RoviylarРовийларAto ibn Abu Raboh
Rivoyatlari 12 ta, 8 toʻplamda.Ривоятлари 12 та, 8 тўпламда. Hadislarda 15 marta tilga olingan.Ҳадисларда 15 марта тилга олинган.
Tarjimai holТаржимаи ҳолFihriylarning ozod qilingan quli, Abu Muhammad al-Makkiy; ishonchli, martabasi baland katta tobeʼinlardan biri. Ikki yuz sahobaga yetishgani aytiladi. Ibn Saʼd baʼzi ahli ilmdan eshitgan: «Ato qora tanli, bir koʻzi koʻr, burni past, qoʻli shol va oqsoq edi, keyin butunlay koʻr boʻlib qoldi»; shu bilan birga ishonchli, faqih, olim va hadisi koʻp kishi edi.Фиҳрийларнинг озод қилинган қули, Абу Муҳаммад ал-Маккий; ишончли, мартабаси баланд катта тобеъинлардан бири. Икки юз саҳобага етишгани айтилади. Ибн Саъд баъзи аҳли илмдан эшитган: «Ато қора танли, бир кўзи кўр, бурни паст, қўли шол ва оқсоқ эди, кейин бутунлай кўр бўлиб қолди»; шу билан бирга ишончли, фақиҳ, олим ва ҳадиси кўп киши эди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، قَالَ زُرْتُ عَائِشَةَ مَعَ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ فَسَأَلَهَا عَنِ الْهِجْرَةِ، فَقَالَتْ لاَ هِجْرَةَ الْيَوْمَ، كَانَ الْمُؤْمِنُ يَفِرُّ أَحَدُهُمْ بِدِينِهِ إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مَخَافَةَ أَنْ يُفْتَنَ عَلَيْهِ، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَقَدْ أَظْهَرَ اللَّهُ الإِسْلاَمَ، فَالْمُؤْمِنُ يَعْبُدُ رَبَّهُ حَيْثُ شَاءَ، وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ.
(Ato ibn Abu Raboh aytdi:) Men Ubayd ibn Umayr bilan Oishani ziyorat qildim. U (Ubayd) undan hijra haqida soʻradi. U (Oisha): «Bugun hijra yoʻq. (Ilgari) moʻmin — fitnaga uchrashidan qoʻrqib — dini bilan Alloh va Rasuli ﷺ tomon qochar edi. Bugun esa Alloh islomni zohir (gʻolib) qildi; moʻmin Robbiga xohlagan joyida ibodat qiladi. Lekin jihod va niyat (bordir)», dedi.(Ато ибн Абу Рабоҳ айтди:) Мен Убайд ибн Умайр билан Оишани зиёрат қилдим. У (Убайд) ундан ҳижра ҳақида сўради. У (Оиша): «Бугун ҳижра йўқ. (Илгари) мўмин — фитнага учрашидан қўрқиб — дини билан Аллоҳ ва Расули ﷺ томон қочар эди. Бугун эса Аллоҳ исломни зоҳир (ғолиб) қилди; мўмин Роббига хоҳлаган жойида ибодат қилади. Лекин жиҳод ва ният (бордир)», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عِمْرَانَ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، قَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَلاَ أُرِيكَ امْرَأَةً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ قُلْتُ بَلَى. قَالَ هَذِهِ الْمَرْأَةُ السَّوْدَاءُ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنِّي أُصْرَعُ، وَإِنِّي أَتَكَشَّفُ فَادْعُ اللَّهَ لِي. قَالَ " إِنْ شِئْتِ صَبَرْتِ وَلَكِ الْجَنَّةُ وَإِنْ شِئْتِ دَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُعَافِيَكِ ". فَقَالَتْ أَصْبِرُ. فَقَالَتْ إِنِّي أَتَكَشَّفُ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ لاَ أَتَكَشَّفَ، فَدَعَا لَهَا.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّهُ رَأَى أُمَّ زُفَرَ تِلْكَ، امْرَأَةٌ طَوِيلَةٌ سَوْدَاءُ عَلَى سِتْرِ الْكَعْبَةِ.
(Ato ibn Abu Raboh aytdi:) Menga Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Senga jannat ahlidan bir ayolni koʻ rsataymi?» dedi. Men: «Ha» dedim. U: «Mana shu qora (tanli) ayol Paygʻambar ﷺning oldiga kelib: ‹Men tutqanoq (saraʼ) boʻ laman va (shunda usti-boshim) ochilib qoladi; men uchun Allohga duo qiling› dedi. U zot: ‹Xohlasang, sabr qil — senga jannat (boʻ ladi); xohlasang, men Allohga — senga ofiyat (shifo) berishini — duo qilay› dedilar. U: ‹Sabr qilaman› dedi; (soʻng): ‹(Lekin usti-boshim) ochilib qoladi; Allohga — ochilib qolmasligim uchun — duo qiling› dedi; shunda u zot unga duo qildilar» dedi. (Ato: «Men oʻ sha Ummu Zufarni — uzun, qora (tanli) ayolni — Kaʼba pardasining (yonida) koʻ rganman» dedi.)(Ато ибн Абу Рабоҳ айтди:) Менга Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Сенга жаннат аҳлидан бир аёлни кў рсатайми?» деди. Мен: «Ҳа» дедим. У: «Мана шу қора (танли) аёл Пайғамбар ﷺнинг олдига келиб: ‹Мен тутқаноқ (сараъ) бў ламан ва (шунда усти-бошим) очилиб қолади; мен учун Аллоҳга дуо қилинг› деди. У зот: ‹Хоҳласанг, сабр қил — сенга жаннат (бў лади); хоҳласанг, мен Аллоҳга — сенга офият (шифо) беришини — дуо қилай› дедилар. У: ‹Сабр қиламан› деди; (сўнг): ‹(Лекин усти-бошим) очилиб қолади; Аллоҳга — очилиб қолмаслигим учун — дуо қилинг› деди; шунда у зот унга дуо қилдилар» деди. (Ато: «Мен ў ша Умму Зуфарни — узун, қора (танли) аёлни — Каъба пардасининг (ёнида) кў рганман» деди.)