Muhammad ibn Shihob az-Zuhriy

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَضَرْتُ عَشَاءَ الْوَلِيدِ - أَوْ عَبْدِ الْمَلِكِ - فَلَمَّا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ قُمْتُ لأَتَوَضَّأَ فَقَالَ جَعْفَرُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ أَشْهَدُ عَلَى أَبِي أَنَّهُ شَهِدَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ أَكَلَ طَعَامًا مِمَّا غَيَّرَتِ النَّارُ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ ‏.‏ وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَا أَشْهَدُ، عَلَى أَبِي بِمِثْلِ ذَلِكَ ‏.‏

Jaʼfar ibn Amr ibn Umayya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Otamning Rasululloh ﷺ haqida guvohlik berganiga guvohlik beraman: u zot olov oʻzgartirgan taomdan yedilar, soʻng namoz oʻqidilar va taharat olmadilar», dedi. Ali ibn Abdulloh ibn Abbos ham: «Men ham otam haqida shunga oʻxshash guvohlik beraman», dedi.Жаъфар ибн Амр ибн Умайя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Отамнинг Расулуллоҳ ﷺ ҳақида гувоҳлик берганига гувоҳлик бераман: у зот олов ўзгартирган таомдан едилар, сўнг намоз ўқидилар ва таҳарат олмадилар», деди. Али ибн Абдуллоҳ ибн Аббос ҳам: «Мен ҳам отам ҳақида шунга ўхшаш гувоҳлик бераман», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ، وَكَانَ، قَدْ عَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي دَلْوٍ مِنْ بِئْرٍ لَهُمْ ‏.‏

Mahmud ibn ar-Rabiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ oʻzlarining qudugʻidan olingan bir chelakka tupurganlarini yodida saqlab qolgan edi.Маҳмуд ибн ар-Рабиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ ўзларининг қудуғидан олинган бир челакка тупурганларини ёдида сақлаб қолган эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ ابْنَ مُحَيِّصَةَ الأَنْصَارِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاقَةً لِلْبَرَاءِ كَانَتْ ضَارِيَةً دَخَلَتْ فِي حَائِطِ قَوْمٍ فَأَفْسَدَتْ فِيهِ فَكُلِّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهَا فَقَضَى أَنَّ حِفْظَ الأَمْوَالِ عَلَى أَهْلِهَا بِالنَّهَارِ وَعَلَى أَهْلِ الْمَوَاشِي مَا أَصَابَتْ مَوَاشِيهِمْ بِاللَّيْلِ ‏.‏ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَفَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حَرَامِ بْنِ مُحَيِّصَةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، أَنَّ نَاقَةً، لآلِ الْبَرَاءِ أَفْسَدَتْ شَيْئًا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Baroning bir tuyasi bor edi, u yovvoyilashib qolgan edi. U bir qavmning bogʻiga kirib, unda buzgʻunchilik qildi. Shunda bu haqda Rasululloh ﷺga aytildi. U zot kunduzi mol-mulkni saqlash uning egalari zimmasida, hayvon egalari zimmasida esa kechasi hayvonlari yetkazgan zarar boʻlishiga hukm qildilar.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Баронинг бир туяси бор эди, у ёввойилашиб қолган эди. У бир қавмнинг боғига кириб, унда бузғунчилик қилди. Шунда бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺга айтилди. У зот кундузи мол-мулкни сақлаш унинг эгалари зиммасида, ҳайвон эгалари зиммасида эса кечаси ҳайвонлари етказган зарар бўлишига ҳукм қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عَلَى مَيَاثِرِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فِي إِمَارَتِهِ عَلَى الْمَدِينَةِ وَمَعَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخَّرَ عُمَرُ الْعَصْرَ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ أَمَا إِنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى إِمَامَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْلَمْ مَا تَقُولُ يَا عُرْوَةُ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ بَشِيرَ بْنَ أَبِي مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ نَزَلَ جِبْرِيلُ فَأَمَّنِي فَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتَ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ‏"‏ ‏.‏ يَحْسُبُ بِأَصَابِعِهِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ ‏.‏

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ: «Jibril tushib, menga imomlik qildi, men u bilan namoz oʻqidim, soʻng u bilan namoz oʻqidim, soʻng u bilan namoz oʻqidim, soʻng u bilan namoz oʻqidim, soʻng u bilan namoz oʻqidim», deb besh namozni barmoqlari bilan sanab aytayotganlarini eshitdim.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Жибрил тушиб, менга имомлик қилди, мен у билан намоз ўқидим, сўнг у билан намоз ўқидим, сўнг у билан намоз ўқидим, сўнг у билан намоз ўқидим, сўнг у билан намоз ўқидим», деб беш намозни бармоқлари билан санаб айтаётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ أَقْرَأَنِي سَالِمٌ كِتَابًا كَتَبَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الصَّدَقَاتِ قَبْلَ أَنْ يَتَوَفَّاهُ اللَّهُ فَوَجَدْتُ فِيهِ ‏"‏ فِي خَمْسٍ مِنَ الإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلاَثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَإِنْ لَمْ تُوجَدْ بِنْتُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسَةٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى سِتِّينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى تِسْعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا كَثُرَتْ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Solim menga Rasululloh ﷺ Alloh u zotni vafot ettirishidan avval sadaqalar (zakot) haqida yozgan xatni oʻqib berdi. Men unda shularni topdim: «Besh tuyada bitta qoʻy, oʻn tuyada ikki qoʻy, oʻn beshta tuyada uch qoʻy, yigirmata tuyada toʻrt qoʻy, yigirma beshtadan oʻttiz beshtagacha bir yashar urgʻochi tuya (bintu maxod) bor. Agar bir yashar urgʻochi tuya topilmasa, ikki yashar erkak tuya (ibnu labun) beriladi. Agar oʻttiz beshtadan bittaga oshsa, unda qirq beshtagacha ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar qirq beshtadan bittaga oshsa, unda oltmishtagacha uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Agar oltmishdan bittaga oshsa, unda etmish beshtagacha toʻrt yashar urgʻochi tuya (jazaa) bor. Agar etmish beshdan bittaga oshsa, unda toʻqsontagacha ikkita ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar toʻqsondan bittaga oshsa, unda bir yuz yigirmatagacha ikkita uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Agar (soni) koʻpaysa, har ellik tuyada bir uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa), har qirq tuyada bir ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) beriladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Солим менга Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ у зотни вафот эттиришидан аввал садақалар (закот) ҳақида ёзган хатни ўқиб берди. Мен унда шуларни топдим: «Беш туяда битта қўй, ўн туяда икки қўй, ўн бешта туяда уч қўй, йигирмата туяда тўрт қўй, йигирма бештадан ўттиз бештагача бир яшар урғочи туя (бинту маход) бор. Агар бир яшар урғочи туя топилмаса, икки яшар эркак туя (ибну лабун) берилади. Агар ўттиз бештадан биттага ошса, унда қирқ бештагача икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар қирқ бештадан биттага ошса, унда олтмиштагача уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Агар олтмишдан биттага ошса, унда этмиш бештагача тўрт яшар урғочи туя (жазаа) бор. Агар этмиш бешдан биттага ошса, унда тўқсонтагача иккита икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар тўқсондан биттага ошса, унда бир юз йигирматагача иккита уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Агар (сони) кўпайса, ҳар эллик туяда бир уч яшар урғочи туя (ҳиққа), ҳар қирқ туяда бир икки яшар урғочи туя (бинту лабун) берилади».