عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ حَقُّ اَلْمُسْلِمِ عَلَى اَلْمُسْلِمِ سِتٌّ: إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ, وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ, وَإِذَا اِسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْهُ, وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اَللَّهَ فَسَمِّتْهُ 1 وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ, وَإِذَا مَاتَ فَاتْبَعْهُ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ 2 .
1 - كذا في" الأصل" بالسين المهملة، وهي كذلك في" الصحيح"، ووقع في" أ":" فشمته" بالشين المعجمة.
2 - صحيح. رواه مسلم (2162) (5)، و"التسميت" بالسين المهملة، وأيضا بالمعجمة لغتان مشهورتان، وهو أن يقول للعاطس: يرحمك الله. يعني: بعد قول العاطس: الحمد لله.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmonning musulmon ustidagi haqi oltitadir: uni uchratsang, salom ber; seni (ziyofatga) chaqirsa, ijobat et; sendan nasihat soʻrasa, unga nasihat qil; aksa urib, Allohga hamd aytsa, unga (alik) duo qil; kasal boʻlsa, borib koʻr; vafot etsa, (janozasi) ortidan bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмоннинг мусулмон устидаги ҳақи олтитадир: уни учратсанг, салом бер; сени (зиёфатга) чақирса, ижобат эт; сендан насиҳат сўраса, унга насиҳат қил; акса уриб, Аллоҳга ҳамд айтса, унга (алик) дуо қил; касал бўлса, бориб кўр; вафот этса, (жанозаси) ортидан бор», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ انْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ, وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ, فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اَللَّهِ عَلَيْكُمْ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
1 - صحيح. وهذا اللفظ رواية لمسلم (2963) (9)، وأما اللفظ المتفق عليه، فهو قوله -صلى الله عليه وسلم-:" إذا نظر أحدكم إلى من فضل عليه في المال والخلق، فلينظر إلى من هو أسفل منه ممن فضل عليه". رواه البخاري (6490)، ومسلم (2963) (8) ولشرح الحديث انظر كتابي" ذم الدنيا" ص (17- 18).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzingizdan pastroqdagiga qarang, oʻzingizdan yuqoridagiga qaramang. Zero, bu Allohning sizga bergan neʼmatini kamsitmasligingizga koʻproq munosibdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзингиздан пастроқдагига қаранг, ўзингиздан юқоридагига қараманг. Зеро, бу Аллоҳнинг сизга берган неъматини камситмаслигингизга кўпроқ муносибдир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: [قَالَ] رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لِيُسَلِّمْ اَلصَّغِيرُ عَلَى اَلْكَبِيرِ, وَالْمَارُّ عَلَى اَلْقَاعِدِ, وَالْقَلِيلُ عَلَى اَلْكَثِيرِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6231 و 6234)، واللفظ الذي عزاه الحافظ للمتفق عليه إنما هو للبخاري، إذ ليس عند مسلم تسليم الصغير على الكبير، وانظر التعليق التالي.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kichik kattaga, oʻtib borayotgan oʻtirganga, ozchilik koʻpchilikka salom bersin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кичик каттага, ўтиб бораётган ўтирганга, озчилик кўпчиликка салом берсин», дедилар.
وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: { وَالرَّاكِبُ عَلَى اَلْمَاشِي } 1 .
1 - هذا الرواية التي عزاها الحافظ لمسلم (2160) هي -أيضا- للبخاري (6232 و 6233)، تمامه عنهما:"والماشي على القاعد، والقليل على الكثير"، فكان الأجدر بالحافظ -رحمه الله- عزو الرواية الأولى للبخاري، والثانية للمتفق عليه.
Muslimning bir rivoyatida: «Ulovdagi piyodaga (salom bersin)».Муслимнинг бир ривоятида: «Уловдаги пиёдага (салом берсин)».
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا تَبْدَؤُوا اَلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى بِالسَّلَامِ, وَإِذَا لَقَيْتُمُوهُمْ فِي طَرِيقٍ, فَاضْطَرُّوهُمْ إِلَى أَضْيَقِهِ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - تقدم برقم (1310)، وقوله:" عنه" لا شك أن المراد به" علي بن أبي طالب" وذلك حسب ما يقتضيه السياق، وهو خطأ؛ لأن الحديث حديث أبي هريرة، وليس حديث علي، كما أن الأحاديث التالية تدل على صحة ذلك؛ إذا هي من رواية أبي هريرة -رضي الله عنه-.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yahudiy va nasorolarga salomni birinchi boʻlib bermanglar. Ularni yoʻlda uchratsangiz, uning eng tor tomoniga siqib qoʻyinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яҳудий ва насороларга саломни биринчи бўлиб берманглар. Уларни йўлда учратсангиз, унинг энг тор томонига сиқиб қўйинглар», дедилар.
وَعَنْ اَلنَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ: اَلْحَمْدُ لِلَّهِ, وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ يَرْحَمُكَ اَللَّهُ, فَإِذَا قَالَ لَهُ: يَرْحَمُكَ اَللَّهُ, فَلْيَقُلْ: يَهْدِيكُمُ اَللَّهُ, وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ } أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6224).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Sizlardan biringiz aksa ursa, ‹alhamdulillah› desin; birodari unga: ‹yarhamukalloh› desin. U unga ‹yarhamukalloh› deganida, (aksa urgan): ‹yahdikumulloh va yuslihu bolakum› desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Сизлардан бирингиз акса урса, ‹алҳамдулиллаҳ› десин; биродари унга: ‹ярҳамукаллоҳ› десин. У унга ‹ярҳамукаллоҳ› деганида, (акса урган): ‹яҳдикумуллоҳ ва юслиҳу болакум› десин», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا يَشْرَبَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَائِمًا } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2026) وتمامه -وهي زيادة منكرة -:" فمن نسي فليستقىء" وانظر" الضعيفة" (926).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech biringiz tik turgan holda ichmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бирингиз тик турган ҳолда ичмасин», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ إِذَا اِنْتَعَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَبْدَأْ بِالْيَمِينِ, وَإِذَا نَزَعَ فَلْيَبْدَأْ بِالشِّمَالِ, وَلْتَكُنْ اَلْيُمْنَى أَوَّلَهُمَا تُنْعَلُ, وَآخِرَهُمَا تُنْزَعُ } 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (5856)، ومسلم (2097) واللفظ للبخاري.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz kavshini kiyganda, oʻngdan boshlasin; yechganda, chapdan boshlasin. Oʻng (oyoq) kiyiladiganlarning birinchisi, yechiladiganlarning oxirgisi boʻlsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз кавшини кийганда, ўнгдан бошласин; ечганда, чапдан бошласин. Ўнг (оёқ) кийиладиганларнинг биринчиси, ечиладиганларнинг охиргиси бўлсин», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا يَمْشِ أَحَدُكُمْ فِي نَعْلٍ وَاحِدَةٍ, وَلْيُنْعِلْهُمَا جَمِيعًا, أَوْ لِيَخْلَعْهُمَا جَمِيعًا } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِمَا. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (5855)، ومسلم (2097) (68).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bitta kavshda yurmasin; ikkovini ham kiysin yoki ikkovini ham yechsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз битта кавшда юрмасин; икковини ҳам кийсин ёки икковини ҳам ечсин», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَنْ أََحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ, وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ, فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ } أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (5985) وعنده:" من سره أن يبسط له" بدلا" من أحب أن يبسط عليه".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim rizqi keng boʻlishini va ajali kechiktirilishini yaxshi koʻrsa, qarindoshlik rishtasini ulasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ризқи кенг бўлишини ва ажали кечиктирилишини яхши кўрса, қариндошлик риштасини уласин», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ اَلدُّنْيَا, نَفَّسَ اَللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ , وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ, يَسَّرَ اَللَّهُ عَلَيْهِ فِي اَلدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ, وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا, سَتَرَهُ اَللَّهُ فِي اَلدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ, وَاَللَّهُ فِي عَوْنِ اَلْعَبْدِ مَا كَانَ اَلْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2699)، وتمامه:" ومن سلك طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله به طريقا إلى الجنة، وما اجتمع قوم في بيت من بيوت الله، يتلون كتاب الله، ويتدارسونه بينهم، إلا نزلت عليهم السكينة، وغشيتهم الرحمة، وحفتهم الملائكة، وذكرهم الله فيمن عنده... ومن بطأ به عمله، لم يسرع به نسبه".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir moʻminning dunyo gʻam-tashvishlaridan birini aritsa, Alloh undan qiyomat kuni gʻam-tashvishlaridan birini aritadi. Kim qiyinchilikka tushganga yengillik koʻrsatsa, Alloh unga dunyo va oxiratda yengillik koʻrsatadi. Kim bir musulmonning (aybini) berkitsa, Alloh uning aybini dunyo va oxiratda berkitadi. Banda oʻz birodariga yordamda boʻlar ekan, Alloh ham bandaga yordamda boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мўминнинг дунё ғам-ташвишларидан бирини аритса, Аллоҳ ундан қиёмат куни ғам-ташвишларидан бирини аритади. Ким қийинчиликка тушганга енгиллик кўрсатса, Аллоҳ унга дунё ва охиратда енгиллик кўрсатади. Ким бир мусулмоннинг (айбини) беркитса, Аллоҳ унинг айбини дунё ва охиратда беркитади. Банда ўз биродарига ёрдамда бўлар экан, Аллоҳ ҳам бандага ёрдамда бўлади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ تَعِسَ عَبْدُ اَلدِّينَارِ, وَالدِّرْهَمِ, وَالْقَطِيفَةِ, إِنْ أُعْطِيَ رَضِيَ, وَإِنْ لَمْ يُعْطَ لَمْ يَرْضَ } 1 أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ.
1 - صحيح. رواه البخاري (6335). وزاد" والخميصة".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dinorning quli, dirhamning quli va qimmatbaho chopon (qatifa)ning quli halok boʻlsin! Unga berilsa, rozi boʻladi; berilmasa, rozi boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Динорнинг қули, дирҳамнинг қули ва қимматбаҳо чопон (қатифа)нинг қули ҳалок бўлсин! Унга берилса, рози бўлади; берилмаса, рози бўлмайди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ اَلْمَرْءِ, تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ } رَوَاهُ اَلتِّرْمِذِيُّ, وَقَالَ حَسَنٌ. 1 .
1 - حسن رواه الترمذي (2318) وأظن أن الحافظ- رحمه الله- وهم في نقل التحسين عن الترمذي، فلم أجده في أكثر من مطبوعة من" السنن"، وإنما الذي فيها قوله:" غريب" وهو الصواب، كما نقله عنه ابن رجب في" الجامع" (1 / 287) والمزي في" التحفة" (11 / 41) وغيرهما.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi islomining goʻzalligidan biri — uning oʻziga taalluqli boʻlmagan narsani tark etishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши исломининг гўзаллигидан бири — унинг ўзига тааллуқли бўлмаган нарсани тарк этишидир», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ إِيَّاكُمْ وَالْحَسَدَ, فَإِنَّ اَلْحَسَدَ يَأْكُلُ اَلْحَسَنَاتِ, كَمَا تَأْكُلُ اَلنَّارُ اَلْحَطَبَ } أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ 1 .
1 - ضعيف رواه أبو داود (4903)، وفي سنده راو مجهول.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hasaddan saqlaninglar! Zero, hasad — olov oʻtinni yeb yuborgani kabi — yaxshiliklarni yeb yuboradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳасаддан сақланинглар! Зеро, ҳасад — олов ўтинни еб юборгани каби — яхшиликларни еб юборади», дедилар.
وَعَنْهُ 1 قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَيْسَ اَلشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ, إِنَّمَا اَلشَّدِيدُ اَلَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. 2 .
1 - أي: عن أبي هريرة -رضي الله عنه-.
2 - صحيح. رواه البخاري (6114)، ومسلم (2609).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kuchli (pahlavon) — kurashda yengadigan kishi emas; kuchli — gʻazab paytida oʻzini tuta oladigan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кучли (паҳлавон) — курашда енгадиган киши эмас; кучли — ғазаб пайтида ўзини тута оладиган кишидир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ آيَةُ اَلْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ, وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ, وَإِذَا ائْتُمِنَ خَانَ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (33)، ومسلم (59) (107).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Munofiqning alomati uchtadir: gapirsa yolgʻon gapiradi, vaʼda qilsa vaʼdasiga xilof qiladi, ishonib topshirilsa xiyonat qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мунофиқнинг аломати учтадир: гапирса ёлғон гапиради, ваъда қилса ваъдасига хилоф қилади, ишониб топширилса хиёнат қилади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ, فَإِنَّ اَلظَّنَّ أَكْذَبُ اَلْحَدِيثِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ . 1 .
1 - صحيح. وهو طرف من حديث رواه البخاري (5143)، ومسلم (2563) وسيأتي -أيضا- برقم (1520).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gumondan saqlaninglar; chunki gumon — soʻzning eng yolgʻonidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гумондан сақланинглар; чунки гумон — сўзнинг энг ёлғонидир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ إِذَا قَاتَلَ أَحَدُكُمْ, فَلْيَتَجَنَّبِ اَلْوَجْهَ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (2559)، ومسلم (2612) واللفظ لمسلم، ولتمام تخريج الحديث انظر" التوحيد" لابن خزيمة (35 بتحقيقي) وما بعده.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz (birov bilan) urishsa, yuzga urishdan saqlansin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз (биров билан) уришса, юзга уришдан сақлансин», дедилар.
وَعَنْهُ أَنَّ رَجُلاً قَالَ: { يَا رَسُولَ اَللَّهِ! أَوْصِنِي. فَقَالَ: لَا تَغْضَبْ, فَرَدَّدَ مِرَارًا. قَالَ: لَا تَغْضَبْ } أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6116).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli! Menga vasiyat (nasihat) qiling», dedi. U zot: «Gʻazablanma», dedilar. (Haligi kishi soʻrovini) bir necha marta takrorladi. U zot (har safar): «Gʻazablanma», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули! Менга васият (насиҳат) қилинг», деди. У зот: «Ғазабланма», дедилар. (Ҳалиги киши сўровини) бир неча марта такрорлади. У зот (ҳар сафар): «Ғазабланма», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { أَتَدْرُونَ مَا اَلْغِيبَةُ?
قَالُوا: اَللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
قَالَ: ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ.
قِيلَ: أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ?
قَالَ: إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدْ اِغْتَبْتَهُ, وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَقَدْ بَهَتَّهُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2589).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gʻiybat nima ekanini bilasizlarmi?» — dedilar. Ular (sahobalar): «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», — dedilar. U zot: «Birodaringni u yoqtirmaydigan narsa bilan tilga olishingdir», — dedilar. «Aytsangiz-chi, agar men aytayotgan (kamchilik) birodarimda bor boʻlsa-chi?» — deyildi. U zot: «Agar unda sen aytayotgan (narsa) bor boʻlsa, sen uni gʻiybat qilibsan; agar unda boʻlmasa, unga buhton qilibsan», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ғийбат нима эканини биласизларми?» — дедилар. Улар (саҳобалар): «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», — дедилар. У зот: «Биродарингни у ёқтирмайдиган нарса билан тилга олишингдир», — дедилар. «Айтсангиз-чи, агар мен айтаётган (камчилик) биродаримда бор бўлса-чи?» — дейилди. У зот: «Агар унда сен айтаётган (нарса) бор бўлса, сен уни ғийбат қилибсан; агар унда бўлмаса, унга буҳтон қилибсан», — дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَنَاجَشُوا, وَلَا تَبَاغَضُوا, وَلَا تَدَابَرُوا, وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ, وَكُونُوا عِبَادَ اَللَّهِ إِخْوَانًا, اَلْمُسْلِمُ أَخُو اَلْمُسْلِمِ, لَا يَظْلِمُهُ, وَلَا يَخْذُلُهُ, وَلَا يَحْقِرُهُ, اَلتَّقْوَى هَا هُنَا, وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ, بِحَسْبِ اِمْرِئٍ مِنْ اَلشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ اَلْمُسْلِمَ, كُلُّ اَلْمُسْلِمِ عَلَى اَلْمُسْلِمِ حَرَامٌ, دَمُهُ, وَمَالُهُ, وَعِرْضُهُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2564).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-biringizga hasad qilmang, (narxni koʻtarish maqsadida) bir-biringizning savdongizni oshirmang, bir-biringizga adovat saqlamang, bir-biringizga orqa oʻgirmang, biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmang va Allohning bandalari boʻlib, oʻzaro birodar boʻling. Musulmon musulmonning birodaridir: unga zulm qilmaydi, uni (yordamsiz) tashlab qoʻymaydi va uni mensimaslik qilmaydi. Taqvo mana shu yerda», dedilar va koʻkraklariga uch marta ishora qildilar. (Soʻng:) «Birovga oʻz musulmon birodarini mensimaslik qilishining oʻzi yomonlik sifatida yetarlidir. Musulmonning musulmonga hamma narsasi — qoni, moli va obroʻsi haromdir», (dedilar).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингизга ҳасад қилманг, (нархни кўтариш мақсадида) бир-бирингизнинг савдонгизни оширманг, бир-бирингизга адоват сақламанг, бир-бирингизга орқа ўгирманг, бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилманг ва Аллоҳнинг бандалари бўлиб, ўзаро биродар бўлинг. Мусулмон мусулмоннинг биродаридир: унга зулм қилмайди, уни (ёрдамсиз) ташлаб қўймайди ва уни менсимаслик қилмайди. Тақво мана шу ерда», дедилар ва кўкракларига уч марта ишора қилдилар. (Сўнг:) «Бировга ўз мусулмон биродарини менсимаслик қилишининг ўзи ёмонлик сифатида етарлидир. Мусулмоннинг мусулмонга ҳамма нарсаси — қони, моли ва обрўси ҳаромдир», (дедилар).
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ : { اَلْمُسْتَبَّانِ مَا قَالَا, فَعَلَى اَلْبَادِئِ, مَا لَمْ يَعْتَدِ اَلْمَظْلُومُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ. 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2487).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-birini soʻkishgan ikki kishi aytgan (soʻz)ning (gunohi) — mazlum haddan oshmagunicha — boshlaganning zimmasidadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирини сўкишган икки киши айтган (сўз)нинг (гуноҳи) — мазлум ҳаддан ошмагунича — бошлаганнинг зиммасидадир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ, فَإِنَّ اَلظَّنَّ أَكْذَبُ اَلْحَدِيثِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ . 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6094)، ومسلم (2607) (105) والسياق لمسلم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gumondan saqlaninglar; chunki gumon — soʻzning eng yolgʻonidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гумондан сақланинглар; чунки гумон — сўзнинг энг ёлғонидир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ اَلْمُؤْمِنُ اَلْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اَللَّهِ مِنْ اَلْمُؤْمِنِ اَلضَّعِيفِ, وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ, اِحْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ, وَاسْتَعِنْ بِاَللَّهِ, وَلَا تَعْجَزْ, وَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ: لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَانَ كَذَا وَكَذَا, وَلَكِنْ قُلْ: قَدَّرَ اَللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ; فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ اَلشَّيْطَانِ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ . 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2664).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kuchli moʻmin Alloh nazdida zaif moʻmindan yaxshiroq va sevimliroqdir; (lekin) har birida yaxshilik bor. Senga foyda beradigan narsaga harislik qil, Allohdan yordam sora va ojizlik qilma. Agar senga biror (koʻngilsiz) narsa yetsa: ‹Agar men shunday qilganimda, bunday-bunday boʻlardi›, dema. Balki: ‹Allohning taqdiri (shunday edi); U xohlaganini qildi›, degin. Zero, ‹agar›(deyish) shaytonning amalini ochib beradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кучли мўмин Аллоҳ наздида заиф мўминдан яхшироқ ва севимлироқдир; (лекин) ҳар бирида яхшилик бор. Сенга фойда берадиган нарсага ҳарислик қил, Аллоҳдан ёрдам сора ва ожизлик қилма. Агар сенга бирор (кўнгилсиз) нарса етса: ‹Агар мен шундай қилганимда, бундай-бундай бўларди›, дема. Балки: ‹Аллоҳнинг тақдири (шундай эди); У хоҳлаганини қилди›, дегин. Зеро, ‹агар›(дейиш) шайтоннинг амалини очиб беради», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ, وَمَا زَادَ اَللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا, وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ لِلَّهِ إِلَّا رَفَعَهُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ . 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2588) وزاد:" الله".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa moldan (hech narsani) kamaytirmaydi; banda kechirim qilgani sayin Alloh uning izzatini ziyoda qiladi; va kim Alloh uchun tavozuʼ qilsa, Alloh uni yuksaltiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа молдан (ҳеч нарсани) камайтирмайди; банда кечирим қилгани сайин Аллоҳ унинг иззатини зиёда қилади; ва ким Аллоҳ учун тавозуъ қилса, Аллоҳ уни юксалтиради», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ أَكْثَرُ مَا يُدْخِلُ اَلْجَنَّةَ تَقْوى اَللَّهِ وَحُسْنُ اَلْخُلُقِ } أَخْرَجَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ, وَصَحَّحَهُ اَلْحَاكِمُ . 1 .
1 - حسن. رواه الترمذي (2004) وابن ماجه (4246)، والحاكم (4 / 324) وعندهم أن النبي -صلى الله عليه وسلم- سئل عن أكثر ما يدخل الجنة؟ فقال:" تقوى الله....." الحديث. وزادوا:" وسئل عن أكثر ما يدخل الناس النار؟ فقال الفم والفرج" ، وقال الترمذي:" هذا حديث صحيح غريب"، وقال الحاكم" صحيح الإسناد"، قلت: حسبه الحسن، ففيه يزيد بن عبد الرحمن الأودي لم يوثقه إلا العجلي وابن حبان؛ ولذلك قال الذهبي في" الكاشف":" وثق".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarni jannatga eng koʻp kirituvchi (narsa) — Allohdan qoʻrqish va chiroyli axloqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларни жаннатга энг кўп киритувчи (нарса) — Аллоҳдан қўрқиш ва чиройли ахлоқдир», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ إِنَّكُمْ لَا تَسَعُونَ اَلنَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ, وَلَكِنْ لِيَسَعْهُمْ بَسْطُ اَلْوَجْهِ, وَحُسْنُ اَلْخُلُقِ } أَخْرَجَهُ أَبُو يَعْلَى, وَصَحَّحَهُ اَلْحَاكِمُ . 1 .
1 - ضعيف جدا. رواه الحاكم (1 / 124) وفي سنده عبد الله بن سعيد المقبري، وهو" متروك".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar odamlarni mollaringiz bilan qamrab (rozi qilib) ololmaysizlar; lekin ularni ochiq yuz va chiroyli axloq qamrab olsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар одамларни молларингиз билан қамраб (рози қилиб) ололмайсизлар; лекин уларни очиқ юз ва чиройли ахлоқ қамраб олсин», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ اَلْمُؤْمِنُ مِرْآةُ اَلْمُؤْمِنِ } أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ بِإِسْنَادٍ حَسَنٍ . 1 .
1 - . حسن. رواه أبو داود (4918) وزاد:" والمؤمن أخو المؤمن: يكف عليه ضيعته، ويحوطه من ورائه".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin moʻminning koʻzgusidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин мўминнинг кўзгусидир», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ يَقُولُ اَللَّهُ -تَعَالَى-: أَنَا مَعَ عَبْدِي مَا ذَكَرَنِي, وَتَحَرَّكَتْ بِي شَفَتَاهُ } أَخْرَجَهُ ابْنُ مَاجَهْ, وَصَحَّحَهُ ابْنُ حِبَّانَ, وَذَكَرَهُ اَلْبُخَارِيُّ تَعْلِيقًا . 1 .
1 - صحيح. رواه ابن ماجه (3792)، وابن حبان (815) موصولا بسند صحيح، وعلقه البخاري (13 / 499 / فتح) بصيغة الجزم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo: ‹Bandam Meni zikr qilar ekan va lablari Meni (yod etib) qimirlar ekan, Men u bilan birgaman›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Бандам Мени зикр қилар экан ва лаблари Мени (ёд этиб) қимирлар экан, Мен у билан биргаман›, дейди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا, يَذْكُرُونَ اَللَّهَ إِلَّا حَفَّتْ بِهِمُ الْمَلَائِكَةُ, وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ, وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِم ٌ 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2700) عن أبي هريرة وأبي سعيد، بلفظ:" لا يقعد قوم يذكرون الله -عز وجل-، إلا حفتهم........". والباقي مثله.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qavm bir majlisda oʻtirib, Allohni zikr qilsa, albatta farishtalar ularni oʻrab oladi, rahmat ularni qoplaydi va Alloh ularni Oʻz huzuridagilar orasida zikr qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қавм бир мажлисда ўтириб, Аллоҳни зикр қилса, албатта фаришталар уларни ўраб олади, раҳмат уларни қоплайди ва Аллоҳ уларни Ўз ҳузуридагилар орасида зикр қилади», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَا قَعَدَ قَوْمٌ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرُوا اَللَّهَ, وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى اَلنَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم -إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ } أَخْرَجَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ, وَقَالَ: "حَسَنٌ" . 1 .
1 - صحيح. رواه الترمذي (3380)، لكن بلفظ:" ما جلس قوم مجلسا لم يذكروا الله فيه، ولم يصلوا على نبيهم، إلا كان عليهم ترة، فإن شاء عذبهم وإن شاء غفر لهم"، وقال:" هذا حديث حسن صحيح"، واللفظ الذي ذكره الحافظ هنا هو لأحمد في" المسند" (2 / 463) حرفا حرفا، وزاد:" وإن دخلوا الجنة للثواب".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi qavm bir majlisda oʻtirib, unda Allohni zikr qilmasa va Nabiy ﷺ ga salovot aytmasa, albatta bu ular uchun qiyomat kuni hasrat boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси қавм бир мажлисда ўтириб, унда Аллоҳни зикр қилмаса ва Набий ﷺ га саловот айтмаса, албатта бу улар учун қиёмат куни ҳасрат бўлади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اَللَّهِ وَبِحَمْدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ, وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ اَلْبَحْرِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ . 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6405)، وهو قطعة من حديث عند مسلم (2691)، وعندهما تقييد ذلك بقوله -صلى الله عليه وسلم-:" في يوم".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim yuz marta: ‹Subhanallohi va bihamdihi (Allohni Oʻz hamdi bilan poklab yod etaman)›, desa, xatolari — dengiz koʻpigicha boʻlsa ham — oʻchiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким юз марта: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи (Аллоҳни Ўз ҳамди билан поклаб ёд этаман)›, деса, хатолари — денгиз кўпигича бўлса ҳам — ўчирилади», дедилар.
وَلَهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ: { لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اَللَّهِ مِنَ الدُّعَاءِ } وَصَحَّحَهُ اِبْنُ حِبَّانَ, وَالْحَاكِمُ . 1 .
1 - حسن. رواه الترمذي (3370)، وابن حبان (870) والحاكم (1 / 490).
Yana unga (Termiziyga) Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning marfuʼ hadisida: «Alloh huzurida duodan koʻra karamliroq narsa yoʻq», (deb kelgan).Яна унга (Термизийга) Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг марфуъ ҳадисида: «Аллоҳ ҳузурида дуодан кўра карамлироқ нарса йўқ», (деб келган).
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: { كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -إِذَا أَصْبَحَ, يَقُولُ: اَللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا, وَبِكَ أَمْسَيْنَا, وَبِكَ نَحْيَا, وَبِكَ نَمُوتُ, وَإِلَيْكَ اَلنُّشُورُ } وَإِذَا أَمْسَى قَالَ مِثْلَ ذَلِكَ ; إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: { وَإِلَيْكَ اَلْمَصِيرُ } أَخْرَجَهُ اَلْأَرْبَعَةُ . 1 .
1 - حسن. رواه أبو داود (5068)، والنسائي في" عمل اليوم والليلة" (564). والترمذي (3391)، وابن ماجه (3868). وعند أبي داود:" وإليك النشور" في دعاء الصباح والمساء، وأما النسائي فعنده في دعاء المساء" وإليك النشور". قال ومرة أخرى: "وإليك المصير"، وأما ابن ماجه والترمذي فروايتهما للحديث من أمره -صلى الله عليه وسلم-:" إذا أصبحتم فقولوا....." أو:" إذا اصبح أحدكم فليقل:...."، وعند الترمذي في دعاء الصباح" وإليك المصير" وفي دعاء المساء:" وإليك النشور"! وأما ابن ماجه ففي دعاء المساء كما قال الحافظ، إلا أنه في دعاء الصباح ليس عنده:" وإليك النشور"، وقال الترمذي:" هذا حديث حسن".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tongga yetganlarida: «Allohumma, Sen bilan tongga yetdik, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz va Sen bilan oʻlamiz; qayta tirilish ham Sengadir», der edilar. Kechga yetganlarida ham shunga oʻxshash der, faqat: «Qaytish ham Sengadir», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тонгга етганларида: «Аллоҳумма, Сен билан тонгга етдик, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз ва Сен билан ўламиз; қайта тирилиш ҳам Сенгадир», дер эдилар. Кечга етганларида ҳам шунга ўхшаш дер, фақат: «Қайтиш ҳам Сенгадир», дер эдилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: { كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -يَقُولُ: اَللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي اَلَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي, وَأَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ اَلَّتِي فِيهَا مَعَاشِي, وَأَصْلِحْ لِي آخِرَتِي اَلَّتِي إِلَيْهَا مَعَادِي, وَاجْعَلْ اَلْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ, وَاجْعَلْ اَلْمَوْتَ رَاحَةً لِي مِنْ كُلِّ شَرٍّ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ . 1 .
1 - صحيح. رواه مسلم (2820).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohim, ishlarimning saqlovchisi boʻlgan dinimni isloh qil; tirikchiligim boʻlgan dunyoyimni isloh qil; qaytar joyim boʻlgan oxiratimni isloh qil; (bu) hayotni men uchun har bir yaxshilikda ziyoda (manba) qil va (bu) oʻlimni men uchun har bir yomonlikdan rohat (qutulish) qil.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, ишларимнинг сақловчиси бўлган динимни ислоҳ қил; тирикчилигим бўлган дунёйимни ислоҳ қил; қайтар жойим бўлган охиратимни ислоҳ қил; (бу) ҳаётни мен учун ҳар бир яхшиликда зиёда (манба) қил ва (бу) ўлимни мен учун ҳар бир ёмонликдан роҳат (қутулиш) қил.»
وَلِلتِّرْمِذِيِّ: مِنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ نَحْوُهُ, وَقَالَ فِي آخِرِهِ: { وَزِدْنِي عِلْمًا, وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ, وَأَعُوذُ بِاَللَّهِ مِنْ حَالِ أَهْلِ اَلنَّارِ } وَإِسْنَادُهُ حَسَنٌ . 1 .
1 - حسن دون هذه الزيادة ؛ إذ في سندها ضعيف، ومجهول. ورواه الترمذي (3599) وغيره. وقال:" هذا حديث حسن غريب".
Termiziyda Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning hadisida ham shunga oʻxshash (rivoyat) bor; uning oxirida: «Va ilmimni ziyoda qilgin. Har qanday holatda ham Allohga hamd boʻlsin. Doʻzax ahlining holidan Allohga panoh tilayman», deb keltirilgan. Uning isnodi hasandir.Термизийда Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг ҳадисида ҳам шунга ўхшаш (ривоят) бор; унинг охирида: «Ва илмимни зиёда қилгин. Ҳар қандай ҳолатда ҳам Аллоҳга ҳамд бўлсин. Дўзах аҳлининг ҳолидан Аллоҳга паноҳ тилайман», деб келтирилган. Унинг исноди ҳасандир.
وَأَخْرَجَ اَلشَّيْخَانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ كَلِمَتَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى اَلرَّحْمَنِ, خَفِيفَتَانِ عَلَى اَللِّسَانِ, ثَقِيلَتَانِ فِي اَلْمِيزَانِ, سُبْحَانَ اَللَّهِ وَبِحَمْدِهِ , سُبْحَانَ اَللَّهِ اَلْعَظِيمِ } 1
1 - صحيح. رواه البخاري (6406)، ومسلم (2694).
Buxoriy va Muslim Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilganlar: Rasululloh ﷺ: «Ikki kalima (bor)ki, ular Rahmonga mahbub (suyukli), tilda yengil, tarozuda ogʻir(dir): ‹Subhanallohi va bihamdihi, subhanallohil-aziym (Allohni Oʻz hamdi bilan poklab yod etaman; Ulugʻ Allohni poklab yod etaman)›», dedilar.Бухорий ва Муслим Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилганлар: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки калима (бор)ки, улар Раҳмонга маҳбуб (суюкли), тилда енгил, тарозуда оғир(дир): ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи, субҳаналлоҳил-азийм (Аллоҳни Ўз ҳамди билан поклаб ёд этаман; Улуғ Аллоҳни поклаб ёд этаман)›», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَلَّى صَلاَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهْىَ خِدَاجٌ – ثَلاَثًا – غَيْرُ تَمَامٍ " . فَقِيلَ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّا نَكُونُ وَرَاءَ الإِمَامِ . فَقَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَسَمْتُ الصَّلاَةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ فَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ ( الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى حَمِدَنِي عَبْدِي وَإِذَا قَالَ ( الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أَثْنَى عَلَىَّ عَبْدِي . وَإِذَا قَالَ ( مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ) . قَالَ مَجَّدَنِي عَبْدِي – وَقَالَ مَرَّةً فَوَّضَ إِلَىَّ عَبْدِي – فَإِذَا قَالَ ( إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ) . قَالَ هَذَا بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ . فَإِذَا قَالَ ( اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ * صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ) . قَالَ هَذَا لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimki bir namoz oʻqib, unda Qurʼonning onasini (Fotiha surasini) oʻqimasa, u (namoz) noqisdir — uch marta (dedilar) — toʻliq emasdir», dedilar. Abu Hurayraga: «Biz imomning orqasida boʻlamiz (qanday qilaylik)?» deyildi. U: «Uni ichingda oʻqi, chunki men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Alloh taolo dedi: Men namozni Oʻzim bilan bandam oʻrtasida ikkiga boʻldim va bandamga soʻraganini beraman. Banda {Olamlar Robbi Allohga hamd boʻlsin} deganida, Alloh taolo: ‹Bandam Menga hamd aytdi›, deydi. Banda {U Rahmon va Rahimdir} deganida, Alloh taolo: ‹Bandam Meni ulugʻladi›, deydi. Banda {Jazo (qiyomat) kunining egasidir} deganida, (Alloh): ‹Bandam Meni ulugʻladi›, deydi — baʼzan: ‹Bandam (ishni) Menga topshirdi›, dedi. Banda {Faqat Sengagina ibodat qilamiz va faqat Sendangina yordam soʻraymiz} deganida, (Alloh): ‹Bu Men bilan bandam oʻrtasidadir va bandamga soʻraganini beraman›, deydi. Banda {Bizni toʻgʻri yoʻlga hidoyat qil — Oʻzing neʼmat bergan zotlarning yoʻliga, gʻazabga uchraganlarning va adashganlarning (yoʻliga) emas} deganida, (Alloh): ‹Bu bandamniki va bandamga soʻraganini beraman›, deydi›.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимки бир намоз ўқиб, унда Қуръоннинг онасини (Фотиҳа сурасини) ўқимаса, у (намоз) ноқисдир — уч марта (дедилар) — тўлиқ эмасдир», дедилар. Абу Ҳурайрага: «Биз имомнинг орқасида бўламиз (қандай қилайлик)?» дейилди. У: «Уни ичингда ўқи, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳ таоло деди: Мен намозни Ўзим билан бандам ўртасида иккига бўлдим ва бандамга сўраганини бераман. Банда {Оламлар Робби Аллоҳга ҳамд бўлсин} деганида, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Менга ҳамд айтди›, дейди. Банда {У Раҳмон ва Раҳимдир} деганида, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Мени улуғлади›, дейди. Банда {Жазо (қиёмат) кунининг эгасидир} деганида, (Аллоҳ): ‹Бандам Мени улуғлади›, дейди — баъзан: ‹Бандам (ишни) Менга топширди›, деди. Банда {Фақат Сенгагина ибодат қиламиз ва фақат Сендангина ёрдам сўраймиз} деганида, (Аллоҳ): ‹Бу Мен билан бандам ўртасидадир ва бандамга сўраганини бераман›, дейди. Банда {Бизни тўғри йўлга ҳидоят қил — Ўзинг неъмат берган зотларнинг йўлига, ғазабга учраганларнинг ва адашганларнинг (йўлига) эмас} деганида, (Аллоҳ): ‹Бу бандамники ва бандамга сўраганини бераман›, дейди›.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" لاَ تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْفِرُ مِنَ الْبَيْتِ الَّذِي تُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ". .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uylaringizni qabristonga aylantirmanglar. Albatta shayton Baqara surasi oʻqiladigan uydan qochadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уйларингизни қабристонга айлантирманглар. Албатта шайтон Бақара сураси ўқиладиган уйдан қочади», — дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَكَّلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحِفْظِ زَكَاةِ رَمَضَانَ فَأَتَانِي آتٍ فَجَعَلَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ فَأَخَذْتُهُ فَقُلْتُ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَصَّ الْحَدِيثَ فَقَالَ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَاقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ لَنْ يَزَالَ مَعَكَ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ وَلاَ يَقْرَبُكَ شَيْطَانٌ حَتَّى تُصْبِحَ. وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم
" صَدَقَكَ وَهْوَ كَذُوبٌ ذَاكَ شَيْطَانٌ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ meni Ramazon zakotini (fitrni) saqlashga tayinladilar. Shunda (kechasi) bir keluvchi kelib, taomdan (bir necha hovuch) ola boshladi. Men uni ushlab: «Seni albatta Rasululloh ﷺning oldiga olib boraman», dedim — soʻng (Abu Hurayra) hadisni (toʻliq) soʻzlab berdi — (u keluvchi:) «Toʻshagingga borgan (yotgan) paytingda, Oyatul-Kursini oʻqi; Allohdan (boʻlgan) bir saqlovchi sen bilan (doim) boʻladi va tonggacha senga shayton yaqinlashmaydi», dedi. Paygʻambar ﷺ: «(U) — yolgʻonchi boʻlsa ham — senga rost (gap) aytdi; u — shayton edi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ мени Рамазон закотини (фитрни) сақлашга тайинладилар. Шунда (кечаси) бир келувчи келиб, таомдан (бир неча ҳовуч) ола бошлади. Мен уни ушлаб: «Сени албатта Расулуллоҳ ﷺнинг олдига олиб бораман», дедим — сўнг (Абу Ҳурайра) ҳадисни (тўлиқ) сўзлаб берди — (у келувчи:) «Тўшагингга борган (ётган) пайтингда, Оятул-Курсини ўқи; Аллоҳдан (бўлган) бир сақловчи сен билан (доим) бўлади ва тонггача сенга шайтон яқинлашмайди», деди. Пайғамбар ﷺ: «(У) — ёлғончи бўлса ҳам — сенга рост (гап) айтди; у — шайтон эди», дедилар.