ثنا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، ثنا ابْنُ وَهْبٍ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، أَنَّ عَائِشَةَ ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ الأَنْصَارَ كَانُوا قَبْلَ أَنْ يُسْلِمُوا هُمْ ، وَغَسَّانُ يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ ، فَتَحَرَّجُوا أَنْ يَطَّوَّفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ، وَكَانَ ذَلِكَ سُنَّةً فِي أَيَّامِهِمْ مَنْ أَحْرَمَ لِمَنَاةَ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ، وَأَنَّهُمْ حِينَ أَسْلَمُوا سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ : إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ إِلَى قَوْلِهِ شَاكِرٌ عَلِيمٌ ، قَالَ عُرْوَةُ : قَالَتْ عَائِشَةُ : هِيَ سُنَّةٌ سَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ : الصَّحِيحُ مَا رَوَاهُ يُونُسُ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، أَنَّ مَنْ كَانَ يُهِلُّ لِمَنَاةَ ، وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ مِنَ الطَّوَافِ بَيْنَهُمَا ، لا أَنَّهُمُ كَانُوا يَطُوفُونَ بَيْنَهُمَا كَخَبَرِ ابْنِ عُيَيْنَةَ ، وَالدَّلِيلُ عَلَى صِحَّةِ رِوَايَةِ يُونُسَ ، وَمُتَابَعَةِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ إِيَّاهُ عَلَى هَذَا الْمَعْنَى سَأُخَرَّجُ خَبَرَ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ فِي الْبَابِ الَّذِي يَلِي هَذَا الْبَابَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ، وَخَبَرُ عَاصِمٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، دَالٌ أَيْضًا أَنَّ الأَنْصَارَ كَانُوا هُمُ الَّذِينَ يَتَحَرَّجُونَ مِنَ الطَّوَافِ بَيْنَهُمَا قَبْلَ نُزُولِ هَذِهِ الآيَةِ
Urva ibn Zubayrdan rivoyat qilinadiki, Oisha (roziyallohu anho) unga xabar berdi: Ansorlar Islomga kirishlaridan oldin oʻzlari ham, Gʻasson ham Manot uchun talbiya aytar edilar va Safo bilan Marva orasini tavof qilishdan tortinar edilar. Bu ularning kunlarida odat edi: kim Manot uchun ehromga kirsa, Safo bilan Marva orasini tavof qilmas edi. Ular Islomga kirganlarida Rasululloh ﷺdan (bu haqda) soʻradilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Albatta, Safo va Marva Alloh shiorlaridandir}dan to {shukr qilguvchi, biluvchi zotdir} degan soʻzigacha (oyatni) nozil qildi. Urva aytdi: Oisha: «U — Rasululloh ﷺ sunnat qilgan sunnatdir», dedi. Abu Bakr aytdi: Toʻgʻrisi — Yunus Zuhriydan rivoyat qilganidir: Manot uchun talbiya aytadiganlar u ikkovi orasida tavof qilishdan tortinar edilar; Ibn Uyaynaning xabaridagidek, ular u ikkovi orasida tavof qilar edilar (degani) emas. Yunus rivoyatining sahihligiga va Hishom ibn Urva bu maʼnoda unga mutobaat qilganiga dalil sifatida Hishom ibn Urvaning xabarini shu bobdan keyingi bobda keltiraman, inshaalloh. Osimning Anasdan (qilgan) xabari ham bu oyat nozil boʻlishidan oldin u ikkovi orasida tavof qilishdan tortinganlar ansorlar boʻlganiga dalolat qiladi.Урва ибн Зубайрдан ривоят қилинадики, Оиша (розияллоҳу анҳо) унга хабар берди: Ансорлар Исломга киришларидан олдин ўзлари ҳам, Ғассон ҳам Манот учун талбия айтар эдилар ва Сафо билан Марва орасини тавоф қилишдан тортинар эдилар. Бу уларнинг кунларида одат эди: ким Манот учун эҳромга кирса, Сафо билан Марва орасини тавоф қилмас эди. Улар Исломга кирганларида Расулуллоҳ ﷺдан (бу ҳақда) сўрадилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳ шиорларидандир}дан то {шукр қилгувчи, билувчи зотдир} деган сўзигача (оятни) нозил қилди. Урва айтди: Оиша: «У — Расулуллоҳ ﷺ суннат қилган суннатдир», деди. Абу Бакр айтди: Тўғриси — Юнус Зуҳрийдан ривоят қилганидир: Манот учун талбия айтадиганлар у иккови орасида тавоф қилишдан тортинар эдилар; Ибн Уяйнанинг хабаридагидек, улар у иккови орасида тавоф қилар эдилар (дегани) эмас. Юнус ривоятининг саҳиҳлигига ва Ҳишом ибн Урва бу маънода унга мутобаат қилганига далил сифатида Ҳишом ибн Урванинг хабарини шу бобдан кейинги бобда келтираман, иншааллоҳ. Осимнинг Анасдан (қилган) хабари ҳам бу оят нозил бўлишидан олдин у иккови орасида тавоф қилишдан тортинганлар ансорлар бўлганига далолат қилади.