حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا وَهْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَرِيرٍ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْحَاقَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَتْ قَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَخَذَ طَرِيقَ الْفُرْعِ أَهَلَّ إِذَا اسْتَقَلَّتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ وَإِذَا أَخَذَ طَرِيقَ أُحُدٍ أَهَلَّ إِذَا أَشْرَفَ عَلَى جَبَلِ الْبَيْدَاءِ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ Furʼ yoʻlini tutganlarida, ulovlari ularni koʻtarib tik turganda talbiya aytar edilar; Uhud yoʻlini tutganlarida esa, Baydo togʻiga koʻtarilganlarida talbiya aytar edilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ Фуръ йўлини тутганларида, уловлари уларни кўтариб тик турганда талбия айтар эдилар; Уҳуд йўлини тутганларида эса, Байдо тоғига кўтарилганларида талбия айтар эдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ، عَنِ ابْنِ عُثْمَانَقَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ يَحْيَى بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَكَّةَ نُرِيدُ الْمَدِينَةَ فَلَمَّا كُنَّا قَرِيبًا مِنْ عَزْوَرَا نَزَلَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَدَعَا اللَّهَ سَاعَةً ثُمَّ خَرَّ سَاجِدًا فَمَكَثَ طَوِيلاً ثُمَّ قَامَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَدَعَا اللَّهَ سَاعَةً ثُمَّ خَرَّ سَاجِدًا فَمَكَثَ طَوِيلاً ثُمَّ قَامَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ سَاعَةً ثُمَّ خَرَّ سَاجِدًا ذَكَرَهُ أَحْمَدُ ثَلاَثًا قَالَ " إِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي وَشَفَعْتُ لأُمَّتِي فَأَعْطَانِي ثُلُثَ أُمَّتِي فَخَرَرْتُ سَاجِدًا شُكْرًا لِرَبِّي ثُمَّ رَفَعْتُ رَأْسِي فَسَأَلْتُ رَبِّي لأُمَّتِي فَأَعْطَانِي ثُلُثَ أُمَّتِي فَخَرَرْتُ سَاجِدًا لِرَبِّي شُكْرًا ثُمَّ رَفَعْتُ رَأْسِي فَسَأَلْتُ رَبِّي لأُمَّتِي فَأَعْطَانِي الثُّلُثَ الآخَرَ فَخَرَرْتُ سَاجِدًا لِرَبِّي " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَشْعَثُ بْنُ إِسْحَاقَ أَسْقَطَهُ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حِينَ حَدَّثَنَا بِهِ فَحَدَّثَنِي بِهِ عَنْهُ مُوسَى بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan birga Madinaga qarab Makkadan chiqdik. Azvaroga yaqinlashganimizda, (u zot) (ulovdan) tushib, soʻng qoʻllarini koʻtardilar va bir muddat Allohga duo qildilar. Soʻngra sajdaga yiqilib, uzoq (sajdada) qoldilar. Soʻng turib, qoʻllarini koʻtardilar va bir muddat Allohga duo qildilar. Soʻngra sajdaga yiqilib, uzoq (sajdada) qoldilar. Soʻng turib, qoʻllarini bir muddat koʻtardilar, soʻngra sajdaga yiqildilar. Ahmad buni uch marta zikr qildi. (U zot) dedilar: «Men Robbimdan soʻradim va ummatim uchun shafoat qildim, U menga ummatimning uchdan birini berdi. Shunda Robbimga shukr qilib, sajdaga yiqildim. Soʻngra boshimni koʻtarib, Robbimdan ummatim uchun soʻradim, U menga ummatimning uchdan birini berdi. Shunda Robbimga shukr qilib, sajdaga yiqildim. Soʻngra boshimni koʻtarib, Robbimdan ummatim uchun soʻradim, U menga oxirgi uchdan birini berdi. Shunda Robbimga sajdaga yiqildim.» Abu Dovud aytdi: Ashʼas ibn Ishoq (rovi nomini) Ahmad ibn Solih bizga hadis aytib berayotganda tushirib qoldirgan edi, soʻng menga uni undan Muso ibn Sahl ar-Romliy aytib berdi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Мадинага қараб Маккадан чиқдик. Азварога яқинлашганимизда, (у зот) (уловдан) тушиб, сўнг қўлларини кўтардилар ва бир муддат Аллоҳга дуо қилдилар. Сўнгра саждага йиқилиб, узоқ (саждада) қолдилар. Сўнг туриб, қўлларини кўтардилар ва бир муддат Аллоҳга дуо қилдилар. Сўнгра саждага йиқилиб, узоқ (саждада) қолдилар. Сўнг туриб, қўлларини бир муддат кўтардилар, сўнгра саждага йиқилдилар. Аҳмад буни уч марта зикр қилди. (У зот) дедилар: «Мен Роббимдан сўрадим ва умматим учун шафоат қилдим, У менга умматимнинг учдан бирини берди. Шунда Роббимга шукр қилиб, саждага йиқилдим. Сўнгра бошимни кўтариб, Роббимдан умматим учун сўрадим, У менга умматимнинг учдан бирини берди. Шунда Роббимга шукр қилиб, саждага йиқилдим. Сўнгра бошимни кўтариб, Роббимдан умматим учун сўрадим, У менга охирги учдан бирини берди. Шунда Роббимга саждага йиқилдим.» Абу Довуд айтди: Ашъас ибн Ишоқ (рови номини) Аҳмад ибн Солиҳ бизга ҳадис айтиб бераётганда тушириб қолдирган эди, сўнг менга уни ундан Мусо ибн Саҳл ар-Ромлий айтиб берди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا غُفِرَ لَهُ " .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Kim muazzinni eshitgan paytida: ‹Va men ham guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yolgʻizdir, sherigi yoʻqdir, va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va Rasulidir. Men Allohni Rabb deb, Muhammadni Rasul deb, Islomni din deb rozi boʻldim›, desa, u magʻfirat qilinadi», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинадики, у зот: «Ким муаззинни эшитган пайтида: ‹Ва мен ҳам гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиздир, шериги йўқдир, ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир. Мен Аллоҳни Рабб деб, Муҳаммадни Расул деб, Исломни дин деб рози бўлдим›, деса, у мағфират қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَنَّ أَبَا عَيَّاشٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الرُّطَبِ بِالتَّمْرِ نَسِيئَةً . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ عَنْ مَوْلًى لِبَنِي مَخْزُومٍ عَنْ سَعْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Rasululloh ﷺ hoʻl xurmoni quruq xurmoga nasiyaga sotishdan qaytardilar», deb aytar edi. Abu Dovud aytdi: Buni Imron ibn Abu Anas Bani Maxzumning bir mavlosidan, u Saʼddan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshatib rivoyat qilgan.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Расулуллоҳ ﷺ ҳўл хурмони қуруқ хурмога насияга сотишдан қайтардилар», деб айтар эди. Абу Довуд айтди: Буни Имрон ибн Абу Анас Бани Махзумнинг бир мавлосидан, у Саъддан, у Набий ﷺдан шунга ўхшатиб ривоят қилган.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، عَنْ عَيَّاشٍ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَشْجَعِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ دَخَلَ عَلَىَّ بَيْتِي وَبَسَطَ يَدَهُ لِيَقْتُلَنِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُنْ كَابْنَىْ آدَمَ " . وَتَلاَ يَزِيدُ { لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَىَّ يَدَكَ } الآيَةَ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan shu hadisda rivoyat qiladi. U aytadi: «Men: ‹Yo Rasululloh, agar (biror kishi) uyimga kirib, meni oʻldirish uchun menga qoʻl uzatsa, nima deysiz?› dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Odamning ikki oʻgʻlidan biri kabi boʻl›, dedilar». Yazid (ibn Xolid): {Agar sen meni oʻldirish uchun menga qoʻl choʻzsang} degan oyatni tilovat qildi. (Moida 28)Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан шу ҳадисда ривоят қилади. У айтади: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, агар (бирор киши) уйимга кириб, мени ўлдириш учун менга қўл узатса, нима дейсиз?› дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Одамнинг икки ўғлидан бири каби бўл›, дедилар». Язид (ибн Холид): {Агар сен мени ўлдириш учун менга қўл чўзсанг} деган оятни тиловат қилди. (Моида 28)
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنِي صَفْوَانُ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنِّي لأَرْجُو أَنْ لاَ تُعْجِزَ أُمَّتِي عِنْدَ رَبِّهَا أَنْ يُؤَخِّرَهُمْ نِصْفَ يَوْمٍ " . قِيلَ لِسَعْدٍ وَكَمْ نِصْفُ يَوْمٍ قَالَ خَمْسُمِائَةِ سَنَةٍ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta men ummatim Robbisi huzurida (umrini) yarim kunga uzaytirib qoldirishdan ojiz boʻlmasligini umid qilaman», dedilar. Saʼdga: «Yarim kun qancha boʻladi?» deyildi. U: «Besh yuz yildir», dedi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта мен умматим Роббиси ҳузурида (умрини) ярим кунга узайтириб қолдиришдан ожиз бўлмаслигини умид қиламан», дедилар. Саъдга: «Ярим кун қанча бўлади?» дейилди. У: «Беш юз йилдир», деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ زَعَمَ السُّدِّيُّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ اخْتَبَأَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عِنْدَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَجَاءَ بِهِ حَتَّى أَوْقَفَهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْ عَبْدَ اللَّهِ . فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْبَى فَبَايَعَهُ بَعْدَ ثَلاَثٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ " أَمَا كَانَ فِيكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ يَقُومُ إِلَى هَذَا حَيْثُ رَآنِي كَفَفْتُ يَدِي عَنْ بَيْعَتِهِ فَيَقْتُلَهُ " . فَقَالُوا مَا نَدْرِي يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا فِي نَفْسِكَ أَلاَّ أَوْمَأْتَ إِلَيْنَا بِعَيْنِكَ قَالَ " إِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لِنَبِيٍّ أَنْ تَكُونَ لَهُ خَائِنَةُ الأَعْيُنِ " .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Makka fathi kuni Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh Usmon ibn Affonning oldiga yashirindi. Soʻng (Usmon) uni keltirib, Nabiy ﷺning huzurlarida turgʻizdi-da: «Ey Rasululloh, Abdullohdan bayʼat oling», dedi. U zot boshlarini koʻtarib, unga uch marta qaradilar — har safar bosh tortar edilar. Uch (martadan) keyin undan bayʼat oldilar. Soʻng sahobalariga yuzlanib: «Sizlarning oranglarda men uning bayʼatini olishdan qoʻlimni tortib turganimni koʻrib, unga turib borib, oʻldiradigan biror oqil kishi yoʻkmidi?» dedilar. Ular: «Ey Rasululloh, biz koʻnglingizdagi narsani bilmadik. Koʻzingiz bilan bizga ishora qilsangiz boʻlmasmidi?» dedilar. U zot: «Bir Nabiyga koʻzlari bilan xiyonat qilish (yaʼni yashirin ishora qilib aldash) loyiq emas», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Макка фатҳи куни Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Абу Сарҳ Усмон ибн Аффоннинг олдига яширинди. Сўнг (Усмон) уни келтириб, Набий ﷺнинг ҳузурларида турғизди-да: «Эй Расулуллоҳ, Абдуллоҳдан байъат олинг», деди. У зот бошларини кўтариб, унга уч марта қарадилар — ҳар сафар бош тортар эдилар. Уч (мартадан) кейин ундан байъат олдилар. Сўнг саҳобаларига юзланиб: «Сизларнинг орангларда мен унинг байъатини олишдан қўлимни тортиб турганимни кўриб, унга туриб бориб, ўлдирадиган бирор оқил киши йўкмиди?» дедилар. Улар: «Эй Расулуллоҳ, биз кўнглингиздаги нарсани билмадик. Кўзингиз билан бизга ишора қилсангиз бўлмасмиди?» дедилар. У зот: «Бир Набийга кўзлари билан хиёнат қилиш (яъни яширин ишора қилиб алдаш) лойиқ эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رِجَالاً وَلَمْ يُعْطِ رَجُلاً مِنْهُمْ شَيْئًا فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَلَمْ تُعْطِ فُلاَنًا شَيْئًا وَهُوَ مُؤْمِنٌ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَوْ مُسْلِمٌ " . حَتَّى أَعَادَهَا سَعْدٌ ثَلاَثًا وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَوْ مُسْلِمٌ " . ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي أُعْطِي رِجَالاً وَأَدَعُ مَنْ هُوَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُمْ لاَ أُعْطِيهِ شَيْئًا مَخَافَةَ أَنْ يُكَبُّوا فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ " .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: «Rasululloh ﷺ bir necha kishiga (mol) berib, ulardan bir kishiga hech narsa bermadilar. Shunda Saʼd: ‹Ey Allohning Rasuli! Siz falonchiga va falonchiga berdingiz-u, lekin falonchiga hech narsa bermadingiz, holbuki u moʻmindir›, dedi. Nabiy ﷺ: ‹Yoki musulmondir›, dedilar. Saʼd buni uch marta takrorlaguncha, Nabiy ﷺ: ‹Yoki musulmondir›, deb turdilar. Soʻng Nabiy ﷺ: ‹Men baʼzi kishilarga beraman-u, ulardan menga sevimliroq boʻlganini esa, yuztuban doʻzaxga tashlanib qolishidan qoʻrqib, unga hech narsa bermay tark qilaman›, dedilar».Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ бир неча кишига (мол) бериб, улардан бир кишига ҳеч нарса бермадилар. Шунда Саъд: ‹Эй Аллоҳнинг Расули! Сиз фалончига ва фалончига бердингиз-у, лекин фалончига ҳеч нарса бермадингиз, ҳолбуки у мўминдир›, деди. Набий ﷺ: ‹Ёки мусулмондир›, дедилар. Саъд буни уч марта такрорлагунча, Набий ﷺ: ‹Ёки мусулмондир›, деб турдилар. Сўнг Набий ﷺ: ‹Мен баъзи кишиларга бераман-у, улардан менга севимлироқ бўлганини эса, юзтубан дўзахга ташланиб қолишидан қўрқиб, унга ҳеч нарса бермай тарк қиламан›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ، بِمَعْنَاهُ أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَهِيكٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، - وَقَالَ يَزِيدُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، وَقَالَ، قُتَيْبَةُ هُوَ فِي كِتَابِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ " .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki — Qutayba: U mening kitobimda Saʼid ibn Abu Saʼiddan (kelgan), dedi — Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni xush ovoz bilan oʻqimagan kishi bizdan emas» dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики — Қутайба: У менинг китобимда Саъид ибн Абу Саъиддан (келган), деди — Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни хуш овоз билан ўқимаган киши биздан эмас» дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ مِخْرَاقٍ، عَنْ أَبِي نُعَامَةَ، عَنِ ابْنٍ لِسَعْدٍ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعَنِي أَبِي، وَأَنَا أَقُولُ اللَّهُمَّ، إِنِّي أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَنَعِيمَهَا وَبَهْجَتَهَا وَكَذَا وَكَذَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ وَسَلاَسِلِهَا وَأَغْلاَلِهَا وَكَذَا وَكَذَا فَقَالَ يَا بُنَىَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " سَيَكُونُ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ " . فَإِيَّاكَ أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ إِنْ أُعْطِيتَ الْجَنَّةَ أُعْطِيتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ الْخَيْرِ وَإِنْ أُعِذْتَ مِنَ النَّارِ أُعِذْتَ مِنْهَا وَمَا فِيهَا مِنَ الشَّرِّ .
Saʼdning bir oʻgʻlidan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Otam mening: «Allohim, men Sendan jannatni, uning neʼmatlarini, uning gʻaroyibligini va shuni, shuni soʻrayman; doʻzaxdan, uning zanjirlaridan, uning kishanlaridan va shundan, shundan Senga panoh tilayman», deyayotganimni eshitib qoldi-da: «Ey oʻgʻilcham, men Rasululloh ﷺning: ‹Duoda haddan oshadigan bir qavm boʻladi›, deganlarini eshitganman. Bas, sen ulardan boʻlishingdan ehtiyot boʻl. Agar senga jannat berilsa, u va undagi barcha yaxshilik senga berilgan boʻladi; agar doʻzaxdan saqlansang, u va undagi barcha yomonlikdan saqlangan boʻlasan», dedi.Саъднинг бир ўғлидан ривоят қилинадики, у шундай деди: Отам менинг: «Аллоҳим, мен Сендан жаннатни, унинг неъматларини, унинг ғаройиблигини ва шуни, шуни сўрайман; дўзахдан, унинг занжирларидан, унинг кишанларидан ва шундан, шундан Сенга паноҳ тилайман», деяётганимни эшитиб қолди-да: «Эй ўғилчам, мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Дуода ҳаддан ошадиган бир қавм бўлади›, деганларини эшитганман. Бас, сен улардан бўлишингдан эҳтиёт бўл. Агар сенга жаннат берилса, у ва ундаги барча яхшилик сенга берилган бўлади; агар дўзахдан сақлансанг, у ва ундаги барча ёмонликдан сақланган бўласан», деди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ مَرَّ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَدْعُو بِأُصْبُعَىَّ فَقَالَ " أَحِّدْ أَحِّدْ " . وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u: Men ikki barmogʻim bilan duo qilayotgan edim, Nabiy ﷺ yonimdan oʻtib qoldilar va: «Bittasini (koʻrsat), bittasini», dedilar va koʻrsatkich barmoqlari bilan ishora qildilar, dedi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у: Мен икки бармоғим билан дуо қилаётган эдим, Набий ﷺ ёнимдан ўтиб қолдилар ва: «Биттасини (кўрсат), биттасини», дедилар ва кўрсаткич бармоқлари билан ишора қилдилар, деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي هِلاَلٍ، حَدَّثَهُ عَنْ خُزَيْمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهَا، أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى امْرَأَةٍ وَبَيْنَ يَدَيْهَا نَوًى أَوْ حَصًى تُسَبِّحُ بِهِ فَقَالَ " أُخْبِرُكِ بِمَا هُوَ أَيْسَرُ عَلَيْكِ مِنْ هَذَا أَوْ أَفْضَلُ " . فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ فِي السَّمَاءِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ فِي الأَرْضِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ بَيْنَ ذَلِكَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا هُوَ خَالِقٌ وَاللَّهُ أَكْبَرُ مِثْلُ ذَلِكَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِثْلُ ذَلِكَ . وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مِثْلُ ذَلِكَ . وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ مِثْلُ ذَلِكَ " .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga bir ayolning huzuriga kirdi. Ayolning oldida danak yoki mayda toshlar boʻlib, ular bilan tasbeh aytayotgan edi. Shunda u zot ﷺ: «Senga shundan koʻra osonroq yoki afzalroq boʻlgan narsani aytib beraymi?» dedilar. Soʻng dedilar: «‹Subhanallohi adada mo xalaqa fis-samoi (Allohning osmonda yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo xalaqa fil-arzi (Allohning yerda yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo xalaqa bayna zolika (Allohning ular orasida yaratgan narsalari soni qadar Alloh pokdir), va subhanallohi adada mo huva xoliq (Allohning yaratadigan narsalari soni qadar Alloh pokdir)›. ‹Vallohu akbar (Alloh ulugʻdir)› ham shunga oʻxshash. ‹Val-hamdu lillah (Hamd Allohgadir)› ham shunga oʻxshash. ‹Va lo ilaha illalloh (Allohdan oʻzga iloh yoʻq)› ham shunga oʻxshash. ‹Va lo havla va lo quvvata illa billah (Allohdan oʻzga (gunohdan saqlovchi) kuch va (toatga) quvvat yoʻq)› ham shunga oʻxshash.»Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир аёлнинг ҳузурига кирди. Аёлнинг олдида данак ёки майда тошлар бўлиб, улар билан тасбеҳ айтаётган эди. Шунда у зот ﷺ: «Сенга шундан кўра осонроқ ёки афзалроқ бўлган нарсани айтиб берайми?» дедилар. Сўнг дедилар: «‹Субҳаналлоҳи адада мо халақа фис-самои (Аллоҳнинг осмонда яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо халақа фил-арзи (Аллоҳнинг ерда яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо халақа байна золика (Аллоҳнинг улар орасида яратган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир), ва субҳаналлоҳи адада мо ҳува холиқ (Аллоҳнинг яратадиган нарсалари сони қадар Аллоҳ покдир)›. ‹Валлоҳу акбар (Аллоҳ улуғдир)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Вал-ҳамду лиллаҳ (Ҳамд Аллоҳгадир)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Ва ло илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ)› ҳам шунга ўхшаш. ‹Ва ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ (Аллоҳдан ўзга (гуноҳдан сақловчи) куч ва (тоатга) қувват йўқ)› ҳам шунга ўхшаш.»