حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْيَدُ الْمُعْطِيَةُ خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى

Atiyya as-Saʼdiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Beruvchi qoʻl quyi qoʻldan yaxshiroqdir», deganlarini eshitdim.Атийя ас-Саъдий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Берувчи қўл қуйи қўлдан яхшироқдир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ شِبْلٍ وَغَيْرُهُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَشَاطَ السُّلْطَانُ تَسَلَّطَ الشَّيْطَانُ

Atiyya as-Saʼdiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sulton gʻazabga berilsa, shayton hukmron boʻlib oladi», dedilar.Атийя ас-Саъдий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Султон ғазабга берилса, шайтон ҳукмрон бўлиб олади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو وَائِلٍ صَنْعَانِيٌّ مُرَادِيٌّ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ عُرْوَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ إِذْ أُدْخِلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَكَلَّمَهُ بِكَلَامٍ أَغْضَبَهُ قَالَ فَلَمَّا أَنْ غَضِبَ قَامَ ثُمَّ عَادَ إِلَيْنَا وَقَدْ تَوَضَّأَ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَطِيَّةَ وَقَدْ كَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْغَضَبَ مِنْ الشَّيْطَانِ وَإِنَّ الشَّيْطَانَ خُلِقَ مِنْ النَّارِ وَإِنَّمَا تُطْفَأُ النَّارُ بِالْمَاءِ فَإِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ

Abu Voil as-Sanʼoniy al-Murodiy aytdi: Biz Urva ibn Muhammadning huzurida oʻtirgan edik. Shunda uning oldiga bir kishi kiritildi va unga gʻazabini keltiradigan soʻz aytdi. U gʻazablangach, turib ketdi, soʻng taharat olgan holda bizning oldimizga qaytib keldi va: «Menga otam bobom Atiyyadan — uning suhbati boʻlgan — soʻzlab berdi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: ‹Albatta, gʻazab shaytondandir, shayton esa olovdan yaratilgan, olov esa faqat suv bilan oʻchiriladi. Bas, qachon birortangiz gʻazablansa, taharat olsin›, dedilar», dedi.Абу Воил ас-Санъоний ал-Муродий айтди: Биз Урва ибн Муҳаммаднинг ҳузурида ўтирган эдик. Шунда унинг олдига бир киши киритилди ва унга ғазабини келтирадиган сўз айтди. У ғазаблангач, туриб кетди, сўнг таҳарат олган ҳолда бизнинг олдимизга қайтиб келди ва: «Менга отам бобом Атийядан — унинг суҳбати бўлган — сўзлаб берди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: ‹Албатта, ғазаб шайтондандир, шайтон эса оловдан яратилган, олов эса фақат сув билан ўчирилади. Бас, қачон бирортангиз ғазабланса, таҳарат олсин›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ عَن أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي حَارِثَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّهُ كَانَ عَامِلًا عَلَى الْيَمَامَةِ وَأَنَّ مَرْوَانَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَيُّمَا رَجُلٍ سُرِقَ مِنْهُ سَرِقَةٌ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا بِالثَّمَنِ حَيْثُ وَجَدَهَا قَالَ فَكَتَبْتُ إِلَى مَرْوَانَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّهُ إِذَا كَانَ الَّذِي ابْتَاعَهَا مِنْ الَّذِي سَرَقَهَا غَيْرَ مُتَّهَمٍ خُيِّرَ سَيِّدُهَا فَإِنْ شَاءَ أَخَذَ الَّذِي سُرِقَ مِنْهُ بِالثَّمَنِ وَإِنْ شَاءَ اتَّبَعَ سَارِقَهُ قَالَ وَقَضَى بِذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمْحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَأَلْتُ عَطَاءً فَذَكَرَ مِثْلَهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَّهُ يُقَالُ خُذْ مَالَكَ حَيْثُ وَجَدْتَهُ وَلَقَدْ أَخْبَرَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ الْأَنْصَارِيَّ ثُمَّ أَحَدَ بَنِي حَارِثَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ كَانَ عَامِلًا عَلَى الْيَمَامَةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا هَوْذَةُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرِ بْنِ سِمَاكٍ حَدَّثَهُ قَالَ كَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ إِذَا سُرِقَ الرَّجُلُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Usayd ibn Huzayr al-Ansoriy — soʻng Banu Horisadan boʻlgan (kishi) — dan rivoyat qilinadiki, u Yamomada voliy edi va Marvon unga xat yozib, Muoviya oʻziga: «Qaysi bir kishidan biror narsa oʻgʻirlansa, u kishi oʻsha narsani qayerda topsa, bahosini toʻlab olishga eng haqli oʻzidir», deb yozganini bildirdi. U aytdi: Men Marvonga: «Nabiy ﷺ shunday hukm qilganlar: agar uni oʻgʻridan sotib olgan kishi ayblanmaydigan boʻlsa, mol egasi ixtiyorli qilinadi; xohlasa, oʻzidan oʻgʻirlangan molni bahosini toʻlab oladi, xohlasa, oʻgʻrini taʼqib qiladi», deb yozdim. U aytdi: Abu Bakr, Umar va Usmon (roziyallohu anhum) ham shunga hukm qilganlar. Yana Ibn Jurayj aytdi: Men Atodan soʻradim, — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi. U aytdi: Men: «Molingni qayerda topsang, ol», deyilishini eshitganman. Menga Ikrima ibn Xolid xabar berdiki, Usayd ibn Huzayr al-Ansoriy — soʻng Banu Horisadan boʻlgan (kishi) — unga oʻzining Yamomada voliy boʻlganini xabar qildi, — soʻng shu maʼnoni zikr qildi. Yana Ikrima ibn Xolid aytdi: Menga Usayd ibn Huzayr ibn Simok hadis aytdi. U aytdi: Muoviya Marvon ibn Hakamga: «Agar bir kishidan (mol) oʻgʻirlansa...», deb yozdi, — soʻng hadisni zikr qildi.Усайд ибн Ҳузайр ал-Ансорий — сўнг Бану Ҳорисадан бўлган (киши) — дан ривоят қилинадики, у Ямомада волий эди ва Марвон унга хат ёзиб, Муовия ўзига: «Қайси бир кишидан бирор нарса ўғирланса, у киши ўша нарсани қаерда топса, баҳосини тўлаб олишга энг ҳақли ўзидир», деб ёзганини билдирди. У айтди: Мен Марвонга: «Набий ﷺ шундай ҳукм қилганлар: агар уни ўғридан сотиб олган киши айбланмайдиган бўлса, мол эгаси ихтиёрли қилинади; хоҳласа, ўзидан ўғирланган молни баҳосини тўлаб олади, хоҳласа, ўғрини таъқиб қилади», деб ёздим. У айтди: Абу Бакр, Умар ва Усмон (розияллоҳу анҳум) ҳам шунга ҳукм қилганлар. Яна Ибн Журайж айтди: Мен Атодан сўрадим, — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди. У айтди: Мен: «Молингни қаерда топсанг, ол», дейилишини эшитганман. Менга Икрима ибн Холид хабар бердики, Усайд ибн Ҳузайр ал-Ансорий — сўнг Бану Ҳорисадан бўлган (киши) — унга ўзининг Ямомада волий бўлганини хабар қилди, — сўнг шу маънони зикр қилди. Яна Икрима ибн Холид айтди: Менга Усайд ибн Ҳузайр ибн Симок ҳадис айтди. У айтди: Муовия Марвон ибн Ҳакамга: «Агар бир кишидан (мол) ўғирланса...», деб ёзди, — сўнг ҳадисни зикр қилди.