حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ فَقَالَ " أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْغِنَى وَلاَ تُمْهِلْ حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلاَنٍ كَذَا وَلِفُلاَنٍ كَذَا أَلاَ وَقَدْ كَانَ لِفُلاَنٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ huzurlariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh! Qaysi sadaqa eng ulugʻroq?» dedi. Shunda u zot: «Soppa-sogʻ, bisotingga ziqna, kambagʻallikdan qoʻrqib, boylikni umid qilib turgan holingda sadaqa qilishingdir. (Joningga) suv yetib, ‹Falonchiga buncha, falonchiga buncha› deydigan holatga kelishini kutib, sadaqani kechiktirma — axir u (mol) endi falonchining (merosxoʻrning) molidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ! Қайси садақа энг улуғроқ?» деди. Шунда у зот: «Соппа-соғ, бисотингга зиқна, камбағалликдан қўрқиб, бойликни умид қилиб турган ҳолингда садақа қилишингдир. (Жонингга) сув етиб, ‹Фалончига бунча, фалончига бунча› дейдиган ҳолатга келишини кутиб, садақани кечиктирма — ахир у (мол) энди фалончининг (меросхўрнинг) молидир», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ أَجْرًا فَقَالَ " أَمَا وَأَبِيكَ لَتُنَبَّأَنَّهُ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْبَقَاءَ وَلاَ تُمْهِلْ حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلاَنٍ كَذَا وَلِفُلاَنٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلاَنٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Nabiy ﷺ huzurlariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh! Qaysi sadaqa ajri jihatidan eng ulugʻroq?» dedi. Shunda u zot: «Otang haqqi! Albatta senga bildirilur: (eng ulugʻi) soppa-sogʻ, bisotingga ziqna, kambagʻallikdan qoʻrqib, (uzoq) yashashni umid qilib turgan holingda sadaqa qilishingdir. (Joningga) suv yetib, ‹Falonchiga buncha, falonchiga buncha› deydigan holatga kelishini kutib, (sadaqani) kechiktirma — axir u (mol) endi falonchining (merosxoʻrning) moli boʻlib qolgan», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Набий ﷺ ҳузурларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ! Қайси садақа ажри жиҳатидан энг улуғроқ?» деди. Шунда у зот: «Отанг ҳаққи! Албатта сенга билдирилур: (энг улуғи) соппа-соғ, бисотингга зиқна, камбағалликдан қўрқиб, (узоқ) яшашни умид қилиб турган ҳолингда садақа қилишингдир. (Жонингга) сув етиб, ‹Фалончига бунча, фалончига бунча› дейдиган ҳолатга келишини кутиб, (садақани) кечиктирма — ахир у (мол) энди фалончининг (меросхўрнинг) моли бўлиб қолган», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي الْحِزَامِيَّ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِهَذَا الطَّوَّافِ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ فَتَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ " . قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ وَلاَ يُفْطَنُ لَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ وَلاَ يَسْأَلُ النَّاسَ شَيْئًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin (haqiqiy bechora) odamlar oldidan aylanib yurib, bir-ikki luqma yoki bir-ikki dona xurmo bilan qaytariladigan kishi emas», — dedilar. (Sahobalar:) «Unday boʻlsa miskin kim, yo Rasululloh?» — deyishdi. (U zot:) «Oʻzini boy qiladigan (yetarli) narsa topmaydigan, (ahvoli) sezilmagani uchun unga sadaqa berilmaydigan va odamlardan biror narsa soʻramaydigan kishidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин (ҳақиқий бечора) одамлар олдидан айланиб юриб, бир-икки луқма ёки бир-икки дона хурмо билан қайтариладиган киши эмас», — дедилар. (Саҳобалар:) «Ундай бўлса мискин ким, ё Расулуллоҳ?» — дейишди. (У зот:) «Ўзини бой қиладиган (етарли) нарса топмайдиган, (аҳволи) сезилмагани учун унга садақа берилмайдиган ва одамлардан бирор нарса сўрамайдиган кишидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِالَّذِي تَرُدُّهُ التَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ وَلاَ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ إِنَّمَا الْمِسْكِينُ الْمُتَعَفِّفُ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { لاَ يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا} " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin bir-ikki dona xurmo yoki bir-ikki luqma bilan qaytariladigan kishi emas. Miskin faqat (tilanishdan) oʻzini tiyadigan (iffatli) kishidir. Istasangiz: {Ular odamlardan qistab-yalinib soʻramaydilar} (Baqara 273) (oyatini) oʻqinglar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин бир-икки дона хурмо ёки бир-икки луқма билан қайтариладиган киши эмас. Мискин фақат (тиланишдан) ўзини тиядиган (иффатли) кишидир. Истасангиз: {Улар одамлардан қистаб-ялиниб сўрамайдилар} (Бақара 273) (оятини) ўқинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَوَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ، الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarning mollarini koʻpaytirish (boyish) maqsadida soʻrasa, aslida u choʻgʻni soʻragan boʻladi. Endi xohlasa, ozini soʻrasin, xohlasa, koʻpini soʻrasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларнинг молларини кўпайтириш (бойиш) мақсадида сўраса, аслида у чўғни сўраган бўлади. Энди хоҳласа, озини сўрасин, хоҳласа, кўпини сўрасин», — дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو، بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لأَنْ يَحْتَزِمَ أَحَدُكُمْ حُزْمَةً مِنْ حَطَبٍ فَيَحْمِلَهَا عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ رَجُلاً يُعْطِيهِ أَوْ يَمْنَعُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bir bogʻ oʻtinni bogʻlab, uni yelkasiga ortib, soʻng sotishi, biror kishidan soʻrab — u bersa ham, bermasa ham — undan yaxshiroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бир боғ ўтинни боғлаб, уни елкасига ортиб, сўнг сотиши, бирор кишидан сўраб — у берса ҳам, бермаса ҳам — ундан яхшироқдир», — дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ عَلَى حُبِّ اثْنَتَيْنِ حُبِّ الْعَيْشِ وَالْمَالِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, uni Nabiy ﷺ ga yetkazgan holda rivoyat qilinadi. U zot: «Cholning qalbi ikki narsani sevishda yoshdir: yashashni (umrni) sevishda va molni sevishda», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, уни Набий ﷺ га етказган ҳолда ривоят қилинади. У зот: «Чолнинг қалби икки нарсани севишда ёшдир: яшашни (умрни) севишда ва молни севишда», дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ عَلَى حُبِّ اثْنَتَيْنِ طُولُ الْحَيَاةِ وَحُبُّ الْمَالِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Cholning qalbi ikki narsani sevishda yoshdir: umrning uzun boʻlishi (sevgisi) va mol sevgisi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чолнинг қалби икки нарсани севишда ёшдир: умрнинг узун бўлиши (севгиси) ва мол севгиси», дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Boylik mol-mulkning koʻpligida emas, balki haqiqiy boylik nafsning (qalbning) boyligidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бойлик мол-мулкнинг кўплигида эмас, балки ҳақиқий бойлик нафснинг (қалбнинг) бойлигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، كِلاَهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, Muhammad oilasining rizqini (kun kechirishga) yetarli qilib qoʻygin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, Муҳаммад оиласининг ризқини (кун кечиришга) етарли қилиб қўйгин», дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ - سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ أَخَذَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كِخْ كِخْ ارْمِ بِهَا أَمَا عَلِمْتَ أَنَّا لاَ نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali sadaqa xurmolaridan bitta xurmoni olib, uni ogʻziga soldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kix, kix! Uni tashla! Bilmaysanmi, biz sadaqani yemaymiz-ku!» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али садақа хурмоларидан битта хурмони олиб, уни оғзига солди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ких, ких! Уни ташла! Билмайсанми, биз садақани емаймиз-ку!» — дедилар.
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، أَنَّ أَبَا يُونُسَ، مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِنِّي لأَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِي فَأَجِدُ التَّمْرَةَ سَاقِطَةً عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَرْفَعُهَا لآكُلَهَا ثُمَّ أَخْشَى أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً فَأُلْقِيهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men oilamning oldiga qaytaman-da, toʻshagim ustiga tushib qolgan bir dona xurmoni topaman. Soʻng uni yeyish uchun olaman, soʻng uning sadaqadan boʻlishidan qoʻrqib, uni tashlab yuboraman».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен оиламнинг олдига қайтаман-да, тўшагим устига тушиб қолган бир дона хурмони топаман. Сўнг уни ейиш учун оламан, сўнг унинг садақадан бўлишидан қўрқиб, уни ташлаб юбораман».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلاَّمٍ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ، - يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، . أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ فَإِنْ قِيلَ هَدِيَّةٌ أَكَلَ مِنْهَا وَإِنْ قِيلَ صَدَقَةٌ لَمْ يَأْكُلْ مِنْهَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga taom keltirilsa, u haqida soʻrar edilar. Agar: «Hadya», deyilsa, undan yer edilar; agar: «Sadaqa», deyilsa, undan yemas edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га таом келтирилса, у ҳақида сўрар эдилар. Агар: «Ҳадя», дейилса, ундан ер эдилар; агар: «Садақа», дейилса, ундан емас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ وَصُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ramazon kelganda jannat eshiklari ochiladi, doʻzax eshiklari yopiladi va shaytonlar kishanlanadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазон келганда жаннат эшиклари очилади, дўзах эшиклари ёпилади ва шайтонлар кишанланади», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي أَنَسٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ramazon boʻlganda rahmat eshiklari ochiladi, jahannam eshiklari yopiladi va shaytonlar kishanlanadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазон бўлганда раҳмат эшиклари очилади, жаҳаннам эшиклари ёпилади ва шайтонлар кишанланади», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَصُومُوا ثَلاَثِينَ يَوْمًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hilolni koʻrsangiz roʻza tuting, uni (yana) koʻrsangiz iftor qiling; agar (havo) sizga bulut boʻlib (koʻrinmay) qolsa, oʻttiz kun roʻza tuting», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳилолни кўрсангиз рўза тутинг, уни (яна) кўрсангиз ифтор қилинг; агар (ҳаво) сизга булут бўлиб (кўринмай) қолса, ўттиз кун рўза тутинг», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلاَّمٍ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ، - يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعَدَدَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Uni (hilolni) koʻrgach roʻza tuting va uni koʻrgach iftor qiling; agar (havo) sizga bulut boʻlib (koʻrinmay) qolsa, sanoqni (oʻttizga) toʻldiring», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилинади: «Уни (ҳилолни) кўргач рўза тутинг ва уни кўргач ифтор қилинг; агар (ҳаво) сизга булут бўлиб (кўринмай) қолса, саноқни (ўттизга) тўлдиринг», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمُ الشَّهْرُ فَعُدُّوا ثَلاَثِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uni (hilolni) koʻrgach roʻza tuting va uni koʻrgach iftor qiling; agar oy sizga bulut boʻlib (koʻrinmay) qolsa, oʻttizni sanang», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уни (ҳилолни) кўргач рўза тутинг ва уни кўргач ифтор қилинг; агар ой сизга булут бўлиб (кўринмай) қолса, ўттизни сананг», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ، عُمَرَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْهِلاَلَ فَقَالَ " إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَعُدُّوا ثَلاَثِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hilolni zikr qilib: «Uni koʻrsangiz roʻza tuting va uni koʻrsangiz iftor qiling; agar (havo) sizga bulut boʻlib (koʻrinmay) qolsa, oʻttizni sanang», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳилолни зикр қилиб: «Уни кўрсангиз рўза тутинг ва уни кўрсангиз ифтор қилинг; агар (ҳаво) сизга булут бўлиб (кўринмай) қолса, ўттизни сананг», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَلِيِّ، بْنِ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلاَ يَوْمَيْنِ إِلاَّ رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ramazonni bir yoki ikki kunlik roʻza bilan ilgarilab ketmanglar; magar (oldindan muayyan) roʻza tutib yuradigan kishi boʻlsa, u (oʻsha kuni) roʻza tutaversin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазонни бир ёки икки кунлик рўза билан илгарилаб кетманглар; магар (олдиндан муайян) рўза тутиб юрадиган киши бўлса, у (ўша куни) рўза тутаверсин», — дедилар.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوِصَالِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَإِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوَاصِلُ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَأَيُّكُمْ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي " . فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا عَنِ الْوِصَالِ وَاصَلَ بِهِمْ يَوْمًا ثُمَّ يَوْمًا ثُمَّ رَأَوُا الْهِلاَلَ فَقَالَ " لَوْ تَأَخَّرَ الْهِلاَلُ لَزِدْتُكُمْ " . كَالْمُنَكِّلِ لَهُمْ حِينَ أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ visol (uzluksiz roʻza)dan qaytardilar. Shunda musulmonlardan bir kishi: «Ammo Siz, yo Rasululloh, visol qilasiz-ku?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Sizlarning qaysingiz menga oʻxshaysiz? Men tunni shunday holatda oʻtkazamanki, Robbim meni taomlantiradi va sugʻoradi», dedilar. Ular visoldan qaytishni istamaganlarida, u zot ﷺ ular bilan bir kun, soʻng yana bir kun visol qildilar. Soʻngra ular hilolni koʻrdilar. Shunda u zot: «Agar hilol kechiksaydi, sizlarga (visolni) yana koʻpaytirardim», dedilar — qaytishni istamaganlari uchun ularni (bu soʻz bilan) tanbeh bergandek.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ висол (узлуксиз рўза)дан қайтардилар. Шунда мусулмонлардан бир киши: «Аммо Сиз, ё Расулуллоҳ, висол қиласиз-ку?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг қайсингиз менга ўхшайсиз? Мен тунни шундай ҳолатда ўтказаманки, Роббим мени таомлантиради ва суғоради», дедилар. Улар висолдан қайтишни истамаганларида, у зот ﷺ улар билан бир кун, сўнг яна бир кун висол қилдилар. Сўнгра улар ҳилолни кўрдилар. Шунда у зот: «Агар ҳилол кечиксайди, сизларга (висолни) яна кўпайтирардим», дедилар — қайтишни истамаганлари учун уларни (бу сўз билан) танбеҳ бергандек.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي، زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِيَّاكُمْ وَالْوِصَالَ " . قَالُوا فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " إِنَّكُمْ لَسْتُمْ فِي ذَلِكَ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي فَاكْلَفُوا مِنَ الأَعْمَالِ مَا تُطِيقُونَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Visoldan saqlaninglar!» dedilar. Ular: «Ammo Siz visol qilasiz, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Sizlar bu borada menga oʻxshamaysizlar. Men tunni shunday holatda oʻtkazamanki, Robbim meni taomlantiradi va sugʻoradi. Bas, amallardan qodir boʻlganingizcha qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Висолдан сақланинглар!» дедилар. Улар: «Аммо Сиз висол қиласиз, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Сизлар бу борада менга ўхшамайсизлар. Мен тунни шундай ҳолатда ўтказаманки, Роббим мени таомлантиради ва суғоради. Бас, амаллардан қодир бўлганингизча қилинглар», дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " فَاكْلَفُوا مَا لَكُمْ بِهِ طَاقَةٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashini (rivoyat qilindi), faqat u zot: «Bas, amallardan qodir boʻlganingizcha qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан шунга ўхшашини (ривоят қилинди), фақат у зот: «Бас, амаллардан қодир бўлганингизча қилинглар», дедилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ الْوِصَالِ . بِمِثْلِ حَدِيثِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ visoldan qaytarganliklarini (rivoyat qilindi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ висолдан қайтарганликларини (ривоят қилинди).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ، الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " وَمَا أَهْلَكَكَ " . قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي فِي رَمَضَانَ . قَالَ " هَلْ تَجِدُ مَا تُعْتِقُ رَقَبَةً " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَهَلْ تَجِدُ مَا تُطْعِمُ سِتِّينَ مِسْكِينًا " . قَالَ لاَ - قَالَ - ثُمَّ جَلَسَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ . فَقَالَ " تَصَدَّقْ بِهَذَا " . قَالَ أَفْقَرَ مِنَّا فَمَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ إِلَيْهِ مِنَّا . فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ ثُمَّ قَالَ " اذْهَبْ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Nabiy ﷺ ning oldilariga keldi-da: «Halok boʻldim, yo Rasululloh!» dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Seni nima halok qildi?» dedilar. (U kishi:) «Ramazonda xotinimga yaqinlik qildim», dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Ozod qiladigan qul topa olasanmi?» dedilar. (U:) «Yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Ikki oy ketma-ket roʻza tuta olasanmi?» dedilar. (U:) «Yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Oltmish miskinni taomlantiradigan narsa topa olasanmi?» dedilar. (U:) «Yoʻq», dedi. Soʻng u oʻtirdi. Nabiy ﷺ ga ichida xurmo boʻlgan bir savat keltirildi. (Rasululloh ﷺ:) «Buni sadaqa qil», dedilar. (U:) «Bizdan kambagʻalrogʻigami? Bu ikki qora toshli (Madina) chegaralari orasida bizdan bunga muhtojroq xonadon yoʻq», dedi. Shunda Nabiy ﷺ ozigʻ tishlari koʻringuncha kulib, soʻng: «Bor, uni ahlingga yedir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Набий ﷺ нинг олдиларига келди-да: «Ҳалок бўлдим, ё Расулуллоҳ!» деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Сени нима ҳалок қилди?» дедилар. (У киши:) «Рамазонда хотинимга яқинлик қилдим», деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Озод қиладиган қул топа оласанми?» дедилар. (У:) «Йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Икки ой кетма-кет рўза тута оласанми?» дедилар. (У:) «Йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Олтмиш мискинни таомлантирадиган нарса топа оласанми?» дедилар. (У:) «Йўқ», деди. Сўнг у ўтирди. Набий ﷺ га ичида хурмо бўлган бир сават келтирилди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Буни садақа қил», дедилар. (У:) «Биздан камбағалроғигами? Бу икки қора тошли (Мадина) чегаралари орасида биздан бунга муҳтожроқ хонадон йўқ», деди. Шунда Набий ﷺ озиғ тишлари кўрингунча кулиб, сўнг: «Бор, уни аҳлингга едир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَجُلاً، وَقَعَ بِامْرَأَتِهِ فِي رَمَضَانَ فَاسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " هَلْ تَجِدُ رَقَبَةً " . قَالَ لاَ . قَالَ " وَهَلْ تَسْتَطِيعُ صِيَامَ شَهْرَيْنِ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Ramazonda xotiniga yaqinlik qildi va bu haqda Rasululloh ﷺ dan fatvo soʻradi. Shunda (Rasululloh ﷺ:) «Qul topa olasanmi?» dedilar. (U:) «Yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Ikki oy roʻza tuta olasanmi?» dedilar. (U:) «Yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ:) «Unday boʻlsa, oltmish miskinni taomlantir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Рамазонда хотинига яқинлик қилди ва бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ дан фатво сўради. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ:) «Қул топа оласанми?» дедилар. (У:) «Йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Икки ой рўза тута оласанми?» дедилар. (У:) «Йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ:) «Ундай бўлса, олтмиш мискинни таомлантир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ صِيَامِ يَوْمَيْنِ يَوْمِ الأَضْحَى وَيَوْمِ الْفِطْرِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki kunda — Qurbon hayiti kuni va ogʻiz ochar iyd kunida roʻza tutishdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки кунда — Қурбон ҳайити куни ва оғиз очар ийд кунида рўза тутишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَصُمْ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِلاَّ أَنْ يَصُومَ قَبْلَهُ أَوْ يَصُومَ بَعْدَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz juma kuni roʻza tutmasin, magar undan oldin yoki undan keyin (qoʻshib) roʻza tutsa (mustasno)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз жума куни рўза тутмасин, магар ундан олдин ёки ундан кейин (қўшиб) рўза тутса (мустасно)», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، - يَعْنِي الْجُعْفِيَّ - عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَخْتَصُّوا لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ بِقِيَامٍ مِنْ بَيْنِ اللَّيَالِي وَلاَ تَخُصُّوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِصِيَامٍ مِنْ بَيْنِ الأَيَّامِ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ فِي صَوْمٍ يَصُومُهُ أَحَدُكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kechalar orasidan juma kechasini (alohida) ibodatga, kunlar orasidan juma kunini (alohida) roʻzaga ajratib olmanglar, magar biringiz tutadigan bir roʻzaning (kunlari) ichida boʻlsa (mustasno)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кечалар орасидан жума кечасини (алоҳида) ибодатга, кунлар орасидан жума кунини (алоҳида) рўзага ажратиб олманглар, магар бирингиз тутадиган бир рўзанинг (кунлари) ичида бўлса (мустасно)», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ رِوَايَةً وَقَالَ عَمْرٌو يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ زُهَيْرٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u zot: «Birortangiz roʻzador boʻla turib taomga (mehmonga) chaqirilsa, ‹Men roʻzadorman› deb aytsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у зот: «Бирортангиз рўзадор бўла туриб таомга (меҳмонга) чақирилса, ‹Мен рўзадорман› деб айтсин», дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - رِوَايَةً قَالَ " إِذَا أَصْبَحَ أَحَدُكُمْ يَوْمًا صَائِمًا فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَجْهَلْ فَإِنِ امْرُؤٌ شَاتَمَهُ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ إِنِّي صَائِمٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u zot: «Birortangiz bir kuni roʻzador boʻlib tongni qarshi olsa, behayo soʻz aytmasin va johillik qilmasin. Agar kimdir uni soʻksa yoki u bilan urishsa, ‹Men roʻzadorman, men roʻzadorman› deb aytsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у зот: «Бирортангиз бир куни рўзадор бўлиб тонгни қарши олса, беҳаё сўз айтмасин ва жоҳиллик қилмасин. Агар кимдир уни сўкса ёки у билан уришса, ‹Мен рўзадорман, мен рўзадорман› деб айтсин», дедилар.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلاَّ الصِّيَامَ هُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخِلْفَةُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning shunday deyotganlarini eshitdim: «Alloh azza va jalla aytdi: ‹Odam bolasining har bir amali oʻzi uchundir, magar roʻza bundan mustasno; u Men uchundir va uning (mukofotini) Men beraman›. Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, roʻzador ogʻzining hidi Alloh huzurida misk hididan ham yoqimliroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деётганларини эшитдим: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: ‹Одам боласининг ҳар бир амали ўзи учундир, магар рўза бундан мустасно; у Мен учундир ва унинг (мукофотини) Мен бераман›. Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадор оғзининг ҳиди Аллоҳ ҳузурида миск ҳидидан ҳам ёқимлироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - وَهُوَ الْحِزَامِيُّ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصِّيَامُ جُنَّةٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Roʻza qalqondir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рўза қалқондир», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلاَّ الصِّيَامَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَرْفُثْ يَوْمَئِذٍ وَلاَ يَسْخَبْ فَإِنْ سَابَّهُ أَحَدٌ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ . وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ بِفِطْرِهِ وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ فَرِحَ بِصَوْمِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla dedi: ‹Odam bolasining har bir amali oʻzi uchundir, faqat roʻza bundan mustasno; albatta u Men uchundir va unga Men mukofot beraman. Roʻza qalqondir. Biringizning roʻza kuni boʻlsa, oʻsha kun behayo gap gapirmasin va baqirmasin. Agar kimdir uni soʻksa yoki u bilan urishmoqchi boʻlsa, ‹Men roʻzador odamman› desin. Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, roʻzadorning ogʻiz hidi qiyomat kuni Alloh huzurida mushk hididan koʻra yoqimliroqdir. Roʻzador uchun ikkita shodlik bor: roʻzasini ochganda roʻzasini ochgani bilan shodlanadi, Robbisiga yoʻliqqanda esa roʻzasi bilan shodlanadi›», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла деди: ‹Одам боласининг ҳар бир амали ўзи учундир, фақат рўза бундан мустасно; албатта у Мен учундир ва унга Мен мукофот бераман. Рўза қалқондир. Бирингизнинг рўза куни бўлса, ўша кун беҳаё гап гапирмасин ва бақирмасин. Агар кимдир уни сўкса ёки у билан уришмоқчи бўлса, ‹Мен рўзадор одамман› десин. Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадорнинг оғиз ҳиди қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида мушк ҳидидан кўра ёқимлироқдир. Рўзадор учун иккита шодлик бор: рўзасини очганда рўзасини очгани билан шодланади, Роббисига йўлиққанда эса рўзаси билан шодланади›», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ يُضَاعَفُ الْحَسَنَةُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلاَّ الصَّوْمَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ يَدَعُ شَهْوَتَهُ وَطَعَامَهُ مِنْ أَجْلِي لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَةٌ عِنْدَ فِطْرِهِ وَفَرْحَةٌ عِنْدَ لِقَاءِ رَبِّهِ . وَلَخُلُوفُ فِيهِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bolasining har bir amali (savobi) koʻpaytiriladi: bir yaxshilik oʻn baravaridan yetti yuz baravarigacha (savob bilan yoziladi). Alloh azza va jalla dedi: ‹Roʻza bundan mustasno; albatta u Men uchundir va unga Men mukofot beraman. (Roʻzador) shahvatini va taomini Men uchun tark etadi›. Roʻzador uchun ikkita shodlik bor: bir shodlik roʻzasini ochganida, bir shodlik Robbisiga yoʻliqqanida. Uning ogʻiz hidi Alloh huzurida mushk hididan koʻra yoqimliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам боласининг ҳар бир амали (савоби) кўпайтирилади: бир яхшилик ўн бараваридан етти юз бараваригача (савоб билан ёзилади). Аллоҳ азза ва жалла деди: ‹Рўза бундан мустасно; албатта у Мен учундир ва унга Мен мукофот бераман. (Рўзадор) шаҳватини ва таомини Мен учун тарк этади›. Рўзадор учун иккита шодлик бор: бир шодлик рўзасини очганида, бир шодлик Роббисига йўлиққанида. Унинг оғиз ҳиди Аллоҳ ҳузурида мушк ҳидидан кўра ёқимлироқдир», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هِشَامٍ الْقُرْدُوسِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim roʻzador holda unutib qoʻyib, yeb yoki ichib qoʻysa, roʻzasini toʻldirsin (davom ettirsin), chunki uni Alloh taomlantirdi va sugʻordi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким рўзадор ҳолда унутиб қўйиб, еб ёки ичиб қўйса, рўзасини тўлдирсин (давом эттирсин), чунки уни Аллоҳ таомлантирди ва суғорди», — дедилар.
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُ وَأَفْضَلُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلاَةُ اللَّيْلِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ramazondan keyin eng afzal roʻza — Allohning oyi Muharram (roʻzasi)dir; farzdan keyin eng afzal namoz — tun namozidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазондан кейин энг афзал рўза — Аллоҳнинг ойи Муҳаррам (рўзаси)дир; фарздан кейин энг афзал намоз — тун намозидир», дедилар.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ، الْمُنْتَشِرِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - يَرْفَعُهُ قَالَ سُئِلَ أَىُّ الصَّلاَةِ أَفْضَلُ بَعْدَ الْمَكْتُوبَةِ وَأَىُّ الصِّيَامِ أَفْضَلُ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ " أَفْضَلُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ الصَّلاَةُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ وَأَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ صِيَامُ شَهْرِ اللَّهِ الْمُحَرَّمِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Soʻraldi: «Farz (namoz)dan keyin qaysi namoz afzal va Ramazon oyidan keyin qaysi roʻza afzal?» U zot: «Farz namozdan keyin eng afzal namoz — tun yarmidagi namozdir; Ramazon oyidan keyin eng afzal roʻza — Allohning oyi Muharram roʻzasidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сўралди: «Фарз (намоз)дан кейин қайси намоз афзал ва Рамазон ойидан кейин қайси рўза афзал?» У зот: «Фарз намоздан кейин энг афзал намоз — тун ярмидаги намоздир; Рамазон ойидан кейин энг афзал рўза — Аллоҳнинг ойи Муҳаррам рўзасидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّاللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ ثُمَّ أَيْقَظَنِي بَعْضُ أَهْلِي فَنُسِّيتُهَا فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْغَوَابِرِ " . وَقَالَ حَرْمَلَةُ " فَنَسِيتُهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga Laylatul-qadr koʻrsatildi, soʻng ahlimdan biri meni uygʻotib yubordi-yu, u menga unutdirildi. Bas, uni soʻnggi oʻn kechada axtaringlar», dedilar. Harmala esa: «...u menga koʻrsatilgan edi, men uni unutdim», deb (naql qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Лайлатул-қадр кўрсатилди, сўнг аҳлимдан бири мени уйғотиб юборди-ю, у менга унутдирилди. Бас, уни сўнгги ўн кечада ахтаринглар», дедилар. Ҳармала эса: «...у менга кўрсатилган эди, мен уни унутдим», деб (нақл қилди).
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - وَهُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ تَذَاكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيُّكُمْ يَذْكُرُ حِينَ طَلَعَ الْقَمَرُ وَهُوَ مِثْلُ شِقِّ جَفْنَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ huzurida Laylatul-qadr haqida gaplashib oʻtirgan edik. Shunda u zot: «Sizlardan qaysingiz oy yarim laganga oʻxshab chiqqan paytni eslaydi?» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида Лайлатул-қадр ҳақида гаплашиб ўтирган эдик. Шунда у зот: «Сизлардан қайсингиз ой ярим лаганга ўхшаб чиққан пайтни эслайди?» — дедилар.