Abu Ishoq Amr ibn Abdulloh as-Sabiiy

حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ هُبَيْرَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَالْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni oltin uzuk taqishdan, qassiy (ipak aralash) kiyimdan va maysara (egar ustiga tashlanadigan qizil ipak toʻshama)dan qaytardilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени олтин узук тақишдан, қассий (ипак аралаш) кийимдан ва майсара (эгар устига ташланадиган қизил ипак тўшама)дан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، سَمِعْتُ هُبَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَالْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oltin uzuk taqishdan, qassiy matosidan va misara (qizil egar toʻshagi)dan qaytardilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олтин узук тақишдан, қассий матосидан ва мисара (қизил эгар тўшаги)дан қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ ضَمْرَةَ، يَقُولُ سَأَلْنَا عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ النَّهَارِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَا تُطِيقُونَ ذَلِكَ قُلْنَا مَنْ أَطَاقَ مِنَّا ذَلِكَ قَالَ إِذَا كَانَتْ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَاهُنَا عِنْدَ الْعَصْرِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَإِذَا كَانَتْ الشَّمْسُ مِنْ هَاهُنَا كَهَيْئَتِهَا مِنْ هَاهُنَا عِنْدَ الظُّهْرِ صَلَّى أَرْبَعًا وَيُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَقَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا وَيَفْصِلُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالنَّبِيِّينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz undan Rasululloh ﷺning kunduzgi namozlari haqida soʻradik. U kishi: «Sizlar bunga kuchingiz yetmaydi», dedilar. Biz: «Bizdan kimningki kuchi yetsa (qiladi)», dedik. U kishi dedilar: «Quyosh mana bu yerdan (koʻtarilib) asr paytida mana bu yerda boʻlgandek boʻlganida u zot ikki rakat oʻqirdilar, quyosh mana bu yerdan (koʻtarilib) peshin paytida mana bu yerda boʻlgandek boʻlganida u zot toʻrt rakat oʻqirdilar. Peshindan oldin toʻrt rakat, keyin ikki rakat, asrdan oldin toʻrt rakat oʻqirdilar va har ikki rakat orasini muqarrab farishtalarga, paygʻambarlarga va ularga ergashgan moʻminu musulmonlarga salom aytish bilan ajratardilar.»Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз ундан Расулуллоҳ ﷺнинг кундузги намозлари ҳақида сўрадик. У киши: «Сизлар бунга кучингиз етмайди», дедилар. Биз: «Биздан кимнингки кучи етса (қилади)», дедик. У киши дедилар: «Қуёш мана бу ердан (кўтарилиб) аср пайтида мана бу ерда бўлгандек бўлганида у зот икки ракат ўқирдилар, қуёш мана бу ердан (кўтарилиб) пешин пайтида мана бу ерда бўлгандек бўлганида у зот тўрт ракат ўқирдилар. Пешиндан олдин тўрт ракат, кейин икки ракат, асрдан олдин тўрт ракат ўқирдилар ва ҳар икки ракат орасини муқарраб фаришталарга, пайғамбарларга ва уларга эргашган мўмину мусулмонларга салом айтиш билан ажратардилар.»

وَعَنْ أَبِي إِسْحَاقَ, أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ ‏- رضى الله عنه ‏- { أَدْخَلَ الْمَيِّتَ مِنْ قِبَلِ رِجْلَيِ الْقَبْرَ، وَقَالَ: هَذَا مِنَ السُّنَّةِ } أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُد َ 1‏ .‏

Abdulloh ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u mayitni qabrning oyoq tomonidan (qabrga) kiritdi va: «Bu sunnatdandir», dedi. Abu Dovud chiqargan.Абдуллоҳ ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у майитни қабрнинг оёқ томонидан (қабрга) киритди ва: «Бу суннатдандир», деди. Абу Довуд чиқарган.

وَعَن أبي إِسحاق قَالَ: قَالَ عَلِيٌّ وَنَظَرَ إِلَى ابْنِهِ الْحَسَنِ قَالَ: إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ كَمَا سَمَّاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَيَخْرُجُ مِنْ صُلْبِهِ رَجُلٌ يُسَمَّى بِاسْمِ نَبِيِّكُمْ يُشْبِهُهُ فِي الْخَلْقِ - ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّةَ - يَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَذْكُرِ الْقِصَّةَ

(Abu Dovud) al-Mugʻiyradan (rivoyat qildi). U dedi: Amr ibn Abu Qays bizga hadis aytdi, u Shuayb ibn Xoliddan, u Abu Ishoqdan rivoyat qildi. U dedi: Ali (roziyallohu anhu) oʻgʻli Hasanga qarab dedi: «Mening bu oʻgʻlim Nabiy ﷺ uni nomlaganlaridek sayyiddir. Uning pushtidan bir kishi chiqadiki, u Paygʻambaringizning nomi bilan ataladi, axloqda unga oʻxshaydi, ammo jismda unga oʻxshamaydi». Soʻng u yer yuzini adolat bilan toʻldirishi haqidagi qissani zikr qildi.(Абу Довуд) ал-Муғийрадан (ривоят қилди). У деди: Амр ибн Абу Қайс бизга ҳадис айтди, у Шуайб ибн Холиддан, у Абу Ишоқдан ривоят қилди. У деди: Али (розияллоҳу анҳу) ўғли Ҳасанга қараб деди: «Менинг бу ўғлим Набий ﷺ уни номлаганларидек саййиддир. Унинг пуштидан бир киши чиқадики, у Пайғамбарингизнинг номи билан аталади, ахлоқда унга ўхшайди, аммо жисмда унга ўхшамайди». Сўнг у ер юзини адолат билан тўлдириши ҳақидаги қиссани зикр қилди.

وَعَن أبي إِسْحَق قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِلْبَرَاءِ يَا أَبَا عُمَارَةَ فَرَرْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا وَلِيُّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ خَرَجَ شُبَّانُ أَصْحَابِهِ لَيْسَ عَلَيْهِمْ كَثِيرُ سِلَاحٍ فَلَقَوْا قَوْمًا رُمَاةً لَا يَكَادُ يَسْقُطُ لَهُمْ سَهْمٌ فَرَشَقُوهُمْ رَشْقًا مَا يَكَادُونَ يُخْطِئُونَ فَأَقْبَلُوا هُنَاكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ يَقُودُهُ فَنَزَلَ وَاسْتَنْصَرَ وَقَالَ أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ ثُمَّ صفهم. رَوَاهُ مُسلم. وللبخاري مَعْنَاهُ وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا قَالَ الْبَرَاءُ كُنَّا وَاللَّهِ إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ نَتَّقِي بِهِ وَإِنَّ الشُّجَاعَ مِنَّا لَلَّذِي يُحَاذِيهِ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi unga: «Ey Abu Umora! Hunayn kuni qochdingizmi?» dedi. (Baro): «Yoʻq, Alloh nomiga qasamki, Rasululloh ﷺ orqalariga burilmadilar. Lekin u zotning sahobalaridan yosh va yengil (qurolli) yigitlar — egnida sovuti yoʻq yoki koʻp quroli boʻlmagan holda — chiqib qolishdi-da, oʻqlari (mutlaqo) nishonga tegmaydigan bir qavm bilan — Havozin va Banu Nasr toʻplami bilan toʻqnashishdi. (Ular) ularga (shunday) oʻq otishdiki, deyarli xato qilmasdilar. Shunda (musulmonlar) Rasululloh ﷺ tomon yuzlandilar. Rasululloh ﷺ esa oq xachirlarida edilar, Abu Sufyon ibn Horis ibn Abdulmuttalib uni yetaklab borardi. U zot (xachirdan) tushib, (Allohdan) nusrat soʻrab: ‹Men paygʻambarman, (bunda) yolgʻon yoʻq! Men Abdulmuttalibning oʻgʻliman!› dedilar. Soʻng (sahobalarni) saf tortdilar», dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши унга: «Эй Абу Умора! Ҳунайн куни қочдингизми?» деди. (Баро): «Йўқ, Аллоҳ номига қасамки, Расулуллоҳ ﷺ орқаларига бурилмадилар. Лекин у зотнинг саҳобаларидан ёш ва енгил (қуролли) йигитлар — эгнида совути йўқ ёки кўп қуроли бўлмаган ҳолда — чиқиб қолишди-да, ўқлари (мутлақо) нишонга тегмайдиган бир қавм билан — Ҳавозин ва Бану Наср тўплами билан тўқнашишди. (Улар) уларга (шундай) ўқ отишдики, деярли хато қилмасдилар. Шунда (мусулмонлар) Расулуллоҳ ﷺ томон юзландилар. Расулуллоҳ ﷺ эса оқ хачирларида эдилар, Абу Суфён ибн Ҳорис ибн Абдулмутталиб уни етаклаб борарди. У зот (хачирдан) тушиб, (Аллоҳдан) нусрат сўраб: ‹Мен пайғамбарман, (бунда) ёлғон йўқ! Мен Абдулмутталибнинг ўғлиман!› дедилар. Сўнг (саҳобаларни) саф тортдилар», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ، عَنْ زُهَيْرٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ‏:‏ سَأَلَ رَجُلٌ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ‏:‏ أَكَانَ وَجْهُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ السَّيْفِ‏؟‏ قَالَ‏:‏ لا، بَلْ مِثْلَ الْقَمَرِ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi undan: «Rasululloh ﷺning yuzlari qilichga oʻxshaganmidi?» deb soʻradi. U: «Yoʻq, oyga oʻxshar edi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши ундан: «Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари қиличга ўхшаганмиди?» деб сўради. У: «Йўқ, ойга ўхшар эди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.