ў зим ва боламга етадиган (нарса)ни — бермайди; магар ундан мен олган (нарса), ҳолбуки у билмайди» деди. У зот: «Ў зинг ва болангга етадиган (нарса)ни маъруф (ў ринли) билан ол» дедилар.
عَن عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ: (لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ)
فِي قَوْلِ الرَّجُلِ: لَا وَاللَّهِ وَبَلَى وَاللَّهِ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ لَفْظُ الْمَصَابِيحِ وَقَالَ: رَفَعَهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنهُ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Bu oyat — ‹Alloh sizlarni qasamlaringizdagi behuda (laxv) uchun (javobga) tutmaydi› (Baqara surasi, 225) — kishininng ‹yoʻq, Allohga qasam› va ‹ha, Allohga qasam› (deb oʻylamasdan aytadigan) soʻzi haqida nozil boʻ ldi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Бу оят — ‹Аллоҳ сизларни қасамларингиздаги беҳуда (лахв) учун (жавобга) тутмайди› (Бақара сураси, 225) — кишининнг ‹йўқ, Аллоҳга қасам› ва ‹ҳа, Аллоҳга қасам› (деб ўйламасдан айтадиган) сўзи ҳақида нозил бў лди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللَّهَ فَلْيُطِعْهُ وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَهُ فَلَا يَعْصِهِ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Kim Allohga itoat qilishni nazr qilsa, Unga itoat qilsin; kim Unga osiy boʻlishni (gunoh qilishni) nazr qilsa, Unga osiy boʻlmasin», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Ким Аллоҳга итоат қилишни назр қилса, Унга итоат қилсин; ким Унга осий бўлишни (гуноҳ қилишни) назр қилса, Унга осий бўлмасин», дедилар.
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةٍ وَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Maʼsiyat (gunoh)da nazr yoʻq, uning kafforati esa qasamning kafforatidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маъсият (гуноҳ)да назр йўқ, унинг каффорати эса қасамнинг каффоратидир», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ زِنا بعدَ إِحْصانٍ فإِنَّهُ يُرجَمُ ورجلٌ خرَجَ مُحارِباً للَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّهُ يُقْتَلُ أَوْ يُصْلَبُ أَوْ يُنْفَى مِنَ الْأَرْضِ أَوْ يَقْتُلُ نَفْسًا فَيُقْتَلُ بِهَا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli ekanligiga guvohlik beradigan musulmon kishining qoni faqat uch narsadan biri bilangina halol boʻladi: uylangandan keyin zino qilgan kishi — u toshboʻron qilinadi; Alloh va Uning Rasuliga qarshi urush qilib chiqqan kishi — u oʻldiriladi yoki dorga osiladi yoxud yerdan badarga qilinadi; yoki bir jonni oʻldirgan kishi — uning evaziga oʻzi oʻldiriladi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканлигига гувоҳлик берадиган мусулмон кишининг қони фақат уч нарсадан бири билангина ҳалол бўлади: уйлангандан кейин зино қилган киши — у тошбўрон қилинади; Аллоҳ ва Унинг Расулига қарши уруш қилиб чиққан киши — у ўлдирилади ёки дорга осилади ёхуд ердан бадарга қилинади; ёки бир жонни ўлдирган киши — унинг эвазига ўзи ўлдирилади».
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أقيلوا ذَوي الهيآت عثراتهم إِلَّا الْحُدُود» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Yaxshi obroʻ egalarining xatolarini kechiringlar, faqat had (jazolar) bundan mustasno», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Яхши обрў эгаларининг хатоларини кечиринглар, фақат ҳад (жазолар) бундан мустасно», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: لَمَّا نَزَلَ عُذْرِي قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ ذَلِكَ فَلَمَّا نَزَلَ مِنَ الْمِنْبَرِ أَمَرَ بِالرَّجُلَيْنِ وَالْمَرْأَةِ فَضُرِبُوا حَدَّهُمْ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Qutayba ibn Said as-Saqafiy va Molik ibn Abdulvohid al-Mismaʼiy bizga rivoyat qildilar — bu (lafz) uning (Molikning) hadisidir — Ibn Abu Adiy ularga Muhammad ibn Ishoqdan, u Abdulloh ibn Abu Bakrdan, u Amradan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qildi. U dedi: Mening pokligimni (tasdiqlovchi oyat) nozil boʻlgach, Paygʻambar ﷺ minbarga chiqdilar va u haqda zikr qildilar hamda (Qurʼonni) tilovat qildilar. Minbardan tushganlaridan soʻng ikki erkak va bir ayol haqida (had urishni) buyurdilar va ularga hadlari urildi.Қутайба ибн Саид ас-Сақафий ва Молик ибн Абдулвоҳид ал-Мисмаъий бизга ривоят қилдилар — бу (лафз) унинг (Моликнинг) ҳадисидир — Ибн Абу Адий уларга Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Абдуллоҳ ибн Абу Бакрдан, у Амрадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилди. У деди: Менинг поклигимни (тасдиқловчи оят) нозил бўлгач, Пайғамбар ﷺ минбарга чиқдилар ва у ҳақда зикр қилдилар ҳамда (Қуръонни) тиловат қилдилар. Минбардан тушганларидан сўнг икки эркак ва бир аёл ҳақида (ҳад уришни) буюрдилар ва уларга ҳадлари урилди.
عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تُقطعُ يدُ السَّارِقِ إِلاَّ بربُعِ دِينَار فَصَاعِدا»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻgʻrining qoʻli faqat chorak dinor va undan yuqorisi (oʻgʻirlangani) uchungina kesiladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўғрининг қўли фақат чорак динор ва ундан юқориси (ўғирлангани) учунгина кесилади», — дедилар.
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَارِقٍ فَقَطَعَهُ فَقَالُوا: مَا كُنَّا نَرَاكَ تَبْلُغُ بِهِ هَذَا قَالَ: «لَوْ كانتْ فاطمةُ لقطعتَها» . رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga ona suti emadigan (emizikli) bir chaqaloq keltirildi; bas, u Uning quchogʻiga (etagiga) bavl qildi. Shunda U Zot suv soʻradilar-da, uni uning ustiga quydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га она сути эмадиган (эмизикли) бир чақалоқ келтирилди; бас, у Унинг қучоғига (этагига) бавл қилди. Шунда У Зот сув сўрадилар-да, уни унинг устига қуйдилар.
عَن عائشةَ رَضِي الله عَنْهَا أَنَّ قُرَيْشًا أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الْمَخْزُومِيَّةِ الَّتِي سَرَقَتْ فَقَالُوا: مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَقَالُوا: وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ؟» ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي روايةٍ لمسلمٍ: قالتْ: كانتِ امرأةٌ مخزوميَّةٌ تَسْتَعِيرُ الْمَتَاعَ وَتَجْحَدُهُ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَطْعِ يَدِهَا فَأَتَى أَهْلُهَا أُسَامَةَ فَكَلَّمُوهُ فَكَلَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَطْعِ يَدِهَا فَأَتَى أَهْلُهَا أُسَامَةَ فَكَلَّمُوهُ فَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا ثمَّ ذكرَ الحديثَ بنحوِ مَا تقدَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Quraysh ahli — oʻgʻrilik qilgan Bani Mahzumlik bir ayol (haqida) tashvishga tushdi. Ular: ‹Uning (kechirilishi) haqida Allohning Rasuli ﷺ ga kim shafoat (vositachilik) qiladi?› — dedi. Baʼzilar: ‹Allohning Rasuli ﷺ ning suyukli (kishisi) Usoma ibn Zayddan boshqa hech kim buni qilishga jurʼat eta olmaydi›, — dedi. Usoma bu haqda Allohning Rasuli ﷺ ga gapirganda, Allohning Rasuli ﷺ (unga): ‹Sen — Allohning belgilangan jazolaridan biriga (yaʼni had jazosiga) tegishli bir ishda — kimgadir shafoat qilmoqchimisan?!› — dedi. Soʻng u zot (oʻrnidan) turib, xutba qilib: ‹Sizlardan oldingi ummatlarni — ular orasidan bir zodagon oʻgʻrilik qilsa, uni kechirib yuborganlari, ammo kambagʻal bir kishi oʻgʻrilik qilsa, unga Allohning qonuniy jazosini qoʻllaganlari — halok qildi. Allohga qasamki, agar Muhammadning qizi Fotima oʻgʻrilik qilsa (ham), men uning qoʻlini kesardim›, — dedi», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурайш аҳли — ўғрилик қилган Бани Маҳзумлик бир аёл (ҳақида) ташвишга тушди. Улар: ‹Унинг (кечирилиши) ҳақида Аллоҳнинг Расули ﷺ га ким шафоат (воситачилик) қилади?› — деди. Баъзилар: ‹Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг суюкли (кишиси) Усома ибн Зайддан бошқа ҳеч ким буни қилишга журъат эта олмайди›, — деди. Усома бу ҳақда Аллоҳнинг Расули ﷺ га гапирганда, Аллоҳнинг Расули ﷺ (унга): ‹Сен — Аллоҳнинг белгиланган жазоларидан бирига (яъни ҳад жазосига) тегишли бир ишда — кимгадир шафоат қилмоқчимисан?!› — деди. Сўнг у зот (ўрнидан) туриб, хутба қилиб: ‹Сизлардан олдинги умматларни — улар орасидан бир зодагон ўғрилик қилса, уни кечириб юборганлари, аммо камбағал бир киши ўғрилик қилса, унга Аллоҳнинг қонуний жазосини қўллаганлари — ҳалок қилди. Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғрилик қилса (ҳам), мен унинг қўлини кесардим›, — деди», — деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْبِتْعِ وَهُوَ نَبِيذُ الْعَسَلِ فَقَالَ: «كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ»
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Rasululloh ﷺdan bitʼ — u asal nabizi (sharbati) (boʻ lib), Yaman ahli uni ichar edi — haqida soʻraldi; Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiladigan ichimlik — haromdir» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺдан битъ — у асал набизи (шарбати) (бў либ), Яман аҳли уни ичар эди — ҳақида сўралди; Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қиладиган ичимлик — ҳаромдир» дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا أسكرَ مِنْهُ الفرْقُ فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nimaning bir farqi mast qilsa, uning bir hovuchi ham harom», dedilar. Ahmad, Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ниманинг бир фарқи маст қилса, унинг бир ҳовучи ҳам ҳаром», дедилар. Аҳмад, Термизий ва Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بهم فارفُقْ بِهِ» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abdurahmon ibn Shumosa uning huzuriga bir narsani soʻragani keldi. U: «Sen qaysi (qavm)dansan?» dedi. (Abdurahmon): «Misr ahlidan bir kishiman», dedi. U: «Sizning bu gʻazotingizda sizlarga amiringiz qanday boʻldi?» dedi. (Abdurahmon): «Undan hech bir aybni topmadik; bizdan birovning tuyasi oʻlib qolsa, unga tuya berar, quli (oʻlsa) unga qul berar edi, kim nafaqaga muhtoj boʻlsa, unga nafaqa berar edi», dedi. Shunda u: «Ogoh boʻlginki, akam Muhammad ibn Abu Bakrga qilgan ishi meni Rasululloh ﷺ dan eshitgan narsamni senga aytishimdan toʻsmaydi; u zot mana shu uyimda: ‹Ey Alloh! Kim mening ummatim ishidan biror narsaga valiy (boshliq) boʻlib, ularga mashaqqat yetkazsa, Sen ham unga mashaqqat yetkazgin; kim mening ummatim ishidan biror narsaga valiy boʻlib, ularga muloyim boʻlsa, Sen ham unga muloyim boʻlgin›, deganlarini eshitganman», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абдураҳмон ибн Шумоса унинг ҳузурига бир нарсани сўрагани келди. У: «Сен қайси (қавм)дансан?» деди. (Абдураҳмон): «Миср аҳлидан бир кишиман», деди. У: «Сизнинг бу ғазотингизда сизларга амирингиз қандай бўлди?» деди. (Абдураҳмон): «Ундан ҳеч бир айбни топмадик; биздан бировнинг туяси ўлиб қолса, унга туя берар, қули (ўлса) унга қул берар эди, ким нафақага муҳтож бўлса, унга нафақа берар эди», деди. Шунда у: «Огоҳ бўлгинки, акам Муҳаммад ибн Абу Бакрга қилган иши мени Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган нарсамни сенга айтишимдан тўсмайди; у зот мана шу уйимда: ‹Эй Аллоҳ! Ким менинг умматим ишидан бирор нарсага валий (бошлиқ) бўлиб, уларга машаққат етказса, Сен ҳам унга машаққат етказгин; ким менинг умматим ишидан бирор нарсага валий бўлиб, уларга мулойим бўлса, Сен ҳам унга мулойим бўлгин›, деганларини эшитганман», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِالْأَمِيرِ خَيْرًا جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ صِدْقٍ إِنْ نَسِيَ ذَكَّرَهُ وَإِنْ ذَكَرَ أَعَانَهُ. وَإِذَا أَرَادَ بِهِ غَيْرَ ذَلِكَ جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ سُوءٍ إِنْ نَسِيَ لَمْ يُذَكِّرْهُ وَإِنْ ذَكَرَ لَمْ يُعِنْهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho) aytadilar: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir amirga yaxshilikni iroda qilsa, unga sodiq vazir ato etadi: agar (amir) unutsa, (vazir) unga eslatadi; agar eslasa, unga yordam beradi. Alloh unga bundan boshqasini iroda qilsa, unga yomon vazir ato etadi: agar (amir) unutsa, unga eslatmaydi; agar eslasa, unga yordam bermaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир амирга яхшиликни ирода қилса, унга содиқ вазир ато этади: агар (амир) унутса, (вазир) унга эслатади; агар эсласа, унга ёрдам беради. Аллоҳ унга бундан бошқасини ирода қилса, унга ёмон вазир ато этади: агар (амир) унутса, унга эслатмайди; агар эсласа, унга ёрдам бермайди», дедилар.