- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه، قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم أشد حياء من العذراء في خدرها، فإذا رأى شيئياً يكرهه عرفناه في وجهه. ((متفق عليه)) .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ parda ortidagi (chodiridagi) bokira qizdan ham hayoliroq edilar. Agar biror narsani yoqtirmasalar, biz buni yuzlaridan bilib olar edik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ парда ортидаги (чодиридаги) бокира қиздан ҳам ҳаёлироқ эдилар. Агар бирор нарсани ёқтирмасалар, биз буни юзларидан билиб олар эдик.
- عن أبى سعيد الخدرى رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن من شر الناس عند الله منزلة يوم القيامة الرجل يفضي إلى المرأة وتفضي إليه ثم ينشر سرها" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni Alloh huzurida odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachi (ikki yuzli) kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Anas va Ammordan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачи (икки юзли) кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Анас ва Аммордан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: أتى رجل رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: أي الناس أفضل؟ قال: "مؤمن يجاهد بنفسه وماله في سبيل الله" قال: ثم من؟ قال: "مؤمن في شعب من الشعاب يعبد الله ويدع الناس من شره" ((متفق عليه))
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Odamlarning qaysi biri afzal?» dedi. U zot: «Joni va moli bilan Alloh yoʻlida jihod qiladigan moʻmin», dedilar. (U kishi:) «Soʻng kim?» dedi. U zot: «Toglar orasidagi bir darada Rabbiga ibodat qilib, odamlarni oʻz yomonligidan tinch qoʻygan moʻmin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Одамларнинг қайси бири афзал?» деди. У зот: «Жони ва моли билан Аллоҳ йўлида жиҳод қиладиган мўмин», дедилар. (У киши:) «Сўнг ким?» деди. У зот: «Тоглар орасидаги бир дарада Раббига ибодат қилиб, одамларни ўз ёмонлигидан тинч қўйган мўмин», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "من رضي بالله ربًا وبالإسلام دينًا، وبمحمد رسولا وجبت له الجنة" فعجب لها أبو سعيد فقال أعدها علي يا رسول الله فأعادها عليه ثم قال: "وأخرى يرفع الله بها العبد مائة درجة في الجنة، ما بين كل درجتين، كما بين السماء والأرض" قال: وما هي يا رسول الله؟ قال: "الجهاد في سبيل الله، الجهاد في سبيل الله" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (unga): «Ey Abu Said! Kimki Allohni Robb, Islomni din, Muhammadni Nabiy deb (chin koʻngildan) rozi boʻlsa, unga jannat vojib boʻladi», — dedilar. Abu Said bunga taajjublanib: «Yo Rasululloh, buni menga yana takrorlang», — dedi. U zot takrorladilar, soʻng: «Yana bir (amal) borki, u bilan banda jannatda yuz daraja koʻtariladi — har ikki daraja orasi osmon bilan yer orasidek (uzoq)dir», — dedilar. (Abu Said): «U nima, yo Rasululloh?» — dedi. U zot: «Alloh yoʻlida jihod (qilish)! Alloh yoʻlida jihod (qilish)!» — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (унга): «Эй Абу Саид! Кимки Аллоҳни Робб, Исломни дин, Муҳаммадни Набий деб (чин кўнгилдан) рози бўлса, унга жаннат вожиб бўлади», — дедилар. Абу Саид бунга таажжубланиб: «Ё Расулуллоҳ, буни менга яна такрорланг», — деди. У зот такрорладилар, сўнг: «Яна бир (амал) борки, у билан банда жаннатда юз даража кўтарилади — ҳар икки даража ораси осмон билан ер орасидек (узоқ)дир», — дедилар. (Абу Саид): «У нима, ё Расулуллоҳ?» — деди. У зот: «Аллоҳ йўлида жиҳод (қилиш)! Аллоҳ йўлида жиҳод (қилиш)!» — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم بعث إلى بني لحيان، فقال: "لا ينبعث من كل رجلين أحدهما، والأجر بينهما" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Banu Lahyon (qabilasi)ga (lashkar) joʻnatib: «Har ikki kishidan bir kishi (gʻazotga) chiqsin», dedilar. Soʻng (uyda) qolganlarga: «Sizlardan kim (gʻazotga) chiquvchining ortidan uning ahlini va molini yaxshilik bilan saqlasa, unga chiquvchining ajrining yarmichalik (ajr) boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бану Лаҳён (қабиласи)га (лашкар) жўнатиб: «Ҳар икки кишидан бир киши (ғазотга) чиқсин», дедилар. Сўнг (уйда) қолганларга: «Сизлардан ким (ғазотга) чиқувчининг ортидан унинг аҳлини ва молини яхшилик билан сақласа, унга чиқувчининг ажрининг ярмичалик (ажр) бўлади», дедилар.
- وعن أبي سعيد رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "ما من عبد يصوم يومًا في سبيل الله إلا باعد الله بذلك اليوم وجهه عن النار سبعين خريفًا" ((متفق عليه))
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir banda Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh oʻsha kun sababli uning yuzini doʻzaxdan yetmish yillik (masofa) uzoqlashtiradi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир банда Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ ўша кун сабабли унинг юзини дўзахдан етмиш йиллик (масофа) узоқлаштиради», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "لن يشبع مؤمن من خير حتى يكون منتهاه الجنة" ((رواه الترمذي وقال حديث حسن)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Moʻminlar doʻzax (ustidagi koʻprik)dan eson-omon oʻtganda, ular jannat bilan doʻzax orasidagi bir koʻprikda toʻxtatiladi va u yerda — dunyoda ular orasida (sodir) boʻlgan zulmlar uchun — bir-biridan qasos olishadi; ular barcha gunohlardan poklanganda, jannatga kiritiladi. Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, har biringiz oʻzining jannatdagi maskanini — bu dunyodagi maskanini taniganidan koʻra yaxshiroq taniydi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Мўминлар дўзах (устидаги кўприк)дан эсон-омон ўтганда, улар жаннат билан дўзах орасидаги бир кўприкда тўхтатилади ва у ерда — дунёда улар орасида (содир) бўлган зулмлар учун — бир-биридан қасос олишади; улар барча гуноҳлардан покланганда, жаннатга киритилади. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, ҳар бирингиз ўзининг жаннатдаги масканини — бу дунёдаги масканини таниганидан кўра яхшироқ танийди», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: خرج معاوية رضي الله عنه على حلقة في المسجد، فقال: ما أجلسكم؟ قالوا: جلسنا نذكر الله. قال: آلله ما أجلسكم إلا ذاك؟ قالوا: ما أجلسنا إلا ذاك، قال: أما إني لم أستحلفكم تهمة لكم، وما كان أحد بمنزلتي من رسول الله صلى الله عليه وسلم أقل حديثًا مني: إن رسول الله صلى الله عليه وسلم خرج على حلقة من أصحابه فقال: "ما أجلسكم؟" قالوا: جلسنا نذكر الله، ونحمده على ما هدانا للإسلام، ومنَّ به علينا. قال: "آلله ما أجلسكم إلا ذاك؟" قالوا: والله ما أجلسنا إلا ذلك". قال: "أما إني لم أستحلفكم تهمة لكم، ولكنه أتاني جبريل فأخبرني أن الله يباهي بكم الملائكة" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoviya masjiddagi bir halqa (oldiga) chiqib: «Sizlarni nima oʻtqazib qoʻydi?» dedi. Ular: «Allohni zikr etgani oʻtiribmiz», dedilar. (Muoviya): «Alloh haqi, sizlarni faqat shugina oʻtqazdimi?» dedi. Ular: «Alloh haqi, bizni faqat shugina oʻtqazdi», dedilar. (Muoviya): «Men sizlarga (biror) tuhmat tufayli qasam ichirayotganim yoʻq. Rasululloh ﷺ huzuridagi mendek martabali kishilar orasida u zotdan men kabi kam hadis rivoyat qilgan birorta odam yoʻq edi. Rasululloh ﷺ sahobalaridan bir halqa (oldiga) chiqib: ‹Sizlarni nima oʻtqazdi?› dedilar. Ular: ‹Bizni Islomga hidoyat qilgani va biz uchun (uni) inʼom etgani uchun Allohni zikr etib, Unga hamd aytib oʻtiribmiz›, dedilar. (U zot): ‹Alloh haqi, sizlarni faqat shugina oʻtqazdimi?› dedilar. Ular: ‹Alloh haqi, bizni faqat shugina oʻtqazdi›, dedilar. (U zot): ‹Men sizlarga (biror) tuhmat tufayli qasam ichirayotganim yoʻq, balki menga Jibril kelib, Aziz va Jalil Alloh sizlar bilan farishtalarga faxrlanishini xabar berdi›, dedilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муовия масжиддаги бир ҳалқа (олдига) чиқиб: «Сизларни нима ўтқазиб қўйди?» деди. Улар: «Аллоҳни зикр этгани ўтирибмиз», дедилар. (Муовия): «Аллоҳ ҳақи, сизларни фақат шугина ўтқаздими?» деди. Улар: «Аллоҳ ҳақи, бизни фақат шугина ўтқазди», дедилар. (Муовия): «Мен сизларга (бирор) туҳмат туфайли қасам ичираётганим йўқ. Расулуллоҳ ﷺ ҳузуридаги мендек мартабали кишилар орасида у зотдан мен каби кам ҳадис ривоят қилган бирорта одам йўқ эди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бир ҳалқа (олдига) чиқиб: ‹Сизларни нима ўтқазди?› дедилар. Улар: ‹Бизни Исломга ҳидоят қилгани ва биз учун (уни) инъом этгани учун Аллоҳни зикр этиб, Унга ҳамд айтиб ўтирибмиз›, дедилар. (У зот): ‹Аллоҳ ҳақи, сизларни фақат шугина ўтқаздими?› дедилар. Улар: ‹Аллоҳ ҳақи, бизни фақат шугина ўтқазди›, дедилар. (У зот): ‹Мен сизларга (бирор) туҳмат туфайли қасам ичираётганим йўқ, балки менга Жибрил келиб, Азиз ва Жалил Аллоҳ сизлар билан фаришталарга фахрланишини хабар берди›, дедилар», деди.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “إذا أصبح ابن آدم، فإن الأعضاء كلها تكفر اللسان، تقول: اتقِ الله فينا، فإنما نحن بك: فإن استقمت استقمنا وإن اعوججت اعوججنا”. ((رواه الترمذي)).
'معني “تكفر اللسان” أي تذل وتخضع له.
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u buni (Paygʻambar ﷺga) koʻtardi. U zot: «Odam farzandi tongga chiqqanida, barcha aʼzolar tilga tobe boʻlib (xushomad qilib): ‹Biz haqimizda Allohdan qoʻrqgin, chunki biz faqat sen bilan (bogʻliqmiz); agar sen toʻgʻri boʻlsang, biz ham toʻgʻri boʻlamiz, agar sen egri boʻlsang, biz ham egri boʻlamiz› deydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat Hammod ibn Zaydning hadisidan bilamiz; uni bir nechalari Hammod ibn Zayddan rivoyat qilib, marfuʼ qilishmagan. Bu (mavquf rivoyat) Muhammad ibn Musoning hadisidan sahihroqdir.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у буни (Пайғамбар ﷺга) кўтарди. У зот: «Одам фарзанди тонгга чиққанида, барча аъзолар тилга тобе бўлиб (хушомад қилиб): ‹Биз ҳақимизда Аллоҳдан қўрқгин, чунки биз фақат сен билан (боғлиқмиз); агар сен тўғри бўлсанг, биз ҳам тўғри бўламиз, агар сен эгри бўлсанг, биз ҳам эгри бўламиз› дейди», дедилар. Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат Ҳаммод ибн Зайднинг ҳадисидан биламиз; уни бир нечалари Ҳаммод ибн Зайддан ривоят қилиб, марфуъ қилишмаган. Бу (мавқуф ривоят) Муҳаммад ибн Мусонинг ҳадисидан саҳиҳроқдир.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : " لكل غادر لواء عند استه يوم القيامة يرفع له بقدر غدره، ألا لا غادر أعظم غدرًا من أمير عامة" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Har bir xiyonatkor uchun qiyomat kunida orqasida (qoʻyiladigan) bir bayroq boʻladi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳар бир хиёнаткор учун қиёмат кунида орқасида (қўйиладиган) бир байроқ бўлади», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخُدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إياكم والجلوس في الطرقات". قالوا: يا رسول الله ما لنا من مجالسنا بُد نتحدث فيها. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "فإذا أبيتم إلا المجلس، فأعطوا الطريق حقه" قالوا: وما حق الطريق يا رسول الله؟ قال: "غض البصر، وكف الأذى، ورد السلام، والأمر المعروف والنهي عن المنكر" ((متفق عليه)).
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha,) Paygʻambar ﷺ: «Yoʻllarda oʻtirishdan saqlaninglar» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, bizning — ichida suhbatlashadigan — majlislarimizga (oʻtirishlarimizga) ilojsiz (ehtiyoj bor)» dedilar. (U zot:) «Agar majlisdan boshqaga koʻnmasangiz, yoʻlga oʻz haqini beringlar» dedilar. Ular: «Yoʻlning haqi nima, yo Rasululloh?» dedilar. (U zot:) «Koʻzni (haromdan) yummoq, ozor (yetkazish)dan tiyilmoq, salomga alik olmoq, maʼrufga buyurib, munkardan qaytarmoqdir» dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича,) Пайғамбар ﷺ: «Йўлларда ўтиришдан сақланинглар» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг — ичида суҳбатлашадиган — мажлисларимизга (ўтиришларимизга) иложсиз (эҳтиёж бор)» дедилар. (У зот:) «Агар мажлисдан бошқага кўнмасангиз, йўлга ўз ҳақини беринглар» дедилар. Улар: «Йўлнинг ҳақи нима, ё Расулуллоҳ?» дедилар. (У зот:) «Кўзни (ҳаромдан) юммоқ, озор (етказиш)дан тийилмоқ, саломга алик олмоқ, маъруфга буюриб, мункардан қайтармоқдир» дедилар.
- وعن أبي سعيد رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "لا ينظر الرجل إلى عورة الرجل، ولا المرأة إلى عورة المرأة، ولا يفضي الرجل إلى الرجل في ثوب واحد، ولا تفضي المرأة إلى المرأة في ثوب واحد" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Erkak boshqa erkakning avratiga, ayol boshqa ayolning avratiga qaramasin; erkak bitta (bir) yopinchiq ostida boshqa erkakka, ayol bitta yopinchiq ostida boshqa ayolga (yalangʻoch) tegmasin».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Эркак бошқа эркакнинг авратига, аёл бошқа аёлнинг авратига қарамасин; эркак битта (бир) ёпинчиқ остида бошқа эркакка, аёл битта ёпинчиқ остида бошқа аёлга (яланғоч) тегмасин».
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “يخرج الدجال فيتوجه قبله رجل من المؤمنين فيتلقاه المسالح: مسالح الدجال، فيقولون له: إلى أين تعمد؟ فيقول: أعمد إلى هذا الذي خرج فيقولون له أوَ ما تؤمن بربنا؟ فيقول: ما بربنا خفاء! فيقولون: اقتلوه، فيقول بعضهم لبعض: أليس قد نهاكم ربكم أن تقتلوا أحداً دونه، فينطلقون به إلى الدجال، فإذا رآه المؤمن قال: يا أيها الناس إن هذا الدجال الذي ذكر رسول الله صلى الله عليه وسلم ؛ فيأمر الدجال به فيشبّح؛ فيقول: خذوه وشجوه، فيوسع ظهره وبطنه ضرباً، فيقول: أوَ ما تؤمن بي؟ فيقول: أنت المسيح الكذاب! فيؤمر به ، فيؤشر بالمنشار من مفرقه حتى يفرق بين رجليه، ثم يمشي الدجال بين القطعتين ، ثم يقول له: قم ، فيستوي قائماً، ثم يقول له: أتؤمن بي؟ فيقول: ما ازددت فيك إلا بصيرة، ثم يقول: يا أيها الناس إنه لا يفعل بعدي بأحد من الناس، فيأخذه الدجال ليذبحه، فيجعل الله ما بين رقبته إلى ترقوته نحاساً، فلا يستطيع إليه سبيلا، فيأخذ بيديه ورجليه فيقذف به، فيحسب الناس أنما قذفه إلى النار، وإنما ألقي في الجنة" فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "هذا أعظم الناس شهادة عند رب العالمين" ((رواه مسلم)). وروى البخاري بعضه بمعناه “المسالح” :هم الخفراء والطلائع.
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol chiqadi. Bas, moʻminlardan bir kishi uning tomoniga (yoʻl) oladi. Shunda unga (Dajjolning) qoʻriqchilari — Dajjolning posbonlari roʻbaroʻ keladilar va unga: ‹Qayoqqa qasd qilyapsan?› deydilar. U: ‹Mana shu chiqqan (Dajjol)ning oldiga qasd qilyapman›, deydi. (U zot) dedilar: Shunda ular unga: ‹Sen bizning Robbimizga iymon keltirmaysanmi?› deydilar. U: ‹Bizning Robbimizda hech qanday yashirinlik yoʻq (U ayon)›, deydi. Shunda ular: ‹Uni oʻldiringlar!› deydilar. Soʻng ularning baʼzilari baʼzilariga: ‹Robbingiz sizlarni Uning (Dajjolning) ruxsatisiz hech kimni oʻldirishdan qaytarmaganmidi?› deydilar. (U zot) dedilar: Bas, ular uni Dajjolning oldiga olib boradilar. Moʻmin uni koʻrgan paytida: ‹Ey odamlar! Mana shu — Rasululloh ﷺ zikr qilgan oʻsha Dajjoldir›, deydi. (U zot) dedilar: Shunda Dajjol uning haqida buyuradi-yu, u (orqasi bilan choʻzib bogʻlab) yotqiziladi. (Dajjol): ‹Uni ushlanglar va boshini yoringlar!› deydi. Bas, uning orqasi ham, qorni ham urib kengaytirib tashlanadi (boldan-boʻyni urib chiqiladi). (U zot) dedilar: Soʻng (Dajjol): ‹Sen menga iymon keltirmaysanmi?› deydi. (U zot) dedilar: U (moʻmin): ‹Sen yolgʻonchi Masih (Masihud-dajjol)san›, deydi. (U zot) dedilar: Shunda uning haqida buyuriladi-yu, u arra bilan boshining (sochi) ajraladigan joyidan ikki oyogʻi orasi ajragunicha arralanadi. (U zot) dedilar: Soʻng Dajjol ikki boʻlak orasida yuradi, keyin unga: ‹Tur!› deydi. Bas, u tik turadi (qaytadan butun boʻlib). (U zot) dedilar: Soʻng (Dajjol) unga: ‹Sen menga iymon keltirasanmi?› deydi. U: ‹Sen haqingda faqat ravshanligim ortdi (xolos)›, deydi. (U zot) dedilar: Soʻng u (moʻmin): ‹Ey odamlar! U mendan keyin hech bir kishiga bu ishni qila olmaydi!› deydi. (U zot) dedilar: Shunda Dajjol uni soʻyish uchun ushlaydi; bas, uning boʻyni bilan koʻkrak suyagi orasidagi joy misga aylantiriladi va u unga (oʻldirishga) hech qanday yoʻl topa olmaydi. (U zot) dedilar: Soʻng u (Dajjol) uni qoʻl-oyoqlaridan ushlaydi-da, uloqtiradi. Odamlar uni doʻzaxga uloqtirdi deb oʻylaydilar, holbuki u jannatga tashlangan boʻladi». Soʻng Rasululloh ﷺ: «Bu — olamlarning Robbi huzurida odamlarning shahidlik (martabasi) jihatidan eng ulugʻidir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол чиқади. Бас, мўминлардан бир киши унинг томонига (йўл) олади. Шунда унга (Дажжолнинг) қўриқчилари — Дажжолнинг посбонлари рўбарў келадилар ва унга: ‹Қаёққа қасд қиляпсан?› дейдилар. У: ‹Мана шу чиққан (Дажжол)нинг олдига қасд қиляпман›, дейди. (У зот) дедилар: Шунда улар унга: ‹Сен бизнинг Роббимизга иймон келтирмайсанми?› дейдилар. У: ‹Бизнинг Роббимизда ҳеч қандай яширинлик йўқ (У аён)›, дейди. Шунда улар: ‹Уни ўлдиринглар!› дейдилар. Сўнг уларнинг баъзилари баъзиларига: ‹Роббингиз сизларни Унинг (Дажжолнинг) рухсатисиз ҳеч кимни ўлдиришдан қайтармаганмиди?› дейдилар. (У зот) дедилар: Бас, улар уни Дажжолнинг олдига олиб борадилар. Мўмин уни кўрган пайтида: ‹Эй одамлар! Мана шу — Расулуллоҳ ﷺ зикр қилган ўша Дажжолдир›, дейди. (У зот) дедилар: Шунда Дажжол унинг ҳақида буюради-ю, у (орқаси билан чўзиб боғлаб) ётқизилади. (Дажжол): ‹Уни ушланглар ва бошини ёринглар!› дейди. Бас, унинг орқаси ҳам, қорни ҳам уриб кенгайтириб ташланади (болдан-бўйни уриб чиқилади). (У зот) дедилар: Сўнг (Дажжол): ‹Сен менга иймон келтирмайсанми?› дейди. (У зот) дедилар: У (мўмин): ‹Сен ёлғончи Масиҳ (Масиҳуд-дажжол)сан›, дейди. (У зот) дедилар: Шунда унинг ҳақида буюрилади-ю, у арра билан бошининг (сочи) ажраладиган жойидан икки оёғи ораси ажрагунича арраланади. (У зот) дедилар: Сўнг Дажжол икки бўлак орасида юради, кейин унга: ‹Тур!› дейди. Бас, у тик туради (қайтадан бутун бўлиб). (У зот) дедилар: Сўнг (Дажжол) унга: ‹Сен менга иймон келтирасанми?› дейди. У: ‹Сен ҳақингда фақат равшанлигим ортди (холос)›, дейди. (У зот) дедилар: Сўнг у (мўмин): ‹Эй одамлар! У мендан кейин ҳеч бир кишига бу ишни қила олмайди!› дейди. (У зот) дедилар: Шунда Дажжол уни сўйиш учун ушлайди; бас, унинг бўйни билан кўкрак суяги орасидаги жой мисга айлантирилади ва у унга (ўлдиришга) ҳеч қандай йўл топа олмайди. (У зот) дедилар: Сўнг у (Дажжол) уни қўл-оёқларидан ушлайди-да, улоқтиради. Одамлар уни дўзахга улоқтирди деб ўйлайдилар, ҳолбуки у жаннатга ташланган бўлади». Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — оламларнинг Робби ҳузурида одамларнинг шаҳидлик (мартабаси) жиҳатидан энг улуғидир», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "يكون خليفة ((متفق عليه)). خلفائكم في آخر الزمان يحثو المال ولا يعده" ((رواه مسلم)).
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Jannat ahli jannatga, doʻzax ahli doʻzaxga kirgach, Alloh: ‹Kimning qalbida bir xardal urugʻicha iymon boʻlsa, uni (doʻzaxdan) chiqaringlar›, deydi. Bas, ular — (olovda) kuyib, koʻmirga aylangan holda — chiqariladi va ‹Hayot daryosi›ga tashlanadi; soʻng ular — xuddi sel oqizgan (loyqa)dagi urugʻ unib chiqqani kabi — unib (oʻsib) chiqadi», dedilar. Paygʻambar ﷺ (yana): «Uning sargʻish, buralgan holda unib chiqishini koʻrmadingizmi?» dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Жаннат аҳли жаннатга, дўзах аҳли дўзахга киргач, Аллоҳ: ‹Кимнинг қалбида бир хардал уруғича иймон бўлса, уни (дўзахдан) чиқаринглар›, дейди. Бас, улар — (оловда) куйиб, кўмирга айланган ҳолда — чиқарилади ва ‹Ҳаёт дарёси›га ташланади; сўнг улар — худди сел оқизган (лойқа)даги уруғ униб чиққани каби — униб (ўсиб) чиқади», дедилар. Пайғамбар ﷺ (яна): «Унинг сарғиш, буралган ҳолда униб чиқишини кўрмадингизми?» дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إن في الجنة لشجرة يسير الراكب الجواد المضمر السريع مائة سنة ما يقطعها " ((متفق عليه)).
وروياه في "الصحيحين" أيضاً من رواية أبي هريرة رضي الله عنه قال: "يسير الراكب في سورة في ظلها سنة ما يقطعها".
(Abu Saʼid (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Albatta jannatda shunday bir daraxt borki, tez chopadigan, chiniqqan zotdor otdagi otliq yuz yil yursa (ham), uni kesib oʻtolmaydi», dedilar.(Абу Саъид (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Албатта жаннатда шундай бир дарахт борки, тез чопадиган, чиниққан зотдор отдаги отлиқ юз йил юрса (ҳам), уни кесиб ўтолмайди», дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إن أهل الجنة ليتراءون أهل الغرف من فوقهم كما تراءون الكوكب الدري الغابر في الأفق من المشرق أو المغرب لتفاضل ملا بينهم" قالوا: يا رسول الله، تلك منازل الأنبياء لا يبلغها غيرهم؟ قال: “بلى والذي نفسي بيده رجال آمنوا بالله وصدقوا المرسلين" ((متفق عليه)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, jannat ahli oʻzlaridan yuqoridagi gʻurfalar ahlini, ularning oʻrtasidagi darajalar tafovuti sababli, xuddi sizlar sharq yoki gʻarb ufqida yoʻqolib borayotgan yarqiroq yulduzni koʻrganingizdek koʻrurlar», dedilar. (Sahobalar): «Yo Rasululloh! Bular paygʻambarlarning martabalari boʻlib, ularga boshqalar yetolmaydiganku», dedilar. U zot: «Yoʻq (undaymas)! Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, (bular) Allohga iymon keltirib, paygʻambarlarni tasdiqlagan kishilardir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, жаннат аҳли ўзларидан юқоридаги ғурфалар аҳлини, уларнинг ўртасидаги даражалар тафовути сабабли, худди сизлар шарқ ёки ғарб уфқида йўқолиб бораётган ярқироқ юлдузни кўрганингиздек кўрурлар», дедилар. (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ! Булар пайғамбарларнинг мартабалари бўлиб, уларга бошқалар етолмайдиганку», дедилар. У зот: «Йўқ (ундаймас)! Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, (булар) Аллоҳга иймон келтириб, пайғамбарларни тасдиқлаган кишилардир», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إن الله عز وجل يقول لأهل الجنة: يا أهل الجنة، فيقولون : لبيك ربنا وسعديك، والخير في يديك فيقول: هل رضيتم؟ فيقولون: وما لنا لا نرضى يا ربنا وقد أعطيتنا مالم تعط أحداً من خلقك! فيقول: ألا أعطيكم أفضل من ذلك فيقولون: وأي شيء أفضل من ذلك؟ فيقول: أحل عليكم رضواني، فلا أسخط عليكم بعده أبداً" ((متفق عليه)).
(Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Albatta, Alloh jannat ahliga: ‹Ey jannat ahli!› deydi. Bas, ular: ‹Labbayka, Robbimiz, va saʼdayka; (barcha) yaxshilik Sening Qoʻlingdadir›, deydilar. (Alloh): ‹Rozi boʻldingizmi?› deydi. Ular: ‹Bizga nima boʻldiki, rozi boʻlmasak, ey Robbim — holbuki Sen bizga oʻz xalqingdan hech kimga bermagan (neʼmat)ni berding?!› deydilar. (Alloh): ‹Sizlarga bundan afzalrogʻini bermaymi?› deydi. Ular: ‹Ey Robbim, bundan afzalroq qanday narsa boʻladi?!› deydilar. (Alloh): ‹Men sizlarga Oʻz rizvonimni (rizoligimni) halol (nozil) qilaman — bas, undan keyin sizlardan hech qachon gʻazablanmayman›, deydi», dedilar.(Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Албатта, Аллоҳ жаннат аҳлига: ‹Эй жаннат аҳли!› дейди. Бас, улар: ‹Лаббайка, Роббимиз, ва саъдайка; (барча) яхшилик Сенинг Қўлингдадир›, дейдилар. (Аллоҳ): ‹Рози бўлдингизми?› дейди. Улар: ‹Бизга нима бўлдики, рози бўлмасак, эй Роббим — ҳолбуки Сен бизга ўз халқингдан ҳеч кимга бермаган (неъмат)ни бердинг?!› дейдилар. (Аллоҳ): ‹Сизларга бундан афзалроғини бермайми?› дейди. Улар: ‹Эй Роббим, бундан афзалроқ қандай нарса бўлади?!› дейдилар. (Аллоҳ): ‹Мен сизларга Ўз ризвонимни (ризолигимни) ҳалол (нозил) қиламан — бас, ундан кейин сизлардан ҳеч қачон ғазабланмайман›, дейди», дедилар.
- عن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال : نهى رسول الله عن اختناث الأسقية : يعنى: أن تكسر أفواهها، ويشرب منها.((متفق عليه))
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ mesh (teri xalta)larni ixtinos qilishdan qaytardilar — yaʼni ularning ogʻ izlari qayrilib (bukilib), ulardan (toʻ gʻ ridan-toʻ gʻ ri) ichishdan.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ меш (тери халта)ларни ихтинос қилишдан қайтардилар — яъни уларнинг оғ излари қайрилиб (букилиб), улардан (тў ғ ридан-тў ғ ри) ичишдан.
- عن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم نهى عن النفخ في الشراب، فقال رجل : القذاة أراها في الإناء؟ فقالب: "أهرقها" قال: إني لا أروى من نفس واحد؟ قال: "فأبن القدح إذاً عن فيك".((رواه الترمذي))
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ ishtimol as-samma (usulida oʻranish)dan va kishining yagona bir kiyimda — avrati ustida undan hech narsa boʻlmagan holda — tizzalarini quchoqlab oʻtirishidan (ihtibo) qaytardilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ иштимол ас-самма (усулида ўраниш)дан ва кишининг ягона бир кийимда — аврати устида ундан ҳеч нарса бўлмаган ҳолда — тиззаларини қучоқлаб ўтиришидан (иҳтибо) қайтардилар.
وعن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إزارة المسلم إلى نصف الساق، ولا حرج -أو لا جناح- فيما بينه وبين الكعبين، فما كان أسفل من الكعبين فهو في النار، ومن جر إزاره بطرا لم ينظر الله إليه".((رواه أبو داود))
Abdurahmon (ibn Yaʼqub) (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan izor (belbogʻ) haqida soʻradim. U: «Sen buni yaxshi biladigan kishiga toʻgʻri kelding», dedi. Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Musulmonning izori (kiyimi) boldirning oʻrtasigacha boʻladi va uning bilan toʻpiqlar orasidagi joyda hech qanday gunoh — yoki vabol — yoʻq. Toʻpiqlardan pastda boʻlgan narsa esa doʻzaxdadir. Kim izorini takabburlik bilan sudrab yursa, Alloh unga (qiyomat kuni) nazar solmaydi».Абдураҳмон (ибн Яъқуб) (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан изор (белбоғ) ҳақида сўрадим. У: «Сен буни яхши биладиган кишига тўғри келдинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мусулмоннинг изори (кийими) болдирнинг ўртасигача бўлади ва унинг билан тўпиқлар орасидаги жойда ҳеч қандай гуноҳ — ёки вабол — йўқ. Тўпиқлардан пастда бўлган нарса эса дўзахдадир. Ким изорини такаббурлик билан судраб юрса, Аллоҳ унга (қиёмат куни) назар солмайди».
- عن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا استجد ثوباً سماه باسمه -عمامة، أو قميصاً، أو رداء -يقول: " اللهم لك الحمد أنت كسوتنيه، أسألك خيره وخير ما صنع له، وأعوذ بك من شره وشر ما صنع له" ((رواه أبو داود، والترمذى وقال:حديث حسن)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yangi kiyim kiyganlarida, uni nomi bilan — koʻylakmi yoki salla — atar, soʻngra: «Allohim, hamd Senga xosdir! Bu kiyimni menga Sen kiydirding. Men Sendan uning yaxshiligini va u nima uchun yaratilgan boʻlsa, oʻshaning yaxshiligini soʻrayman. Hamda undan va u nima uchun yaratilgan boʻlsa, oʻshaning yomonligidan Senga sigʻinaman», deb aytar edilar. Abu Nadra aytdi: Nabiy ﷺning sahobalaridan biri yangi kiyim kiyganda, unga: «Uni eskirtib kiygin, Alloh taolo (oʻrniga boshqasini) ato etsin», deb aytilar edi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ янги кийим кийганларида, уни номи билан — кўйлакми ёки салла — атар, сўнгра: «Аллоҳим, ҳамд Сенга хосдир! Бу кийимни менга Сен кийдирдинг. Мен Сендан унинг яхшилигини ва у нима учун яратилган бўлса, ўшанинг яхшилигини сўрайман. Ҳамда ундан ва у нима учун яратилган бўлса, ўшанинг ёмонлигидан Сенга сиғинаман», деб айтар эдилар. Абу Надра айтди: Набий ﷺнинг саҳобаларидан бири янги кийим кийганда, унга: «Уни эскиртиб кийгин, Аллоҳ таоло (ўрнига бошқасини) ато этсин», деб айтилар эди.
- وعن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "خير المجالس أوسعها". ((رواه أبو داود بإسناد صحيح على شرط البخاري.))
(Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Men uxlab yotganimda, odamlar menga koʻrsatildi — ularning ustida koʻylaklar bor edi: baʼzisi koʻkrakkacha yetar, baʼzisi undan pastroq (kalta) edi. Umar ibn Xattob ham menga koʻrsatildi — ustida (uzun) koʻylagini sudrab kelardi.» Ular: «Buni nimaga taʼbir qildingiz, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Dinga», dedilar.(Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Мен ухлаб ётганимда, одамлар менга кўрсатилди — уларнинг устида кўйлаклар бор эди: баъзиси кўкраккача етар, баъзиси ундан пастроқ (калта) эди. Умар ибн Хаттоб ҳам менга кўрсатилди — устида (узун) кўйлагини судраб келарди.» Улар: «Буни нимага таъбир қилдингиз, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Динга», дедилар.
- وعن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه انه سمع النبي صلى الله عليه وسلم، يقول: "إذا رأى أحدكم رؤيا يحبها، فإنما هي من الله تعالى، فليحمد الله عليها، وليحدث بها -وفى رواية، فلا يحدث بها إلا من يحب- وإذا رأى غير ذلك مما يكره، فإنما هي من الشيطان، فليستعذ من شرها، ولا يذكرها لأحد، فإنها لا تضره" (( مُتَّفَقٌ عَلَيهِ)).
(Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Agar biringiz oʻzi yoqtiradigan bir tush koʻrsa, u faqat Allohdandir; bas, u (kishi) buning uchun Allohga hamd aytsin va uni (boshqalarga) soʻzlasin (aytib bersin). Agar bundan boshqa — oʻzi yoqtirmaydigan (yomon) narsani koʻrsa, u faqat shaytondandir; bas, u (kishi) uning yomonligidan (Allohga) panoh soʻrasin va uni hech kimga aytmasin — shunda u (tush) unga zarar qilmaydi.»(Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Агар бирингиз ўзи ёқтирадиган бир туш кўрса, у фақат Аллоҳдандир; бас, у (киши) бунинг учун Аллоҳга ҳамд айцин ва уни (бошқаларга) сўзласин (айтиб берсин). Агар бундан бошқа — ўзи ёқтирмайдиган (ёмон) нарсани кўрса, у фақат шайтондандир; бас, у (киши) унинг ёмонлигидан (Аллоҳга) паноҳ сўрасин ва уни ҳеч кимга айтмасин — шунда у (туш) унга зарар қилмайди.»
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "إذا تثاءب أحدكم فليمسك بيده علي فيه، فإن الشيطان يدخل" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz esnasa, ogʻzini qoʻli bilan toʻssin. Chunki shayton (ogʻiz orqali) kiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз эснаса, оғзини қўли билан тўссин. Чунки шайтон (оғиз орқали) киради», дедилар.
- وعن أبيسعيد الخدري رضي الله عنه أن جبريل أتي النبي،صلى الله عليه وسلمى الله عليه وسلم صلى الله عليه وسلم ، فقال: يا محمد اشتكيت؟ قال: "نعم" قال: بسم الله أرقيك ، من كل شيء يؤذيك، ومن شر كل نفس أو عين حاسد، الله يشفيك، بسم الله أرقيك” ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Jibroil Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Muhammad, ogʻriyapsanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Jibroil: «Bismillah. Senga ozor beradigan har bir narsadan, har bir jon yoki koʻz yoxud hasadchi yomonligidan senga oʻqiyman. Alloh senga shifo bersin. Bismillah, senga oʻqiyman», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жиброил Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Муҳаммад, оғрияпсанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Жиброил: «Бисмиллаҳ. Сенга озор берадиган ҳар бир нарсадан, ҳар бир жон ёки кўз ёхуд ҳасадчи ёмонлигидан сенга ўқийман. Аллоҳ сенга шифо берсин. Бисмиллаҳ, сенга ўқийман», деди.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : “لقنوا موتاكم لا إله إلا الله" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlayotganlaringizga ‹Lo ilaha illalloh›ni talqin qilinglar (eslatinglar)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлаётганларингизга ‹Ло илаҳа иллаллоҳ›ни талқин қилинглар (эслатинглар)», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: كان النبي صلى الله عليه وسلم الله عليه وسلمى الله عليه وسلم الله عليه وسلم يقول: "إذا وضعت الجنازة، فاحتملها الرجال علي أعناقهم، فإن كانت صالحة، قال: قدموني، وإن كانت غير صالحة، قالت لأهلها: يا ويلها أين تذهبون بها؟ يسمع صوتها كل شيء إلا الأنسان، ولو سمع الأنسان لصعق” ((رواه البخاري)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Janoza tayyor boʻlib, erkaklar mayyitni boʻyinlarida (yelkalarida) koʻtarganda, agar u taqvodor boʻlgan boʻlsa, u: ‹Meni tezroq olib boring›, — deydi; agar u taqvodor boʻlmagan boʻlsa, u: ‹Voy uning (mening) holiga! Uni (meni) qayerga olib ketyapti?› — deydi. Uning ovozini insondan boshqa har bir narsa eshitadi; agar inson uni eshitsa, hushdan ketar edi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Жаноза тайёр бўлиб, эркаклар маййитни бўйинларида (елкаларида) кўтарганда, агар у тақводор бўлган бўлса, у: ‹Мени тезроқ олиб боринг›, — дейди; агар у тақводор бўлмаган бўлса, у: ‹Вой унинг (менинг) ҳолига! Уни (мени) қаерга олиб кетяпти?› — дейди. Унинг овозини инсондан бошқа ҳар бир нарса эшитади; агар инсон уни эшица, ҳушдан кетар эди», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: جاءت امرأة إلي رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقالت: يا رسول الله ذهب الرجال بحديثك، فاجعل لنا مننفسك يوماً ناتيك فيه تعلمنا مما علمك الله، قال: “اجتمعن يوم كذا وكذا” فاجتمعن، فأتاهن النبي صلى الله عليه وسلم فعلمهن مما علمه الله، ثم قال: "ما منكن من امرأة تقدم ثلاثة من الولد إلا كانوا لها حجاباً من النار" فقالت امرأة: واثنين؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم “واثنين” ((متفق عليه)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh! Erkaklar sizning soʻzingizni (ilmingizni) olib ketishdi. Bizga ham oʻzingizdan bir kun ajrating, oʻsha kuni huzuringizga kelsak, Alloh sizga oʻrgatgan narsalardan bizga oʻrgatsangiz», dedi. U zot: «Falon-falon kuni toʻplaninglar», dedilar. Bas, ular toʻplandilar va Rasululloh ﷺ ularning oldiga kelib, Alloh oʻzlariga oʻrgatgan narsalardan ularga oʻrgatdilar. Soʻng: «Sizlardan qaysi bir ayolning oldidan uchta farzandi (vafot etib) ketsa, albatta, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladilar», dedilar. Shunda bir ayol: «Ikkita-ikkita-ikkita boʻlsa-chi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ikkita-ikkita-ikkita boʻlsa ham», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Эркаклар сизнинг сўзингизни (илмингизни) олиб кетишди. Бизга ҳам ўзингиздан бир кун ажратинг, ўша куни ҳузурингизга келсак, Аллоҳ сизга ўргатган нарсалардан бизга ўргатсангиз», деди. У зот: «Фалон-фалон куни тўпланинглар», дедилар. Бас, улар тўпландилар ва Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига келиб, Аллоҳ ўзларига ўргатган нарсалардан уларга ўргатдилар. Сўнг: «Сизлардан қайси бир аёлнинг олдидан учта фарзанди (вафот этиб) кетса, албатта, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўладилар», дедилар. Шунда бир аёл: «Иккита-иккита-иккита бўлса-чи?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Иккита-иккита-иккита бўлса ҳам», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه، قال: بينما نحن في سفر إذ جاء رجل علي راحلة له، فجعل يصرف بصره يميناً وشمالاً، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من كان معه فضل ظهر؛ فليعد به علي من لا ظهر له، ومن كان له فضل زاد فليعد به علي من لا زاد له" فذكر من أصناف المال ما ذكره، حتي رأينا: أنه لا حق لأحد منا في فضل" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga safarda edik. Shu payt bir kishi oʻz ulovida keldi. (Abu Said) dedi: U oʻngu chapga koʻz tashlay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimning yonida ortiqcha ulovi boʻlsa, uni ulovi yoʻq kishiga bersin. Kimning ortiqcha ozigʻi boʻlsa, uni ozigʻi yoʻq kishiga bersin», dedilar. (Abu Said) dedi: U zot mol turlaridan shuncha (turini) zikr qildilarki, biz ortiqcha (mol)da birortamiz uchun haq yoʻq, deb oʻyladik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бирга сафарда эдик. Шу пайт бир киши ўз уловида келди. (Абу Саид) деди: У ўнгу чапга кўз ташлай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг ёнида ортиқча улови бўлса, уни улови йўқ кишига берсин. Кимнинг ортиқча озиғи бўлса, уни озиғи йўқ кишига берсин», дедилар. (Абу Саид) деди: У зот мол турларидан шунча (турини) зикр қилдиларки, биз ортиқча (мол)да бирортамиз учун ҳақ йўқ, деб ўйладик.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال في:{ قل هو الله أحد}:" والذي نفسي بيده، إنها لتعدل ثلث القرآن".
وفي رواية: أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لأصحابه:" أيعجز أحدكم أن يقرأ بثلث القرآن في ليلة" فشق ذلك عليهم، وقالوا: أينا يطيق ذلك يارسول الله: فقال :" {قل هو الله أحد} ثلث القرآن.". (( رواه البخاري)).
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ oʻ z ashobiga: «Birortangiz bir kechada Qurʼonning uchdan birini oʻqishdan ojizmi?» dedilar. Bu ularga ogʻ ir keldi va ular: «Ey Allohning Rasuli, qaysimiz bunga qodir boʻ ladi (kuchi yetadi)?» dedi. U zot: «‹Allohul-Vohidus-Samad› (yaʼni ‹Qul Huvallohu Ahad› surasi) — Qurʼonning uchdan biri(dir)», dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ ў з ашобига: «Бирортангиз бир кечада Қуръоннинг учдан бирини ўқишдан ожизми?» дедилар. Бу уларга оғ ир келди ва улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайсимиз бунга қодир бў лади (кучи етади)?» деди. У зот: «‹Аллоҳул-Воҳидус-Самад› (яъни ‹Қул Ҳуваллоҳу Аҳад› сураси) — Қуръоннинг учдан бири(дир)», дедилар.
- وعنه أن رجل سمع رجلاً يقرأ:{قل هو الله احد} يرددها فلما أصبح جاء إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم، فذكر ذلك له وكان الرجل يتقالها فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم :" والذي نفسي بيده، إنها لتعدل ثلث القرآن". ((رواه البخاري )).
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, bir kishi boshqa bir kishini — ‹Qul Huvallohu Ahad› (Ixlos surasini) takror oʻqiyotganini — eshitdi. Tongda u Rasululloh ﷺning oldigʻa kelib, buni u zotga zikr qildi — goʻyo u kishi uni (oʻ sha surani) oz (kam savobli) deb (hisoblayotgan)dek (edi). Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻ lida boʻ lgan Zotga qasamki, albatta u (sura) Qurʼonning uchdan biriga teng keladi», dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, бир киши бошқа бир кишини — ‹Қул Ҳуваллоҳу Аҳад› (Ихлос сурасини) такрор ўқиётганини — эшитди. Тонгда у Расулуллоҳ ﷺнинг олдиға келиб, буни у зотга зикр қилди — гўё у киши уни (ў ша сурани) оз (кам савобли) деб (ҳисоблаётган)дек (эди). Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қў лида бў лган Зотга қасамки, албатта у (сура) Қуръоннинг учдан бирига тенг келади», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال : كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتعوذ من الجان، وعين الإنسان، حتى نزلت المعوذتان، فلما نزلتا، أخذ بهما وترك ما سواهما .
((رواه الترمذي وقال :حديث حسن )).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ jinlardan va insonning koʻzi (tegishi)dan panoh tilar edilar, toki Muavvizatayn (Falaq va Nos suralari) nozil boʻldi. Ular nozil boʻlgach, u zot ularni (oʻqishni) tutib, ulardan boshqasini tark qildilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Anasdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ жинлардан ва инсоннинг кўзи (тегиши)дан паноҳ тилар эдилар, токи Муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари) нозил бўлди. Улар нозил бўлгач, у зот уларни (ўқишни) тутиб, улардан бошқасини тарк қилдилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Анасдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إذا سمعتم النداء، فقولوا كما يقول المؤذن" ((متفق عليه)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Azonni eshitganingizda, muazzin aytayotgandek (siz ham) ayting», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Азонни эшитганингизда, муаззин айтаётгандек (сиз ҳам) айтинг», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إذا رأيتم الرجل يعتاد المساجد فاشهدوا له بالإيمان، قال الله عز وجل {إنما يعمر مساجد الله من آمن بالله واليوم الآخر} ((الآية. رواه الترمذي وقال حديث حسن)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi masjidlarga muntazam qatnashini koʻrsangiz, uning imonli ekaniga guvohlik bering. Alloh taolo: {Allohning masjidlarini faqat Allohga imon keltirgan kishi obod qiladi} degan (Tavba 18) oyatni aytdi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши масжидларга мунтазам қатнашини кўрсангиз, унинг имонли эканига гувоҳлик беринг. Аллоҳ таоло: {Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга имон келтирган киши обод қилади} деган (Тавба 18) оятни айтди», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم رأي في أصحابه تأخرًا، فقال لهم: "تقدموا فَأتموا بي وليأتم بكم مَن بعدكم، لا يزال قوم يتأخرون حتى يؤخرهم الله" ((رواه مسلم)).
Abu Said (al-Xudriy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sahobalarining orqaga tortilib turganlarini koʻrib: «Oldinga oʻtinglar va menga iqtido qilinglar, ortingizdagilar esa sizlarga iqtido qilsinlar. Bir qavm doimo orqada qolaversa, oxiri Alloh ularni orqaga suradi», dedilar.Абу Саид (ал-Худрий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларининг орқага тортилиб турганларини кўриб: «Олдинга ўтинглар ва менга иқтидо қилинглар, ортингиздагилар эса сизларга иқтидо қилсинлар. Бир қавм доимо орқада қолаверса, охири Аллоҳ уларни орқага суради», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "أوتروا قبل أن تصبحوا". ((رواه مسلم)).
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Jannat ahli jannatga, doʻzax ahli doʻzaxga kirgach, Alloh: ‹Kimning qalbida bir xardal urugʻicha iymon boʻlsa, uni (doʻzaxdan) chiqaringlar›, deydi. Bas, ular — (olovda) kuyib, koʻmirga aylangan holda — chiqariladi va ‹Hayot daryosi›ga tashlanadi; soʻng ular — xuddi sel oqizgan (loyqa)dagi urugʻ unib chiqqani kabi — unib (oʻsib) chiqadi», dedilar. Paygʻambar ﷺ (yana): «Uning sargʻish, buralgan holda unib chiqishini koʻrmadingizmi?» dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Жаннат аҳли жаннатга, дўзах аҳли дўзахга киргач, Аллоҳ: ‹Кимнинг қалбида бир хардал уруғича иймон бўлса, уни (дўзахдан) чиқаринглар›, дейди. Бас, улар — (оловда) куйиб, кўмирга айланган ҳолда — чиқарилади ва ‹Ҳаёт дарёси›га ташланади; сўнг улар — худди сел оқизган (лойқа)даги уруғ униб чиққани каби — униб (ўсиб) чиқади», дедилар. Пайғамбар ﷺ (яна): «Унинг сарғиш, буралган ҳолда униб чиқишини кўрмадингизми?» дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قال: "غسل الجمعة واجب على كل محتلم" ((متفق عليه)) .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni gʻusl qilish har bir balogʻatga yetgan kishiga vojibdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни ғусл қилиш ҳар бир балоғатга етган кишига вожибдир», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم " ما من عبد يصوم يومًا في سبيل الله إلا باعد الله بذلك اليوم وجهه عن النار سبعين خريفًا" ((متفق عليه))
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir banda Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh oʻsha kun sababli uning yuzini doʻzaxdan yetmish yillik (masofa) uzoqlashtiradi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир банда Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ ўша кун сабабли унинг юзини дўзахдан етмиш йиллик (масофа) узоқлаштиради», — дедилар.
- وعن أبي سعيد سعد بن مالك بن سنان الخدري رضي الله عنه أن نبي الله صلى الله عليه وسلم قال: " كان فيمن كان قبلكم رجل قتل تسعة وتسعين نفساً، فسأل عن أعلم أهل الأرض، فدل على راهب، فأتاه فقال: إنه قتل تسعه وتسعين نفساً، فهل له من توبة؟ فقال: لا، فقتله فكمل به مائةً، ثم سأل عن أعلم أهل الأرض، فدل على رجل عالم فقال: إنه قتل مائة نفس فهل له من توبة؟ فقال: نعم، ومن يحول بينه وبين التوبة؟ انطلق إلى أرض كذا وكذا، فإن بها أناساً يعبدون الله تعالى فاعبد الله معهم، ولا ترجع إلى أرضك فإنها أرض سوءٍ، فانطلق حتى إذا نصف الطريق أتاه الموت، فاختصمت فيه ملائكة الرحمة وملائكة العذاب. فقالت ملائكة الرحمة: جاء تائبا مقبلا بقلبه إلى الله تعالى، وقالت ملائكة العذاب: إنه لم يعمل خيرا قط، فأتاهم ملك في صورة آدمي فجعلوه بينهم- أي حكماً- فقال: قيسوا ما بين الأرضين فإلى أيتهما كان أدنى فهو له، فقاسوا فوجدوه أدنى إلى الأرض التي أراد، فقبضته ملائكة الرحمة" ((متفق عليه)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiyalloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan oldingilar orasida toʻqson toʻqqiz jonni oʻldirgan bir kishi bor edi. U yer ahlining eng olimi haqida soʻrabdi, unga bir rohib koʻrsatibdi. Bas, uning oldiga kelib: ‹U toʻqson toʻqqiz jonni oʻldirgan, unga tavba (yoʻli) bormi?› — debdi. (Rohib): ‹Yoʻq›, — debdi. Bas, u (rohibni) oʻldirib, u bilan yuztani toʻldiribdi. Soʻng yer ahlining eng olimi haqida soʻrabdi, unga bir olim kishi koʻrsatibdi. (U): ‹U yuz jonni oʻldirgan, unga tavba (yoʻli) bormi?› — debdi. (Olim): ‹Ha, uning bilan tavbasining orasini nima toʻsadi? Falon-falon yerga bor, unda Allohga ibodat qiluvchi kishilar bor, sen ham ular bilan birga Allohga ibodat qil va oʻz yeringga qaytma, chunki u yomon yerdir›, — debdi. Bas, u yoʻlga chiqibdi. Yoʻlning yarmiga yetganda, unga oʻlim keldi. Shunda uning haqida rahmat farishtalari va azob farishtalari talashibdi. Rahmat farishtalari: ‹U tavba qilib, qalbi bilan Allohga yuzlangan holda keldi›, — debdi. Azob farishtalari esa: ‹U hech qachon yaxshilik qilgan emas›, — debdi. Bas, ularning oldiga odam suratidagi bir farishta keldi, uni ular oʻzlarining orasiga (hakam) qilibdilar. (U): ‹Ikki yerning orasini oʻlchanglar, qaysi biriga yaqinroq boʻlsa, oʻshanga (mansub) boʻladi›, — debdi. Bas, ular oʻlchabdilar va uni oʻzi xohlagan yerga yaqinroq topibdilar. Shunda uni rahmat farishtalari oldilar (qabz qildilar)». Qatoda dedi: Hasan: «Bizga shunday zikr qilindiki, unga oʻlim kelganda, u koʻkragi bilan (oʻzini olgʻa) tortdi», — dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набияллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан олдингилар орасида тўқсон тўққиз жонни ўлдирган бир киши бор эди. У ер аҳлининг энг олими ҳақида сўрабди, унга бир роҳиб кўрсатибди. Бас, унинг олдига келиб: ‹У тўқсон тўққиз жонни ўлдирган, унга тавба (йўли) борми?› — дебди. (Роҳиб): ‹Йўқ›, — дебди. Бас, у (роҳибни) ўлдириб, у билан юзтани тўлдирибди. Сўнг ер аҳлининг энг олими ҳақида сўрабди, унга бир олим киши кўрсатибди. (У): ‹У юз жонни ўлдирган, унга тавба (йўли) борми?› — дебди. (Олим): ‹Ҳа, унинг билан тавбасининг орасини нима тўсади? Фалон-фалон ерга бор, унда Аллоҳга ибодат қилувчи кишилар бор, сен ҳам улар билан бирга Аллоҳга ибодат қил ва ўз ерингга қайтма, чунки у ёмон ердир›, — дебди. Бас, у йўлга чиқибди. Йўлнинг ярмига етганда, унга ўлим келди. Шунда унинг ҳақида раҳмат фаришталари ва азоб фаришталари талашибди. Раҳмат фаришталари: ‹У тавба қилиб, қалби билан Аллоҳга юзланган ҳолда келди›, — дебди. Азоб фаришталари эса: ‹У ҳеч қачон яхшилик қилган эмас›, — дебди. Бас, уларнинг олдига одам суратидаги бир фаришта келди, уни улар ўзларининг орасига (ҳакам) қилибдилар. (У): ‹Икки ернинг орасини ўлчанглар, қайси бирига яқинроқ бўлса, ўшанга (мансуб) бўлади›, — дебди. Бас, улар ўлчабдилар ва уни ўзи хоҳлаган ерга яқинроқ топибдилар. Шунда уни раҳмат фаришталари олдилар (қабз қилдилар)». Қатода деди: Ҳасан: «Бизга шундай зикр қилиндики, унга ўлим келганда, у кўкраги билан (ўзини олға) тортди», — деди.
- وعن أبي سعيد سعد بن مالك بن سنان الخدري رضي الله عنهما: "أن ناساً من الأنصار سألوا رسول الله صلى الله عليه وسلم فأعطاهم، ثم سألوه فأعطاهم ، حتى نفد ما عنده، فقال لهم حين أنفق كل شيء بيده : "ما يكن عندي من خير فلن أدخره عنكم ، ومن يستعفف يعفه الله، ومن يستغن يغنه الله، ومن يتصبر يصبره الله. وما أعطي أحد عطاءً خيراً وأوسع من الصبر" ((متفق عليه)) .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baʼzi ansoriylar Rasululloh ﷺ dan (biror narsa) soʻradi va u zot ularga berdilar. Ular yana soʻradi va u zot yana berdilar. Soʻng ular yana soʻradi va u zot yana berdilar — to u zotning yonidagi (mol) tugaguncha. Soʻng u zot: «Menda biror narsa boʻlganda, men uni sizlardan (qizgʻanib) tutib qoʻymas edim. (Bilingki,) kim (boshqalardan) soʻrashdan tiyilsa, Alloh uni qanoatli (toʻq) qiladi; kim oʻzini (boyga) hisoblab (oʻz-oʻziga yetarli boʻlishga harakat) qilsa, Alloh uni oʻz-oʻziga yetarli qiladi; kim sabr qilsa, Alloh unga sabr beradi. Hech kimga sabrdan koʻra yaxshiroq va kattaroq (boʻlgan) biror neʼmat berilmagan», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баъзи ансорийлар Расулуллоҳ ﷺ дан (бирор нарса) сўради ва у зот уларга бердилар. Улар яна сўради ва у зот яна бердилар. Сўнг улар яна сўради ва у зот яна бердилар — то у зотнинг ёнидаги (мол) тугагунча. Сўнг у зот: «Менда бирор нарса бўлганда, мен уни сизлардан (қизғаниб) тутиб қўймас эдим. (Билингки,) ким (бошқалардан) сўрашдан тийилса, Аллоҳ уни қаноатли (тўқ) қилади; ким ўзини (бойга) ҳисоблаб (ўз-ўзига етарли бўлишга ҳаракат) қилса, Аллоҳ уни ўз-ўзига етарли қилади; ким сабр қилса, Аллоҳ унга сабр беради. Ҳеч кимга сабрдан кўра яхшироқ ва каттароқ (бўлган) бирор неъмат берилмаган», — дедилар.