Abu Bakr Abdulloh ibn Abu Quhofa as-Siddiq

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ، بْنُ رَافِعٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ، بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - يَقُصُّ يَقُولُ فِي قَصَصِهِ مَنْ أَدْرَكَهُ الْفَجْرُ جُنُبًا فَلاَ يَصُمْ ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ - لأَبِيهِ - فَأَنْكَرَ ذَلِكَ ‏.‏ فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ - رضى الله عنهما - فَسَأَلَهُمَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ ذَلِكَ - قَالَ - فَكِلْتَاهُمَا قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ حُلُمٍ ثُمَّ يَصُومُ - قَالَ - فَانْطَلَقْنَا حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى مَرْوَانَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ‏.‏ فَقَالَ مَرْوَانُ عَزَمْتُ عَلَيْكَ إِلاَّ مَا ذَهَبْتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَرَدَدْتَ عَلَيْهِ مَا يَقُولُ - قَالَ - فَجِئْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَبُو بَكْرٍ حَاضِرُ ذَلِكَ كُلِّهِ - قَالَ - فَذَكَرَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَهُمَا قَالَتَاهُ لَكَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ هُمَا أَعْلَمُ ‏.‏ ثُمَّ رَدَّ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا كَانَ يَقُولُ فِي ذَلِكَ إِلَى الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ سَمِعْتُ ذَلِكَ مِنَ الْفَضْلِ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ فَرَجَعَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَمَّا كَانَ يَقُولُ فِي ذَلِكَ ‏.‏ قُلْتُ لِعَبْدِ الْمَلِكِ أَقَالَتَا فِي رَمَضَانَ قَالَ كَذَلِكَ كَانَ يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ حُلُمٍ ثُمَّ يَصُومُ ‏.‏

Abu Bakr ibn Abdurahmon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Hurayraning oʻz hikoyalarida shunday deganini eshitdim: «Kimni tong junublik holatida topsa, roʻza tutmasin». Men buni Abdurahmon ibn al-Horisga — yaʼni uning (Abu Bakrning) otasiga — aytdim, u esa buni inkor qildi. Soʻng Abdurahmon yoʻlga chiqdi, men ham u bilan yoʻlga chiqdim, hatto Oisha va Umm Salamaning huzuriga kirdik. Abdurahmon ulardan bu haqda soʻradi. (Rivoyatchi) dedi: Ikkovi ham: «Nabiy ﷺ ihtilomsiz (tush koʻrmasdan) junub holatda tongga kirar, soʻng roʻza tutar edilar», dedilar. (Rivoyatchi) dedi: Soʻng biz yoʻlga chiqdik, hatto Marvonning huzuriga kirdik. Abdurahmon buni unga aytdi. Shunda Marvon: «Senga qattiq tayinlaymanki, albatta Abu Hurayraning oldiga borib, u aytayotgan gapni unga qaytib aytasan (rad etasan)», dedi. (Rivoyatchi) dedi: Soʻng biz Abu Hurayraning oldiga keldik — Abu Bakr bularning hammasida hozir edi. (Rivoyatchi) dedi: Abdurahmon buni unga aytdi. Shunda Abu Hurayra: «U ikkovi senga shunday deyishdimi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Abu Hurayra): «Ular yaxshiroq biluvchidir», dedi. Soʻng Abu Hurayra bu haqda aytayotgan gapini al-Fadl ibn al-Abbosga (oid qilib) qaytardi va: «Men buni al-Fadldan eshitganman, uni Nabiy ﷺ dan eshitmaganman», dedi. (Rivoyatchi) dedi: Shunda Abu Hurayra bu haqda aytayotgan gapidan qaytdi. Men Abdulmalikka: «Ular ikkovi buni Ramazon haqida aytdimi?» dedim. U: «Shunday, u (Nabiy) ihtilomsiz junub holatda tongga kirar, soʻng roʻza tutar edilar», dedi.Абу Бакр ибн Абдураҳмон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Ҳурайранинг ўз ҳикояларида шундай деганини эшитдим: «Кимни тонг жунублик ҳолатида топса, рўза тутмасин». Мен буни Абдураҳмон ибн ал-Ҳорисга — яъни унинг (Абу Бакрнинг) отасига — айтдим, у эса буни инкор қилди. Сўнг Абдураҳмон йўлга чиқди, мен ҳам у билан йўлга чиқдим, ҳатто Оиша ва Умм Саламанинг ҳузурига кирдик. Абдураҳмон улардан бу ҳақда сўради. (Ривоятчи) деди: Иккови ҳам: «Набий ﷺ иҳтиломсиз (туш кўрмасдан) жунуб ҳолатда тонгга кирар, сўнг рўза тутар эдилар», дедилар. (Ривоятчи) деди: Сўнг биз йўлга чиқдик, ҳатто Марвоннинг ҳузурига кирдик. Абдураҳмон буни унга айтди. Шунда Марвон: «Сенга қаттиқ тайинлайманки, албатта Абу Ҳурайранинг олдига бориб, у айтаётган гапни унга қайтиб айтасан (рад этасан)», деди. (Ривоятчи) деди: Сўнг биз Абу Ҳурайранинг олдига келдик — Абу Бакр буларнинг ҳаммасида ҳозир эди. (Ривоятчи) деди: Абдураҳмон буни унга айтди. Шунда Абу Ҳурайра: «У иккови сенга шундай дейишдими?» деди. У: «Ҳа», деди. (Абу Ҳурайра): «Улар яхшироқ билувчидир», деди. Сўнг Абу Ҳурайра бу ҳақда айтаётган гапини ал-Фадл ибн ал-Аббосга (оид қилиб) қайтарди ва: «Мен буни ал-Фадлдан эшитганман, уни Набий ﷺ дан эшитмаганман», деди. (Ривоятчи) деди: Шунда Абу Ҳурайра бу ҳақда айтаётган гапидан қайтди. Мен Абдулмаликка: «Улар иккови буни Рамазон ҳақида айтдими?» дедим. У: «Шундай, у (Набий) иҳтиломсиз жунуб ҳолатда тонгга кирар, сўнг рўза тутар эдилар», деди.

حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ الْحِمْيَرِيِّ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ مَرْوَانَ أَرْسَلَهُ إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ - رضى الله عنها - يَسْأَلُ عَنِ الرَّجُلِ يُصْبِحُ جُنُبًا أَيَصُومُ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ جِمَاعٍ لاَ مِنْ حُلُمٍ ثُمَّ لاَ يُفْطِرُ وَلاَ يَقْضِي ‏.‏

Abu Bakr ibn Abdurahmon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Marvon uni Umm Salamaning oldiga, junub holatda tongga kirgan kishi roʻza tutadimi, deb soʻrash uchun yuborgan. Shunda u (Umm Salama): «Rasululloh ﷺ ihtilomdan emas, jimoʼdan junub holatda tongga kirar, soʻng roʻzalarini buzmas va qazo ham qilmas edilar», dedi.Абу Бакр ибн Абдураҳмон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Марвон уни Умм Саламанинг олдига, жунуб ҳолатда тонгга кирган киши рўза тутадими, деб сўраш учун юборган. Шунда у (Умм Салама): «Расулуллоҳ ﷺ иҳтиломдан эмас, жимўдан жунуб ҳолатда тонгга кирар, сўнг рўзаларини бузмас ва қазо ҳам қилмас эдилар», деди.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا حَفْصُ بْنُ، غِيَاثٍ عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ أَمَّا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ لِلْحَلاَّقِ ‏"‏ هَا ‏"‏ ‏.‏ وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْجَانِبِ الأَيْمَنِ هَكَذَا فَقَسَمَ شَعَرَهُ بَيْنَ مَنْ يَلِيهِ - قَالَ - ثُمَّ أَشَارَ إِلَى الْحَلاَّقِ وَإِلَى الْجَانِبِ الأَيْسَرِ فَحَلَقَهُ فَأَعْطَاهُ أُمَّ سُلَيْمٍ ‏.‏ وَأَمَّا فِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ قَالَ فَبَدَأَ بِالشِّقِّ الأَيْمَنِ فَوَزَّعَهُ الشَّعَرَةَ وَالشَّعَرَتَيْنِ بَيْنَ النَّاسِ ثُمَّ قَالَ بِالأَيْسَرِ فَصَنَعَ بِهِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ هَا هُنَا أَبُو طَلْحَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَدَفَعَهُ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr oʻz rivoyatida shunday dedi: (Rasululloh ﷺ) sartaroshga: «Mana shu yerdan», deb qoʻllari bilan oʻng tomonga shunday ishora qildilar va sochlarini oʻz yonidagilar orasida boʻlib berdilar. (Roviy) dedi: soʻng sartaroshga va chap tomonga ishora qildilar, (sartarosh) uni oldirdi va (Rasululloh ﷺ) uni Umm Sulaymga berdilar. Abu Kuraybning rivoyatida esa shunday dedi: (Rasululloh ﷺ) oʻng tomondan boshladilar va bir-ikki tola sochni odamlar orasida taqsimladilar, soʻng chap tomonni (aytdilar) va u bilan ham xuddi shunday qildilar, keyin: «Mana shu yerda Abu Talha bormi?» dedilar va uni Abu Talhaga berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр ўз ривоятида шундай деди: (Расулуллоҳ ﷺ) сартарошга: «Мана шу ердан», деб қўллари билан ўнг томонга шундай ишора қилдилар ва сочларини ўз ёнидагилар орасида бўлиб бердилар. (Ровий) деди: сўнг сартарошга ва чап томонга ишора қилдилар, (сартарош) уни олдирди ва (Расулуллоҳ ﷺ) уни Умм Сулаймга бердилар. Абу Курайбнинг ривоятида эса шундай деди: (Расулуллоҳ ﷺ) ўнг томондан бошладилар ва бир-икки тола сочни одамлар орасида тақсимладилар, сўнг чап томонни (айтдилар) ва у билан ҳам худди шундай қилдилар, кейин: «Мана шу ерда Абу Талҳа борми?» дедилар ва уни Абу Талҳага бердилар.

وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو سَلَمَةَ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ زَمَنَ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَحَدَّثَتْنَا أَنَّ زَوْجَهَا طَلَّقَهَا طَلاَقًا بَاتًّا ‏.‏ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُفْيَانَ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U eri uni qaytarib boʻlmas (qatʼiy) taloq bilan taloq qilganini soʻzlab berdi — Sufyonning hadisiga oʻxshash.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У эри уни қайтариб бўлмас (қатъий) талоқ билан талоқ қилганини сўзлаб берди — Суфённинг ҳадисига ўхшаш.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلاَتِي قَالَ ‏"‏ قُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَبِيرًا - وَقَالَ قُتَيْبَةُ كَثِيرًا - وَلاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ga: «Menga namozimda oʻqiydigan bir duoni oʻrgating», dedi. U zot: «Ayt: ‹Allohumma inni zalamtu nafsiy zulman kabiran (Ey Alloh, men oʻzimga katta zulm qildim)› — Qutayba: ‹kasiran (koʻp)›, dedi — ‹va la yagʻfiruz-zunuba illa anta, fagʻfir liy magʻfiratan min indika varhamniy, innaka antal-Gʻafurur-Rahim (gunohlarni Sendan boʻlak hech kim kechirmaydi, bas, meni Oʻz huzuringdan magʻfirat etgin va menga rahm qilgin, albatta, Sen magʻfirat etguvchi, rahmlisan)›», dedilar.Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ га: «Менга намозимда ўқийдиган бир дуони ўргатинг», деди. У зот: «Айт: ‹Аллоҳумма инни заламту нафсий зулман кабиран (Эй Аллоҳ, мен ўзимга катта зулм қилдим)› — Қутайба: ‹касиран (кўп)›, деди — ‹ва ла яғфируз-зунуба илла анта, фағфир лий мағфиратан мин индика варҳамний, иннака антал-Ғафурур-Раҳим (гуноҳларни Сендан бўлак ҳеч ким кечирмайди, бас, мени Ўз ҳузурингдан мағфират этгин ва менга раҳм қилгин, албатта, Сен мағфират этгувчи, раҳмлисан)›», дедилар.

وَحَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى الْبَرْدَيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ikki salqin (vaqt namozini) oʻqisa, jannatga kiradi», — dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким икки салқин (вақт намозини) ўқиса, жаннатга киради», — дедилар.