نَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ رُمَيْسٍ ، نَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ , نَا ابْنُ عَوْنٍ . ح وَنا عُمَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَلِيٍّ الْقَطَّانُ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ كَرَامَةَ , نَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : أَصَابَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " مَا أَصَبْتُ مَالا قَطُّ هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي ؟ ، فَقَالَ : إِنْ شِئْتَ جَعَلْتَهَا لِلَّهِ ، حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا , فَجَعَلَهَا عُمَرُ صَدَقَةً عَلَى الْفُقَرَاءِ ، وَفِي الْقُرْبَى ، وَفِي الرِّقَابِ ، وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ ، أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ " ، قَالَ أَبُو أُسَامَةَ : قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا : عَنِ ابْنِ عَوْنٍ : ذَكَرْتُ حَدِيثَ نَافِعٍ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ , فَقَالَ : غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالا . وَقَالَ : حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , حَدَّثَنِي رَجُلُ ، أَنَّهُ قَرَأَ تِلْكَ الرُّقْعَةَ فَكَانَ فِيهَا : غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالا ، هَذَا حَدِيثُ أَبِي أُسَامَةَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الصَّوَّافِ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَبُو سَعِيدٍ , نَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ , وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ , قَالا : نَا ابْنُ عَوْنٍ , بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ، قَالَ : فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ لا تُبَاعُ أَصْلُهَا , وَلا تُوهَبُ ، وَلا تُورَثُ , وَفِي آخِرِهِ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ : فَذَكَرْتُ هَذَا لِمُحَمَّدٍ , فَقَالَ : غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Umar (roziyallohu anhu) Xaybarda bir yerga ega boʻldi va Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men undan koʻra qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman; menga nima buyurasiz?» dedi. U zot: «Istasang, uni Alloh uchun qilasan: aslini ushlab qolib, uni sadaqa qilasan», dedilar. Shunda Umar uni faqirlarga, qarindoshlarga, qul ozod qilishga, yoʻlovchiga va mehmonga sadaqa qildi. Uni boshqargan kishi undan maʼrufga muvofiq yesa yoki mol orttirmagan holda doʻstini ovqatlantirsa, gunoh emas. Abu Usoma aytdi: Baʼzi ashoblarimiz Ibn Avndan (shuni) aytdilar: Men Nofeʼning hadisini Muhammad ibn Siringa aytdim, u: «mol toʻplamagan holda», dedi. Yana u aytdi: Bizga Abu Usoma Ibn Avndan aytib berdi: Menga bir kishi aytib berdiki, u oʻsha varaqni oʻqigan va unda: «mol toʻplamagan holda», deb (bitilgan) ekan. Bu Abu Usomaning hadisidir. Buni Sulaym ibn Axzar va Yazid ibn Zurayʼ ham Ibn Avndan shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qildilar. (Rovi) aytdi: Umar (roziyallohu anhu) uni sadaqa qildi — uning asli sotilmaydi, hadya qilinmaydi va meros qilinmaydi. Oxirida Ibn Avn: «Men buni Muhammadga aytdim, u: mol toʻplamagan holda, dedi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Умар (розияллоҳу анҳу) Хайбарда бир ерга эга бўлди ва Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен ундан кўра қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман; менга нима буюрасиз?» деди. У зот: «Истасанг, уни Аллоҳ учун қиласан: аслини ушлаб қолиб, уни садақа қиласан», дедилар. Шунда Умар уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарган киши ундан маъруфга мувофиқ еса ёки мол орттирмаган ҳолда дўстини овқатлантирса, гуноҳ эмас. Абу Усома айтди: Баъзи ашобларимиз Ибн Авндан (шуни) айтдилар: Мен Нофеънинг ҳадисини Муҳаммад ибн Сиринга айтдим, у: «мол тўпламаган ҳолда», деди. Яна у айтди: Бизга Абу Усома Ибн Авндан айтиб берди: Менга бир киши айтиб бердики, у ўша варақни ўқиган ва унда: «мол тўпламаган ҳолда», деб (битилган) экан. Бу Абу Усоманинг ҳадисидир. Буни Сулайм ибн Ахзар ва Язид ибн Зурайъ ҳам Ибн Авндан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилдилар. (Рови) айтди: Умар (розияллоҳу анҳу) уни садақа қилди — унинг асли сотилмайди, ҳадя қилинмайди ва мерос қилинмайди. Охирида Ибн Авн: «Мен буни Муҳаммадга айтдим, у: мол тўпламаган ҳолда, деди», деди.