حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمِّهِ قَالَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ قَالَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ يُطَارِدُ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ يُرِيدُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا قَالَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ بُثَيْنَةَ ابْنَةَ الضَّحَّاكِ يُرِيدُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا فَقُلْتُ أَنْتَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي قَلْبِ امْرِئٍ خِطْبَةَ امْرَأَةٍ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَاحَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ عَمِّهِ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ قَالَ رَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ يُطَارِدُ بُثَيْنَةَ ابْنَةَ الضَّحَّاكِ أُخْتَ أَبِي جَبِيرَةَ بْنِ الضَّحَّاكِ وَهِيَ عَلَى إِجَّارٍ لَهُمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Sahl ibn Abu Hasma aytdi: Men Muhammad ibn Maslamani ansorlardan boʻlgan bir ayolni — Ibn Abu Zoida aytdi: Busayna bint az-Zahhokni — koʻrmoqchi boʻlib poylab yurganini koʻrdim. Men: «Sen Rasululloh ﷺning sahobasi boʻla turib, shunday qilasanmi?» dedim. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Alloh azza va jalla bir kishining qalbiga bir ayolga sovchilik solsa, unga qarab olishida ziyon yoʻq›, deganlarini eshitganman», dedi. Yana Sahl ibn Abu Hasmadan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Muhammad ibn Maslamani Abu Jabira ibn az-Zahhokning singlisi Busayna bint az-Zahhokni — u oʻzlarining tomida ekan — poylab yurganini koʻrdim, — soʻng hadisni zikr qildi.Саҳл ибн Абу Ҳасма айтди: Мен Муҳаммад ибн Масламани ансорлардан бўлган бир аёлни — Ибн Абу Зоида айтди: Бусайна бинт аз-Заҳҳокни — кўрмоқчи бўлиб пойлаб юрганини кўрдим. Мен: «Сен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаси бўла туриб, шундай қиласанми?» дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳ азза ва жалла бир кишининг қалбига бир аёлга совчилик солса, унга қараб олишида зиён йўқ›, деганларини эшитганман», деди. Яна Саҳл ибн Абу Ҳасмадан ривоят қилинади. У айтди: Мен Муҳаммад ибн Масламани Абу Жабира ибн аз-Заҳҳокнинг синглиси Бусайна бинт аз-Заҳҳокни — у ўзларининг томида экан — пойлаб юрганини кўрдим, — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍأَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ هَلْ سَمِعَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا شَيْئًا فَقَامَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَقَالَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي لَهَا بِالسُّدُسِ فَقَالَ هَلْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعَكَ أَحَدٌ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي لَهَا بِالسُّدُسِ فَأَعْطَاهَا أَبُو بَكْرٍ السُّدُسَ

Qabisa ibn Zuaybdan rivoyat qilinadi: Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Sizlardan birortangiz u (buvi) haqida Rasululloh ﷺdan biror narsa eshitganmi?» dedi. Shunda Mugʻira ibn Shuʼba turib: «Men Rasululloh ﷺning unga oltidan birni hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi. U: «Buni sen bilan birga eshitgan birortasi bormi?» dedi. Shunda Muhammad ibn Maslama turib: «Men Rasululloh ﷺning unga oltidan birni hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi. Bas, Abu Bakr unga oltidan birni berdi.Қабиса ибн Зуайбдан ривоят қилинади: Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Сизлардан бирортангиз у (буви) ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан бирор нарса эшитганми?» деди. Шунда Муғира ибн Шуъба туриб: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг унга олтидан бирни ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди. У: «Буни сен билан бирга эшитган бирортаси борми?» деди. Шунда Муҳаммад ибн Маслама туриб: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг унга олтидан бирни ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди. Бас, Абу Бакр унга олтидан бирни берди.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ أَبِي الصَّلْتِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُإِنَّ عَلِيًّا بَعَثَ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ فَجِيءَ بِهِ فَقَالَ مَا خَلَّفَكَ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ دَفَعَ إِلَيَّ ابْنُ عَمِّكَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيْفًا فَقَالَ قَاتِلْ بِهِ مَا قُوتِلَ الْعَدُوُّ فَإِذَا رَأَيْتَ النَّاسَ يَقْتُلُ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَاعْمَدْ بِهِ إِلَى صَخْرَةٍ فَاضْرِبْهُ بِهَا ثُمَّ الْزَمْ بَيْتَكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ مَنِيَّةٌ قَاضِيَةٌ أَوْ يَدٌ خَاطِئَةٌ قَالَ خَلُّوا عَنْهُ

Hasan (rahimahulloh) aytdi: Ali Muhammad ibn Maslamaga (odam) yubordi, uni olib kelishdi. U: «Seni bu ishdan nima orqada qoldirdi?» dedi. U: «Amakingning oʻgʻli — yaʼni Nabiy ﷺ — menga bir qilich berib: ‹Dushmanga qarshi urush boʻlar ekan, u bilan jang qil; qachonki odamlar bir-birini oʻldirayotganini koʻrsang, uni bir toshga olib borib, unga ur, soʻng senga hukm qilingan oʻlim yoki xato qilgan bir qoʻl yetguncha uyingdan chiqmay oʻtir›, dedilar», dedi. U: «Uni qoʻyib yuboringlar», dedi.Ҳасан (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Али Муҳаммад ибн Масламага (одам) юборди, уни олиб келишди. У: «Сени бу ишдан нима орқада қолдирди?» деди. У: «Амакингнинг ўғли — яъни Набий ﷺ — менга бир қилич бериб: ‹Душманга қарши уруш бўлар экан, у билан жанг қил; қачонки одамлар бир-бирини ўлдираётганини кўрсанг, уни бир тошга олиб бориб, унга ур, сўнг сенга ҳукм қилинган ўлим ёки хато қилган бир қўл етгунча уйингдан чиқмай ўтир›, дедилар», деди. У: «Уни қўйиб юборинглар», деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ يَعْنِي الرَّازِيَّ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ خَرَشَةَ قَالَ أَبِي وَقَالَ إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ خَرَشَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ و حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ مَالِكٍ مِثْلَهُ فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ خَرَشَةَ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَلَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَحَدٌ إِلَّا مَالِكٌ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ قَالَجَاءَتْ الْجَدَّةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ مَا أَعْلَمُ لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ شَيْئًا وَلَا أَعْلَمُ لَكِ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى أَسْأَلَ النَّاسَ فَسَأَلَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لَهَا السُّدُسَ فَقَالَ مَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ أَوْ مَنْ يَعْلَمُ مَعَكَ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ فَأَنْفَذَهُ لَهَا وَقَالَ إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى هَلْ مَعَكَ غَيْرُكَ

Qabisa ibn Zuayb aytdi: Buvi Abu Bakr (roziyallohu anhu) huzuriga kelib, undan merosini soʻradi. U: «Men sen uchun Allohning Kitobida biror narsa bilmayman, Rasululloh ﷺning sunnatlarida ham sen uchun biror narsa bilmayman, toki odamlardan soʻramagunimcha», dedi. Bas, u soʻradi. Shunda Mugʻira ibn Shuʼba: «Men Rasululloh ﷺning unga oltidan birni berganlarini eshitganman», dedi. U: «Sen bilan birga kim guvohlik beradi?» — yoki: «Sen bilan birga kim biladi?» dedi. Shunda Muhammad ibn Maslama turib, xuddi shunday dedi. Bas, u buni unga (meros qilib) oʻtkazdi. Ishoq ibn Iso esa: «Sen bilan birga oʻzingdan boshqa (guvoh) bormi?» dedi.Қабиса ибн Зуайб айтди: Буви Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) ҳузурига келиб, ундан меросини сўради. У: «Мен сен учун Аллоҳнинг Китобида бирор нарса билмайман, Расулуллоҳ ﷺнинг суннатларида ҳам сен учун бирор нарса билмайман, токи одамлардан сўрамагунимча», деди. Бас, у сўради. Шунда Муғира ибн Шуъба: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг унга олтидан бирни берганларини эшитганман», деди. У: «Сен билан бирга ким гувоҳлик беради?» — ёки: «Сен билан бирга ким билади?» деди. Шунда Муҳаммад ибн Маслама туриб, худди шундай деди. Бас, у буни унга (мерос қилиб) ўтказди. Ишоқ ибн Исо эса: «Сен билан бирга ўзингдан бошқа (гувоҳ) борми?» деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا قَذَفَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي قَلْبِ امْرِئٍ خِطْبَةَ امْرَأَةٍ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا

Muhammad ibn Maslama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Alloh azza va jalla bir kishining qalbiga bir ayolga sovchilik solsa, unga qarab olishida ziyon yoʻq», deganlarini eshitdim.Муҳаммад ибн Маслама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳ азза ва жалла бир кишининг қалбига бир аёлга совчилик солса, унга қараб олишида зиён йўқ», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مُسْلِمٍ أَبُو عُمَرَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ قَالَبَعَثَنَا يَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ دَخَلْتُ عَلَى فُلَانٍ نَسِيَ زِيَادٌ اسْمَهُ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَنَعُوا مَا صَنَعُوا فَمَا تَرَى فَقَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أَدْرَكْتَ شَيْئًا مِنْ هَذِهِ الْفِتَنِ فَاعْمَدْ إِلَى أُحُدٍ فَاكْسِرْ بِهِ حَدَّ سَيْفِكَ ثُمَّ اقْعُدْ فِي بَيْتِكَ قَالَ فَإِنْ دَخَلَ عَلَيْكَ أَحَدٌ إِلَى الْبَيْتِ فَقُمْ إِلَى الْمَخْدَعِ فَإِنْ دَخَلَ عَلَيْكَ الْمَخْدَعَ فَاجْثُ عَلَى رُكْبَتَيْكَ وَقُلْ بُؤْ بِإِثْمِي وَإِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ وَذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ فَقَدْ كَسَرْتُ حَدَّ سَيْفِي وَقَعَدْتُ فِي بَيْتِي

Abul-Ashʼas as-Sanʼoniy aytdi: Yazid ibn Muoviya bizni Ibn Zubayrga joʻnatdi. Madinaga kelganimda, falonchining huzuriga kirdim — Ziyod uning ismini unutdi — va u: «Odamlar qilar ishlarini qildilar, sen nima deysan?» dedi. U: «Menga doʻstim Abul-Qosim ﷺ vasiyat qilib: ‹Agar bu fitnalardan biror narsaga yetishsang, Uhudga borib, u bilan qilichingning damini sindir, soʻng uyingda oʻtir›, dedilar. Va: ‹Agar sening oldingga kimdir uyga kirsa, ichkari xonaga turib chiq; agar ichkari xonaga ham kirsa, ikki tizzangga choʻkib: Mening gunohimni ham, oʻz gunohingni ham koʻtarib, doʻzax egalaridan boʻlgin — va bu zolimlarning jazosidir, degin›, dedilar. Bas, men qilichimning damini sindirdim va uyimda oʻtirdim», dedi.Абул-Ашъас ас-Санъоний айтди: Язид ибн Муовия бизни Ибн Зубайрга жўнатди. Мадинага келганимда, фалончининг ҳузурига кирдим — Зиёд унинг исмини унутди — ва у: «Одамлар қилар ишларини қилдилар, сен нима дейсан?» деди. У: «Менга дўстим Абул-Қосим ﷺ васият қилиб: ‹Агар бу фитналардан бирор нарсага етишсанг, Уҳудга бориб, у билан қиличингнинг дамини синдир, сўнг уйингда ўтир›, дедилар. Ва: ‹Агар сенинг олдингга кимдир уйга кирса, ичкари хонага туриб чиқ; агар ичкари хонага ҳам кирса, икки тиззангга чўкиб: Менинг гуноҳимни ҳам, ўз гуноҳингни ҳам кўтариб, дўзах эгаларидан бўлгин — ва бу золимларнинг жазосидир, дегин›, дедилар. Бас, мен қиличимнинг дамини синдирдим ва уйимда ўтирдим», деди.