Hakam ibn Amr al-Gʻiforiy

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ عَنْ دُلْجَةَ بْنِ قَيْسٍأَنَّ الْحَكَمَ الْغِفَارِيَّ قَالَ لِرَجُلٍ أَوْ قَالَ لَهُ رَجُلٌ أَتَذْكُرُ حِينَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ أَوْ أَحَدِهِمَا وَعَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ قَالَ نَعَمْ وَأَنَا أَشْهَدُ عَلَى ذَلِكَقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِنَا قَالَ سَمِعْتُ عَارِمًا يَقُولُ تَدْرُونَ لِمَ سُمِّيَ دُلْجَةَ قُلْنَا لَا قَالَ أَدْلَجُوا بِهِ إِلَى مَكَّةَ فَوَضَعَتْهُ أُمُّهُ فِي الدُّلْجَةِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ فَسُمِّيَ دُلْجَةَ

al-Hakam al-Gʻiforiy bir kishiga — yoki bir kishi unga — dedi: «Rasululloh ﷺ naqir va muqayyardan — yoki ularning biridan — hamda dubbo va hantamdan qaytargan paytlarini eslaysanmi?» U: «Ha, men bunga guvohlik beraman», dedi. Abu Abdurrahmon aytdi: Menga baʼzi sheriklarimiz aytib berdi: Men Orimning shunday deyayotganini eshitdim: «Bilasizlarmi, nega Dalja deb nomlangan?» Biz: «Yoʻq», dedik. U: «Uni tunda Makkaga olib borishdi, onasi uni oʻsha paytda tunggi yurish (dalja) chogʻida tugʻdi. Shu sababli Dalja deb nomlandi», dedi.ал-Ҳакам ал-Ғифорий бир кишига — ёки бир киши унга — деди: «Расулуллоҳ ﷺ нақир ва муқайярдан — ёки уларнинг биридан — ҳамда дуббо ва ҳантамдан қайтарган пайтларини эслайсанми?» У: «Ҳа, мен бунга гувоҳлик бераман», деди. Абу Абдурраҳмон айтди: Менга баъзи шерикларимиз айтиб берди: Мен Оримнинг шундай деяётганини эшитдим: «Биласизларми, нега Далжа деб номланган?» Биз: «Йўқ», дедик. У: «Уни тунда Маккага олиб боришди, онаси уни ўша пайтда тунгги юриш (далжа) чоғида туғди. Шу сабабли Далжа деб номланди», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍقُلْتُ لِأَبِي الشَّعْثَاءِ إِنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ قَالَ يَا عَمْرُو أَبَى ذَلِكَ الْبَحْرُ وَقَرَأَ {قُلْ لَا أَجِدُ فِيمَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ} يَا عَمْرُو أَبَى ذَلِكَ الْبَحْرُ قَدْ كَانَ يَقُولُ ذَلِكَ الْحَكَمُ بْنُ عَمْرٍو الْغِفَارِيُّ يَعْنِي يَقُولُ أَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا الْبَحْرُ ابْنُ عَبَّاسٍ

Amr ibn Dinor aytdi: Men Abush-Shaʼsoga: «Ular Rasululloh ﷺ eshaklar goʻshtidan qaytarganlar, deb daʼvo qilishyapti», dedim. U: «Ey Amr, buni daryo (kabi keng ilmli zot) inkor qildi», dedi va: {Ayt: Menga vahiy qilingan narsalar ichida yeguvchi kishi uchun harom qilingan (biror narsani) topmayman} (oyatini) qiroat qildi. «Ey Amr, buni daryo inkor qildi», (dedi). Buni Hakam ibn Amr al-Gʻiforiy ham aytar edi — yaʼni: buni bizga (nisbatan) daryo — Ibn Abbos — inkor qildi, (demoqchi).Амр ибн Динор айтди: Мен Абуш-Шаъсога: «Улар Расулуллоҳ ﷺ эшаклар гўштидан қайтарганлар, деб даъво қилишяпти», дедим. У: «Эй Амр, буни дарё (каби кенг илмли зот) инкор қилди», деди ва: {Айт: Менга ваҳий қилинган нарсалар ичида егувчи киши учун ҳаром қилинган (бирор нарсани) топмайман} (оятини) қироат қилди. «Эй Амр, буни дарё инкор қилди», (деди). Буни Ҳакам ибн Амр ал-Ғифорий ҳам айтар эди — яъни: буни бизга (нисбатан) дарё — Ибн Аббос — инкор қилди, (демоқчи).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ عَنْ دُلْجَةَ بْنِ قَيْسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَكَمِ الْغِفَارِيِّ أَوْ قَالَ الْحَكَمُ لِرَجُلٍ أَتَذْكُرُ يَوْمَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ أَوْ أَحَدِهِمَا وَعَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ فَقَالَ نَعَمْ وَأَنَا أَشْهَدُ عَلَى ذَلِكَ

Bir kishi al-Hakam al-Gʻiforiyga — yoki al-Hakam bir kishiga — dedi: «Rasululloh ﷺ naqir va muqayyardan — yoki ularning biridan — hamda dubbo va hantamdan qaytargan kunni eslaysanmi?» U: «Ha, men bunga guvohlik beraman», dedi.Бир киши ал-Ҳакам ал-Ғифорийга — ёки ал-Ҳакам бир кишига — деди: «Расулуллоҳ ﷺ нақир ва муқайярдан — ёки уларнинг биридан — ҳамда дуббо ва ҳантамдан қайтарган кунни эслайсанми?» У: «Ҳа, мен бунга гувоҳлик бераман», деди.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي حَاجِبٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ مِنْ سُؤْرِ الْمَرْأَةِ

Hakam ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ erkak kishining ayoldan ortgan suv bilan tahorat qilishini qaytardilar.Ҳакам ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ эркак кишининг аёлдан ортган сув билан таҳорат қилишини қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو تَمِيمَةَ عَنْ دُلَجَةَ بْنِ قَيْسٍأَنَّ الْحَكَمَ الْغِفَارِيَّ قَالَ لِرَجُلٍ مَرَّةً أَتَذْكُرُ إِذْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُقَيَّرِ وَالنَّقِيرِ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمُقَيَّرَ أَوْ ذَكَرَ النَّقِيرَ أَوْ ذَكَرَهُمَا جَمِيعًا

al-Hakam al-Gʻiforiy bir marta bir kishiga: «Rasululloh ﷺ dubbo, hantam, muqayyar va naqirdan qaytarganlarini eslaysanmi?» dedi. U: «(Ha), men ham bunga guvohlik beraman», dedi. (Rovi) muqayyarni zikr qilmadi — yoki naqirni zikr qildi, yoki ikkovini birga zikr qildi.ал-Ҳакам ал-Ғифорий бир марта бир кишига: «Расулуллоҳ ﷺ дуббо, ҳантам, муқайяр ва нақирдан қайтарганларини эслайсанми?» деди. У: «(Ҳа), мен ҳам бунга гувоҳлик бераман», деди. (Рови) муқайярни зикр қилмади — ёки нақирни зикр қилди, ёки икковини бирга зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي حَاجِبٍ عَنِ الْحَكَمِ الْغِفَارِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَوَضَّأَ بِفَضْلِهَا لَا يَدْرِي بِفَضْلِ وَضُوئِهَا أَوْ فَضْلِ سُؤْرِهَا

al-Hakam al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (erkakning) ayoldan ortgan (suv) bilan tahorat qilishini qaytardilar. (Rovi) uning tahoratidan ortgan suvmi yoki ichib qoldirgan suvimi — bilmaydi.ал-Ҳакам ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (эркакнинг) аёлдан ортган (сув) билан таҳорат қилишини қайтардилар. (Рови) унинг таҳоратидан ортган сувми ёки ичиб қолдирган сувими — билмайди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَاجِبٍ يُحَدِّثُ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ مِنْ فَضْلِ وَضُوءِ الْمَرْأَةِ

Hakam ibn Amr al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kishining ayolning tahorat suvidan ortgani bilan tahorat qilishidan qaytardilar.Ҳакам ибн Амр ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кишининг аёлнинг таҳорат сувидан ортгани билан таҳорат қилишидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَزْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَأَخِي رَافِعُ بْنُ عَمْرٍو عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأَنَا مَخْضُوبٌ بِالْحِنَّاءِ وَأَخِي مَخْضُوبٌ بِالصُّفْرَةِ فَقَالَ لِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ هَذَا خِضَابُ الْإِسْلَامِ وَقَالَ لِأَخِي رَافِعٍ هَذَا خِضَابُ الْإِيمَانِ

Hakam ibn Amr al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu) aytdi: Men va akam Rofeʼ ibn Amr amirul-muʼminin Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdik. Men xina bilan, akam esa sariq (boʻyoq) bilan boʻyalgan edim. Umar ibn Xattob menga: «Bu — Islomning xizobi», dedi. Akam Rofeʼga esa: «Bu — iymonning xizobi», dedi.Ҳакам ибн Амр ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен ва акам Рофеъ ибн Амр амирул-муъминин Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдик. Мен хина билан, акам эса сариқ (бўёқ) билан бўялган эдим. Умар ибн Хаттоб менга: «Бу — Исломнинг хизоби», деди. Акам Рофеъга эса: «Бу — иймоннинг хизоби», деди.