حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، خَطَبَنَا عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى مِنْبَرٍ مِنْ آجُرٍّ، وَعَلَيْهِ سَيْفٌ فِيهِ صَحِيفَةٌ مُعَلَّقَةٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِنْدَنَا مِنْ كِتَابٍ يُقْرَأُ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ. فَنَشَرَهَا فَإِذَا فِيهَا أَسْنَانُ الإِبِلِ وَإِذَا فِيهَا " الْمَدِينَةُ حَرَمٌ مِنْ عَيْرٍ إِلَى كَذَا، فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ". وَإِذَا فِيهِ " ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ، فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ". وَإِذَا فِيهَا " مَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ".
Ibrohim at-Taymiy otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Ali (roziyallohu anhu) bizga pishgan gʻishtdan qilingan minbar ustida xutba qildi. Uning ustida qini ichida varaq osilgan qilich bor edi. U: «Vallohi, bizning oldimizda oʻqiladigan Allohning Kitobi va shu varaqdagidan boshqa hech qanday kitob yoʻq», dedi-da, uni yoydi. Unda tuyalarning (diyat uchun beriladigan) yoshlari bor edi. Yana unda: ‹Madina Ayr togʻidan falon joygacha haram (qoʻriq) dir. Kim unda biror bidʼat chiqarsa yoki bidʼatchini panoh bersa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Alloh undan na farzini, na nafl ibodatini qabul qiladi› deb yozilgan edi. Yana unda: ‹Musulmonlarning zimmasi (omon-amoni) birdir, uni eng quyi (pastki tabaqasi) ham amalga oshiradi. Kim biror musulmonga bergan omonini buzsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Alloh undan na farzini, na naflini qabul qiladi› deb yozilgan edi. Yana unda: ‹Kim oʻz xojalarining ruxsatisiz boshqa bir qavmni vali (xoja) tutsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Alloh undan na farzini, na naflini qabul qiladi› deb yozilgan edi.Иброҳим ат-Таймий отасидан ривоят қилади. У айтди: Али (розияллоҳу анҳу) бизга пишган ғиштдан қилинган минбар устида хутба қилди. Унинг устида қини ичида варақ осилган қилич бор эди. У: «Валлоҳи, бизнинг олдимизда ўқиладиган Аллоҳнинг Китоби ва шу варақдагидан бошқа ҳеч қандай китоб йўқ», деди-да, уни ёйди. Унда туяларнинг (дият учун бериладиган) ёшлари бор эди. Яна унда: ‹Мадина Айр тоғидан фалон жойгача ҳарам (қўриқ) дир. Ким унда бирор бидъат чиқарса ёки бидъатчини паноҳ берса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Аллоҳ ундан на фарзини, на нафл ибодатини қабул қилади› деб ёзилган эди. Яна унда: ‹Мусулмонларнинг зиммаси (омон-амони) бирдир, уни энг қуйи (пастки табақаси) ҳам амалга оширади. Ким бирор мусулмонга берган омонини бузса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Аллоҳ ундан на фарзини, на нафлини қабул қилади› деб ёзилган эди. Яна унда: ‹Ким ўз хожаларининг рухсатисиз бошқа бир қавмни вали (хожа) тутса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Аллоҳ ундан на фарзини, на нафлини қабул қилади› деб ёзилган эди.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَطَبَنَا عَلِيٌّ فَقَالَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ عِنْدَنَا شَيْئًا نَقْرَؤُهُ إِلاَّ كِتَابَ اللَّهِ وَهَذِهِ الصَّحِيفَةَ صَحِيفَةٌ فِيهَا أَسْنَانُ الإِبِلِ وَأَشْيَاءُ مِنَ الْجِرَاحَاتِ فَقَدْ كَذَبَ وَقَالَ فِيهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمَدِينَةُ حَرَامٌ مَا بَيْنَ عَيْرٍ إِلَى ثَوْرٍ فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً وَمَنِ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ أَوْ تَوَلَّى غَيْرَ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ .
قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibrohim at-Taymiy otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Ali (roziyallohu anhu) bizga xutba qilib dedi: «Kim bizning huzurimizda Allohning Kitobi va mana shu sahifadan boshqa oʻqiydigan biror narsa bor deb daʼvo qilsa — bu sahifada tuyaning yoshlari va jarohatlarga (oid hukmlar) bordir — u yolgʻon aytibdi». Va u (sahifada) shunday bor dedi: Rasululloh ﷺ: «Madina muqaddasdir, u Ayr (togʻi)dan Savr (togʻi) orasidagi (yer)dir. Kim unda biror (yomon) bidʼat chiqarsa yoki bidʼatchini panoh bersa, unga Allohning, farishtalarning va barcha insonlarning laʼnati boʻlsin. Alloh undan Qiyomat kunida na farz, na nafl (ibodatini) qabul qilmaydi. Kim oʻz otasidan boshqasiga (nasab) daʼvo qilsa yoki oʻz mavlolaridan boshqani vali tutsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha insonlarning laʼnati boʻlsin. Undan na farz, na nafl (ibodati) qabul qilinmaydi. Musulmonlarning zimmasi (ahdi) birdir, uni ularning eng pasti (ham) ado etadi (kafil boʻladi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir va u Alidan, u Nabiy ﷺdan bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan. Abu Iso aytdi: Baʼzilar uni Aʼmashdan, u Ibrohim at-Taymiydan, u Horis ibn Suvayddan, u Alidan shunga oʻxshash rivoyat qilganlar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir va u Alidan, u Nabiy ﷺdan bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan.Иброҳим ат-Таймий отасидан ривоят қилади: У айтди: Али (розияллоҳу анҳу) бизга хутба қилиб деди: «Ким бизнинг ҳузуримизда Аллоҳнинг Китоби ва мана шу саҳифадан бошқа ўқийдиган бирор нарса бор деб даъво қилса — бу саҳифада туянинг ёшлари ва жароҳатларга (оид ҳукмлар) бордир — у ёлғон айтибди». Ва у (саҳифада) шундай бор деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мадина муқаддасдир, у Айр (тоғи)дан Савр (тоғи) орасидаги (ер)дир. Ким унда бирор (ёмон) бидъат чиқарса ёки бидъатчини паноҳ берса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча инсонларнинг лаънати бўлсин. Аллоҳ ундан Қиёмат кунида на фарз, на нафл (ибодатини) қабул қилмайди. Ким ўз отасидан бошқасига (насаб) даъво қилса ёки ўз мавлоларидан бошқани вали тутса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча инсонларнинг лаънати бўлсин. Ундан на фарз, на нафл (ибодати) қабул қилинмайди. Мусулмонларнинг зиммаси (аҳди) бирдир, уни уларнинг энг пасти (ҳам) адо этади (кафил бўлади)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир ва у Алидан, у Набий ﷺдан бир неча йўл билан ривоят қилинган. Абу Исо айтди: Баъзилар уни Аъмашдан, у Иброҳим ат-Таймийдан, у Ҳорис ибн Сувайддан, у Алидан шунга ўхшаш ривоят қилганлар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир ва у Алидан, у Набий ﷺдан бир неча йўл билан ривоят қилинган.
نا أَبُو يَحْيَى مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَزَّارُ ، أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ ، ثنا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَبَّاسِ ، عَنْ عَمَّارٍ الدُّهْنِيِّ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ ، قَالَ : كَانَ أَبِي قَدْ تَرَكَ الصَّلاةَ مَعَنَا ، قُلْتُ : مَا لَكَ لا تُصَلِّي مَعَنَا ؟ قَالَ : إِنَّكُمْ تُخَفِّفُونَ الصَّلاةَ ، قُلْتُ : فَأَيْنَ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ فِيكُمُ الضَّعِيفَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ " ؟ قَالَ : قَدْ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ ذَلِكَ ، ثُمَّ صَلَّى بِنَا ثَلاثَةَ أَضْعَافِ مَا تُصَلُّونَ
Ibrohim at-Taymiy aytdi: Otam biz bilan namoz oʻqishni tark qilgan edi. Men: Nega biz bilan namoz oʻqimaysiz? dedim. U: Sizlar namozni yengil qilasizlar, dedi. Men: Nabiy ﷺning: «Albatta, sizlar ichingizda kuchsiz, keksa va hojati bor (kishi) boʻladi», degan soʻzlari qayerda qoldi? dedim. U: Men Abdulloh ibn Masʼudning shuni aytganini eshitganman, dedi. Soʻng u bizga sizlar oʻqiydigan namozdan uch barobar (uzun) namoz oʻqib berdi.Иброҳим ат-Таймий айтди: Отам биз билан намоз ўқишни тарк қилган эди. Мен: Нега биз билан намоз ўқимайсиз? дедим. У: Сизлар намозни енгил қиласизлар, деди. Мен: Набий ﷺнинг: «Албатта, сизлар ичингизда кучсиз, кекса ва ҳожати бор (киши) бўлади», деган сўзлари қаерда қолди? дедим. У: Мен Абдуллоҳ ибн Масъуднинг шуни айтганини эшитганман, деди. Сўнг у бизга сизлар ўқийдиган намоздан уч баробар (узун) намоз ўқиб берди.