Muhammad ibn Shihob az-Zuhriy

حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ بِنَحْوِ رِوَايَةِ يُونُسَ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan yuqoridagi Yunusning rivoyatiga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан юқоридаги Юнуснинг ривоятига ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.

وَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، كِلاَهُمَا عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ بَلَغَنِي عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَفَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ رَجَاءٍ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir (kichik) qoʻshinga nafl berdilar — Ibn Rajoning hadisiga oʻxshash rivoyat qilindi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир (кичик) қўшинга нафл бердилар — Ибн Ражонинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏

Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan shu hadis (yana bir isnod bilan) shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан шу ҳадис (яна бир иснод билан) шунга ўхшаш ривоят қилинган.

وَحَدَّثَنَاهُ حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلاَهُ اللَّهُ ‏.‏ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ‏"‏ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ إِثْمَ الْيَرِيسِيِّينَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ بِدَاعِيَةِ الإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan yana mana shu hadis (boshqa isnod bilan) rivoyat qilinadi va hadisga (quyidagilar) qoʻshilgan: Alloh undan (Hiraqldan) fors qoʻshinlarini daf qilganida, Qaysar (Hiraql) Alloh unga inʼom etgan (gʻalaba)ga shukrona uchun Himsdan Iyliyogacha (Baytul-Maqdisgacha) piyoda yurib bordi. Va hadisda: «Allohning bandasi va Rasuli Muhammaddan», dedi. Hamda: «yarislarning gunohi», dedi. Yana: «Islomning daʼvati bilan», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан яна мана шу ҳадис (бошқа иснод билан) ривоят қилинади ва ҳадисга (қуйидагилар) қўшилган: Аллоҳ ундан (Ҳирақлдан) форс қўшинларини даф қилганида, Қайсар (Ҳирақл) Аллоҳ унга инъом этган (ғалаба)га шукрона учун Ҳимсдан Ийлиёгача (Байтул-Мақдисгача) пиёда юриб борди. Ва ҳадисда: «Аллоҳнинг бандаси ва Расули Муҳаммаддан», деди. Ҳамда: «ярисларнинг гуноҳи», деди. Яна: «Исломнинг даъвати билан», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ يُونُسَ وَعَنْ أَكْلِ، لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan shu maʼnoda rivoyat qilinadi. Bir rivoyatda: «va xonaki eshaklar goʻshtini yeyishdan (qaytardilar)» (deyilgan).Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан шу маънода ривоят қилинади. Бир ривоятда: «ва хонаки эшаклар гўштини ейишдан (қайтардилар)» (дейилган).

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan xuddi shunday (rivoyat qilinadi).Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу иснод билан худди шундай (ривоят қилинади).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ يَعْقُوبَ، بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَصَالِحٍ سُئِلَ عَنِ الْبِتْعِ وَهُوَ فِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ كُلُّ شَرَابٍ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U (Oisha) Rasululloh ﷺ ning: «Har qanday mast qiluvchi ichimlik haromdir», — deganlarini eshitgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У (Оиша) Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ҳар қандай маст қилувчи ичимлик ҳаромдир», — деганларини эшитган.

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - كِلاَهُمَا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، جَمِيعًا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِإِسْنَادِ سُفْيَانَ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: yuqoridagi hadisning oʻzi boshqa isnod bilan (rivoyat qilingan).Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: юқоридаги ҳадиснинг ўзи бошқа иснод билан (ривоят қилинган).

وَحَدَّثَنَاهُ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَاخْتِنَاثُهَا أَنْ يُقْلَبَ رَأْسُهَا ثُمَّ يُشْرَبَ مِنْهُ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meshlarni agʻdarib, ularning ogʻzidan suv ichishdan qaytardilar. «Ixtinos — (mesh)ning boshini agʻdarib, soʻng undan ichishdir».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мешларни ағдариб, уларнинг оғзидан сув ичишдан қайтардилар. «Ихтинос — (меш)нинг бошини ағдариб, сўнг ундан ичишдир».

وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan xuddi shunga oʻxshash (hadis rivoyat qilingan).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: шу иснод билан худди шунга ўхшаш (ҳадис ривоят қилинган).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Abbod ibn Tamimning amakisi (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan xuddi shunday rivoyat qilinadi.Аббод ибн Тамимнинг амакиси (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан худди шундай ривоят қилинади.

وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ وَذِكْرِهِ الأَخْبَارَ فِي الإِسْنَادِ ‏.‏

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yunusning hadisi misli (kabi) va isnodda «axbara» (xabar berdi soʻzini) zikr qilgan holda (rivoyat qilindi).Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Юнуснинг ҳадиси мисли (каби) ва иснодда «ахбара» (хабар берди сўзини) зикр қилган ҳолда (ривоят қилинди).

حَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِهِمَا ‏"‏ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا ‏"‏ ‏.‏ لَمْ يَذْكُرَا مِنْ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Albatta, odamlarning eng qattiq azobga uchraydiganlari».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Албатта, одамларнинг энг қаттиқ азобга учрайдиганлари».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ ‏"‏ إِنَّمَا عُذِّبَ بَنُو إِسْرَائِيلَ ‏"‏ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Molikning hadisiga oʻxshash (qilib rivoyat qilindi), faqat Maʼmarning hadisida: «Bani Isroil shu sababli azoblandilar», (deb keltiriladi).Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Моликнинг ҳадисига ўхшаш (қилиб ривоят қилинди), фақат Маъмарнинг ҳадисида: «Бани Исроил шу сабабли азобландилар», (деб келтирилади).

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan shu hadis boshqa isnod bilan, shunga oʻxshash tarzda ham rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан шу ҳадис бошқа иснод билан, шунга ўхшаш тарзда ҳам ривоят қилинади.

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، - يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ - حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِإِسْنَادِ يُونُسَ نَحْوَ حَدِيثِهِ ‏.‏

Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan boshqa isnod bilan ham yuqoridagi hadisga oʻxshash rivoyat qilingan.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан бошқа иснод билан ҳам юқоридаги ҳадисга ўхшаш ривоят қилинган.

حَدَّثَنَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan shunga oʼxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ، خَالِدٍ ح وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعْتُ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ شُعَيْبٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَالَ مَعْمَرٌ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis shu isnod bilan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qilingan. Uqaylning hadisida «Rasululloh ﷺ dan» (deyilgan) boʻlib, «eshitdim» demadi; Shuaybning hadisida esa Maʼmar aytganidek «men Nabiy ﷺ ning (deganlarini) eshitdim», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис шу иснод билан худди шунга ўхшаш ривоят қилинган. Уқайлнинг ҳадисида «Расулуллоҳ ﷺ дан» (дейилган) бўлиб, «эшитдим» демади; Шуайбнинг ҳадисида эса Маъмар айтганидек «мен Набий ﷺ нинг (деганларини) эшитдим», деди.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ، ح وَحَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ، إِسْحَاقَ ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الشُّؤْمِ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ لاَ يَذْكُرُ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ الْعَدْوَى وَالْطِّيَرَةَ غَيْرُ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan shumlik haqida Molikning hadisi kabi rivoyat qilingan. Ibn Umarning hadisida ulardan hech biri — Yunus ibn Yaziddan boshqasi — yuqumli kasallik va badgumonlikni zikr qilmadi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан шумлик ҳақида Моликнинг ҳадиси каби ривоят қилинган. Ибн Умарнинг ҳадисида улардан ҳеч бири — Юнус ибн Язиддан бошқаси — юқумли касаллик ва бадгумонликни зикр қилмади.

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنِي حُجَيْنٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَ مَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّ مَالِكًا فِي حَدِيثِهِ ذَكَرَ الطِّيَرَةَ وَلَيْسَ فِيهِ ذِكْرُ الْكُهَّانِ ‏.‏

Muoviya ibn al-Hakam as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan Yunusning hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi. Faqat Molik oʻz hadisida badgumonlikni zikr qildi, unda kohinlar zikr etilgani yoʻq.Муовия ибн ал-Ҳакам ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан Юнуснинг ҳадиси маъносида ривоят қилинади. Фақат Молик ўз ҳадисида бадгумонликни зикр қилди, унда коҳинлар зикр этилгани йўқ.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ رِوَايَةِ مَعْقِلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan Ibn Shihobdan shu isnod bilan Maʼqilning Zuhriydan qilgan rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Ибн Шиҳобдан шу иснод билан Маъқилнинг Зуҳрийдан қилган ривоятига ўхшаш ривоят қилинади.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَزَادَ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ ثُمَّ مَا صَلَّى بَعْدُ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Soʻng u zot Alloh azza va jalla (jonini) olgunga qadar boshqa bunday (namozni) oʻqitmadilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Сўнг у зот Аллоҳ азза ва жалла (жонини) олгунга қадар бошқа бундай (намозни) ўқитмадилар».

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ ‏.‏

Jubayr ibn Mutʼim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning shom namozida «Tur»ni (Tur surasini) oʻqiganlarini eshitdim.Жубайр ибн Мутъим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг шом намозида «Тур»ни (Тур сурасини) ўқиганларини эшитдим.

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا أُعْرَى مِنْهَا ‏.‏ وَزَادَ فِي حَدِيثِ يُونُسَ ‏"‏ فَلْيَبْصُقْ عَلَى يَسَارِهِ حِينَ يَهُبُّ مِنْ نَوْمِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan mana shu isnod bilan rivoyat qilinadi. Ularning ikkovining hadisida «undan (qoʻrqib) yalongʻoch boʻlib qolardim» (degan soʻz) yoʻq. Yunusning hadisida esa shu (soʻz) ziyoda qilindi: «Uyqudan uygʻonganida chap tomoniga uch marta tupursin».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснод билан ривоят қилинади. Уларнинг икковининг ҳадисида «ундан (қўрқиб) ялонғоч бўлиб қолардим» (деган сўз) йўқ. Юнуснинг ҳадисида эса шу (сўз) зиёда қилинди: «Уйқудан уйғонганида чап томонига уч марта тупурсин».

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ، عَنْ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Yuqoridagi hadis shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Юқоридаги ҳадис шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилинган.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَاقْتَتَلُوا بِحُنَيْنٍ فَنَصَرَ اللَّهُ دِينَهُ وَالْمُسْلِمِينَ وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ مِائَةً مِنَ النَّعَمِ ثُمَّ مِائَةً ثُمَّ مِائَةً ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ صَفْوَانَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَعْطَانِي وَإِنَّهُ لأَبْغَضُ النَّاسِ إِلَىَّ فَمَا بَرِحَ يُعْطِينِي حَتَّى إِنَّهُ لأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ ‏.‏

Safvon ibn Umayya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath gʻazotini — Makka fathini — qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻzlari bilan boʻlgan musulmonlar ila chiqdilar va Hunaynda jang qildilar. Alloh Oʻz dinini va musulmonlarni nusratladi. Oʻsha kuni Rasululloh ﷺ Safvon ibn Umayyaga yuzta tuya, soʻng yana yuzta, soʻng yana yuzta berdilar. Safvon dedi: Vallohi, Rasululloh ﷺ menga bergan narsalarini berganlarida u zot menga odamlarning eng yomon koʻringani edi. Soʻng u zot menga bera-bera, oxiri menga odamlarning eng suyuklisi boʻlib qoldilar.Сафвон ибн Умайя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ ғазотини — Макка фатҳини — қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўзлари билан бўлган мусулмонлар ила чиқдилар ва Ҳунайнда жанг қилдилар. Аллоҳ Ўз динини ва мусулмонларни нусратлади. Ўша куни Расулуллоҳ ﷺ Сафвон ибн Умайяга юзта туя, сўнг яна юзта, сўнг яна юзта бердилар. Сафвон деди: Валлоҳи, Расулуллоҳ ﷺ менга берган нарсаларини берганларида у зот менга одамларнинг энг ёмон кўрингани эди. Сўнг у зот менга бера-бера, охири менга одамларнинг энг суюклиси бўлиб қолдилар.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan ushbu hadis shunga oʻxshash tarzda yana bir yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ушбу ҳадис шунга ўхшаш тарзда яна бир йўл билан ҳам ривоят қилинган.

وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبَّادُ بْنُ مُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِالإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا مِثْلَ حَدِيثِ عُقَيْلٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan ikkala isnod bilan birgalikda Uqaylning hadisiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан иккала иснод билан биргаликда Уқайлнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинади.

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، - وَهُوَ مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ - أَخْبَرَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ سَوَاءً ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan yuqoridagi hadisning aynan oʻzi boshqa isnod bilan ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан юқоридаги ҳадиснинг айнан ўзи бошқа иснод билан ҳам ривоят қилинган.

وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ، حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَزَادَ فِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ ‏"‏ رَجُلٌ سَأَلَ عَنْ شَىْءٍ وَنَقَّرَ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ فِي حَدِيثِ يُونُسَ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدًا ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: yuqoridagi (hadis) shu isnod bilan rivoyat qilinib, unda: «Bir kishi bir narsa haqida soʻrab, uni qattiq surishtirib soʻradi» degan (qoʻshimcha) ziyoda qilingan.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: юқоридаги (ҳадис) шу иснод билан ривоят қилиниб, унда: «Бир киши бир нарса ҳақида сўраб, уни қаттиқ суриштириб сўради» деган (қўшимча) зиёда қилинган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ، عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَعَهُ غَيْرَ أَنَّ شُعَيْبًا قَالَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُذَافَةَ قَالَتْ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shu hadis va u bilan birga Ubaydullohning hadisi rivoyat qilinadi. Faqat (bu rivoyatda) Ubaydulloh ibn Abdulloh: «Menga ilm ahlidan bir kishi hadis aytib, Abdulloh ibn Huzofaning onasi Yunusning hadisidagi kabi aytganini (xabar berdi)», degan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шу ҳадис ва у билан бирга Убайдуллоҳнинг ҳадиси ривоят қилинади. Фақат (бу ривоятда) Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ: «Менга илм аҳлидан бир киши ҳадис айтиб, Абдуллоҳ ибн Ҳузофанинг онаси Юнуснинг ҳадисидаги каби айтганини (хабар берди)», деган.

وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ، بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، جَمِيعًا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالاَ ‏"‏ يَمَسُّهُ حِينَ يُولَدُ فَيَسْتَهِلُّ صَارِخًا مِنْ مَسَّةِ الشَّيْطَانِ إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ شُعَيْبٍ ‏"‏ مِنْ مَسِّ الشَّيْطَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan rivoyat qilinadi. Ular ikkisi: «Shayton uni tugʻilgan vaqtida ushlaydi va u shaytonning oʻsha ushlashidan baqirib yigʻlaydi», dedilar. Shuaybning hadisida: «shaytonning ushlashidan» (deyilgan).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан ривоят қилинади. Улар иккиси: «Шайтон уни туғилган вақтида ушлайди ва у шайтоннинг ўша ушлашидан бақириб йиғлайди», дедилар. Шуайбнинг ҳадисида: «шайтоннинг ушлашидан» (дейилган).

وَحَدَّثَنَاهُ إِنْ، شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَأَبَا، عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ dan az-Zuhriydan (kelgan) Yunusning hadisi maʼnosida (rivoyat qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ дан аз-Зуҳрийдан (келган) Юнуснинг ҳадиси маъносида (ривоят қилди).

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ، خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ قِصَّةَ الشَّاةِ وَالذِّئْبِ وَلَمْ يَذْكُرْ قِصَّةَ الْبَقَرَةِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan qoʻy va boʻri qissasi (rivoyat qilindi), ammo sigir (hoʻkiz) qissasi zikr qilinmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу иснод билан қўй ва бўри қиссаси (ривоят қилинди), аммо сигир (ҳўкиз) қиссаси зикр қилинмади.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِهِمَا ذِكْرُ الْبَقَرَةِ وَالشَّاةِ مَعًا وَقَالاَ فِي حَدِيثِهِمَا ‏"‏ فَإِنِّي أُومِنُ بِهِ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ‏"‏ ‏.‏ وَمَا هُمَا ثَمَّ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan, Yunusning Zuhriydan (rivoyat qilgan) hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi. Bu hadisda sigir (hoʻkiz) va qoʻyning zikri birga keladi. (Roviylar) oʻz hadisida: «Men unga ishonaman, Abu Bakr ham, Umar ham (ishonadi)», dedilar. Holbuki ular oʻsha yerda yoʻq edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан, Юнуснинг Зуҳрийдан (ривоят қилган) ҳадиси маъносида ривоят қилинади. Бу ҳадисда сигир (ҳўкиз) ва қўйнинг зикри бирга келади. (Ровийлар) ўз ҳадисида: «Мен унга ишонаман, Абу Бакр ҳам, Умар ҳам (ишонади)», дедилар. Ҳолбуки улар ўша ерда йўқ эдилар.

حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنِيهِ عَنْ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ فِي الْمَعْنَى غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا وَقَعْتُ بِهَا لَمْ أَنْشَبْهَا أَنْ أَثْخَنْتُهَا غَلَبَةً ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bu hadis shu isnod bilan maʼno jihatidan shunga oʻxshash rivoyat qilindi; faqat unda: «Men unga tashlanganimda, uni yengib bosib qoʻyguncha (uning gapini) qoldirmadim», deyildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бу ҳадис шу иснод билан маъно жиҳатидан шунга ўхшаш ривоят қилинди; фақат унда: «Мен унга ташланганимда, уни енгиб босиб қўйгунча (унинг гапини) қолдирмадим», дейилди.

وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ، حَدَّثَنَا وَهْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَرِيرٍ - عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ - يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади.

قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَقَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَدْ أَكْثَرَ وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ وَيَقُولُونَ مَا بَالُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ لاَ يَتَحَدَّثُونَ مِثْلَ أَحَادِيثِهِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ إِنَّ إِخْوَانِي مِنَ الأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ عَمَلُ أَرَضِيهِمْ وَإِنَّ إِخْوَانِي مِنَ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمُ الصَّفْقُ بِالأَسْوَاقِ وَكُنْتُ أَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مِلْءِ بَطْنِي فَأَشْهَدُ إِذَا غَابُوا وَأَحْفَظُ إِذَا نَسُوا وَلَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا ‏"‏ أَيُّكُمْ يَبْسُطُ ثَوْبَهُ فَيَأْخُذُ مِنْ حَدِيثِي هَذَا ثُمَّ يَجْمَعُهُ إِلَى صَدْرِهِ فَإِنَّهُ لَمْ يَنْسَ شَيْئًا سَمِعَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَبَسَطْتُ بُرْدَةً عَلَىَّ حَتَّى فَرَغَ مِنْ حَدِيثِهِ ثُمَّ جَمَعْتُهَا إِلَى صَدْرِي فَمَا نَسِيتُ بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ شَيْئًا حَدَّثَنِي بِهِ وَلَوْلاَ آيَتَانِ أَنْزَلَهُمَا اللَّهُ فِي كِتَابِهِ مَا حَدَّثْتُ شَيْئًا أَبَدًا ‏{‏ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَتَيْنِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «(Odamlar): ‹Abu Hurayra (hadisni) koʻp (rivoyat) qildi› deyishadi. Alloh (oʻrtamizdagi) vaʼda joyidir. Yana ular: ‹Muhojir va ansorlarga nima boʻldiki, ular uning hadislariga oʻxshash (qilib) hadis aytmaydilar?› deyishadi. Men sizlarga bu haqda xabar beraman: ansorlardan boʻlgan birodarlarimni yerlarini ishlash band qilardi, muhojirlardan boʻlgan birodarlarimni esa bozorlardagi savdo-sotiq band qilardi. Men esa qornimni toʻyazidigan (narsa evaziga) Rasululloh ﷺ ga (doimo) yopishib yurardim. Ular gʻoyib boʻlganlarida men (huzurda) hozir boʻlardim, ular unutganlarida men yodlab qolardim. Darhaqiqat, Rasululloh ﷺ bir kuni: ‹Qaysingiz oʻz kiyimini yozib, mana shu hadisimdan (eshitganini) olib, soʻng uni koʻksiga yigʻsa, u eshitgan biror narsasini unutmaydi›, dedilar. Men ustimdagi bir buridani yozdim, toki (u zot) hadisini tugatdilar, soʻng uni koʻksimga yigʻib oldim. Bas, oʻsha kundan keyin u (zot) menga aytgan biror narsani unutmadim. Agar Alloh Oʻz Kitobida nozil qilgan ikkita oyat boʻlmaganida, men hech qachon hech narsa (rivoyat) qilib aytmas edim: {Albatta, Biz nozil qilgan ravshan (oyat)lar va hidoyatni yashiradiganlar…} ikki oyatning oxirigacha (Baqara 159-160)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «(Одамлар): ‹Абу Ҳурайра (ҳадисни) кўп (ривоят) қилди› дейишади. Аллоҳ (ўртамиздаги) ваъда жойидир. Яна улар: ‹Муҳожир ва ансорларга нима бўлдики, улар унинг ҳадисларига ўхшаш (қилиб) ҳадис айтмайдилар?› дейишади. Мен сизларга бу ҳақда хабар бераман: ансорлардан бўлган биродарларимни ерларини ишлаш банд қиларди, муҳожирлардан бўлган биродарларимни эса бозорлардаги савдо-сотиқ банд қиларди. Мен эса қорнимни тўязидиган (нарса эвазига) Расулуллоҳ ﷺ га (доимо) ёпишиб юрардим. Улар ғойиб бўлганларида мен (ҳузурда) ҳозир бўлардим, улар унутганларида мен ёдлаб қолардим. Дарҳақиқат, Расулуллоҳ ﷺ бир куни: ‹Қайсингиз ўз кийимини ёзиб, мана шу ҳадисимдан (эшитганини) олиб, сўнг уни кўксига йиғса, у эшитган бирор нарсасини унутмайди›, дедилар. Мен устимдаги бир буридани ёздим, токи (у зот) ҳадисини тугатдилар, сўнг уни кўксимга йиғиб олдим. Бас, ўша кундан кейин у (зот) менга айтган бирор нарсани унутмадим. Агар Аллоҳ Ўз Китобида нозил қилган иккита оят бўлмаганида, мен ҳеч қачон ҳеч нарса (ривоят) қилиб айтмас эдим: {Албатта, Биз нозил қилган равшан (оят)лар ва ҳидоятни яширадиганлар…} икки оятнинг охиригача (Бақара 159-160)».

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، وَرَوَاهُ، اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِإِسْنَادِ مَعْمَرٍ كَمِثْلِ حَدِيثِهِ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: bu hadis Zuhriydan, Maʼmarning isnodi bilan, uning hadisiga oʻxshash rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: бу ҳадис Зуҳрийдан, Маъмарнинг исноди билан, унинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Jubayr ibn Mutʼim (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan xuddi shuningdek rivoyat qilinadi. Va (rivoyatchi): «Men Rasululloh ﷺ dan eshitdim», dedi.Жубайр ибн Мутъим (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан худди шунингдек ривоят қилинади. Ва (ривоятчи): «Мен Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим», деди.