حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنِ ابْنِ صَفْوَانَ عَنْ صَفِيَّةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْتَهِي النَّاسُ عَنْ غَزْوِ هَذَا الْبَيْتِ حَتَّى يَغْزُوَهُ جَيْشٌ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَيْدَاءَ مِنْ الْأَرْضِ خُسِفَ بِأَوَّلِهِمْ وَآخِرِهِمْ وَلَمْ يَنْجُ أَوْسَطُهُمْ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ الْمُكْرَهَ مِنْهُمْ قَالَ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمْقَالَ سُفْيَانُ قَالَ سَلَمَةُ فَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مُسْلِمٍ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ

Moʻminlar onasi Safiyya (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar bu Uyga (Kaʼbaga) hujum qilishdan toʻxtamaydilar, oxiri bir qoʻshin unga hujum qiladi; ular yerning Baydo (choʻli)da boʻlganlarida, ularning avvalidan oxirigacha yerga choʻktiriladi va oʻrtadagilari ham qutulmaydi», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, ulardan majbur qilinganlari-chi?» dedim. U zot: «Alloh ularni niyatlariga koʻra qayta tiriltiradi», dedilar.Мўминлар онаси Сафийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар бу Уйга (Каъбага) ҳужум қилишдан тўхтамайдилар, охири бир қўшин унга ҳужум қилади; улар ернинг Байдо (чўли)да бўлганларида, уларнинг аввалидан охиригача ерга чўктирилади ва ўртадагилари ҳам қутулмайди», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, улардан мажбур қилинганлари-чи?» дедим. У зот: «Аллоҳ уларни ниятларига кўра қайта тирилтиради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ يَعْنِي ابْنَ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنِ ابْنِ صَفْوَانَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْتَهِي النَّاسُ عَنْ غَزْوِ هَذَا الْبَيْتِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَيْدَاءَ مِنْ الْأَرْضِ خُسِفَ أَوَّلُهُمْ وَآخِرُهُمْ وَلَمْ يَنْجُ أَوْسَطُهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ يَكُونُ فِيهِمْ الْمُكْرَهُ قَالَ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمْحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْمُرْهِبِيُّ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ صَفِيَّةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْتَهِي النَّاسُ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَسَاقَهُ

Safiyya bint Huyay (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Odamlar bu Uyga (Kaʼbaga) hujum qilishdan toʻxtamaydilar; ular yerning Baydo (choʻli)da boʻlganlarida, ularning avvali ham, oxiri ham yerga choʻktiriladi va oʻrtadagilari ham qutulmaydi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, ular orasida majbur qilingani ham boʻladi-ku?» deyishdi. U zot: «Alloh ularni niyatlariga koʻra qayta tiriltiradi», dedilar.Сафийя бинт Ҳуяй (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Одамлар бу Уйга (Каъбага) ҳужум қилишдан тўхтамайдилар; улар ернинг Байдо (чўли)да бўлганларида, уларнинг аввали ҳам, охири ҳам ерга чўктирилади ва ўртадагилари ҳам қутулмайди», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар орасида мажбур қилингани ҳам бўлади-ку?» дейишди. У зот: «Аллоҳ уларни ниятларига кўра қайта тирилтиради», дедилар.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَعْلَى بْنَ حَكِيمٍ عَنْ صُهَيْرَةَ بِنْتِ جَيْفَرٍ قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ فَسَأَلْتُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَتْ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيذَ الْجَرِّ

Suhayra bint Jayfar aytdi: Men Safiyya bint Huyayning huzuriga kirdim va (sopol) kuza nabizi haqida soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ kuza nabizini harom qildilar», dedi.Суҳайра бинт Жайфар айтди: Мен Сафийя бинт Ҳуяйнинг ҳузурига кирдим ва (сопол) куза набизи ҳақида сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ куза набизини ҳаром қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَعَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعْتَكِفًا فَأَتَيْتُهُ أَزُورُهُ لَيْلًا فَحَدَّثْتُهُ ثُمَّ قُمْتُ فَانْقَلَبْتُ فَقَامَ مَعِي يَقْلِبُنِي وَكَانَ مَسْكَنُهَا فِي دَارِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَمَرَّ رَجُلَانِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا رَأَيَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْرَعَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكُمَا إِنَّهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَيٍّ فَقَالَا سُبْحَانَ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ الْإِنْسَانِ مَجْرَى الدَّمِ وَإِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَقْذِفَ فِي قُلُوبِكُمَا شَرًّا أَوْ قَالَ شَيْئًا

Safiyya bint Huyay (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (masjidda) eʼtikofda edilar. Men kechasi u zotni ziyorat qilgani keldim va u zot bilan suhbatlashdim. Soʻng qaytib ketmoqchi boʻlib oʻrnimdan turdim. U zot ham meni kuzatib qoʻyish uchun men bilan birga turdilar. Uning (Safiyyaning) turar joyi Usoma ibn Zaydning hovlisida edi. Shu payt ansorlardan ikki kishi oʻtib qoldi. Ular Nabiy ﷺ ni koʻrishlari bilan tezlab yurib ketdilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Shoshilmanglar, bu Safiyya bint Huyaydir», dedilar. Ikkovi: «Subhanalloh, yo Rasululloh!» dedilar. U zot: «Albatta, shayton inson tanasida qon kabi oqib yuradi. Men u qalblaringizga bir yomonlik solib qoʻyishidan qoʻrqdim», dedilar. Yoki «bir narsa» dedilar.Сафийя бинт Ҳуяй (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (масжидда) эътикофда эдилар. Мен кечаси у зотни зиёрат қилгани келдим ва у зот билан суҳбатлашдим. Сўнг қайтиб кетмоқчи бўлиб ўрнимдан турдим. У зот ҳам мени кузатиб қўйиш учун мен билан бирга турдилар. Унинг (Сафийянинг) турар жойи Усома ибн Зайднинг ҳовлисида эди. Шу пайт ансорлардан икки киши ўтиб қолди. Улар Набий ﷺ ни кўришлари билан тезлаб юриб кетдилар. Шунда Набий ﷺ: «Шошилманглар, бу Сафийя бинт Ҳуяйдир», дедилар. Иккови: «Субҳаналлоҳ, ё Расулуллоҳ!» дедилар. У зот: «Албатта, шайтон инсон танасида қон каби оқиб юради. Мен у қалбларингизга бир ёмонлик солиб қўйишидан қўрқдим», дедилар. Ёки «бир нарса» дедилар.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَعْلَى بْنَ حَكَمٍ يُحَدِّثُ عَنْ صُهَيْرَةَ بِنْتِ جَيْفَرٍ قَالَتْحَجَجْنَا ثُمَّ أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ فَدَخَلْنَا عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ فَوَافَقْنَا عِنْدَهَا نِسْوَةً فَقَالَتْ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيذَ الْجَرِّ

Suhayra bint Jayfar aytdi: Biz haj qildik, soʻng Madinaga keldik va Safiyya bint Huyayning huzuriga kirdik. Uning huzurida bir necha ayollarni uchratdik. Shunda u: «Rasululloh ﷺ kuza nabizini harom qildilar», dedi.Суҳайра бинт Жайфар айтди: Биз ҳаж қилдик, сўнг Мадинага келдик ва Сафийя бинт Ҳуяйнинг ҳузурига кирдик. Унинг ҳузурида бир неча аёлларни учратдик. Шунда у: «Расулуллоҳ ﷺ куза набизини ҳаром қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْلَى بْنُ حَكِيمٍ عَنْ صُهَيْرَةَ بِنْتِ جَيْفَرٍ سَمِعَهُ مِنْهَا قَالَتْحَجَجْنَا ثُمَّ انْصَرَفْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ فَدَخَلْنَا عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ فَوَافَقْنَا عِنْدَهَا نِسْوَةً مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ فَقُلْنَ لَهَا إِنْ شِئْتُنَّ سَأَلْتُنَّ وَسَمِعْنَا وَإِنْ شِئْتُنَّ سَأَلْنَا وَسَمِعْتُنَّ فَقُلْنَا سَلْنَ فَسَأَلْنَ عَنْ أَشْيَاءَ مِنْ أَمْرِ الْمَرْأَةِ وَزَوْجِهَا وَمِنْ أَمْرِ الْمَحِيضِ ثُمَّ سَأَلْنَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَتْ أَكْثَرْتُمْ عَلَيْنَا يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ فِي نَبِيذِ الْجَرِّ وَمَا عَلَى إِحْدَاكُنَّ أَنْ تَطْبُخَ تَمْرَهَا ثُمَّ تَدْلُكَهُ ثُمَّ تُصَفِّيَهُ فَتَجْعَلَهُ فِي سِقَائِهَا وَتُوكِئَ عَلَيْهِ فَإِذَا طَابَ شَرِبَتْ وَسَقَتْ زَوْجَهَا

Suhayra bint Jayfar aytdi: Biz haj qildik, soʻng Madinaga qaytdik va Safiyya bint Huyayning huzuriga kirdik. Uning huzurida Kufa ahlidan boʻlgan ayollarni uchratdik. Ular bizga: «Xohlasangiz, sizlar soʻranglar, biz eshitamiz; xohlasangiz, biz soʻraymiz, sizlar eshitasizlar», deyishdi. Biz: «Sizlar soʻranglar», dedik. Ular ayol va uning eri ishidan hamda hayz ishidan baʼzi narsalarni soʻrashdi. Soʻng kuza nabizi haqida soʻrashdi. Shunda u: «Ey Iroq ahli, kuza nabizi haqida bizga koʻp (savol) berdingiz. Sizlardan birortangiz xurmosini qaynatib, soʻng uni ezib, soʻng suzib olib, meshiga solib, ogʻzini bogʻlab qoʻysa va u yetilganda oʻzi ichib, eriga ham ichirsa, unga nima ziyon boʻlardi?» dedi.Суҳайра бинт Жайфар айтди: Биз ҳаж қилдик, сўнг Мадинага қайтдик ва Сафийя бинт Ҳуяйнинг ҳузурига кирдик. Унинг ҳузурида Куфа аҳлидан бўлган аёлларни учратдик. Улар бизга: «Хоҳласангиз, сизлар сўранглар, биз эшитамиз; хоҳласангиз, биз сўраймиз, сизлар эшитасизлар», дейишди. Биз: «Сизлар сўранглар», дедик. Улар аёл ва унинг эри ишидан ҳамда ҳайз ишидан баъзи нарсаларни сўрашди. Сўнг куза набизи ҳақида сўрашди. Шунда у: «Эй Ироқ аҳли, куза набизи ҳақида бизга кўп (савол) бердингиз. Сизлардан бирортангиз хурмосини қайнатиб, сўнг уни эзиб, сўнг сузиб олиб, мешига солиб, оғзини боғлаб қўйса ва у етилганда ўзи ичиб, эрига ҳам ичирса, унга нима зиён бўларди?» деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي شُمَيْسَةُ أَوْ سُمَيَّةُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ هُوَ فِي كِتَابِي سُمَيَّةُ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّ بِنِسَائِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ نَزَلَ رَجُلٌ فَسَاقَ بِهِنَّ فَأَسْرَعَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَاكَ سَوْقُكَ بِالْقَوَارِيرِ يَعْنِي النِّسَاءَ فَبَيْنَا هُمْ يَسِيرُونَ بَرَكَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ جَمَلُهَا وَكَانَتْ مِنْ أَحْسَنِهِنَّ ظَهْرًا فَبَكَتْ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُخْبِرَ بِذَلِكَ فَجَعَلَ يَمْسَحُ دُمُوعَهَا بِيَدِهِ وَجَعَلَتْ تَزْدَادُ بُكَاءً وَهُوَ يَنْهَاهَا فَلَمَّا أَكْثَرَتْ زَبَرَهَا وَانْتَهَرَهَا وَأَمَرَ النَّاسَ بِالنُّزُولِ فَنَزَلُوا وَلَمْ يَكُنْ يُرِيدُ أَنْ يَنْزِلَ قَالَتْ فَنَزَلُوا وَكَانَ يَوْمِي فَلَمَّا نَزَلُوا ضُرِبَ خِبَاءُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَخَلَ فِيهِ قَالَتْ فَلَمْ أَدْرِ عَلَامَ أُهْجَمُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَشِيتُ أَنْ يَكُونَ فِي نَفْسِهِ شَيْءٌ مِنِّي فَانْطَلَقْتُ إِلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ لَهَا تَعْلَمِينَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَبِيعُ يَوْمِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ أَبَدًا وَإِنِّي قَدْ وَهَبْتُ يَوْمِي لَكِ عَلَى أَنْ تُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِّي قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَأَخَذَتْ عَائِشَةُ خِمَارًا لَهَا قَدْ ثَرَدَتْهُ بِزَعْفَرَانٍ فَرَشَّتْهُ بِالْمَاءِ لِيُذَكِّيَ رِيحَهُ ثُمَّ لَبِسَتْ ثِيَابَهَا ثُمَّ

Safiyya bint Huyay (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ zavjalari bilan haj qildilar. Yoʻlning bir yerida bir kishi tushib, ularning (tuyalarini) hayday boshladi va shoshirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Shishalarni shundoq haydaysanmi?» — yaʼni ayollarni (nazarda tutdilar) — dedilar. Ular yurib ketayotganlarida, Safiyya bint Huyayning tuyasi choʻkib qoldi — uning ulovi ularning ichida eng yaxshilaridan edi — va u yigʻlab yubordi. Rasululloh ﷺ bundan xabar topganlarida kelib, uning koʻz yoshlarini qoʻllari bilan artdilar, u esa battar yigʻlayverdi, u zot uni qaytarar edilar. U koʻp yigʻlagach, u zot uni koyib, qattiq gapirdilar va odamlarga tushishga buyurdilar, ular tushishdi. Holbuki u zot tushishni istamagan edilar. U (Safiyya) aytdi: Shunday qilib, ular tushishdi, oʻsha kun mening kunim edi. Ular tushganlarida Nabiy ﷺga chodir tikildi va u zot unga kirdilar. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ tomonidan qanday kutib olinishimni bilmasdim va u zotning koʻngillarida menga nisbatan bir narsa boʻlishidan qoʻrqdim. Shunda Oishaning oldiga borib, unga: «Bilasan, men Rasululloh ﷺ bilan boʻladigan kunimni hech qachon biror narsaga sotmas edim. Lekin men Rasululloh ﷺni mendan rozi qilishing sharti bilan kunimni senga hadya qildim», dedim. U: «Ha», dedi. (Roviy) aytdi: Shunda Oisha zaʼfaron bilan boʻyalgan bir roʻmolini olib, hidi kuchliroq boʻlishi uchun unga suv sepdi, soʻng kiyimlarini kiydi, soʻng…Сафийя бинт Ҳуяй (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ завжалари билан ҳаж қилдилар. Йўлнинг бир ерида бир киши тушиб, уларнинг (туяларини) ҳайдай бошлади ва шоширди. Шунда Набий ﷺ: «Шишаларни шундоқ ҳайдайсанми?» — яъни аёлларни (назарда тутдилар) — дедилар. Улар юриб кетаётганларида, Сафийя бинт Ҳуяйнинг туяси чўкиб қолди — унинг улови уларнинг ичида энг яхшиларидан эди — ва у йиғлаб юборди. Расулуллоҳ ﷺ бундан хабар топганларида келиб, унинг кўз ёшларини қўллари билан артдилар, у эса баттар йиғлайверди, у зот уни қайтарар эдилар. У кўп йиғлагач, у зот уни койиб, қаттиқ гапирдилар ва одамларга тушишга буюрдилар, улар тушишди. Ҳолбуки у зот тушишни истамаган эдилар. У (Сафийя) айтди: Шундай қилиб, улар тушишди, ўша кун менинг куним эди. Улар тушганларида Набий ﷺга чодир тикилди ва у зот унга кирдилар. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ томонидан қандай кутиб олинишимни билмасдим ва у зотнинг кўнгилларида менга нисбатан бир нарса бўлишидан қўрқдим. Шунда Оишанинг олдига бориб, унга: «Биласан, мен Расулуллоҳ ﷺ билан бўладиган кунимни ҳеч қачон бирор нарсага сотмас эдим. Лекин мен Расулуллоҳ ﷺни мендан рози қилишинг шарти билан кунимни сенга ҳадя қилдим», дедим. У: «Ҳа», деди. (Ровий) айтди: Шунда Оиша заъфарон билан бўялган бир рўмолини олиб, ҳиди кучлироқ бўлиши учун унга сув сепди, сўнг кийимларини кийди, сўнг…