حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ وَنَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَفَلَ مِنْ الْغَزْوِ أَوْ الْحَجِّ أَوْ الْعُمْرَةِ يَبْدَأُ فَيُكَبِّرُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ وَنَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Rasululloh ﷺ gʻazot, haj yoki umradan qaytganlarida, (avval) uch marta takbir aytib boshlar, soʻng: «Yolgʻiz Allohdan boʻlak iloh yoʻq, Uning shariki yoʻq; mulk Uniki, hamd Uniki, U har narsaga qodirdir. (Biz) qaytguvchilar, tavba qilguvchilar, ibodat qilguvchilar, sajda qilguvchilar, Robbimizga hamd aytguvchilarmiz. Alloh vaʼdasini rost qildi, bandasiga nusrat berdi va ahzob (qoʻshinlar)ni yolgʻiz Oʻzi magʻlub qildi», derdilar.Расулуллоҳ ﷺ ғазот, ҳаж ёки умрадан қайтганларида, (аввал) уч марта такбир айтиб бошлар, сўнг: «Ёлғиз Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ, Унинг шарики йўқ; мулк Уники, ҳамд Уники, У ҳар нарсага қодирдир. (Биз) қайтгувчилар, тавба қилгувчилар, ибодат қилгувчилар, сажда қилгувчилар, Роббимизга ҳамд айтгувчилармиз. Аллоҳ ваъдасини рост қилди, бандасига нусрат берди ва аҳзоб (қўшинлар)ни ёлғиз Ўзи мағлуб қилди», дердилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ عَطَاءٍ يَعْنِي ابْنَ السَّائِبِ عَنْ مُحَارِبٍ يَعْنِي ابْنَ دِثَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ey odamlar! Zulmdan saqlaninglar; chunki zulm qiyomat kunida zulmatlardir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй одамлар! Зулмдан сақланинглар; чунки зулм қиёмат кунида зулматлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ بَكَّارٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَلَّادِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُنْدَةَ أَنَّهُ سَأَلَ طَاوُسًا عَنْ الشَّرَابِ فَأَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ jarr (sopol xum) va dubboʼ (qovoq idish)dan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жарр (сопол хум) ва дуббў (қовоқ идиш)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَأَخِّرُوا الصَّلَاةَ حَتَّى تَبْرُزَ وَإِذَا غَابَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَأَخِّرُوا الصَّلَاةَ حَتَّى تَغِيبَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Quyoshning chekkasi (ertalab) paydo boʻlganda, namozni — to quyosh toʻliq chiqquncha — kechiktiringlar; quyoshning chekkasi botganda ham, namozni — to u toʻliq botguncha — kechiktiringlar», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Қуёшнинг чеккаси (эрталаб) пайдо бўлганда, намозни — то қуёш тўлиқ чиққунча — кечиктиринглар; қуёшнинг чеккаси ботганда ҳам, намозни — то у тўлиқ ботгунча — кечиктиринглар», — деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَحَرَّى أَحَدُكُمْ الصَّلَاةَ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلَا غُرُوبَهَا فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlardan biror kishi namozni quyosh chiqayotgan yoki botayotgan paytga toʻgʻrilashga intilmasin, chunki u (quyosh) shaytonning boshining ikki tomoni orasidan chiqadi», — der edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сизлардан бирор киши намозни қуёш чиқаётган ёки ботаётган пайтга тўғрилашга интилмасин, чунки у (қуёш) шайтоннинг бошининг икки томони орасидан чиқади», — дер эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ صُبَيْحٍ الْحَنَفِيِّ قَالَصَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَى خَاصِرَتِي فَضَرَبَ يَدَيَّ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ هَذَا الصَّلْبُ فِي الصَّلَاةِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْهُ
Ziyod ibn Subayh al-Hanafiy (rahimahulloh) aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning yonida namoz oʻqidim va qoʻlimni belimga qoʻydim. U mening qoʻlimga urdi. Namozni tugatgach: «Bu namozdagi salbdir (qoʻlni belga tirab turishdir), Rasululloh ﷺ undan qaytarar edilar», dedi.Зиёд ибн Субайҳ ал-Ҳанафий (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ёнида намоз ўқидим ва қўлимни белимга қўйдим. У менинг қўлимга урди. Намозни тугатгач: «Бу намоздаги салбдир (қўлни белга тираб туришдир), Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَلَا صَلَاةَ بَعْدَ الْغَدَاةِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺ bilan, Abu Bakr, Umar va Usmon bilan namoz oʻqidim; bomdoddan keyin, to quyosh chiqquncha namoz yoʻq.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺ билан, Абу Бакр, Умар ва Усмон билан намоз ўқидим; бомдоддан кейин, то қуёш чиққунча намоз йўқ.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ الْعُمَرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺni yurish shoshiltirsa, shom bilan xuftonni jamlar edilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺни юриш шошилтирса, шом билан хуфтонни жамлар эдилар».
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَا كَانَ لِي مَبِيتٌ وَلَا مَأْوَى عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي الْمَسْجِدِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida masjiddan boʻlak tunaydigan joyim ham, boshpanam ham yoʻq edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида масжиддан бўлак тунайдиган жойим ҳам, бошпанам ҳам йўқ эди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ تُرْكَزُ لَهُ الْحَرْبَةُ فِي الْعِيدَيْنِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uchun ikki iydda nayza tikib qoʻyilar, u zot unga qarab namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ учун икки ийдда найза тикиб қўйилар, у зот унга қараб намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شَرِيْكٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى إِلَى بَعِيرٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tuyaga qarab namoz oʻqidilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ туяга қараб намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَجْدَةٌ مِنْ سُجُودِ هَؤُلَاءِ أَطْوَلُ مِنْ ثَلَاثِ سَجَدَاتٍ مِنْ سُجُودِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Mana bularning sajdalaridan bir sajda Nabiy ﷺning uchta sajdalaridan uzunroqdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мана буларнинг саждаларидан бир сажда Набий ﷺнинг учта саждаларидан узунроқдир.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki qoʻllarini yelkalari barobarigacha koʻtarar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки қўлларини елкалари баробаригача кўтарар эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي أُتِيَ بِفَضِيخٍ فِي مَسْجِدِ الْفَضِيخِ فَشَرِبَهُ فَلِذَلِكَ سُمِّيَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺga Fazix masjidida fazix (koʻk xurmodan tayyorlangan ichimlik) keltirildi va u zot uni ichdilar; shu sababli u (masjid) shunday nomlandi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺга Фазих масжидида фазих (кўк хурмодан тайёрланган ичимлик) келтирилди ва у зот уни ичдилар; шу сабабли у (масжид) шундай номланди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dunyoda xamr ichsa, oxiratda uni icha olmaydi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким дунёда хамр ичса, охиратда уни ича олмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَتْرَأَى ابْنُ عُمَرَ صَبِيًّا فِي رَأْسِهِ قَنَازِعُ فَقَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تَحْلِقَ الصِّبْيَانُ الْقَزَعَ
Safiyya bint Abu Ubayd (rahimahalloh) aytdi: Ibn Umar boshida qazaʼ (soch tutamlari qoldirilgan) bir bolani koʻrib: «Rasululloh ﷺ bolalarning boshini qazaʼ qilib olishdan qaytarganlarini bilmasmiding?», dedi.Сафийя бинт Абу Убайд (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Ибн Умар бошида қазаъ (соч тутамлари қолдирилган) бир болани кўриб: «Расулуллоҳ ﷺ болаларнинг бошини қазаъ қилиб олишдан қайтарганларини билмасмидинг?», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الِلَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ أَوْ شَرِبَ فَلَا يَأْكُلْ بِشِمَالِهِ وَلَا يَشْرَبْ بِشِمَالِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biror kishi yesa yoki ichsa, chap qoʻli bilan yemasin va chap qoʻli bilan ichmasin, chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирор киши еса ёки ичса, чап қўли билан емасин ва чап қўли билан ичмасин, чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُكَانَ يَسْمَعُهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَمَّرَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَبَلَغَهُ أَنَّ النَّاسَ عَابُوا أُسَامَةَ وَطَعَنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَقَالَ كَمَا حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَلَا إِنَّكُمْ تَعِيبُونَ أُسَامَةَ وَتَطْعَنُونَ فِي إِمَارَتِهِ وَقَدْ فَعَلْتُمْ ذَلِكَ بِأَبِيهِ مِنْ قَبْلُ وَإِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلْإِمَارَةِ وَإِنْ كَانَ لَأَحَبَّ النَّاسِ كُلِّهِمْ إِلَيَّ وَإِنَّ ابْنَهُ هَذَا مِنْ بَعْدِهِ لَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَاسْتَوْصُوا بِهِ خَيْرًا فَإِنَّهُ مِنْ خِيَارِكُمْقَالَ سَالِمٌ مَا سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ قَطُّ إِلَّا قَالَ مَا حَاشَا فَاطِمَةَ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ Usoma ibn Zaydni amir qilib tayinlaganlarida, u zotga odamlar Usomani ayblab, uning amirligiga taʼna qilayotgani xabari yetdi. Shunda Rasululloh ﷺ odamlar ichida turib: «Ogoh boʻlinglar! Sizlar Usomani ayblab, uning amirligiga taʼna qilyapsizlar; bundan oldin uning otasiga ham shunday qilgan edingizlar. Holbuki u (otasi) amirlikka loyiq edi va u menga odamlarning barchasidan sevimliroq edi; uning mana bu oʻgʻli ham, undan keyin, menga odamlarning eng sevimlisidir. Bas, unga yaxshilik qilishni bir-biringizga tavsiya qilinglar, chunki u sizlarning yaxshilaringizdandir», dedilar. Solim aytdi: Men Abdullohning bu hadisni: «U Fotimani ham istisno qilmadi», demasdan rivoyat qilganini hech eshitmaganman.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ Усома ибн Зайдни амир қилиб тайинлаганларида, у зотга одамлар Усомани айблаб, унинг амирлигига таъна қилаётгани хабари етди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ одамлар ичида туриб: «Огоҳ бўлинглар! Сизлар Усомани айблаб, унинг амирлигига таъна қиляпсизлар; бундан олдин унинг отасига ҳам шундай қилган эдингизлар. Ҳолбуки у (отаси) амирликка лойиқ эди ва у менга одамларнинг барчасидан севимлироқ эди; унинг мана бу ўғли ҳам, ундан кейин, менга одамларнинг энг севимлисидир. Бас, унга яхшилик қилишни бир-бирингизга тавсия қилинглар, чунки у сизларнинг яхшиларингиздандир», дедилар. Солим айтди: Мен Абдуллоҳнинг бу ҳадисни: «У Фотимани ҳам истисно қилмади», демасдан ривоят қилганини ҳеч эшитмаганман.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَبَاءِ الْمَدِينَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ خَرَجَتْ مِنْ الْمَدِينَةِ حَتَّى قَامَتْ بِمَهْيَعَةَ فَأَوَّلْتُ أَنَّ وَبَاءَهَا نُقِلَ إِلَى مَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Men sochi toʻzigan bir qora ayolni — Madinadan chiqib, toki Mahyaada toʻxtagancha — koʻrdim. Bas, men buni: ‹Madinaning vabosi Mahyaaga koʻchirildi›, deb taʼbir qildim — u (Mahyaa) esa Juhfadir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Мен сочи тўзиган бир қора аёлни — Мадинадан чиқиб, токи Маҳяада тўхтаганча — кўрдим. Бас, мен буни: ‹Мадинанинг вабоси Маҳяага кўчирилди›, деб таъбир қилдим — у (Маҳяа) эса Жуҳфадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِقَالَ قُلْتُ سَمِعْتَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ وَسَأَلَهُ عَنْهُ ابْنُهُ حَمْزَةُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot valoni sotishdan va uni hadya qilishdan qaytardilar. (Shuʼba) aytdi: Men: «Buni Ibn Umardan eshitganmisan?» dedim. U: «Ha», dedi; uning oʻgʻli Hamza ham undan bu haqda soʻragan edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот валони сотишдан ва уни ҳадя қилишдан қайтардилар. (Шуъба) айтди: Мен: «Буни Ибн Умардан эшитганмисан?» дедим. У: «Ҳа», деди; унинг ўғли Ҳамза ҳам ундан бу ҳақда сўраган эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَاتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِمَهُمْ مِنْ ذَهَبٍ فَقَامَ يَوْمًا فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَلْبَسُ هَذَا الْخَاتَمَ ثُمَّ نَبَذَهُ فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ oltindan uzuk yasatib oldilar, shunda odamlar ham oltindan uzuklar yasatib olishdi. Soʻng u zot bir kuni turib: «Men bu uzukni kiyib yurgan edim», dedilar va uni uloqtirib tashladilar. Shunda odamlar ham oʻz uzuklarini uloqtirib tashlashdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтиндан узук ясатиб олдилар, шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар ясатиб олишди. Сўнг у зот бир куни туриб: «Мен бу узукни кийиб юрган эдим», дедилар ва уни улоқтириб ташладилар. Шунда одамлар ҳам ўз узукларини улоқтириб ташлашди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُنَادِي بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi; bas, Ibn Ummu Maktum azon aytmaguncha, yeb-ichaveringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Билол кечаси азон айтади; бас, Ибн Умму Мактум азон айтмагунча, еб-ичаверинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُوَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَزَعَمُوا أَنَّهُ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ Madina ahli uchun Zul-Hulayfani, Najd ahli uchun Qarnni, Shom ahli uchun Juhfani miqot qilib belgiladilar. Ular u zot Yaman ahli uchun Yalamlamni miqot qilib belgilaganlarini ham aytishdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ Мадина аҳли учун Зул-Ҳулайфани, Нажд аҳли учун Қарнни, Шом аҳли учун Жуҳфани миқот қилиб белгиладилар. Улар у зот Яман аҳли учун Яламламни миқот қилиб белгилаганларини ҳам айтишди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أَشْتَرِي الْبَيْعَ فَأُخْدَعُ فَقَالَ إِذَا كَانَ ذَاكَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Qurayshdan bir kishi Rasululloh ﷺga: «Men savdoda mol sotib olaman-u, aldanaman», dedi. U zot: «Shunday boʻlsa, ‹Aldov yoʻq (laa xilaaba)› deb ayt», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Қурайшдан бир киши Расулуллоҳ ﷺга: «Мен савдода мол сотиб оламан-у, алданаман», деди. У зот: «Шундай бўлса, ‹Алдов йўқ (лаа хилааба)› деб айт», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي عَاصِمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَكُنَّا فِي بُسْتَانٍ لَنَا أَوْ لِعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ نَرْمِي فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ عُبَيْدُ اللَّهِ إِلَى مَقْرَى الْبُسْتَانِ فِيهِ جِلْدُ بَعِيرٍ فَأَخَذَ يَتَوَضَّأُ فِيهِ فَقُلْتُ أَتَتَوَضَّأُ فِيهِ وَفِيهِ هَذَا الْجِلْدُ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَنْجُسُ
Osim ibn Munzir aytdi: Biz oʻzimizning yoki Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Umarning bogʻida edik, oʻq otayotgan edik. Namoz vaqti kirdi. Ubaydulloh bogʻdagi suv toʻplanadigan joyga borib, undan tahorat ola boshladi, holbuki ichida tuyaning terisi bor edi. Men: «Ichida mana shu teri turgan (suv)dan tahorat olasanmi?» dedim. U: Menga otam Rasululloh ﷺdan rivoyat qildi, u zot: «Suv ikki qulla yoki uch (qulla) boʻlsa, u nopok boʻlmaydi», dedilar, dedi.Осим ибн Мунзир айтди: Биз ўзимизнинг ёки Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Умарнинг боғида эдик, ўқ отаётган эдик. Намоз вақти кирди. Убайдуллоҳ боғдаги сув тўпланадиган жойга бориб, ундан таҳорат ола бошлади, ҳолбуки ичида туянинг териси бор эди. Мен: «Ичида мана шу тери турган (сув)дан таҳорат оласанми?» дедим. У: Менга отам Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилди, у зот: «Сув икки қулла ёки уч (қулла) бўлса, у нопок бўлмайди», дедилар, деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ عِنْدَنَا رِجَالًا يَزْعُمُونَ أَنَّ الْأَمْرَ بِأَيْدِيهِمْ فَإِنْ شَاءُوا عَمِلُوا وَإِنْ شَاءُوا لَمْ يَعْمَلُوا فَقَالَ أَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَآءُ ثُمَّ قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُسْلِمٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ تَخْشَى اللَّهَ تَعَالَى كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَكُ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُحْسِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْبَعْثِ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُؤْمِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَكَانَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صُورَةِ دِحْيَةَ
Yahyo ibn Yaʼmar aytdi: Men Ibn Umarga: «Bizning yurtimizda shunday kishilar borki, ular ish oʻz qoʻllarida, xohlasa amal qilishadi, xohlamasa qilishmaydi, deb daʼvo qilishadi», dedim. U: «Ularga xabar berki, men ulardan voz kechganman, ular ham mendan voz kechishgan», dedi. Soʻng u aytdi: Jibril (alayhissalom) Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Muhammad, Islom nima?» dedi. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilishing, namozni toʻkis ado etishing, zakotni berishing, Ramazonda roʻza tutishing va Baytni haj qilishingdir», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, musulmon boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. Soʻng u: «Ihson nima?» dedi. U zot: «Alloh taolodan — goʻyo Uni koʻrayotgandek — qoʻrqishingdir; agar sen Uni koʻrmasang ham, albatta U seni koʻradi», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, muhsin boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. Soʻng u: «Iymon nima?» dedi. U zot: «Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, rasullariga, oʻlimdan keyin qayta tirilishga, jannat va doʻzaxga hamda qadarning barchasiga iymon keltirishingdir», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, moʻmin boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. (Boshqa isnod bilan) Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi va: Jibril (alayhissalom) Nabiy ﷺ huzurlariga Dihya suratida kelar edi, dedi.Яҳё ибн Яъмар айтди: Мен Ибн Умарга: «Бизнинг юртимизда шундай кишилар борки, улар иш ўз қўлларида, хоҳласа амал қилишади, хоҳламаса қилишмайди, деб даъво қилишади», дедим. У: «Уларга хабар берки, мен улардан воз кечганман, улар ҳам мендан воз кечишган», деди. Сўнг у айтди: Жибрил (алайҳиссалом) Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Муҳаммад, Ислом нима?» деди. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қилишинг, намозни тўкис адо этишинг, закотни беришинг, Рамазонда рўза тутишинг ва Байтни ҳаж қилишингдир», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, мусулмон бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. Сўнг у: «Иҳсон нима?» деди. У зот: «Аллоҳ таолодан — гўё Уни кўраётгандек — қўрқишингдир; агар сен Уни кўрмасанг ҳам, албатта У сени кўради», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, муҳсин бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. Сўнг у: «Иймон нима?» деди. У зот: «Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, расулларига, ўлимдан кейин қайта тирилишга, жаннат ва дўзахга ҳамда қадарнинг барчасига иймон келтиришингдир», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, мўмин бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. (Бошқа иснод билан) Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилди ва: Жибрил (алайҳиссалом) Набий ﷺ ҳузурларига Диҳя суратида келар эди, деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Aslamni Alloh salomat qilsin, Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Асламни Аллоҳ саломат қилсин, Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عَلَى بِئْرٍ أَنْزِعُ مِنْهَا إِذْ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَأَخَذَ أَبُو بَكْرٍ الدَّلْوَ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ أَخَذَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ فَاسْتَحَالَتْ فِي يَدِهِ غَرْبًا فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنْ النَّاسِ يَفْرِي فَرِيَّهُ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Men (tushimda) bir quduq ustida (turib) undan suv tortayotgan edim, shunda Abu Bakr va Umar keldi. Abu Bakr chelakni olib, bir-ikki chelak (zanub) tortdi — uning tortishida (bir oz) zaiflik bor edi; Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Umar ibn Xattob chelakni Abu Bakrning qoʻlidan oldi-yu, u (chelak) uning qoʻlida katta dalvga (garbga) aylandi. Men odamlar ichida undan ham mohirroq (abqariy) — uning qilganidek ishlaydigan — birovni koʻrmadim; toki odamlar (tuyalarni sugʻorib) suv boʻyida joylashguncha», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен (тушимда) бир қудуқ устида (туриб) ундан сув тортаётган эдим, шунда Абу Бакр ва Умар келди. Абу Бакр челакни олиб, бир-икки челак (зануб) тортди — унинг тортишида (бир оз) заифлик бор эди; Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Умар ибн Хаттоб челакни Абу Бакрнинг қўлидан олди-ю, у (челак) унинг қўлида катта далвга (гарбга) айланди. Мен одамлар ичида ундан ҳам моҳирроқ (абқарий) — унинг қилганидек ишлайдиган — бировни кўрмадим; токи одамлар (туяларни суғориб) сув бўйида жойлашгунча», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْتِي قُبَاءَ رَاكِبًا وَمَاشِيًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Quboga ham minib, ham piyoda kelar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қубога ҳам миниб, ҳам пиёда келар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim taom sotib olsa, uni — (oʻz qoʻliga) olmaguncha — sotmasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким таом сотиб олса, уни — (ўз қўлига) олмагунча — сотмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَنَهَى عَنْ النَّجْشِ وَنَهَى عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ وَنَهَى عَنْ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُزَابَنَةُ بَيْعُ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ كَيْلًا وَبَيْعُ الْكَرْمِ بِالزَّبِيبِ كَيْلًاحَدَّثَنَا مُصْعَبٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِ مِثْلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz boshqasining savdosi ustiga savdo qilmasin», dedilar; najashdan (narxni sunʼiy koʻtarishdan) qaytardilar; habalul-habala (tugʻilmagan tuyaning bolasini) sotishdan qaytardilar va muzobanadan qaytardilar. Muzobana — yangi xurmoni oʻlchov bilan quruq xurmoga sotish va uzumni oʻlchov bilan mayizga sotishdir. (Boshqa isnod bilan) Ibn Umardan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ najashdan qaytardilar — shuning oʻxshashi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бошқасининг савдоси устига савдо қилмасин», дедилар; нажашдан (нархни сунъий кўтаришдан) қайтардилар; ҳабалул-ҳабала (туғилмаган туянинг боласини) сотишдан қайтардилар ва музобанадан қайтардилар. Музобана — янги хурмони ўлчов билан қуруқ хурмога сотиш ва узумни ўлчов билан майизга сотишдир. (Бошқа иснод билан) Ибн Умардан ривоят қилинадики, Набий ﷺ нажашдан қайтардилар — шунинг ўхшаши.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِحَدِّ الشِّفَارِ وَأَنْ تُوَارَى عَنْ الْبَهَائِمِ وَإِذَا ذَبَحَ أَحَدُكُمْ فَلْيُجْهِزْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ pichoqlarni oʻtkir qilishga va ularni hayvonlardan yashirishga buyurdilar hamda: «Biringiz soʻysa, tez (bir yoʻla) soʻysin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ пичоқларни ўткир қилишга ва уларни ҳайвонлардан яширишга буюрдилар ҳамда: «Бирингиз сўйса, тез (бир йўла) сўйсин», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالسِّوَاكِ فَإِنَّهُ مَطْيَبَةٌ لِلْفَمِ وَمَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarga siyokni (lozim tuting), chunki u ogʻizni pokiza qiladi va Robbni rozi qiladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларга сиёкни (лозим тутинг), чунки у оғизни покиза қилади ва Роббни рози қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Oʻzining ruxsatlaridan (foydalanib) amal qilinishini yaxshi koʻradi, xuddi Oʻziga isyon qilinishini yomon koʻrgani kabi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Ўзининг рухсатларидан (фойдаланиб) амал қилинишини яхши кўради, худди Ўзига исён қилинишини ёмон кўргани каби», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ عَنْ أَبِي صَخْرٍ حُمَيْدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ مَسْخٌ أَلَا وَذَاكَ فِي الْمُكَذِّبِينَ بِالْقَدَرِ وَالزِّنْدِيقِيَّةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Bu ummatda maskh (suratning almashinishi) boʻladi. Ogoh boʻlinglar, bu esa taqdirni yolgʻonga chiqaruvchilar va zindiqlar ichida boʻladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Бу умматда маскҳ (суратнинг алмашиниши) бўлади. Огоҳ бўлинглар, бу эса тақдирни ёлғонга чиқарувчилар ва зиндиқлар ичида бўлади».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ مِنْهُ ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Men uxlab yotganimda, menga bir kosa sut keltirildi; men undan ichdim, soʻng ortgan (qoldiq)imni Umar ibn Xattobga berdim.» Ular: «Buni nimaga taʼbir qildingiz, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Ilmga», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мен ухлаб ётганимда, менга бир коса сут келтирилди; мен ундан ичдим, сўнг ортган (қолдиқ)имни Умар ибн Хаттобга бердим.» Улар: «Буни нимага таъбир қилдингиз, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Илмга», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ وَكَانَ وَهْبٌ أَدْرَكَ ابْنَ عُمَرَ لَيْسَ فِي كِتَابِ ابْنِ مَالِكٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَأَى رَاعِيَ غَنَمٍ فِي مَكَانٍ قَبِيحٍ وَقَدْ رَأَى ابْنُ عُمَرَ مَكَانًا أَمْثَلَ مِنْهُ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَيْحَكَ يَا رَاعِي حَوِّلْهَا فَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ رَاعٍ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
Vahb ibn Kaysondan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar bir choʻponni qoʻylari bilan yomon joyda koʻrdi, holbuki Ibn Umar undan koʻra yaxshiroq joyni koʻrgan edi. Shunda Ibn Umar: «Voy senga, ey choʻpon, ularni koʻchir! Chunki men Nabiy ﷺning: ‹Har bir choʻpon oʻz qoʻl ostidagilar haqida masʼuldir›, deganlarini eshitganman», dedi.Ваҳб ибн Кайсондан ривоят қилинадики, Ибн Умар бир чўпонни қўйлари билан ёмон жойда кўрди, ҳолбуки Ибн Умар ундан кўра яхшироқ жойни кўрган эди. Шунда Ибн Умар: «Вой сенга, эй чўпон, уларни кўчир! Чунки мен Набий ﷺнинг: ‹Ҳар бир чўпон ўз қўл остидагилар ҳақида масъулдир›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ najashdan (narxni sunʼiy koʻtarishdan) qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нажашдан (нархни сунъий кўтаришдан) қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ نُمَيْرٍ أَبُو مِحْصَنٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ عِيدٍ فَبَدَأَ فَصَلَّى بِلَا أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَقَالَ وَحَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرٍ مِثْلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مِحْصَنِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ iyd kuni chiqib, avval azonsiz va iqomatsiz namoz oʻqidilar, soʻng xutba qildilar. (Rovi) aytdi: Menga Atoʼ ham Jobirdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қиладики, Набий ﷺ ийд куни чиқиб, аввал азонсиз ва иқоматсиз намоз ўқидилар, сўнг хутба қилдилар. (Рови) айтди: Менга Атў ҳам Жобирдан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Oʻzining ruxsatlaridan (foydalanib) amal qilinishini yaxshi koʻradi, xuddi Oʻziga isyon qilinishini yomon koʻrgani kabi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Ўзининг рухсатларидан (фойдаланиб) амал қилинишини яхши кўради, худди Ўзига исён қилинишини ёмон кўргани каби», дедилар.