Muoviya ibn Abu Sufyon

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْعَلاَءِ الزُّبَيْدِيُّ، مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِي الأَزْهَرِ الْمُغِيرَةِ بْنِ فَرْوَةَ، قَالَ قَامَ مُعَاوِيَةُ فِي النَّاسِ بِدَيْرِ مِسْحَلٍ الَّذِي عَلَى بَابِ حِمْصَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا قَدْ رَأَيْنَا الْهِلاَلَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَأَنَا مُتَقَدِّمٌ بِالصِّيَامِ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَفْعَلَهُ فَلْيَفْعَلْهُ ‏.‏ قَالَ فَقَامَ إِلَيْهِ مَالِكُ بْنُ هُبَيْرَةَ السَّبَئِيُّ فَقَالَ يَا مُعَاوِيَةُ أَشَىْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْ شَىْءٌ مِنْ رَأْيِكَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ صُومُوا الشَّهْرَ وَسِرَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Abul Azhar Mugʻiyra ibn Farva (rahimahulloh) aytadi: Muoviya Hims darvozasi yonidagi Dayri Mishal degan joyda odamlar oldida turib: «Ey odamlar, biz oyni falon-falon kuni koʻrdik, men roʻzani oldindan boshlamoqchiman. Kim shuni qilishni istasa, qilaversin», dedi. Shunda Molik ibn Hubayra as-Sabaiy oʻrnidan turib unga: «Ey Muoviya, buni Rasululloh ﷺdan eshitganmisan yoki bu oʻz fikringmi?» dedi. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Oyni va uning siri (boshini) roʻza tutinglar›, deganlarini eshitganman», dedi.Абул Азҳар Муғийра ибн Фарва (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Муовия Ҳимс дарвозаси ёнидаги Дайри Мишал деган жойда одамлар олдида туриб: «Эй одамлар, биз ойни фалон-фалон куни кўрдик, мен рўзани олдиндан бошламоқчиман. Ким шуни қилишни истаса, қилаверсин», деди. Шунда Молик ибн Ҳубайра ас-Сабаий ўрнидан туриб унга: «Эй Муовия, буни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганмисан ёки бу ўз фикрингми?» деди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ойни ва унинг сири (бошини) рўза тутинглар›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى، عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَنْقَطِعُ الْهِجْرَةُ حَتَّى تَنْقَطِعَ التَّوْبَةُ وَلاَ تَنْقَطِعُ التَّوْبَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا ‏"‏ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Tavba uzilmaguncha hijrat uzilmaydi, kun magʻribidan chiqmaguncha tavba uzilmaydi», deb aytayotganlarini eshitdim.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Тавба узилмагунча ҳижрат узилмайди, кун мағрибидан чиқмагунча тавба узилмайди», деб айтаётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ الصُّنَابِحِيِّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْغَلُوطَاتِ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ qiyin va chigal (faqat odamni adashtiradigan) masalalardan nahy qildilar.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ қийин ва чигал (фақат одамни адаштирадиган) масалалардан наҳй қилдилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ أَبِي الْمُعْتَمِرِ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَرْكَبُوا الْخَزَّ وَلاَ النِّمَارَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ مُعَاوِيَةُ لاَ يُتَّهَمُ فِي الْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ لَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ لَنَا أَبُو دَاوُدَ أَبُو الْمُعْتَمِرِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ طَهْمَانَ كَانَ يَنْزِلُ الْحِيرَةَ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ: «Xazz (ipak) ham, qoplon terilari ham (ustiga) minmanglar», dedilar. (Roviy) aytdi: Muoviya Rasululloh ﷺdan rivoyat qilishda gumon qilinmas (ishonchli) edi. Abu Said bizga aytdi: Abu Dovud bizga aytdi: Abu al-Muʼtamirning ismi Yazid ibn Tahmon boʼlib, u Hiyrada yashar edi.Муовия (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Хазз (ипак) ҳам, қоплон терилари ҳам (устига) минманглар», дедилар. (Ровий) айтди: Муовия Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилишда гумон қилинмас (ишончли) эди. Абу Саид бизга айтди: Абу Довуд бизга айтди: Абу ал-Муътамирнинг исми Язид ибн Таҳмон бўлиб, у Ҳийрада яшар эди.

حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّمْلِيُّ، وَابْنُ، عَوْفٍ - وَهَذَا لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّكَ إِنِ اتَّبَعْتَ عَوْرَاتِ النَّاسِ أَفْسَدْتَهُمْ أَوْ كِدْتَ أَنْ تُفْسِدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةٌ سَمِعَهَا مُعَاوِيَةُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفَعَهُ اللَّهُ تَعَالَى بِهَا ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Agar sen odamlarning aybu nuqsonlarini izlasang, ularni buzasan yoki buzishga oz qolasan», deyayotganlarini eshitdim. Shunda Abu Dardo: «Bu Muoviya Rasululloh ﷺ dan eshitgan bir kalimadir, Alloh taolo uni shu bilan manfaatdor qildi», dedi.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Агар сен одамларнинг айбу нуқсонларини изласанг, уларни бузасан ёки бузишга оз қоласан», деяётганларини эшитдим. Шунда Абу Дардо: «Бу Муовия Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бир калимадир, Аллоҳ таоло уни шу билан манфаатдор қилди», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَخِيهِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، اشْفَعُوا تُؤْجَرُوا فَإِنِّي لأُرِيدُ الأَمْرَ فَأُؤَخِّرُهُ كَيْمَا تَشْفَعُوا فَتُؤْجَرُوا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ اشْفَعُوا تُؤْجَرُوا ‏"‏ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Vositachilik qilinglar, ajr olasizlar. Men bir ishni shafoat qilishingiz va ajr olishingiz uchun ataylab kechiktiraman. Chunki Rasululloh ﷺ: ‹Vositachilik qilinglar, ajr olasizlar›, dedilar», dedi.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Воситачилик қилинглар, ажр оласизлар. Мен бир ишни шафоат қилишингиз ва ажр олишингиз учун атайлаб кечиктираман. Чунки Расулуллоҳ ﷺ: ‹Воситачилик қилинглар, ажр оласизлар›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، قَالَ خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ وَابْنِ عَامِرٍ فَقَامَ ابْنُ عَامِرٍ وَجَلَسَ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لاِبْنِ عَامِرٍ اجْلِسْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَمْثُلَ لَهُ الرِّجَالُ قِيَامًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Mijlaz aytadi: Muoviya Ibn Zubayr va Ibn Omirning oldiga chiqdi. Ibn Omir oʻrnidan turdi, Ibn Zubayr esa oʻtirgan holida qoldi. Shunda Muoviya Ibn Omirga: «Oʻtir, chunki men Rasululloh ﷺ ning ‹Kim odamlarning oʻzi uchun tik turishini yaxshi koʻrsa, doʻzaxdan joyini tayyorlasin› deb aytganlarini eshitganman» dedi.Абу Мижлаз айтади: Муовия Ибн Зубайр ва Ибн Омирнинг олдига чиқди. Ибн Омир ўрнидан турди, Ибн Зубайр эса ўтирган ҳолида қолди. Шунда Муовия Ибн Омирга: «Ўтир, чунки мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ‹Ким одамларнинг ўзи учун тик туришини яхши кўрса, дўзахдан жойини тайёрласин› деб айтганларини эшитганман» деди.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ مُطَرِّفًا، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ ‏"‏ لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ ‏"‏ ‏.‏

Ubaydulloh ibn Muoz bizga rivoyat qildi: otam bizga rivoyat qildi: Shuʼba bizga Qatodadan xabar berdi, u Mutarrifdan eshitgan, u Muoviya ibn Abu Sufyon (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan laylatul qadr haqida (rivoyat qildi). U zot: «Laylatul qadr — yigirma yettinchi kechadir», dedilar.Убайдуллоҳ ибн Муоз бизга ривоят қилди: отам бизга ривоят қилди: Шуъба бизга Қатодадан хабар берди, у Мутаррифдан эшитган, у Муовия ибн Абу Суфён (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан лайлатул қадр ҳақида (ривоят қилди). У зот: «Лайлатул қадр — йигирма еттинчи кечадир», дедилар.