Abu Bakr Abdulloh ibn Abu Quhofa as-Siddiq

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ ـ رضى الله عنه ـ‏.‏ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلاَتِي‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ، فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ، وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ‏"‏‏.‏

Abu Bakr Siddiq (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan menga bir duo oʻrgatishni soʻradim — namozda uni (oʻqib) Allohga duo qilsam. U zot menga: «Allohumma innii zolamtu nafsii zulman kasiiran, va laa yagʻfiruz-zunuuba illaa anta, fagʻfir lii magʻfiratan min indik, varhamnii, innaka antal-gʻafuurur-rohiim (Allohim, men oʻzimga koʻp zulm qildim; gunohlarni Sendan boshqa hech kim kechirmaydi; bas, meni oʻz (huzuring)dan magʻfirat qil va menga rahm qil; albatta, Sen Gʻafur (koʻp magʻfirat qiluvchi), Rohim (mehribon)san)» — deyishni aytdilar.Абу Бакр Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан менга бир дуо ўргатишни сўрадим — намозда уни (ўқиб) Аллоҳга дуо қилсам. У зот менга: «Аллоҳумма иннии золамту нафсии зулман касииран, ва лаа яғфируз-зунууба иллаа анта, фағфир лии мағфиратан мин индик, варҳамнии, иннака антал-ғафуурур-роҳиим (Аллоҳим, мен ўзимга кўп зулм қилдим; гуноҳларни Сендан бошқа ҳеч ким кечирмайди; бас, мени ўз (ҳузуринг)дан мағфират қил ва менга раҳм қил; албатта, Сен Ғафур (кўп мағфират қилувчи), Роҳим (меҳрибон)сан)» — дейишни айтдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْبَرَاءُ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ انْطَلَقْتُ، فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ يَسُوقُ غَنَمَهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ‏.‏ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ فَقَالَ نَعَمْ‏.‏ فَقُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ ضَرْعَهَا مِنَ الْغُبَارِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ كَفَّيْهِ، فَقَالَ هَكَذَا ـ ضَرَبَ إِحْدَى كَفَّيْهِ بِالأُخْرَى ـ فَحَلَبَ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَقَدْ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِدَاوَةً عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ، فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ، حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ، فَانْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ‏.‏

Abu Bakr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men yoʻlda ketayotgan paytda, toʻsatdan bir choʻponning oʻz qoʻylarini haydab ketayotganini koʻrdim. Men undan — u kimning xizmatkori ekanini — soʻradim. U — oʻzi Qurayshdan boʻlgan bir kishining xizmatkori ekanini — aytdi, soʻng uning ismini zikr qildi va men uni tanidim. Men: «Qoʻylaringda biroz sut bormi?» — dedim. U ‹ha› (deb javob berdi). Men: «Sen menga sogʻib berasanmi?» — dedim. U ‹ha› (deb javob berdi). Men unga buyurdim va u qoʻylardan birining oyoqlarini bogʻladi. Soʻng men unga — yelinni (emchakni) changdan tozalashni va qoʻlidan changni ketkazishni — aytdim. U qoʻllarini bir-biriga urib, changni ketkazdi. Soʻng u biroz sut sogʻdi. Men Allohning Rasuli ﷺ uchun sutni bir idishga (quydim) va uning ogʻzini bir parcha mato bilan yopdim hamda — to u soviguncha — ustiga suv quydim. Men uni Paygʻambar ﷺ ga olib bordim va: «Iching, yo Rasululloh!» — dedim. U zot — men rozi (mamnun) boʻlgunimcha — uni ichdilar.Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен йўлда кетаётган пайтда, тўсатдан бир чўпоннинг ўз қўйларини ҳайдаб кетаётганини кўрдим. Мен ундан — у кимнинг хизматкори эканини — сўрадим. У — ўзи Қурайшдан бўлган бир кишининг хизматкори эканини — айтди, сўнг унинг исмини зикр қилди ва мен уни танидим. Мен: «Қўйларингда бироз сут борми?» — дедим. У ‹ҳа› (деб жавоб берди). Мен: «Сен менга соғиб берасанми?» — дедим. У ‹ҳа› (деб жавоб берди). Мен унга буюрдим ва у қўйлардан бирининг оёқларини боғлади. Сўнг мен унга — елинни (эмчакни) чангдан тозалашни ва қўлидан чангни кетказишни — айтдим. У қўлларини бир-бирига уриб, чангни кетказди. Сўнг у бироз сут соғди. Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ учун сутни бир идишга (қуйдим) ва унинг оғзини бир парча мато билан ёпдим ҳамда — то у совигунча — устига сув қуйдим. Мен уни Пайғамбар ﷺ га олиб бордим ва: «Ичинг, ё Расулуллоҳ!» — дедим. У зот — мен рози (мамнун) бўлгунимча — уни ичдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ تَحْتَ قَدَمَيْهِ لأَبْصَرَنَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَا ظَنُّكَ يَا أَبَا بَكْرٍ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا ‏"‏‏.‏

Men gʻorda ekanligimizda Paygʻambar ﷺga: «Agar ulardan biri oyoqlari ostiga qarasa, bizni koʻrib qolardi», dedim. U zot: «Ey Abu Bakr, uchinchisi Alloh boʻlgan ikki kishini nima deb oʻylaysan?» dedilar.Мен ғорда эканлигимизда Пайғамбар ﷺга: «Агар улардан бири оёқлари остига қараса, бизни кўриб қоларди», дедим. У зот: «Эй Абу Бакр, учинчиси Аллоҳ бўлган икки кишини нима деб ўйлайсан?» дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْغَارِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي، فَإِذَا أَنَا بِأَقْدَامِ الْقَوْمِ، فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لَوْ أَنَّ بَعْضَهُمْ طَأْطَأَ بَصَرَهُ رَآنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ اسْكُتْ يَا أَبَا بَكْرٍ، اثْنَانِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا ‏"‏‏.‏

Men Paygʻambar ﷺ bilan gʻorda edim. Boshimni koʻtargandim, birdan qavmning (mushriklarning) oyoqlarini koʻrdim. Men: «Ey Allohning paygʻambari, agar ulardan baʼzilari koʻzini past(ga) qaratsa, bizni koʻrib qoladi», dedim. U zot: «Jim boʻl, ey Abu Bakr, (biz) ikki (kishimiz)ki, Alloh uchinchimizdir», dedilar.Мен Пайғамбар ﷺ билан ғорда эдим. Бошимни кўтаргандим, бирдан қавмнинг (мушрикларнинг) оёқларини кўрдим. Мен: «Эй Аллоҳнинг пайғамбари, агар улардан баъзилари кўзини паст(га) қараца, бизни кўриб қолади», дедим. У зот: «Жим бўл, эй Абу Бакр, (биз) икки (кишимиз)ки, Аллоҳ учинчимиздир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الزَّمَانَ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا، أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ، ثَلاَثٌ مُتَوَالِيَاتٌ، ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ ‏"‏‏.‏

(Abu Bakra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Albatta zamon — Alloh osmonlar va yerni yaratgan kundagi holatidek — aylanib (qaytib) keldi. Yil — oʻn ikki oydir; ulardan toʻ rttasi harom (oy)dir: uchtasi ketma-ket — Zul-Qaʼda, Zul-Hijja va Muharram; (toʻ rtinchisi) Muzarning Rajabiki, u Jumodo bilan Shaʼbon orasidadir», dedilar.(Абу Бакра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Албатта замон — Аллоҳ осмонлар ва ерни яратган кундаги ҳолатидек — айланиб (қайтиб) келди. Йил — ўн икки ойдир; улардан тў рттаси ҳаром (ой)дир: учтаси кетма-кет — Зул-Қаъда, Зул-Ҳижжа ва Муҳаррам; (тў ртинчиси) Музарнинг Ражабики, у Жумодо билан Шаъбон орасидадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْغَارِ، فَرَأَيْتُ آثَارَ الْمُشْرِكِينَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ رَفَعَ قَدَمَهُ رَآنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا ‏"‏‏.‏

(Abu Bakr (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺ bilan gʻorda edim; men mushriklarning izlarini (oyoqlarini) koʻ rdim va: «Ey Allohning Rasuli, agar ulardan biri oyogʻ ini koʻ tarsa (pastga qarasa), bizni koʻ rar edi», dedim. U zot: «Uchinchisi Alloh boʻ lgan ikki (kishi) haqida nima oʻylaysan (Alloh biz bilan-ku)?» dedilar.(Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺ билан ғорда эдим; мен мушрикларнинг изларини (оёқларини) кў рдим ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар улардан бири оёғ ини кў тарса (пастга қараса), бизни кў рар эди», дедим. У зот: «Учинчиси Аллоҳ бў лган икки (киши) ҳақида нима ўйлайсан (Аллоҳ биз билан-ку)?» дедилар.