حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خُثَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ ذَكْوَانُ حَاجِبُ عَائِشَةَأَنَّهُ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَى عَائِشَةَ فَجِئْتُ وَعِنْدَ رَأْسِهَا ابْنُ أَخِيهَا عَبْدُ اللَّهِ بِنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ هَذَا ابْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ فَأَكَبَّ عَلَيْهَا ابْنُ أَخِيهَا عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ وَهِيَ تَمُوتُ فَقَالَتْ دَعْنِي مِنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أُمَّتَاهُ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ مِنْ صَالِحِي بَنِيكِ لِيُسَلِّمْ عَلَيْكِ وَيُوَدِّعْكِ فَقَالَتْ ائْذَنْ لَهُ إِنْ شِئْتَ قَالَ فَأَدْخَلْتُهُ فَلَمَّا جَلَسَ قَالَ أَبْشِرِي فَقَالَتْ أَيْضًا فَقَالَ مَا بَيْنَكِ وَبَيْنَ أَنْ تَلْقَيْ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْأَحِبَّةَ إِلَّا أَنْ تَخْرُجَ الرُّوحُ مِنْ الْجَسَدِ كُنْتِ أَحَبَّ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ إِلَّا طَيِّبًا وَسَقَطَتْ قِلَادَتُكِ لَيْلَةَ الْأَبْوَاءِ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يُصْبِحَ فِي الْمَنْزِلِ وَأَصْبَحَ النَّاسُ لَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَكَانَ ذَلِكَ فِي سَبَبِكِ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِهَذِهِ الْأُمَّةِ مِنْ الرُّخْصَةِ وَأَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَوَاتٍ جَاءَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ فَأَصْبَحَ لَيْسَ
Oishaning eshik ogʻasi Zakvon soʻzlab berdiki, Abdulloh ibn Abbos Oishaning huzuriga kirishga izn soʻrab keldi. Men keldim, uning bosh tomonida jiyani Abdulloh ibn Abdurrahmon bor edi. Men: «Mana Ibn Abbos izn soʻrayapti», dedim. Jiyani Abdulloh unga engashib: «Mana Abdulloh ibn Abbos izn soʻrayapti», dedi — u esa jon berayotgan edi. U: «Meni Ibn Abbosdan qoʻy», dedi. (Jiyani): «Ey onajon, Ibn Abbos sening solih oʻgʻillaringdandir; senga salom bersin va sen bilan vidolashsin», dedi. U: «Xohlasang, izn ber», dedi. (Zakvon) aytdi: Men uni kiritdim. U oʻtirgach: «Xushxabar boʻlsin», dedi. U yana (shuni) aytdi. Soʻng: «Sen bilan Muhammad ﷺni va suyuklilarni uchratishing orasida faqat jonning tandan chiqishigina qoldi. Sen Rasululloh ﷺga u zotning ayollari ichida eng suyuklisi eding; Rasululloh ﷺ esa faqat pok (narsa)nigina sevar edilar. Abvo kechasi sening marjoning tushib qolgan edi; Rasululloh ﷺ (uni izlab) tong ottirdilar, hattoki manzilda tong ottirdilar; odamlar esa suvsiz tongni qarshiladilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Pok tuproq bilan tayammum qilinglar} (oyatini) nozil qildi. Bu — sening sababingdan (boʻldi) va Alloh azza va jalla bu ummatga (shu) yengillikni nozil qildi. Alloh sening pokligingni yetti osmon ustidan nozil qildi; uni Ruhul-Amin keltirdi. Bas, tong otdiki...» dedi.Оишанинг эшик оғаси Заквон сўзлаб бердики, Абдуллоҳ ибн Аббос Оишанинг ҳузурига киришга изн сўраб келди. Мен келдим, унинг бош томонида жияни Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон бор эди. Мен: «Мана Ибн Аббос изн сўраяпти», дедим. Жияни Абдуллоҳ унга энгашиб: «Мана Абдуллоҳ ибн Аббос изн сўраяпти», деди — у эса жон бераётган эди. У: «Мени Ибн Аббосдан қўй», деди. (Жияни): «Эй онажон, Ибн Аббос сенинг солиҳ ўғилларингдандир; сенга салом берсин ва сен билан видолашсин», деди. У: «Хоҳласанг, изн бер», деди. (Заквон) айтди: Мен уни киритдим. У ўтиргач: «Хушхабар бўлсин», деди. У яна (шуни) айтди. Сўнг: «Сен билан Муҳаммад ﷺни ва суюклиларни учратишинг орасида фақат жоннинг тандан чиқишигина қолди. Сен Расулуллоҳ ﷺга у зотнинг аёллари ичида энг суюклиси эдинг; Расулуллоҳ ﷺ эса фақат пок (нарса)нигина севар эдилар. Абво кечаси сенинг маржонинг тушиб қолган эди; Расулуллоҳ ﷺ (уни излаб) тонг оттирдилар, ҳаттоки манзилда тонг оттирдилар; одамлар эса сувсиз тонгни қаршиладилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Пок тупроқ билан таяммум қилинглар} (оятини) нозил қилди. Бу — сенинг сабабингдан (бўлди) ва Аллоҳ азза ва жалла бу умматга (шу) енгилликни нозил қилди. Аллоҳ сенинг поклигингни етти осмон устидан нозил қилди; уни Руҳул-Амин келтирди. Бас, тонг отдики...» деди.