Sa'd ibn Abu Vaqqos az-Zuhriy

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، - رضى الله عنه - قَالَ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ عَلَى الأُخْرَى فَقَالَ ‏"‏ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ نَقَصَ فِي الثَّالِثَةِ إِصْبَعًا ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir qoʻllarini ikkinchisiga urib: «Oy mana shunday, mana shunday (boʻladi)», dedilar. Soʻng uchinchisida bir barmoqlarini kam qildilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир қўлларини иккинчисига уриб: «Ой мана шундай, мана шундай (бўлади)», дедилар. Сўнг учинчисида бир бармоқларини кам қилдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْمَاعِيلَ - عَنْ عُمَرَ بْنِ نُبَيْهٍ، أَخْبَرَنِي دِينَارٌ الْقَرَّاظُ، قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَرَادَ أَهْلَ الْمَدِينَةِ بِسُوءٍ أَذَابَهُ اللَّهُ كَمَا يَذُوبُ الْمِلْحُ فِي الْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Madina ahliga yomonlik istasa, Alloh uni tuz suvda eriganidek eritib yuboradi», — dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Мадина аҳлига ёмонлик истаса, Аллоҳ уни туз сувда эриганидек эритиб юборади», — дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ التَّبَتُّلَ وَلَوْ أَذِنَ لَهُ لاَخْتَصَيْنَا ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Usmon ibn Mazʼunning tabattul (uylanmay tarki dunyo qilish)ini rad etdilar. Agar u zot unga (shunga) ruxsat berganlarida, biz oʻzimizni axta qildirgan boʻlardik.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Усмон ибн Мазъуннинг табаттул (уйланмай тарки дунё қилиш)ини рад этдилар. Агар у зот унга (шунга) рухсат берганларида, биз ўзимизни ахта қилдирган бўлардик.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ نُمَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمَقْبُرِيُّ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، أَخْبَرَ وَالِدَهُ، سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَعْزِلُ عَنِ امْرَأَتِي ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لِمَ تَفْعَلُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أُشْفِقُ عَلَى وَلَدِهَا أَوْ عَلَى أَوْلاَدِهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ كَانَ ذَلِكَ ضَارًّا ضَرَّ فَارِسَ وَالرُّومَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ زُهَيْرٌ فِي رِوَايَتِهِ ‏"‏ إِنْ كَانَ لِذَلِكَ فَلاَ مَا ضَارَ ذَلِكَ فَارِسَ وَلاَ الرُّومَ ‏"‏.

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Men xotinimdan azl qilaman (qoʻshilish chogʻida nutfani tashqariga toʻkaman)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Nega bunday qilasan?» dedilar. Haligi kishi: «Men uning bolasidan — yoki bolalaridan — qoʻrqaman (zarar yetmasin deyman)», dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar shu (azl) zarar yetkazadigan boʻlganida, forslar bilan rumliklarga zarar yetkazgan boʻlardi», dedilar. Zuhayr oʻz rivoyatida: «Agar shu uchun boʻlsa, (qilma!) Bu narsa na forslarga, na rumliklarga zarar yetkazdi», dedi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Мен хотинимдан азл қиламан (қўшилиш чоғида нутфани ташқарига тўкаман)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Нега бундай қиласан?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мен унинг боласидан — ёки болаларидан — қўрқаман (зарар етмасин дейман)», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар шу (азл) зарар етказадиган бўлганида, форслар билан румликларга зарар етказган бўларди», дедилар. Зуҳайр ўз ривоятида: «Агар шу учун бўлса, (қилма!) Бу нарса на форсларга, на румликларга зарар етказди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْقُرَشِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا ‏.‏ غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ رُمْحٍ فِي رِوَايَتِهِ ‏"‏ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ قَوْلَهُ وَأَنَا ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim muazzinni eshitganda: ‹Ashhadu an lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, va anna Muhammadan abduhu va rasuluh. Rozitu billahi robban, va bi-Muhammadin rasulan, va bil-islami dinan› (Yolgʻiz, sherigi yoʻq Allohdan oʻzga iloh yoʻqligiga va Muhammad Uning bandasi hamda elchisi ekaniga guvohlik beraman. Robb sifatida Allohga, elchi sifatida Muhammadga va din sifatida Islomga rozi boʻldim) — desa, uning gunohi kechiriladi».Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким муаззинни эшитганда: ‹Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ. Розиту биллаҳи роббан, ва би-Муҳаммадин расулан, ва бил-ислами динан› (Ёлғиз, шериги йўқ Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Унинг бандаси ҳамда элчиси эканига гувоҳлик бераман. Робб сифатида Аллоҳга, элчи сифатида Муҳаммадга ва дин сифатида Исломга рози бўлдим) — деса, унинг гуноҳи кечирилади».

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا سَعْدٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ يَوْمَ أُحُدٍ عَنْ يَمِينِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَنْ يَسَارِهِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا ثِيَابٌ بِيضٌ يُقَاتِلاَنِ عَنْهُ كَأَشَدِّ الْقِتَالِ مَا رَأَيْتُهُمَا قَبْلُ وَلاَ بَعْدُ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kunida men Rasululloh ﷺ ning oʻng va chap tomonlarida oq kiyimdagi ikki kishini koʻrdim. Ular u zotni himoya qilib, eng shiddatli jang qilayotgan edilar. Men ularni na undan oldin, na undan keyin koʻrgan edim.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд кунида мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ўнг ва чап томонларида оқ кийимдаги икки кишини кўрдим. Улар у зотни ҳимоя қилиб, энг шиддатли жанг қилаётган эдилар. Мен уларни на ундан олдин, на ундан кейин кўрган эдим.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدِ بْنِ، أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ خَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخَلِّفُنِي فِي النِّسَاءِ وَالْصِّبْيَانِ فَقَالَ ‏"‏ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى غَيْرَ أَنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotida Ali ibn Abu Tolibni (Madinada) ortda qoldirdilar. Shunda u: «Yo Rasululloh! Meni ayollar va bolalar orasida ortda qoldiryapsizmi?» dedi. U zot: «Sen menga nisbatan xuddi Horunning Musoga nisbatan boʻlganidek mavqeda boʻlishingga rozi boʻlmaysanmi? Faqat mendan keyin paygʻambar boʻlmaydi», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотида Али ибн Абу Толибни (Мадинада) ортда қолдирдилар. Шунда у: «Ё Расулуллоҳ! Мени аёллар ва болалар орасида ортда қолдиряпсизми?» деди. У зот: «Сен менга нисбатан худди Ҳоруннинг Мусога нисбатан бўлганидек мавқеда бўлишингга рози бўлмайсанми? Фақат мендан кейин пайғамбар бўлмайди», дедилар.