حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ قَالَكَانَ نُبَيْشَةُ الْهُذَلِيُّ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يُؤْذِي أَحَدًا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْإِمَامَ خَرَجَ صَلَّى مَا بَدَا لَهُ وَإِنْ وَجَدَ الْإِمَامَ قَدْ خَرَجَ جَلَسَ فَاسْتَمَعَ وَأَنْصَتَ حَتَّى يَقْضِيَ الْإِمَامُ جُمُعَتَهُ وَكَلَامَهُ إِنْ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ فِي جُمُعَتِهِ تِلْكَ ذُنُوبُهُ كُلُّهَا أَنْ تَكُونَ كَفَّارَةً لِلْجُمُعَةِ الَّتِي قَبْلَهَا

Atoʼ al-Xurosoniy aytdi: Nubaysha al-Huzaliy (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qilib aytar edi: Musulmon juma kuni gʻusl qilib, soʻng masjidga yoʻl olsa va hech kimga ozor bermasa, imomni (hali chiqmagan) topsa, oʻziga ravo boʻlgancha namoz oʻqiydi; imom chiqib boʻlganini topsa, oʻtirib quloq soladi va jim turadi — toki imom jumasini va soʻzini tugatgunicha. Agar oʻsha jumasida barcha gunohlari magʻfirat qilinmasa ham, (u) undan oldingi jumaga kafforat boʻladi.Атў ал-Хуросоний айтди: Нубайша ал-Ҳузалий (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилиб айтар эди: Мусулмон жума куни ғусл қилиб, сўнг масжидга йўл олса ва ҳеч кимга озор бермаса, имомни (ҳали чиқмаган) топса, ўзига раво бўлганча намоз ўқийди; имом чиқиб бўлганини топса, ўтириб қулоқ солади ва жим туради — токи имом жумасини ва сўзини тугатгунича. Агар ўша жумасида барча гуноҳлари мағфират қилинмаса ҳам, (у) ундан олдинги жумага каффорат бўлади.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ نُبَيْشَةَ الْهُذَلِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Nubaysha al-Huzaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tashriq kunlari yeyish, ichish va Alloh azza va jallani zikr qilish kunlaridir», — dedilar.Нубайша ал-Ҳузалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ташриқ кунлари ейиш, ичиш ва Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш кунларидир», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ نُبَيْشَةَ الْهُذَلِيِّ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْتِرُ عَتِيرَةً فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ اذْبَحُوا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي أَيِّ شَهْرٍ مَا كَانَ وَبَرُّوا اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَأَطْعِمُوا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نُفَرِّعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَرَعًا فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ فِي كُلِّ سَائِمَةٍ فَرَعٌ تَغْذُوهُ مَاشِيَتُكَ حَتَّى إِذَا اسْتَحْمَلَ ذَبَحْتَهُ فَتَصَدَّقْتَ بِلَحْمِهِ قَالَ خَالِدٌ أُرَاهُ قَالَ عَلَى ابْنِ السَّبِيلِ فَإِنَّ ذَلِكَ هُوَ خَيْرٌ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا كُنَّا نَهَيْنَاكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا لُحُومَهَا فَوْقَ ثَلَاثٍ كَيْ تَسَعَكُمْ فَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالسَّعَةِ فَكُلُوا وَادَّخِرُوا وَاتَّجِرُوا أَلَا وَإِنَّ هَذِهِ الْأَيَّامَ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَىقَالَ خَالِدٌ قُلْتُ لِأَبِي قِلَابَةَ كَمْ السَّائِمَةُ قَالَ مِائَةٌ

Nubaysha al-Huzaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ular: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida atiyra soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedilar. U zot: «Qaysi oy boʻlishidan qatʼi nazar, Alloh azza va jalla uchun soʻyinglar, Alloh tabaraka va taologa yaxshilik qilinglar va (ochlarga) taom beringlar», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida faraʼ soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedilar. U zot: «Har bir yaylovda boqiladigan podada faraʼ boʻladi; chorvangiz uni boqadi, toki u yuk koʻtaradigan yoshga yetsa, uni soʻyib, goʻshtini sadaqa qilasan», dedilar. Xolid aytdi: Menimcha, u: «yoʻlovchiga (sadaqa qilasan); zotan, mana shu yaxshiroqdir», dedi. (Roviy) aytdi: Yana Rasululloh ﷺ: «Biz sizlarni (qurbonlik) goʻshtlarini uch kundan ortiq yeyishdan, sizlarga yetsin deb, qaytargan edik. Endi Alloh kengchilik berdi; bas, yenglar, saqlab qoʻyinglar va savob qidiringlar. Ogoh boʻlinglar, albatta bu kunlar yeyish, ichish va Alloh tabaraka va taolani zikr qilish kunlaridir», dedilar. Xolid aytdi: Men Abu Qilobaga: «Soima (yaylov podasi) qancha boʻladi?» dedim. U: «Yuzta», dedi.Нубайша ал-Ҳузалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида атийра сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» дедилар. У зот: «Қайси ой бўлишидан қатъи назар, Аллоҳ азза ва жалла учун сўйинглар, Аллоҳ табарака ва таолога яхшилик қилинглар ва (очларга) таом беринглар», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида фараъ сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» дедилар. У зот: «Ҳар бир яйловда боқиладиган подада фараъ бўлади; чорвангиз уни боқади, токи у юк кўтарадиган ёшга етса, уни сўйиб, гўштини садақа қиласан», дедилар. Холид айтди: Менимча, у: «йўловчига (садақа қиласан); зотан, мана шу яхшироқдир», деди. (Ровий) айтди: Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сизларни (қурбонлик) гўштларини уч кундан ортиқ ейишдан, сизларга етсин деб, қайтарган эдик. Энди Аллоҳ кенгчилик берди; бас, енглар, сақлаб қўйинглар ва савоб қидиринглар. Огоҳ бўлинглар, албатта бу кунлар ейиш, ичиш ва Аллоҳ табарака ва таолани зикр қилиш кунларидир», дедилар. Холид айтди: Мен Абу Қилобага: «Соима (яйлов подаси) қанча бўлади?» дедим. У: «Юзта», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ رَاشِدٍ الْهُذَلِيُّ قَالَ حَدَّثَتْنِي جَدَّتِي أُمُّ عَاصِمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُ نُبَيْشَةُ الْخَيْرِ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَتْدَخَلَ عَلَيْنَا نُبَيْشَةُ وَنَحْنُ نَأْكُلُ فِي قَصْعَةٍ فَقَالَ لَنَا حَدَّثَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَنْ أَكَلَ فِي قَصْعَةٍ ثُمَّ لَحَسَهَا اسْتَغْفَرَتْ لَهُ الْقَصْعَةُحَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عَبْدِ المُؤْمِنِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ صُدْرَانَ قَالُوا ثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ رَاشِدٍ قَالَ أَحَدُ الْمُحَدِّثِينَ فِيهِ أَبُو الْيَمَانِ النَبَّالُ قَالَ حَدَّثَتْنِي جَدَّتِي أُمُّ عَاصِمٍ عَنْ نُبَيْشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ

Ummu Osim aytdi: Nubaysha huzurimizga kirdi, biz bir tovoqda ovqat yeb oʻtirgan edik. U bizga: Nabiy ﷺ bizga: «Kim bir tovoqda ovqat yeb, soʻng uni yalab (tozalasa), tovoq unga magʻfirat soʻraydi», deb hadis aytdilar, dedi. Yana boshqa sanad bilan Ummu Osim Nubayshadan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Умму Осим айтди: Нубайша ҳузуримизга кирди, биз бир товоқда овқат еб ўтирган эдик. У бизга: Набий ﷺ бизга: «Ким бир товоқда овқат еб, сўнг уни ялаб (тозаласа), товоқ унга мағфират сўрайди», деб ҳадис айтдилар, деди. Яна бошқа санад билан Умму Осим Нубайшадан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا عَنْ جَمِيلٍ عَنْ أَبِي مَلِيحٍ عَنْ نُبَيْشَةَ قَالَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنَّا نَعْتِرُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ اذْبَحُوا لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي أَيِّ شَهْرٍ مَا كَانَ وَبَرُّوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَطْعِمُوا

Nubaysha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga: «Biz johiliyat davrida atiyra soʻyar edik», deyildi. U zot: «Qaysi oy boʻlishidan qatʼi nazar, Alloh tabaraka va taolo uchun soʻyinglar, Alloh azza va jallaga yaxshilik qilinglar va (kambagʻallarni) taomlantiringlar», dedilar.Нубайша (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга: «Биз жоҳилият даврида атийра сўяр эдик», дейилди. У зот: «Қайси ой бўлишидан қатъи назар, Аллоҳ табарака ва таоло учун сўйинглар, Аллоҳ азза ва жаллага яхшилик қилинглар ва (камбағалларни) таомлантиринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي مَلِيحٍ عَنْ نُبَيْشَةَ الْهُذَلِيِّ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ إِنَّا كُنَّا نَعْتِرُ عَتِيرَةً لَنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ قَالَ اذْبَحُوا فِي أَيِّ شَهْرٍ مَا كَانَ وَبَرُّوا اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَأَطْعِمُوا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نُفَرِّعُ فَرَعًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ فِي كُلِّ سَائِمَةٍ فَرَعٌ تَغْذُوهُ مَاشِيَتُكَ فَإِذَا اسْتَحْمَلَ ذَبَحْتَهُ وَتَصَدَّقْتَ بِلَحْمِهِ قَالَ أَحْسَبُهُ قَالَ عَلَى ابْنِ السَّبِيلِ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ

Nubaysha al-Huzaliy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Biz johiliyat davrida oʻzimizcha atiyra soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedim. U zot: «Qaysi oy boʻlishidan qatʼi nazar, soʻyinglar, Alloh tabaraka va taologa yaxshilik qilinglar va (ochlarga) taom beringlar», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida faraʼ soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedim. U zot: «Har bir yaylovda boqiladigan podada faraʼ boʻladi; chorvangiz uni boqadi, u yuk koʻtaradigan yoshga yetgach, uni soʻyib, goʻshtini sadaqa qilasan», dedilar. (Roviy) aytdi: Menimcha, u: «yoʻlovchiga; zotan, mana shu yaxshiroqdir», dedi.Нубайша ал-Ҳузалий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Биз жоҳилият даврида ўзимизча атийра сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» дедим. У зот: «Қайси ой бўлишидан қатъи назар, сўйинглар, Аллоҳ табарака ва таолога яхшилик қилинглар ва (очларга) таом беринглар», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида фараъ сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» дедим. У зот: «Ҳар бир яйловда боқиладиган подада фараъ бўлади; чорвангиз уни боқади, у юк кўтарадиган ёшга етгач, уни сўйиб, гўштини садақа қиласан», дедилар. (Ровий) айтди: Менимча, у: «йўловчига; зотан, мана шу яхшироқдир», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي مَلِيحِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ نُبَيْشَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا كُنَّا نَهَيْنَاكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا لُحُومَهَا فَوْقَ ثَلَاثٍ كَيْ يَسَعَكُمْ فَقَدْ جَاءَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِالسَّعَةِ فَكُلُوا وَادَّخِرُوا وَاتَّجِرُوا أَلَا وَإِنَّ هَذِهِ الْأَيَّامَ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى

Nubaysha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz sizlarni (qurbonlik) goʻshtlarini uch kundan ortiq yeyishdan, sizlarga yetsin deb, qaytargan edik. Endi Alloh tabaraka va taolo kengchilik berdi; bas, yenglar, saqlab qoʻyinglar va savob qidiringlar. Ogoh boʻlinglar, albatta bu kunlar yeyish, ichish va Alloh tabaraka va taolani zikr qilish kunlaridir», dedilar.Нубайша (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сизларни (қурбонлик) гўштларини уч кундан ортиқ ейишдан, сизларга етсин деб, қайтарган эдик. Энди Аллоҳ табарака ва таоло кенгчилик берди; бас, енглар, сақлаб қўйинглар ва савоб қидиринглар. Огоҳ бўлинглар, албатта бу кунлар ейиш, ичиш ва Аллоҳ табарака ва таолани зикр қилиш кунларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ قَالَ خَالِدٌ وَأَحْسَبُنِي قَدْ سَمِعْتُهُ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ نُبَيْشَةَ رَجُلٍ مِنْ هُذَيْلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهُ قَالَ إِنِّي كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ فَوْقَ ثَلَاثٍ كَيْمَا تَسَعَكُمْ فَقَدْ جَاءَ اللَّهُ تَعَالَى بِالْخَيْرِ فَكُلُوا وَادَّخِرُوا وَاتَّجِرُوا وَإِنَّ هَذِهِ الْأَيَّامَ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرٍ لِلَّهِ تَعَالَى فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْتِرُ عَتِيرَةً فِي الْجَاهِلِيَّةِ فِي رَجَبٍ فَمَا تَأْمُرُنَا فَقَالَ اذْبَحُوا لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي أَيِّ شَهْرٍ مَا كَانَ وَبَرُّوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَطْعِمُوا فَقَالَ رَجُلٌ آخَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نُفَرِّعُ فَرَعًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كُلِّ سَائِمَةٍ مِنْ الْغَنَمِ فَرَعٌ تَغْذُوهُ غَنَمُكَ حَتَّى إِذَا اسْتَحْمَلَ ذَبَحْتَهُ فَتَصَدَّقْتَ بِلَحْمِهِ عَلَى ابْنِ السَّبِيلِ فَإِنَّ ذَلِكَ هُوَ خَيْرٌ

Nubaysha (roziyallohu anhu)dan — u Huzayl qabilasidan, Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi edi — rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men sizlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq saqlashdan qaytargan edim, toki hammangizga yetsin deb. Endi Alloh taolo yaxshilik keltirdi. Bas, yenglar, sadaqa qilinglar va saqlab qoʻyinglar. Albatta, bu kunlar yeyish, ichish va Alloh taoloni zikr qilish kunlaridir», dedilar. Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida rajab oyida atiyra soʻyar edik, bizga nima buyurasiz?» dedi. U zot: «Qaysi oy boʻlishidan qatʼi nazar, Alloh tabaraka va taolo uchun soʻyinglar, Aziz va Jalil Allohga yaxshilik qilinglar va (kambagʻallarni) taomlantiringlar», dedilar. Yana bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida faraʼ soʻyar edik, bizga nima buyurasiz?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Boquvchi har bir qoʻy podasida faraʼ bordir; qoʻying uni boqib, u yuk koʻtaradigan yoshga yetgach, uni soʻyasan va goʻshtini yoʻlovchiga sadaqa qilasan; albatta, mana shu yaxshiroqdir», dedilar.Нубайша (розияллоҳу анҳу)дан — у Ҳузайл қабиласидан, Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши эди — ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен сизларни қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ сақлашдан қайтарган эдим, токи ҳаммангизга етсин деб. Энди Аллоҳ таоло яхшилик келтирди. Бас, енглар, садақа қилинглар ва сақлаб қўйинглар. Албатта, бу кунлар ейиш, ичиш ва Аллоҳ таолони зикр қилиш кунларидир», дедилар. Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида ражаб ойида атийра сўяр эдик, бизга нима буюрасиз?» деди. У зот: «Қайси ой бўлишидан қатъи назар, Аллоҳ табарака ва таоло учун сўйинглар, Азиз ва Жалил Аллоҳга яхшилик қилинглар ва (камбағалларни) таомлантиринглар», дедилар. Яна бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида фараъ сўяр эдик, бизга нима буюрасиз?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Боқувчи ҳар бир қўй подасида фараъ бордир; қўйинг уни боқиб, у юк кўтарадиган ёшга етгач, уни сўясан ва гўштини йўловчига садақа қиласан; албатта, мана шу яхшироқдир», дедилар.