- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه قال: جاء أعرابي إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: علمني كلامًا أقوله. قال: "قل لا إله إلا الله وحده لا شريك له، الله أكبر كبيرا والحمد لله كثيرا وسبحان الله رب العالمين، ولا حول ولا قوة إلا بالله العزيز الحكيم” قال فهؤلاء لربي، فما لي؟ قال: "قل اللهم اغفر لي، وارحمني، واهدني، وارزقني" ((رواه مسلم)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir aʼrobiy Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Menga oʻzim aytadigan bir soʻzni oʻrgating», dedi. (U zot): «‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, Allohu akbaru kabiro, val-hamdu lillahi kasiro, subhanallohi robbil-olamin, lo havla va lo quvvata illa billahil-azizil-hakim› (Yolgʻiz Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq; Alloh ulugʻlikda eng buyukdir, Allohga koʻp hamdlar boʻlsin; olamlar Robbi Alloh pokdir; aziz va hakim boʻlmish Allohdan oʻzga (gunohdan saqlovchi) quvvat va (toatga) qudrat yoʻq) — deb ayt», dedilar. (Aʼrobiy): «Bular Robbim uchun (madh) boʻldi, menga (oʻzimga) nima boʻladi?» dedi. (U zot): «‹Allohummagʻfir li, varhamni, vahdini, varzuqni› (Ey Alloh, meni magʻfirat qil, menga rahm qil, meni hidoyat qil va menga rizq ber) — deb ayt», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир аъробий Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Менга ўзим айтадиган бир сўзни ўргатинг», деди. (У зот): «‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, Аллоҳу акбару кабиро, вал-ҳамду лиллаҳи касиро, субҳаналлоҳи роббил-оламин, ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳил-азизил-ҳаким› (Ёлғиз Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ; Аллоҳ улуғликда энг буюкдир, Аллоҳга кўп ҳамдлар бўлсин; оламлар Робби Аллоҳ покдир; азиз ва ҳаким бўлмиш Аллоҳдан ўзга (гуноҳдан сақловчи) қувват ва (тоатга) қудрат йўқ) — деб айт», дедилар. (Аъробий): «Булар Роббим учун (мадҳ) бўлди, менга (ўзимга) нима бўлади?» деди. (У зот): «‹Аллоҳуммағфир ли, варҳамни, ваҳдини, варзуқни› (Эй Аллоҳ, мени мағфират қил, менга раҳм қил, мени ҳидоят қил ва менга ризқ бер) — деб айт», дедилар.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يتعوذ دبر الصلوات بهؤلاء الكلمات: "اللهم إني أعوذ بك من الجبن والبخل، وأعوذ بك من أن أرد إلى أرذل العمر وأعوذ بك من فتنة الدنيا، وأعوذ بك من فتنة القبر” ((رواه البخاري)).
Amr ibn Maymun al-Avdiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Saʼd oʻz oʻgʻillariga — muallim oʻz shogirdlariga yozuv malakasini oʻrgatganidek — quyidagi soʻzlarni oʻrgatar va Allohning Rasuli ﷺ har bir namozning oxirida ulardan (yaʼni yomonliklardan) Allohga panoh tilar edi, deb aytar edi. Soʻzlar shu: ‹Allohim! Men Sendan qoʻrqoqlikdan panoh tilayman; va men Sendan — keksalikning eng yomon bosqichiga qaytarilishimdan — panoh tilayman; va men Sendan dunyo fitnalaridan panoh tilayman; va men Sendan qabr azobidan panoh tilayman›.Амр ибн Маймун ал-Авдий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Саъд ўз ўғилларига — муаллим ўз шогирдларига ёзув малакасини ўргатганидек — қуйидаги сўзларни ўргатар ва Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳар бир намознинг охирида улардан (яъни ёмонликлардан) Аллоҳга паноҳ тилар эди, деб айтар эди. Сўзлар шу: ‹Аллоҳим! Мен Сендан қўрқоқликдан паноҳ тилайман; ва мен Сендан — кексаликнинг энг ёмон босқичига қайтарилишимдан — паноҳ тилайман; ва мен Сендан дунё фитналаридан паноҳ тилайман; ва мен Сендан қабр азобидан паноҳ тилайман›.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه قال: كنا عند رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: "أيعجز أحدكم أن يكسب في كل يوم ألف حسنة!" فسأله سائل من جلسائه: كيف يكسب ألف حسنة؟ قال: "يسبح مائة تسبيحة، فيكتب له ألف حسنة، أو يحط عنه ألف خطيئة" ((رواه مسلم)).
قال الحميدي: كذا هو في كتاب مسلم : ((او يحط)) قال البرقاني: ورواه شعبة و ابو عوانة, و يحيى القطان, عن موسى الذي رواه مسلم من جهته فقالوا:((و يحط)) بغير الف.
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: biz Rasululloh ﷺ huzurlarida edik. (U zot): «Sizdan birortangiz har kuni ming yaxshilik (savob) qozonishdan ojizmi?» dedilar. Shunda u zot bilan birga oʻtirganlardan bir soʻrovchi: «Birimiz qanday qilib ming yaxshilik qozonadi?» deb soʻradi. (U zot): «Yuz marta tasbeh aytadi, shunda unga ming yaxshilik yoziladi yoki undan ming xato (gunoh) toʻkiladi», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эдик. (У зот): «Сиздан бирортангиз ҳар куни минг яхшилик (савоб) қозонишдан ожизми?» дедилар. Шунда у зот билан бирга ўтирганлардан бир сўровчи: «Биримиз қандай қилиб минг яхшилик қозонади?» деб сўради. (У зот): «Юз марта тасбеҳ айтади, шунда унга минг яхшилик ёзилади ёки ундан минг хато (гуноҳ) тўкилади», дедилар.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه أنه دخل مع رسول الله صلى الله عليه وسلم على امرأة وبين يديها نوى -أو حصى- تسبح به فقال: "أخبرك بما هو أيسر عليك من هذا - أو أفضل" فقال: "سبحان الله عدد ما خلق في السماء، وسبحان الله عدد ما خلق في الأرض، وسبحان الله عدد ما بين ذلك، وسبحان الله عدد ما هو خالق، والله أكبر مثل ذلك، والحمد لله مثل ذلك، ولا إله إلا الله مثل ذلك، ولا حول ولا قوة إلا بالله مثل ذلك". ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga bir ayolning huzuriga kirdi. Ayolning oldida danak yoki mayda toshlar boʻlib, ular bilan tasbeh aytayotgan edi. Shunda u zot ﷺ: «Senga shundan koʻra osonroq yoki afzalroq boʻlgan narsani aytib beraymi?» dedilar. Soʻng dedilar: «‹Subhanallohi adada mo xalaqa fis-samoi (Allohning osmonda yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo xalaqa fil-arzi (Allohning yerda yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo xalaqa bayna zolika (Allohning ular orasida yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo huva xoliq (Allohning yaratadigan narsalari soni qadar Alloh pokdir)›. ‹Vallohu akbar (Alloh ulugʻdir)› ham shunga oʻxshash. ‹Val-hamdu lillah (Hamd Allohgadir)› ham shunga oʻxshash. ‹Va lo ilaha illalloh (Allohdan oʻzga iloh yoʻq)› ham shunga oʻxshash. ‹Va lo havla va lo quvvata illa billah (Allohdan oʻzga (gunohdan saqlovchi) kuch va (toatga) quvvat yoʻq)› ham shunga oʻxshash.»Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир аёлнинг ҳузурига кирди. Аёлнинг олдида данак ёки майда тошлар бўлиб, улар билан тасбеҳ айтаётган эди. Шунда у зот ﷺ: «Сенга шундан кўра осонроқ ёки афзалроқ бўлган нарсани айтиб берайми?» дедилар. Сўнг дедилар: «‹Субҳаналлоҳи адада мо халақа фис-самои (Аллоҳнинг осмонда яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо халақа фил-арзи (Аллоҳнинг ерда яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо халақа байна золика (Аллоҳнинг улар орасида яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо ҳува холиқ (Аллоҳнинг яратадиган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир)›. ‹Валлоҳу акбар (Аллоҳ улуғдир)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Вал-ҳамду лиллаҳ (Ҳамд Аллоҳгадир)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Ва ло илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Ва ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ (Аллоҳдан ўзга (гуноҳдан сақловчи) куч ва (тоатга) қувват йўқ)› ҳам шунга ўхшаш.»
- عن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من ادعى إلى غير أبيه وهو يعلم أنه غير أبيه، فالجنة عليه حرام" ((متفق عليه)).
Abu Usmon (rahimahulloh) aytadi: Saʼd ibn Molik (roziyallohu anhu) menga aytib berdiki, u: «Buni qulogʻim eshitdi va qalbim Muhammad alayhissalomdan yodda saqladi: u zot: ‹Kim otasidan boshqasini ota deb daʼvo qilsa, holbuki uning otasi emasligini bilsa, jannat unga harom boʻladi›, dedilar», dedi. (Saʼd) aytadi: «Soʻng men Abu Bakrani uchratib, buni unga zikr qildim. U: ‹Buni qulogʻim eshitdi va qalbim Muhammad ﷺ dan yodda saqladi›, dedi». Osim (rahimahulloh) aytadi: Men: «Ey Abu Usmon, sening oldingda ikki kishi guvohlik berdi-ku, ular qanaqa kishilar edi?», dedim. U: «Ulardan biri — Alloh yoʻlida (yoki Islom yoʻlida) birinchi boʻlib oʻq otgan kishi — yaʼni Saʼd ibn Molik. Ikkinchisi esa Toiifdan yigirma necha kishi bilan yayov kelgan kishi edi», dedi va (uning) fazlini zikr qildi.Абу Усмон (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Саъд ибн Молик (розияллоҳу анҳу) менга айтиб бердики, у: «Буни қулоғим эшитди ва қалбим Муҳаммад алайҳиссаломдан ёдда сақлади: у зот: ‹Ким отасидан бошқасини ота деб даъво қилса, ҳолбуки унинг отаси эмаслигини билса, жаннат унга ҳаром бўлади›, дедилар», деди. (Саъд) айтади: «Сўнг мен Абу Бакрани учратиб, буни унга зикр қилдим. У: ‹Буни қулоғим эшитди ва қалбим Муҳаммад ﷺ дан ёдда сақлади›, деди». Осим (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен: «Эй Абу Усмон, сенинг олдингда икки киши гувоҳлик берди-ку, улар қанақа кишилар эди?», дедим. У: «Улардан бири — Аллоҳ йўлида (ёки Ислом йўлида) биринчи бўлиб ўқ отган киши — яъни Саъд ибн Молик. Иккинчиси эса Тоиифдан йигирма неча киши билан яёв келган киши эди», деди ва (унинг) фазлини зикр қилди.
- وعن سعد بن أبي وقاص، رضي الله عنه قال: عادني رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: "اللهم اشف سعداً، اللهم اشف سعداً، اللهم اشف سعداً" ((رواه مسلم)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni (kasal paytimda) yoʻqlab keldilar va: «Allohumma, Saʼdga shifo ber! Allohumma, Saʼdga shifo ber! Allohumma, Saʼdga shifo ber!» dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени (касал пайтимда) йўқлаб келдилар ва: «Аллоҳумма, Саъдга шифо бер! Аллоҳумма, Саъдга шифо бер! Аллоҳумма, Саъдга шифо бер!» дедилар.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه قال: جاءني رسول الله صلى الله عليه وسلم يعودني من وجع اشتد بي، فقلت: بلغ بي ما ترى، وأنا ذو مال، ولايرثني إلا ابنتي، وذكر الحديث" ((متفق عليه)).
(Saʼd (ibn Abu Vaqqos) (roziyallohu anhu) aytdi:) Vidolashuv hajji paytida menga zoʻ raygan bir ogʻ riq (dard) (sababli), Rasululloh ﷺ meni yoʻqlab keldilar. Men: «Siz koʻ rayotgan (holatga) yetdim; men mol egasiman; menga bir qizimdan boshqa (hech kim) meros olmaydi; bas, molimning uchdan ikki qismini sadaqa qilaymi?» dedim. U zot: «Yoʻq» dedilar. Men: «Yarmini(chi)?» dedim. U zot: «Yoʻq» dedilar. Men: «Uchdan birini(chi)?» dedim. U zot: «Uchdan bir; (lekin) uchdan bir (ham) koʻ p(dir). Vorislaringni boy (holda) qoldirishing — ularni odamlarga qoʻ l choʻ zadigan (tilanchi) kambagʻ allar (holda) qoldirishingdan koʻ ra yaxshiroqdir. Sen Allohning yuzini (rizosini) istab qilgan har qanday infoqing uchun — hatto xotiningning ogʻ ziga solgan (luqma)ng uchun ham — albatta ajr olasan» dedilar.(Саъд (ибн Абу Ваққос) (розияллоҳу анҳу) айтди:) Видолашув ҳажжи пайтида менга зў райган бир оғ риқ (дард) (сабабли), Расулуллоҳ ﷺ мени йўқлаб келдилар. Мен: «Сиз кў раётган (ҳолатга) етдим; мен мол эгасиман; менга бир қизимдан бошқа (ҳеч ким) мерос олмайди; бас, молимнинг учдан икки қисмини садақа қилайми?» дедим. У зот: «Йўқ» дедилар. Мен: «Ярмини(чи)?» дедим. У зот: «Йўқ» дедилар. Мен: «Учдан бирини(чи)?» дедим. У зот: «Учдан бир; (лекин) учдан бир (ҳам) кў п(дир). Ворисларингни бой (ҳолда) қолдиришинг — уларни одамларга қў л чў задиган (тиланчи) камбағ аллар (ҳолда) қолдиришингдан кў ра яхшироқдир. Сен Аллоҳнинг юзини (ризосини) истаб қилган ҳар қандай инфоқинг учун — ҳатто хотинингнинг оғ зига солган (луқма)нг учун ҳам — албатта ажр оласан» дедилар.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال:"من قال حين يسمع المؤذن: أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأن محمدًا عبده ورسوله، رضيت بالله ربًا وبالإسلام دينًا، غفر له ذنبه"((رواه الترمذي وقال حديث حسن)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim muazzinni eshitganda: ‹Ashhadu an lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, va anna Muhammadan abduhu va rasuluh. Rozitu billahi robban, va bi-Muhammadin rasulan, va bil-islami dinan› (Yolgʻiz, sherigi yoʻq Allohdan oʻzga iloh yoʻqligiga va Muhammad Uning bandasi hamda elchisi ekaniga guvohlik beraman. Robb sifatida Allohga, elchi sifatida Muhammadga va din sifatida Islomga rozi boʻldim) — desa, uning gunohi kechiriladi».Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким муаззинни эшитганда: ‹Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ. Розиту биллаҳи роббан, ва би-Муҳаммадин расулан, ва бил-ислами динан› (Ёлғиз, шериги йўқ Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Унинг бандаси ҳамда элчиси эканига гувоҳлик бераман. Робб сифатида Аллоҳга, элчи сифатида Муҳаммадга ва дин сифатида Исломга рози бўлдим) — деса, унинг гуноҳи кечирилади».
- عن سعد بن أبي وقاص، رضي الله عنه، قال: خرجنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم من مكة نريد المدينة، فلما كنا قريبًا من عزوراء نزل ثم رفع يديه، فدعا الله ساعة، ثم خر ساجدًا، فمكث طويلا، ثم قام فرفع يديه ساعة، ثم خر ساجدًا- فعله- ثلاثًا- وقال: "إني سألت ربي، وشفعت لأمتي، فأعطاني ثلث أمتي، فخررت ساجدًا لربي شكرًا، ثم رفعت رأسي، فسألت ربي لأمتي، فأعطاني ثلث أمتي، فخررت ساجدًا لربي شكرًا، ثم رفعت رأسي، فسألت ربي لأمتي، فأعطاني الثلث الآخر، فخررت ساجدًا لربي" ((رواه أبو داود)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan birga Madinaga qarab Makkadan chiqdik. Azvaroga yaqinlashganimizda, (u zot) (ulovdan) tushib, soʻng qoʻllarini koʻtardilar va bir muddat Allohga duo qildilar. Soʻngra sajdaga yiqilib, uzoq (sajdada) qoldilar. Soʻng turib, qoʻllarini koʻtardilar va bir muddat Allohga duo qildilar. Soʻngra sajdaga yiqilib, uzoq (sajdada) qoldilar. Soʻng turib, qoʻllarini bir muddat koʻtardilar, soʻngra sajdaga yiqildilar. Ahmad buni uch marta zikr qildi. (U zot) dedilar: «Men Robbimdan soʻradim va ummatim uchun shafoat qildim, U menga ummatimning uchdan birini berdi. Shunda Robbimga shukr qilib, sajdaga yiqildim. Soʻngra boshimni koʻtarib, Robbimdan ummatim uchun soʻradim, U menga ummatimning uchdan birini berdi. Shunda Robbimga shukr qilib, sajdaga yiqildim. Soʻngra boshimni koʻtarib, Robbimdan ummatim uchun soʻradim, U menga oxirgi uchdan birini berdi. Shunda Robbimga sajdaga yiqildim.» Abu Dovud aytdi: Ashʼas ibn Ishoq (rovi nomini) Ahmad ibn Solih bizga hadis aytib berayotganda tushirib qoldirgan edi, soʻng menga uni undan Muso ibn Sahl ar-Romliy aytib berdi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Мадинага қараб Маккадан чиқдик. Азварога яқинлашганимизда, (у зот) (уловдан) тушиб, сўнг қўлларини кўтардилар ва бир муддат Аллоҳга дуо қилдилар. Сўнгра саждага йиқилиб, узоқ (саждада) қолдилар. Сўнг туриб, қўлларини кўтардилар ва бир муддат Аллоҳга дуо қилдилар. Сўнгра саждага йиқилиб, узоқ (саждада) қолдилар. Сўнг туриб, қўлларини бир муддат кўтардилар, сўнгра саждага йиқилдилар. Аҳмад буни уч марта зикр қилди. (У зот) дедилар: «Мен Роббимдан сўрадим ва умматим учун шафоат қилдим, У менга умматимнинг учдан бирини берди. Шунда Роббимга шукр қилиб, саждага йиқилдим. Сўнгра бошимни кўтариб, Роббимдан умматим учун сўрадим, У менга умматимнинг учдан бирини берди. Шунда Роббимга шукр қилиб, саждага йиқилдим. Сўнгра бошимни кўтариб, Роббимдан умматим учун сўрадим, У менга охирги учдан бирини берди. Шунда Роббимга саждага йиқилдим.» Абу Довуд айтди: Ашъас ибн Ишоқ (рови номини) Аҳмад ибн Солиҳ бизга ҳадис айтиб бераётганда тушириб қолдирган эди, сўнг менга уни ундан Мусо ибн Саҳл ар-Ромлий айтиб берди.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه قال: كنا مع النبي صلى الله عليه وسلم ستة نفر، فقال المشركون للنبي صلى الله عليه وسلم: اطرد هؤلاء لايجترئون علينا، وكنت أنا وابن مسعود ورجلان لست أسميهما، فوقع في نفس رسول الله صلى الله عليه وسلم ما شاء الله أن يقع، فحدث نفسه، فأنزل الله تعالى: {ولا تطرد الذين يدعون ربهم بالغداة والعشي يريدون وجهه} ((الأنعام: 52: رواه مسلم)).
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan olti kishi edik. Mushriklar Nabiy ﷺ ga: «Bularni (yoningdan) haydab yubor, bizning oldimizda dadillik qilmasinlar», dedilar. (Saʼd) dedi: Men, Ibn Masʼud, Huzayldan boʻlgan bir kishi, Bilol va men nomlarini aytmaydigan ikki kishi (oʻsha olti kishi edik). Rasululloh ﷺ ning koʻngliga Alloh xohlagan narsa keldi va u zot oʻz koʻngillaridan oʻtkazdilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Parvardigorlarining yuzini (rizosini) istab, ertayu kech Unga duo qiladiganlarni (yoningdan) haydamagin} (Anʼom 52) (oyatini) nozil qildi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан олти киши эдик. Мушриклар Набий ﷺ га: «Буларни (ёнингдан) ҳайдаб юбор, бизнинг олдимизда дадиллик қилмасинлар», дедилар. (Саъд) деди: Мен, Ибн Масъуд, Ҳузайлдан бўлган бир киши, Билол ва мен номларини айтмайдиган икки киши (ўша олти киши эдик). Расулуллоҳ ﷺ нинг кўнглига Аллоҳ хоҳлаган нарса келди ва у зот ўз кўнгилларидан ўтказдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Парвардигорларининг юзини (ризосини) истаб, эртаю кеч Унга дуо қиладиганларни (ёнингдан) ҳайдамагин} (Анъом 52) (оятини) нозил қилди.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه في حديثه الطويل الذي قدمناه في أول الكتاب في باب النية أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال له: " وإنك لن تنفق تبغي بها وجه الله إلا أجرت بها حتى ما تجعل في في امرأتك" ((متفق عليه)).
Omir ibn Saʼd ibn Abu Vaqqos (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dediki, Paygʻambar ﷺ ning soʻnggi haji yilida men qattiq kasal boʻldim va Paygʻambar ﷺ ahvolimni soʻrab, meni ziyorat qilar edilar. Men u zotga: «Men kasallik tufayli shu holatga keldim; men boy odamman va bir qizimdan boshqa vorisim yoʻq. Mol-mulkimning uchdan ikkisini sadaqa qilaymi?» — dedim. U zot: «Yoʻq», — dedilar. Men: «Yarmini-mi?» — dedim. U zot: «Yoʻq», — dedilar, soʻng qoʻshdilar: «Uchdan biri — uchdan biri ham koʻp. Vorislaringni — ularni kambagʻal, odamlarga qoʻl choʻzadigan holda qoldirgandan koʻra — boy qoldirishing yaxshiroq. Sen Alloh (roziligi) yoʻlida sarflagan har bir narsa uchun — hatto xotiningning ogʻziga solgan (luqma) uchun ham — savob olasan», — dedilar. Men: «Yo Rasululloh, men sheriklarimdan keyin (Makkada) yolgʻiz qoldirilamanmi?» — dedim. U zot: «Agar (bu yerda) qoldirilsang, qilgan har bir yaxshi amaling seni (darajangni) koʻtaradi va yuksaltiradi. Ehtimol, sen uzoq umr koʻrasan — shunda baʼzi odamlar sendan manfaat koʻradi, baʼzilari esa sendan zarar koʻradi. Allohim, sahobalarimning hijratini toʻliq (mukammal) qil va ularni ortga (din)dan qaytarma», — dedilar. Lekin Rasululloh ﷺ — Makkada vafot etgani uchun — bechora Saʼd ibn Xavla uchun gʻamgin boʻldilar.Омир ибн Саъд ибн Абу Ваққос (отасидан) ривоят қилади: Отам дедики, Пайғамбар ﷺ нинг сўнгги ҳажи йилида мен қаттиқ касал бўлдим ва Пайғамбар ﷺ аҳволимни сўраб, мени зиёрат қилар эдилар. Мен у зотга: «Мен касаллик туфайли шу ҳолатга келдим; мен бой одамман ва бир қизимдан бошқа ворисим йўқ. Мол-мулкимнинг учдан иккисини садақа қилайми?» — дедим. У зот: «Йўқ», — дедилар. Мен: «Ярмини-ми?» — дедим. У зот: «Йўқ», — дедилар, сўнг қўшдилар: «Учдан бири — учдан бири ҳам кўп. Ворисларингни — уларни камбағал, одамларга қўл чўзадиган ҳолда қолдиргандан кўра — бой қолдиришинг яхшироқ. Сен Аллоҳ (розилиги) йўлида сарфлаган ҳар бир нарса учун — ҳатто хотинингнинг оғзига солган (луқма) учун ҳам — савоб оласан», — дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен шерикларимдан кейин (Маккада) ёлғиз қолдириламанми?» — дедим. У зот: «Агар (бу ерда) қолдирилсанг, қилган ҳар бир яхши амалинг сени (даражангни) кўтаради ва юксалтиради. Эҳтимол, сен узоқ умр кўрасан — шунда баъзи одамлар сендан манфаат кўради, баъзилари эса сендан зарар кўради. Аллоҳим, саҳобаларимнинг ҳижратини тўлиқ (мукаммал) қил ва уларни ортга (дин)дан қайтарма», — дедилар. Лекин Расулуллоҳ ﷺ — Маккада вафот этгани учун — бечора Саъд ибн Хавла учун ғамгин бўлдилар.
- وعن سعيد بن أبي وقاص، رضي الله عنه، قال: إني لأول العرب رمي بسهم في سبيل الله، ولقد كنا نغزو مع رسول الله صلى الله عليه وسلم ما لنا طعام إلا ورق الحلبة، هذا السمر، حتى إن كان أحدنا ليضع كما تضع الشاة ما له خلط. ((متفق عليه)).
" الحلبة" بضم الحاء المهملة وإسكان الباء الموحدة: وهي والسمر، نوعان معروفان من شجر البادية.
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Allohga qasamki, men arablar orasida Allohning yoʻlida birinchi boʻlib oʻq otgan kishiman. Biz Rasululloh ﷺ bilan birga gʻazot qilar edik, hubla daraxtining bargi va mana shu samur (yovvoyi tikan)dan boshqa yeydigan taomimiz boʻlmasdi, hatto birimiz qoʻy axlat tashlagani kabi (axlat) tashlardik. Soʻng Bani Asad meni dinda taʼzirlab (oʻrgatib) qoʻyadigan boʻlibdi. Unday boʻlsa, men ziyon koʻribman va amalim behuda ketibdi», dedi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳга қасамки, мен араблар орасида Аллоҳнинг йўлида биринчи бўлиб ўқ отган кишиман. Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ғазот қилар эдик, ҳубла дарахтининг барги ва мана шу самур (ёввойи тикан)дан бошқа ейдиган таомимиз бўлмасди, ҳатто биримиз қўй ахлат ташлагани каби (ахлат) ташлардик. Сўнг Бани Асад мени динда таъзирлаб (ўргатиб) қўядиган бўлибди. Ундай бўлса, мен зиён кўрибман ва амалим беҳуда кетибди», деди.
- وعن سعد بن أبي وقاص رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم: يقول: “إن الله يحب العبد التقي الغني الخفي” ((رواه مسلم)).
والمراد: بـ “الغني” غني النفس، كما سبق فى الحديث الصحيح.
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻz tuyalari (chorvasi) yonida edi. Shunda uning oldiga oʻgʻli Umar keldi. Saʼd uni koʻrgach: «Bu otliqning yomonligidan Allohdan panoh soʻrayman», dedi. (Umar) tushdi-da, unga: «Tuyalaring va qoʻylaring yonida joylashib olib, odamlarni oʻzaro hokimiyat talashayotgan holida tashlab qoʻydingmi?» dedi. Shunda Saʼd uning koʻkragiga urib: «Jim boʻl! Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, Alloh taqvodor, beozor (mol-dunyodan) mustagʻniy, koʻzga tashlanmaydigan bandani sevadi›, deganini eshitganman», dedi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўз туялари (чорваси) ёнида эди. Шунда унинг олдига ўғли Умар келди. Саъд уни кўргач: «Бу отлиқнинг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди. (Умар) тушди-да, унга: «Туяларинг ва қўйларинг ёнида жойлашиб олиб, одамларни ўзаро ҳокимият талашаётган ҳолида ташлаб қўйдингми?» деди. Шунда Саъд унинг кўкрагига уриб: «Жим бўл! Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, Аллоҳ тақводор, беозор (мол-дунёдан) мустағний, кўзга ташланмайдиган бандани севади›, деганини эшитганман», деди.