حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ اتَّخَذَ كَلْبًا إِلاَّ كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ صَيْدٍ أَوْ زَرْعٍ انْتَقَصَ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ ‏"‏ ‏.‏

Hasan ibn Ali bizga Abdurrazzoqdan, u Maʼmardan, u Zuhriydan, u Abu Salamadan, u Abu Hurayradan, u esa Nabiy ﷺdan rivoyat qilib aytdiki, u zot: «Kim qoʻy podasi, ovchilik yoki ekinzor itidan boshqa it boqsa, har kuni uning ajridan bir qiyrot kamayib turadi», dedilar.Ҳасан ибн Али бизга Абдурраззоқдан, у Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан, у эса Набий ﷺдан ривоят қилиб айтдики, у зот: «Ким қўй подаси, овчилик ёки экинзор итидан бошқа ит боқса, ҳар куни унинг ажридан бир қийрот камайиб туради», дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْلاَ أَنَّ الْكِلاَبَ أُمَّةٌ مِنَ الأُمَمِ لأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا الأَسْوَدَ الْبَهِيمَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ham (boshqa) ummatlardan bir ummat boʻlmaganida, ularni oʻldirishga buyurar edim. Bas, ularning ichidan qop-qora boʻlganini oʻldiringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар ҳам (бошқа) умматлардан бир уммат бўлмаганида, уларни ўлдиришга буюрар эдим. Бас, уларнинг ичидан қоп-қора бўлганини ўлдиринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَمَرَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَتْلِ الْكِلاَبِ حَتَّى إِنْ كَانَتِ الْمَرْأَةُ تَقْدَمُ مِنَ الْبَادِيَةِ - يَعْنِي بِالْكَلْبِ - فَنَقْتُلُهُ ثُمَّ نَهَانَا عَنْ قَتْلِهَا وَقَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِالأَسْوَدِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar. Hatto bir ayol sahrodan it olib kelsa ham, biz uni oʻldirardik. Soʻngra u zot bizni ularni oʻldirishdan qaytardilar va: «Qora itlarni (oʻldirishni) lozim tutinglar», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар. Ҳатто бир аёл саҳродан ит олиб келса ҳам, биз уни ўлдирардик. Сўнгра у зот бизни уларни ўлдиришдан қайтардилар ва: «Қора итларни (ўлдиришни) лозим тутинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنِّي أُرْسِلُ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ فَتُمْسِكُ عَلَىَّ أَفَآكُلُ قَالَ ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلْنَ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ قَتَلْنَ مَا لَمْ يَشْرَكْهَا كَلْبٌ لَيْسَ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَرْمِي بِالْمِعْرَاضِ فَأُصِيبُ أَفَآكُلُ قَالَ ‏"‏ إِذَا رَمَيْتَ بِالْمِعْرَاضِ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَأَصَابَ فَخَزَقَ فَكُلْ وَإِنْ أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytadi: Men Nabiy ﷺdan soʻrab: «Men oʻrgatilgan itlarni (ov ortidan) qoʻyib yuboraman, ular men uchun (ovni) ushlab beradilar, uni yeysammi?» dedim. U zot: «Oʻrgatilgan itlarni qoʻyib yuborib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver», dedilar. Men: «Ular (ovni) oʻldirib qoʻysalar ham-a?» dedim. U zot: «Ular oʻldirib qoʻysalar ham — toki ularga oʻzlaridan boshqa bir it qoʻshilib ketmagan boʻlsa», dedilar. Men: «Meʼroz (uchsiz oʻq) bilan otaman-da, (ovga) tegizaman, uni yeysammi?» dedim. U zot: «Meʼroz bilan otib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, u tegib teshib oʻtsa, yeyaver. Agar u koʻndalangi bilan tegsa, yema», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Набий ﷺдан сўраб: «Мен ўргатилган итларни (ов ортидан) қўйиб юбораман, улар мен учун (овни) ушлаб берадилар, уни ейсамми?» дедим. У зот: «Ўргатилган итларни қўйиб юбориб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер», дедилар. Мен: «Улар (овни) ўлдириб қўйсалар ҳам-а?» дедим. У зот: «Улар ўлдириб қўйсалар ҳам — токи уларга ўзларидан бошқа бир ит қўшилиб кетмаган бўлса», дедилар. Мен: «Меъроз (учсиз ўқ) билан отаман-да, (овга) тегизаман, уни ейсамми?» дедим. У зот: «Меъроз билан отиб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, у тегиб тешиб ўтса, еявер. Агар у кўндаланги билан тегса, ема», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنَّا نَصِيدُ بِهَذِهِ الْكِلاَبِ فَقَالَ لِي ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كِلاَبَكَ الْمُعَلَّمَةَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ وَإِنْ قَتَلَ إِلاَّ أَنْ يَأْكُلَ الْكَلْبُ فَإِنْ أَكَلَ الْكَلْبُ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ إِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytadi: Men Nabiy ﷺdan soʻrab: «Biz mana shu itlar bilan ov qilamiz», dedim. U zot menga: «Oʻrgatilgan itlaringni qoʻyib yuborib, ularga Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver — garchi (ovni) oʻldirgan boʻlsa ham, faqat it (ovdan) yegan boʻlmasin. Agar it (ovdan) yegan boʻlsa, yema. Chunki men uni faqat oʻzi uchun ushlagan boʻlishidan qoʻrqaman», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Набий ﷺдан сўраб: «Биз мана шу итлар билан ов қиламиз», дедим. У зот менга: «Ўргатилган итларингни қўйиб юбориб, уларга Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер — гарчи (овни) ўлдирган бўлса ҳам, фақат ит (овдан) еган бўлмасин. Агар ит (овдан) еган бўлса, ема. Чунки мен уни фақат ўзи учун ушлаган бўлишидан қўрқаман», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَوَجَدْتَهُ مِنَ الْغَدِ وَلَمْ تَجِدْهُ فِي مَاءٍ وَلاَ فِيهِ أَثَرٌ غَيْرَ سَهْمِكَ فَكُلْ وَإِذَا اخْتَلَطَ بِكِلاَبِكَ كَلْبٌ مِنْ غَيْرِهَا فَلاَ تَأْكُلْ لاَ تَدْرِي لَعَلَّهُ قَتَلَهُ الَّذِي لَيْسَ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Oʻqingni otib, Allohning nomini zikr qilsang-u, soʻng (ovni) ertasi kuni topsang, uni suvda topmasang va unda oʻz oʻqingdan boshqa biron belgi boʻlmasa, yeyaver. Itlaringga ulardan boshqa bir it qoʻshilib ketgan boʻlsa, yema — bilmaysan, ehtimol uni oʻsha (itlaringdan) boʻlmagani oʻldirgandir», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ўқингни отиб, Аллоҳнинг номини зикр қилсанг-у, сўнг (овни) эртаси куни топсанг, уни сувда топмасанг ва унда ўз ўқингдан бошқа бирон белги бўлмаса, еявер. Итларингга улардан бошқа бир ит қўшилиб кетган бўлса, ема — билмайсан, эҳтимол уни ўша (итларингдан) бўлмагани ўлдиргандир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، أَخْبَرَنِي عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا وَقَعَتْ رَمِيَّتُكَ فِي مَاءٍ فَغَرِقَ فَمَاتَ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Otgan oving suvga tushib, gʻarq boʻlib oʻlsa, yema», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Отган овинг сувга тушиб, ғарқ бўлиб ўлса, ема», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا عَلَّمْتَ مِنْ كَلْبٍ أَوْ بَازٍ ثُمَّ أَرْسَلْتَهُ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلَ قَالَ ‏"‏ إِذَا قَتَلَهُ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْبَازُ إِذَا أَكَلَ فَلاَ بَأْسَ بِهِ وَالْكَلْبُ إِذَا أَكَلَ كُرِهَ وَإِنْ شَرِبَ الدَّمَ فَلاَ بَأْسَ بِهِ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Oʻrgatgan iting yoki lochiningni qoʻyib yuborib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver», dedilar. Men: «(Ovni) oʻldirib qoʻysalar ham-a?» dedim. U zot: «Uni oʻldirib, undan biron narsa yemagan boʻlsa, ular uni faqat sen uchun ushlagan boʻladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Lochin (ovdan) yesa, unda zarari yoʻq. It (ovdan) yesa, makruh boʻladi. Agar (it ovning) qonini ichsa, unda zarari yoʻq.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ўргатган итинг ёки лочинингни қўйиб юбориб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер», дедилар. Мен: «(Овни) ўлдириб қўйсалар ҳам-а?» дедим. У зот: «Уни ўлдириб, ундан бирон нарса емаган бўлса, улар уни фақат сен учун ушлаган бўлади», дедилар. Абу Довуд айтди: Лочин (овдан) еса, унда зарари йўқ. Ит (овдан) еса, макруҳ бўлади. Агар (ит овнинг) қонини ичса, унда зарари йўқ.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَيْدِ الْكَلْبِ ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ وَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ وَكُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ يَدَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ it ovi haqida: «Itingni qoʻyib yuborib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, yeyaver — garchi u (ovdan) yegan boʻlsa ham. Qoʻllaring senga qaytargan (ovni) ham yeyaver», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ ит ови ҳақида: «Итингни қўйиб юбориб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, еявер — гарчи у (овдан) еган бўлса ҳам. Қўлларинг сенга қайтарган (овни) ҳам еявер», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُعَاذِ بْنِ خُلَيْفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدُنَا يَرْمِي الصَّيْدَ فَيَقْتَفِي أَثَرَهُ الْيَوْمَيْنِ وَالثَّلاَثَةَ ثُمَّ يَجِدُهُ مَيِّتًا وَفِيهِ سَهْمُهُ أَيَأْكُلُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ إِنْ شَاءَ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ يَأْكُلُ إِنْ شَاءَ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Ey Allohning Rasuli, birortamiz ovni otib, uning izidan ikki-uch kun ergashib boradi-da, soʻng uni oʻlik holda topadi, unda esa oʻzining oʻqi (sanchilgan) boʻladi, uni yeysami?» dedi. U zot: «Ha, agar xohlasa», dedilar. Yoki: «Xohlasa yeyaveradi», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, бирортамиз овни отиб, унинг изидан икки-уч кун эргашиб боради-да, сўнг уни ўлик ҳолда топади, унда эса ўзининг ўқи (санчилган) бўлади, уни ейсами?» деди. У зот: «Ҳа, агар хоҳласа», дедилар. Ёки: «Хоҳласа еяверади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ قَالَ عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا أَصَابَ بِحَدِّهِ فَكُلْ وَإِذَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّهُ وَقِيذٌ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذَا سَمَّيْتَ فَكُلْ وَإِلاَّ فَلاَ تَأْكُلْ وَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ لِنَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ عَلَيْهِ كَلْبًا آخَرَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَأْكُلْ لأَنَّكَ إِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytadi: Men Nabiy ﷺdan meʼroz (uchsiz oʻq) haqida soʻradim. U zot: «Agar uning oʻtkir tomoni bilan tegsa, yeyaver. Agar koʻndalangi bilan tegsa, yema — chunki u urib oʻldirilgan boʻladi», dedilar. Men: «Itimni qoʻyib yuboraman», dedim. U zot: «Agar (Allohning nomini) zikr qilsang, yeyaver, aks holda yema. Agar u (ovdan) yegan boʻlsa, yema — chunki u faqat oʻzi uchun ushlagan boʻladi», dedilar. (Adiy) yana: «Itimni qoʻyib yuboraman-da, soʻng uning yonida boshqa bir itni topaman», dedi. U zot: «Yema — chunki sen faqat oʻz iting ustiga (Allohning nomini) zikr qilgansan», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Набий ﷺдан меъроз (учсиз ўқ) ҳақида сўрадим. У зот: «Агар унинг ўткир томони билан тегса, еявер. Агар кўндаланги билан тегса, ема — чунки у уриб ўлдирилган бўлади», дедилар. Мен: «Итимни қўйиб юбораман», дедим. У зот: «Агар (Аллоҳнинг номини) зикр қилсанг, еявер, акс ҳолда ема. Агар у (овдан) еган бўлса, ема — чунки у фақат ўзи учун ушлаган бўлади», дедилар. (Адий) яна: «Итимни қўйиб юбораман-да, сўнг унинг ёнида бошқа бир итни топаман», деди. У зот: «Ема — чунки сен фақат ўз итинг устига (Аллоҳнинг номини) зикр қилгансан», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، عَائِذُ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ، يَقُولُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصِيدُ بِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ وَبِكَلْبِي الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ قَالَ ‏"‏ مَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ وَكُلْ وَمَا اصَّدْتَ بِكَلْبِكَ الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, men oʻrgatilgan itim bilan ham, oʻrgatilmagan itim bilan ham ov qilaman», dedim. U zot: «Oʻrgatilgan iting bilan ovlagan narsangga Allohning nomini zikr qilib yeyaver. Oʻrgatilmagan iting bilan ovlagan narsangni esa, agar uning boʻgʻzini soʻyishga ulgurib qolsang, yeyaver», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен ўргатилган итим билан ҳам, ўргатилмаган итим билан ҳам ов қиламан», дедим. У зот: «Ўргатилган итинг билан овлаган нарсангга Аллоҳнинг номини зикр қилиб еявер. Ўргатилмаган итинг билан овлаган нарсангни эса, агар унинг бўғзини сўйишга улгуриб қолсанг, еявер», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ سَيْفٍ، حَدَّثَنَا أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيُّ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا ثَعْلَبَةَ كُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ قَوْسُكَ وَكَلْبُكَ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ عَنِ ابْنِ حَرْبٍ ‏"‏ الْمُعَلَّمُ وَيَدُكَ فَكُلْ ذَكِيًّا وَغَيْرَ ذَكِيٍّ ‏"‏ ‏.‏

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Abu Saʼlaba, kamoning va iting senga qaytargan narsani yeyaver», dedilar. Ibn Harb (rivoyatida) shu qoʻshimchani keltirdi: «(Yaʼni) oʻrgatilgan (it) va qoʻling (qaytargan narsani). Bas, boʻgʻizlanganini ham, boʻgʻizlanmaganini ham yeyaver».Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Абу Саълаба, камонинг ва итинг сенга қайтарган нарсани еявер», дедилар. Ибн Ҳарб (ривоятида) шу қўшимчани келтирди: «(Яъни) ўргатилган (ит) ва қўлинг (қайтарган нарсани). Бас, бўғизланганини ҳам, бўғизланмаганини ҳам еявер».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ الضَّرِيرِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، يُقَالُ لَهُ أَبُو ثَعْلَبَةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي كِلاَبًا مُكَلَّبَةً فَأَفْتِنِي فِي صَيْدِهَا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ كَانَ لَكَ كِلاَبٌ مُكَلَّبَةٌ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَكِيًّا أَوْ غَيْرَ ذَكِيٍّ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفْتِنِي فِي قَوْسِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ قَوْسُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَكِيًّا أَوْ غَيْرَ ذَكِيٍّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَإِنْ تَغَيَّبَ عَنِّي قَالَ ‏"‏ وَإِنْ تَغَيَّبَ عَنْكَ مَا لَمْ يَصِلَّ أَوْ تَجِدَ فِيهِ أَثَرًا غَيْرَ سَهْمِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَفْتِنِي فِي آنِيَةِ الْمَجُوسِ إِنِ اضْطُرِرْنَا إِلَيْهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اغْسِلْهَا وَكُلْ فِيهَا ‏"‏ ‏.‏

Amr ibn Shuayb otasidan, u esa bobosi (Abdulloh ibn Amr ibn al-Os) (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, Abu Saʼlaba deb ataluvchi bir aʼrobiy: «Ey Allohning Rasuli, menda ovga oʻrgatilgan itlar bor, ularning ovi haqida menga fatvo bering», dedi. Nabiy ﷺ: «Agar senda ovga oʻrgatilgan itlar boʻlsa, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver», dedilar. (U): «Boʻgʻizlangan boʻlsin yoki boʻgʻizlanmagan boʻlsin-a?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. (U): «Agar (it) undan yegan boʻlsa-chi?» dedi. U zot: «Undan yegan boʻlsa ham (yeyaver)», dedilar. Soʻng (u): «Ey Allohning Rasuli, kamonim haqida menga fatvo bering», dedi. U zot: «Kamoning senga qaytargan narsani yeyaver», dedilar. (U): «Boʻgʻizlangan boʻlsin yoki boʻgʻizlanmagan boʻlsin-a?» dedi. (U zot: «Ha», dedilar.) (U): «Agar u mendan gʻoyib boʻlsa-chi?» dedi. U zot: «U sendan gʻoyib boʻlsa ham — toki u sasib qolmagan boʻlsa yoki sen unda oʻz oʻqingdan boshqa biron belgi topmagan boʻlsang», dedilar. (U): «Majusiylarning idishlari haqida menga fatvo bering, agar ularga muhtoj boʻlib qolsak», dedi. U zot: «Ularni yuvib, ularda (taom) yeyaver», dedilar.Амр ибн Шуайб отасидан, у эса бобоси (Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос) (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, Абу Саълаба деб аталувчи бир аъробий: «Эй Аллоҳнинг Расули, менда овга ўргатилган итлар бор, уларнинг ови ҳақида менга фатво беринг», деди. Набий ﷺ: «Агар сенда овга ўргатилган итлар бўлса, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер», дедилар. (У): «Бўғизланган бўлсин ёки бўғизланмаган бўлсин-а?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. (У): «Агар (ит) ундан еган бўлса-чи?» деди. У зот: «Ундан еган бўлса ҳам (еявер)», дедилар. Сўнг (у): «Эй Аллоҳнинг Расули, камоним ҳақида менга фатво беринг», деди. У зот: «Камонинг сенга қайтарган нарсани еявер», дедилар. (У): «Бўғизланган бўлсин ёки бўғизланмаган бўлсин-а?» деди. (У зот: «Ҳа», дедилар.) (У): «Агар у мендан ғойиб бўлса-чи?» деди. У зот: «У сендан ғойиб бўлса ҳам — токи у сасиб қолмаган бўлса ёки сен унда ўз ўқингдан бошқа бирон белги топмаган бўлсанг», дедилар. (У): «Мажусийларнинг идишлари ҳақида менга фатво беринг, агар уларга муҳтож бўлиб қолсак», деди. У зот: «Уларни ювиб, уларда (таом) еявер», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي وَاقِدٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا قُطِعَ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ فَهِيَ مَيْتَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Voqid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Hayvon tirik turganida (tanasidan) kesib olingan narsa oʻlimtikdir», dedilar.Абу Воқид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳайвон тирик турганида (танасидан) кесиб олинган нарса ўлимтикдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي أَبُو مُوسَى، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - وَقَالَ مَرَّةً سُفْيَانُ وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - وَقَالَ ‏"‏ مَنْ سَكَنَ الْبَادِيَةَ جَفَا وَمَنِ اتَّبَعَ الصَّيْدَ غَفَلَ وَمَنْ أَتَى السُّلْطَانَ افْتُتِنَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ — Sufyon bir marta: «Buni Nabiy ﷺdan boʻlmasa, (boshqacha) bilmayman», degan edi — U zot ﷺ: «Kim sahroda yashasa, qoʻpol boʻlib qoladi; kim ovning ortidan ergashsa, gʻofil boʻlib qoladi; kim sultonning oldiga (tez-tez) borsa, fitnaga uchraydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ — Суфён бир марта: «Буни Набий ﷺдан бўлмаса, (бошқача) билмайман», деган эди — У зот ﷺ: «Ким саҳрода яшаса, қўпол бўлиб қолади; ким овнинг ортидан эргашса, ғофил бўлиб қолади; ким султоннинг олдига (тез-тез) борса, фитнага учрайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْحَكَمِ النَّخَعِيُّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ شَيْخٍ، مِنَ الأَنْصَارِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى مُسَدَّدٍ قَالَ ‏"‏ وَمَنْ لَزِمَ السُّلْطَانَ افْتُتِنَ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ ‏"‏ وَمَا ازْدَادَ عَبْدٌ مِنَ السُّلْطَانِ دُنُوًّا إِلاَّ ازْدَادَ مِنَ اللَّهِ بُعْدًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan Musaddadning (rivoyati) maʼnosida (rivoyat qilinadi). U zot ﷺ: «Kim sultonga yopishib olsa, fitnaga uchraydi», dedilar. Va (rivoyatga) shuni qoʻshdi: «Banda sultonga qanchalik yaqinlashsa, Allohdan shunchalik uzoqlashadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан Мусаддаднинг (ривояти) маъносида (ривоят қилинади). У зот ﷺ: «Ким султонга ёпишиб олса, фитнага учрайди», дедилар. Ва (ривоятга) шуни қўшди: «Банда султонга қанчалик яқинлашса, Аллоҳдан шунчалик узоқлашади».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا رَمَيْتَ الصَّيْدَ فَأَدْرَكْتَهُ بَعْدَ ثَلاَثِ لَيَالٍ وَسَهْمُكَ فِيهِ فَكُلْهُ مَا لَمْ يُنْتِنْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ovni otib, uch kechadan keyin oʻqing unga (sanchilgan) holida unga yetib borsang, sasib qolmagan boʻlsa, uni yegin», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Овни отиб, уч кечадан кейин ўқинг унга (санчилган) ҳолида унга етиб борсанг, сасиб қолмаган бўлса, уни егин», дедилар.