Sa'id ibn Zayd al-Adaviy

عَن سعيد بْنِ زَيْدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنَ الْأَرْضِ ظُلْمًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سبع أَرضين»

Said ibn Zayd ibn Amr ibn Nufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Arvo uni — u (Saidni) oʻzining bir haqqidan mahrum qildi, deb daʼvo qilib — Marvon huzurida sudga berdi. Shunda Said: «Men uni qanday qilib oʻz haqqidan mahrum qilaman? Men guvohlik beramanki, Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitganman: ‹Kim bir qarich yerni nohaq egallasa, uning boʻyni Qiyomat kuni yetti yer (qatlami)gacha (oʻsha yer bilan) oʻraladi›», — dedi.Саид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Арво уни — у (Саидни) ўзининг бир ҳаққидан маҳрум қилди, деб даъво қилиб — Марвон ҳузурида судга берди. Шунда Саид: «Мен уни қандай қилиб ўз ҳаққидан маҳрум қиламан? Мен гувоҳлик бераманки, Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитганман: ‹Ким бир қарич ерни ноҳақ эгалласа, унинг бўйни Қиёмат куни етти ер (қатлами)гача (ўша ер билан) ўралади›», — деди.

عَن سعيد بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: «من أحيى أَرْضًا مَيْتَةً فَهِيَ لَهُ وَلَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حق» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ مَالِكٌ عَنْ عُرْوَةَ مُرْسَلًا. وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Said ibn Zayd (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim oʻlik (tashlandiq) yerni obod qilsa, u yer oʻshaniki boʻladi va zolim ildiz uchun hech qanday haq yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar buni Hishom ibn Urvadan, u otasidan, Nabiy ﷺdan mursal qilib ham rivoyat qilganlar. Baʼzi ahli ilm shu hadisga amal qilganlar, bu Ahmad va Ishoqning soʻzidir; ular: «Kishi sulton ruxsatisiz ham oʻlik yerni obod qilishi mumkin», dedilar. Baʼzilar esa: «Sulton ruxsatisiz uni obod qila olmaydi», dedilar. Birinchi soʻz esa sahihroqdir. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Jobir, Kasirning bobosi Amr ibn Avf al-Muzaniy va Samuradan ham (rivoyatlar) bor.Саид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким ўлик (ташландиқ) ерни обод қилса, у ер ўшаники бўлади ва золим илдиз учун ҳеч қандай ҳақ йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар буни Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, Набий ﷺдан мурсал қилиб ҳам ривоят қилганлар. Баъзи аҳли илм шу ҳадисга амал қилганлар, бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир; улар: «Киши султон рухсатисиз ҳам ўлик ерни обод қилиши мумкин», дедилар. Баъзилар эса: «Султон рухсатисиз уни обод қила олмайди», дедилар. Биринчи сўз эса саҳиҳроқдир. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Жобир, Касирнинг бобоси Амр ибн Авф ал-Музаний ва Самурадан ҳам (ривоятлар) бор.

وَعَن سعيدِ بنِ زيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ

Said ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim oʻz moli (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir, kim oʻz dini (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir, kim oʻz qoni (jonini himoya qilib) oʻldirilsa, u shahiddir, kim oʻz ahli (oilasi yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir», deyayotganlarini eshitdim. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasandir. Shuningdek, bir necha (roviy) Ibrohim ibn Saʼddan shunga oʻxshash rivoyat qilganlar. Yaʼqub — u Ibrohim ibn Saʼd ibn Ibrohim ibn Abdurrahmon ibn Avf az-Zuhriyning oʻgʻlidir.Саид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким ўз моли (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир, ким ўз дини (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир, ким ўз қони (жонини ҳимоя қилиб) ўлдирилса, у шаҳиддир, ким ўз аҳли (оиласи йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир», деяётганларини эшитдим. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Шунингдек, бир неча (ровий) Иброҳим ибн Саъддан шунга ўхшаш ривоят қилганлар. Яъқуб — у Иброҳим ибн Саъд ибн Иброҳим ибн Абдурраҳмон ибн Авф аз-Зуҳрийнинг ўғлидир.

وَعَن سعيد بنِ زيدٍ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْكَمْأَةُ مِنَ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «مِنَ الْمَنِّ الَّذِي أنزلَ اللَّهُ تَعَالَى على مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺning sahobalaridan baʼzi kishilar: «Kamʼa (qoʻziqorin) — yerning chechagi (suvchechagi)dir», dedilar. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Kamʼa mann (jannat taomi)dandir va uning suvi koʻz uchun shifodir. Ajva (xurmosi) esa jannatdandir va u zahar uchun shifodir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺнинг саҳобаларидан баъзи кишилар: «Камъа (қўзиқорин) — ернинг чечаги (сувчечаги)дир», дедилар. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Камъа манн (жаннат таоми)дандир ва унинг суви кўз учун шифодир. Ажва (хурмоси) эса жаннатдандир ва у заҳар учун шифодир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعَن سعيد بْنِ زَيْدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرِ اسْمَ الله عَلَيْهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه وَرَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ والدارمي عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ عَن أَبِيه وَزَادُوا فِي أَوله: "لا صلاة لمن لا وضوءَ له"

Rabiʼa (ibn Abu Abdurahmon) Paygʻambar ﷺ ning «Allohning nomini eslamagan kishining tahorati (durust) emas» degan hadisini sharhlab aytdi: Bu (hadis)ning maʼnosi shuki — kishi tahorat olsa yoki gʻusl qilsa-yu, namoz uchun tahoratni va janobatdan (poklanish uchun) gʻuslni niyat qilmasa, uning tahorati yoki gʻusli (durust) emas (degani).Рабиъа (ибн Абу Абдураҳмон) Пайғамбар ﷺ нинг «Аллоҳнинг номини эсламаган кишининг таҳорати (дуруст) эмас» деган ҳадисини шарҳлаб айтди: Бу (ҳадис)нинг маъноси шуки — киши таҳорат олса ёки ғусл қилса-ю, намоз учун таҳоратни ва жанобатдан (покланиш учун) ғуслни ният қилмаса, унинг таҳорати ёки ғусли (дуруст) эмас (дегани).