حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّهِ أَنَّهَاسَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْمَغْرِبِ بِالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا

Lubaba bint al-Horis (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ shom namozida «Val-mursaloti urfa» surasini oʻqiyotganlarini eshitgan.Лубаба бинт ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ шом намозида «Вал-мурсалоти урфа» сурасини ўқиётганларини эшитган.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ أُتِيَ بِرُمَّانٍ فَأَكَلَهُ وَقَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ الْفَضْلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ أَتَتْهُ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, u Arafada roʻzasiz edi: unga anor keltirildi, u yedi va: Menga Ummul-Fazl aytib berdiki, Rasululloh ﷺ Arafada iftor qilgan edilar — u zotga sut keltirdi, u zot ichdilar, dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, у Арафада рўзасиз эди: унга анор келтирилди, у еди ва: Менга Уммул-Фазл айтиб бердики, Расулуллоҳ ﷺ Арафада ифтор қилган эдилар — у зотга сут келтирди, у зот ичдилар, деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ عَبَّاسٍ وَهِيَ فَوْقَ الْفَطِيمِ قَالَتْ فَقَالَ لَئِنْ بَلَغَتْ بُنَيَّةُ الْعَبَّاسِ هَذِهِ وَأَنَا حَيٌّ لَأَتَزَوَّجَنَّهَا

Ummul-Fazl bint al-Horis (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Habiba bint Abbosni koʻrdilar, u endigina koʻkrakdan ajratilgan edi. U (Ummul-Fazl) aytdi: Shunda u zot: «Agar Abbosning bu qizchasi (voyaga) yetsa-yu, men tirik boʻlsam, albatta unga uylanaman», dedilar.Уммул-Фазл бинт ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳабиба бинт Аббосни кўрдилар, у эндигина кўкракдан ажратилган эди. У (Уммул-Фазл) айтди: Шунда у зот: «Агар Аббоснинг бу қизчаси (вояга) етса-ю, мен тирик бўлсам, албатта унга уйланаман», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِ قَالَتْصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِهِ مُتَوَشِّحًا فِي ثَوْبِ الْمَغْرِبِ فَقَرَأَ الْمُرْسَلَاتِ مَا صَلَّى صَلَاةً بَعْدَهَا حَتَّى قُبِضَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ummul-Fazl bint al-Horis (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga oʻz uylarida bir kiyimga oʻralgan holda shom namozini oʻqib berdilar va Mursalot surasini oʻqidilar. Vafot etgunlariga qadar undan keyin boshqa hech qanday namozni (bizga) oʻqib bermadilar.Уммул-Фазл бинт ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга ўз уйларида бир кийимга ўралган ҳолда шом намозини ўқиб бердилар ва Мурсалот сурасини ўқидилар. Вафот этгунларига қадар ундан кейин бошқа ҳеч қандай намозни (бизга) ўқиб бермадилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ أُمِّ بَنِي الْعَبَّاسِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْشَكُّوا فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَرَفَةَ فَقَالَتْ أُمُّ الْفَضْلِ أَنَا أَعْلَمُ لَكُمْ ذَلِكَ فَبَعَثَتْ بِلَبَنٍ فَشَرِبَ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) aytdi: Odamlar Nabiy ﷺning Arafa kuni roʻza tutgan-tutmaganlari haqida shubhaga tushishdi. Shunda Ummul-Fazl: «Men buni sizlar uchun aniqlab beraman», dedi va sut yuborib, u zot uni ichdilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) айтди: Одамлар Набий ﷺнинг Арафа куни рўза тутган-тутмаганлари ҳақида шубҳага тушишди. Шунда Уммул-Фазл: «Мен буни сизлар учун аниқлаб бераман», деди ва сут юбориб, у зот уни ичдилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَتْ لِي امْرَأَةٌ فَتَزَوَّجْتُ عَلَيْهَا امْرَأَةً أُخْرَى فَزَعَمَتْ امْرَأَتِي الْأُولَى أَنَّهَا أَرْضَعَتْ امْرَأَتِي الْحُدْثَى إِمْلَاجَةً أَوْ إِمْلَاجَتَيْنِ وَقَالَ مَرَّةً رَضْعَةً أَوْ رَضْعَتَيْنِ فَقَالَ لَا تُحَرِّمُ الْإِمْلَاجَةُ وَلَا الْإِمْلَاجَتَانِ أَوْ قَالَ الرَّضْعَةُ أَوْ الرَّضْعَتَانِ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ uyimda edilar. U zotning huzurlariga bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, mening bir xotinim bor edi, uning ustiga yana bir ayolga uylandim. Birinchi xotinim yangi xotinimni bir yoki ikki marta emizganini daʼvo qilyapti», dedi. Shunda u zot: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», dedilar — yoki: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham», dedilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ уйимда эдилар. У зотнинг ҳузурларига бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг бир хотиним бор эди, унинг устига яна бир аёлга уйландим. Биринчи хотиним янги хотинимни бир ёки икки марта эмизганини даъво қиляпти», деди. Шунда у зот: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар — ёки: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ وَيُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ هِنْدَ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَهُوَ يَشْتَكِي فَتَمَنَّى الْمَوْتَ فَقَالَ يَا عَبَّاسُ يَا عَمَّ رَسُولِ اللَّهِ لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ إِنْ كُنْتَ مُحْسِنًا تَزْدَادُ إِحْسَانًا إِلَى إِحْسَانِكَ خَيْرٌ لَكَ وَإِنْ كُنْتَ مُسِيئًا فَإِنْ تُؤَخَّرْ تَسْتَعْتِبْ خَيْرٌ لَكَ فَلَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ قَالَ يُونُسُ وَإِنْ كُنْتَ مُسِيئًا فَإِنْ تُؤَخَّرْ تَسْتَعْتِبْ مِنْ إِسَاءَتِكَ خَيْرٌ لَكَ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Abbosning huzuriga kirdilar, u kasal edi va oʻlimni orzu qilardi. Shunda u zot: «Ey Abbos, ey Allohning Rasulining amakisi, oʻlimni orzu qilma! Agar yaxshilik qiluvchi boʻlsang, yaxshiliging ustiga yaxshilik ziyoda qilishing sen uchun yaxshiroq; agar yomonlik qiluvchi boʻlsang, (ajaling) kechiktirilib, (Allohning) roziligini talab qilishing sen uchun yaxshiroq. Bas, oʻlimni orzu qilma», dedilar. Yunus: «Agar yomonlik qiluvchi boʻlsang, kechiktirilib, yomonligingdan (qaytib, Allohning) roziligini talab qilishing sen uchun yaxshiroq», dedi.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Аббоснинг ҳузурига кирдилар, у касал эди ва ўлимни орзу қиларди. Шунда у зот: «Эй Аббос, эй Аллоҳнинг Расулининг амакиси, ўлимни орзу қилма! Агар яхшилик қилувчи бўлсанг, яхшилигинг устига яхшилик зиёда қилишинг сен учун яхшироқ; агар ёмонлик қилувчи бўлсанг, (ажалинг) кечиктирилиб, (Аллоҳнинг) розилигини талаб қилишинг сен учун яхшироқ. Бас, ўлимни орзу қилма», дедилар. Юнус: «Агар ёмонлик қилувчи бўлсанг, кечиктирилиб, ёмонлигингдан (қайтиб, Аллоҳнинг) розилигини талаб қилишинг сен учун яхшироқ», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْرَأَيْتُ كَأَنَّ فِي بَيْتِي عُضْوًا مِنْ أَعْضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَجَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ خَيْرًا تَلِدُ فَاطِمَةُ غُلَامًا فَتَكْفُلِينَهُ بِلَبَنِ ابْنِكِ قُثَمٍ قَالَتْ فَوَلَدَتْ حَسَنًا فَأُعْطِيتُهُ فَأَرْضَعْتُهُ حَتَّى تَحَرَّكَ أَوْ فَطَمْتُهُ ثُمَّ جِئْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْلَسْتُهُ فِي حِجْرِهِ فَبَالَ فَضَرَبْتُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ فَقَالَ ارْفُقِي بِابْنِي رَحِمَكِ اللَّهُ أَوْ أَصْلَحَكِ اللَّهُ أَوْجَعْتِ ابْنِي قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اخْلَعْ إِزَارَكَ وَالْبَسْ ثَوْبًا غَيْرَهُ حَتَّى أَغْسِلَهُ قَالَ إِنَّمَا يُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَيُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men tushimda uyimda Rasululloh ﷺning aʼzolaridan bir aʼzo turgandek koʻrdim va bundan qoʻrqib ketdim. Soʻng Rasululloh ﷺning huzurlariga borib, buni u zotga aytdim. U zot: ‹Yaxshilik (koʻribsan): Fotima bir oʻgʻil tugʻadi, sen esa uni oʻgʻling Qusamning suti bilan emizasan›, dedilar. Fotima Hasanni tugʻdi, u menga berildi, men uni emizdim — toki u yura boshladi, yoki: uni sutdan ajratdim. Soʻng uni Rasululloh ﷺning huzurlariga olib keldim va u zotning bagʻirlariga oʻtqazdim, u siyib yubordi. Men uning kuraklari orasiga urdim. Shunda u zot: ‹Oʻgʻlimga muloyim boʻl, Alloh senga rahm qilsin — yoki: Alloh seni isloh qilsin — oʻgʻlimni ogʻritding›, dedilar. Men: ‹Yo Rasululloh, izoringizni yeching va boshqa kiyim kiying, men uni yuvay›, dedim. U zot: ‹Faqat qiz bolaning siydigi yuviladi, oʻgʻil bolaning siydigiga esa suv sepiladi›, dedilar», dedi.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен тушимда уйимда Расулуллоҳ ﷺнинг аъзоларидан бир аъзо тургандек кўрдим ва бундан қўрқиб кетдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бориб, буни у зотга айтдим. У зот: ‹Яхшилик (кўрибсан): Фотима бир ўғил туғади, сен эса уни ўғлинг Қусамнинг сути билан эмизасан›, дедилар. Фотима Ҳасанни туғди, у менга берилди, мен уни эмиздим — токи у юра бошлади, ёки: уни сутдан ажратдим. Сўнг уни Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига олиб келдим ва у зотнинг бағирларига ўтқаздим, у сийиб юборди. Мен унинг кураклари орасига урдим. Шунда у зот: ‹Ўғлимга мулойим бўл, Аллоҳ сенга раҳм қилсин — ёки: Аллоҳ сени ислоҳ қилсин — ўғлимни оғритдинг›, дедилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, изорингизни ечинг ва бошқа кийим кийинг, мен уни ювай›, дедим. У зот: ‹Фақат қиз боланинг сийдиги ювилади, ўғил боланинг сийдигига эса сув сепилади›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ وَلَدِ الْعَبَّاسِ أُخْتُ مَيْمُونَةَ قَالَتْأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَجَعَلْتُ أَبْكِي فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ قُلْتُ خِفْنَا عَلَيْكَ وَمَا نَدْرِي مَا نَلْقَى مِنْ النَّاسِ بَعْدَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنْتُمْ الْمُسْتَضْعَفُونَ بَعْدِي

Ummul-Fazl binti Horis (roziyallohu anho)dan — u Abbosning ayoli va Maymunaning singlisi edi — rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺning kasalliklarida huzurlariga keldim va yigʻlay boshladim. U zot boshlarini koʻtarib: ‹Nima seni yigʻlatyapti?› dedilar. Men: ‹Siz uchun qoʻrqdik va sizdan keyin odamlardan nima koʻrishimizni bilmaymiz, yo Rasululloh›, dedim. U zot: ‹Sizlar mendan keyin zaif sanalguvchilarsiz›, dedilar», dedi.Уммул-Фазл бинти Ҳорис (розияллоҳу анҳо)дан — у Аббоснинг аёли ва Маймунанинг синглиси эди — ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺнинг касалликларида ҳузурларига келдим ва йиғлай бошладим. У зот бошларини кўтариб: ‹Нима сени йиғлатяпти?› дедилар. Мен: ‹Сиз учун қўрқдик ва сиздан кейин одамлардан нима кўришимизни билмаймиз, ё Расулуллоҳ›, дедим. У зот: ‹Сизлар мендан кейин заиф саналгувчиларсиз›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ لُبَابَةَ أُمِّ الْفَضْلِأَنَّهَا كَانَتْ تُرْضِعُ الْحَسَنَ أَوْ الْحُسَيْنَ قَالَتْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاضْطَجَعَ فِي مَكَانٍ مَرْشُوشٍ فَوَضَعَهُ عَلَى بَطْنِهِ فَبَالَ عَلَى بَطْنِهِ فَرَأَيْتُ الْبَوْلَ يَسِيلُ عَلَى بَطْنِهِ فَقُمْتُ إِلَى قِرْبَةٍ لِأَصُبَّهَا عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ الْفَضْلِ إِنَّ بَوْلَ الْغُلَامِ يُصَبُّ عَلَيْهِ الْمَاءُ وَبَوْلُ الْجَارِيَةِ يُغْسَلُ وَقَالَ بَهْزٌ غُسْلًاحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حُمَيْدٌ كَانَ عَطَاءٌ يَرْوِيهِ عَنْ أَبِي عَطَاءٍ عَنْ لُبَابَةَ

Lubaba Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Hasanni yoki Husaynni emizar edi. U aytdi: Rasululloh ﷺ keldilar va suv sepilgan bir joyda yonboshladilar. (Men) chaqaloqni u zotning qorinlari ustiga qoʻydim, u siydi. Men siydik u zotning qorinlariga oqayotganini koʻrdim va uning ustiga quyish uchun meshga yoʻnaldim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Ummul-Fazl, oʻgʻil bolaning siydigiga suv quyiladi, qiz bolaning siydigi esa yuviladi», dedilar. Bahz: «yuvish bilan (yuviladi)», dedi. Bizga Affon hadis aytdi, u aytdi: Bizga Hammod hadis aytdi, Humayd aytdi: Ato buni Abu Atodan, u Lubabadan rivoyat qilar edi.Лубаба Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Ҳасанни ёки Ҳусайнни эмизар эди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ келдилар ва сув сепилган бир жойда ёнбошладилар. (Мен) чақалоқни у зотнинг қоринлари устига қўйдим, у сийди. Мен сийдик у зотнинг қоринларига оқаётганини кўрдим ва унинг устига қуйиш учун мешга йўналдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Уммул-Фазл, ўғил боланинг сийдигига сув қуйилади, қиз боланинг сийдиги эса ювилади», дедилар. Баҳз: «ювиш билан (ювилади)», деди. Бизга Аффон ҳадис айтди, у айтди: Бизга Ҳаммод ҳадис айтди, Ҳумайд айтди: Ато буни Абу Атодан, у Лубабадан ривоят қилар эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي رَأَيْتُ فِي مَنَامِي أَنَّ فِي بَيْتِي أَوْ حُجْرَتِي عُضْوًا مِنْ أَعْضَائِكَ قَالَ تَلِدُ فَاطِمَةُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غُلَامًا فَتَكْفُلِينَهُ فَوَلَدَتْ فَاطِمَةُ حَسَنًا فَدَفَعَتْهُ إِلَيْهَا فَأَرْضَعَتْهُ بِلَبَنِ قُثَمَ وَأَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا أَزُورُهُ فَأَخَذَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَضَعَهُ عَلَى صَدْرِهِ فَبَالَ عَلَى صَدْرِهِ فَأَصَابَ الْبَوْلُ إِزَارَهُ فَزَخَخْتُ بِيَدِي عَلَى كَتِفَيْهِ فَقَالَ أَوْجَعْتِ ابْنِي أَصْلَحَكِ اللَّهُ أَوْ قَالَ رَحِمَكِ اللَّهُ فَقُلْتُ أَعْطِنِي إِزَارَكَ أَغْسِلْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَيُصَبُّ عَلَى بَوْلِ الْغُلَامِ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) aytdi: Men Nabiy ﷺning huzurlariga borib: «Men tushimda uyimda — yoki hujramda — sizning aʼzolaringizdan bir aʼzo turganini koʻrdim», dedim. U zot: «Alloh xohlasa, Fotima bir oʻgʻil tugʻadi, sen esa uni parvarish qilasan», dedilar. Fotima Hasanni tugʻdi va uni unga berdi, u esa uni Qusamning suti bilan emizdi. Bir kuni men uni Nabiy ﷺning huzurlariga ziyoratga olib bordim. Nabiy ﷺ uni olib, koʻkraklariga qoʻydilar, u koʻkraklariga siydi va siydik izorlariga tegdi. Men qoʻlim bilan uning kuraklariga turtdim. Shunda u zot: «Oʻgʻlimni ogʻritding, Alloh seni isloh qilsin — yoki: Alloh senga rahm qilsin», dedilar. Men: «Izoringizni bering, yuvay», dedim. U zot: «Faqat qiz bolaning siydigi yuviladi, oʻgʻil bolaning siydigiga esa suv quyiladi», dedilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига бориб: «Мен тушимда уйимда — ёки ҳужрамда — сизнинг аъзоларингиздан бир аъзо турганини кўрдим», дедим. У зот: «Аллоҳ хоҳласа, Фотима бир ўғил туғади, сен эса уни парвариш қиласан», дедилар. Фотима Ҳасанни туғди ва уни унга берди, у эса уни Қусамнинг сути билан эмизди. Бир куни мен уни Набий ﷺнинг ҳузурларига зиёратга олиб бордим. Набий ﷺ уни олиб, кўкракларига қўйдилар, у кўкракларига сийди ва сийдик изорларига тегди. Мен қўлим билан унинг куракларига туртдим. Шунда у зот: «Ўғлимни оғритдинг, Аллоҳ сени ислоҳ қилсин — ёки: Аллоҳ сенга раҳм қилсин», дедилар. Мен: «Изорингизни беринг, ювай», дедим. У зот: «Фақат қиз боланинг сийдиги ювилади, ўғил боланинг сийдигига эса сув қуйилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِأَنَّ الرَّسُولَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْإِمْلَاجَةُ أَوْ الْإِمْلَاجَتَانِ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham (nikohni) harom qilmaydi», — dedilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам (никоҳни) ҳаром қилмайди», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْإِنَّ آخِرَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ سُورَةَ الْمُرْسَلَاتِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) onalari Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi. U shunday dedi: «Rasululloh ﷺdan eng oxirgi eshitganim — u zot shom namozida Mursalot surasini oʻqiganlaridir».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) оналари Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади. У шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺдан энг охирги эшитганим — у зот шом намозида Мурсалот сурасини ўқиганларидир».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ أَخْبَرَتْهُأَنَّهُمْ شَكُّوا فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَرَفَةَ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَ وَهُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ بِعَرَفَةَ عَلَى بَعِيرِهِحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَابُوسَ بْنِ مُخَارِقٍ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ مِثْلَ حَدِيثِ عَفَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) xabar berdiki, ular Arafa kuni Nabiy ﷺning roʻza tutish-tutmaganlarida shubhaga tushdilar. Shunda u (Ummul-Fazl) u zotga sut yubordi, u zot esa tuyalari ustida Arafada odamlarga xutba qilayotgan holda uni ichdilar. Bizga Hajjoj hadis aytdi, u aytdi: Bizga Sharik Simok ibn Harbdan, u Qobus ibn Muxoriqdan, u Ummul-Fazldan hadis aytdi. U: «Men Nabiy ﷺning huzurlariga keldim», dedi va Affonning hadisi kabi zikr qildi. (Affon) aytdi: Bizga Vuhayb hadis aytdi, u aytdi: Bizga Ayyub Solih Abul-Xaliyldan hadis aytdi — va uning mislini zikr qildi.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) хабар бердики, улар Арафа куни Набий ﷺнинг рўза тутиш-тутмаганларида шубҳага тушдилар. Шунда у (Уммул-Фазл) у зотга сут юборди, у зот эса туялари устида Арафада одамларга хутба қилаётган ҳолда уни ичдилар. Бизга Ҳажжож ҳадис айтди, у айтди: Бизга Шарик Симок ибн Ҳарбдан, у Қобус ибн Мухориқдан, у Уммул-Фазлдан ҳадис айтди. У: «Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига келдим», деди ва Аффоннинг ҳадиси каби зикр қилди. (Аффон) айтди: Бизга Вуҳайб ҳадис айтди, у айтди: Бизга Айюб Солиҳ Абул-Халийлдан ҳадис айтди — ва унинг мислини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَالِمٍ أَبُو النَّضْرِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِأَنَّهُمْ تَمَارَوْا فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَرَفَةَ فَبَعَثَتْ إِلَيْهِ بِقَدَحٍ فِيهِ لَبَنٌ فَشَرِبَهُ

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, ular Arafa kuni Nabiy ﷺning roʻza tutishlari haqida bahslashib qoldilar. Shunda u (Ummul-Fazl) u zotga ichida sut boʻlgan bir qadah yubordi, u zot esa uni ichdilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, улар Арафа куни Набий ﷺнинг рўза тутишлари ҳақида баҳслашиб қолдилар. Шунда у (Уммул-Фазл) у зотга ичида сут бўлган бир қадаҳ юборди, у зот эса уни ичдилар.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ الْمَعْنَى عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَإِنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ سَمِعَتْهُ وَهُوَ يُقْرَأُ وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ وَاللَّهِ لَقَدْ ذَكَّرْتَنِي بِقِرَاءَتِكَ هَذِهِ السُّورَةَ إِنَّهَا لَآخِرُ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهَا فِي الْمَغْرِبِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Ummul Fazl binti Horis (roziyallohu anho) u (Ibn Abbos) {Val-mursaloti urfan} (Mursalot surasi)ni oʻqiyotganini eshitib qoldi va: «Ey oʻgʻilcham, sen bu surani oʻqishing bilan menga eslatib yubording. Albatta, bu Rasululloh ﷺ ning shom namozida oʻqiganlarini soʻnggi marta eshitgan suramdir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Уммул Фазл бинти Ҳорис (розияллоҳу анҳо) у (Ибн Аббос) {Вал-мурсалоти урфан} (Мурсалот сураси)ни ўқиётганини эшитиб қолди ва: «Эй ўғилчам, сен бу сурани ўқишинг билан менга эслатиб юбординг. Албатта, бу Расулуллоҳ ﷺ нинг шом намозида ўқиганларини сўнгги марта эшитган сурамдир», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ قَالَ وَحَدَّثَتْنِي أُمُّ الْفَضْلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ أَتَتْهُ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u Arafada iftor qildi (roʻza tutmadi). U aytdi: Menga Ummul-Fazl hadis aytdiki, Rasululloh ﷺ Arafada iftor qilgan edilar: u zotga sut keltirdi, u zot esa uni ichdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у Арафада ифтор қилди (рўза тутмади). У айтди: Менга Уммул-Фазл ҳадис айтдики, Расулуллоҳ ﷺ Арафада ифтор қилган эдилар: у зотга сут келтирди, у зот эса уни ичдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِسَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحَرِّمُ الْمَصَّةُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَقَالَ عَفَّانُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فَذَكَرَهُ

Ummul-Fazl binti Horis (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Nabiy ﷺdan: «Bir marta emish (nikohni) harom qiladimi?» — deb soʻradi. Nabiy ﷺ: «Yoʻq», — dedilar. Affon esa: «Nabiy ﷺdan soʻralgan edi», dedi va uni zikr qildi.Уммул-Фазл бинти Ҳорис (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: бир киши Набий ﷺдан: «Бир марта эмиш (никоҳни) ҳаром қиладими?» — деб сўради. Набий ﷺ: «Йўқ», — дедилар. Аффон эса: «Набий ﷺдан сўралган эди», деди ва уни зикр қилди.