حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ صَلَّى الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ . فَقَالَ عُمَرُ إِنَّكَ فَعَلْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ فَعَلْتَهُ . قَالَ " عَمْدًا فَعَلْتُهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَزَادَ فِيهِ " تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً " . قَالَ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ أَيْضًا عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ . وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ . قَالَ وَرَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وَكِيعٍ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ وَكَانَ بَعْضُهُمْ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ اسْتِحْبَابًا وَإِرَادَةَ الْفَضْلِ . وَيُرْوَى عَنِ الإِفْرِيقِيِّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍ " . وَهَذَا إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ . وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ .
Sulaymon ibn Burayda otasidan rivoyat qiladi, u (Burayda roziyallohu anhu) aytdi: «Paygʻambar ﷺ har bir namoz uchun tahorat qilar edilar. Fath (Makka fathi) yili boʻlganda esa, barcha namozlarni bitta tahorat bilan oʻqidilar va maxsilari ustiga mash tortdilar». Shunda Umar: ‹Siz ilgari qilmagan bir ishni qildingiz›, dedi. U zot: «Buni atayin qildim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu hadisni Ali ibn Qodim Sufyon as-Savriydan rivoyat qilib, unda: «Bir martadan tahorat qildilar», deb ziyoda qildi. (Abu Iso) aytdi: Sufyon as-Savriy bu hadisni Muhorib ibn Disordan, u Sulaymon ibn Buraydadan, Paygʻambar ﷺ har bir namoz uchun tahorat qilar edilar, deb ham rivoyat qilgan. Buni Vakiʼ Sufyondan, u Muhorib ibn Disordan, u Sulaymon ibn Buraydadan, u otasidan rivoyat qilgan. (Abu Iso) aytdi: Buni Abdurrahmon ibn Mahdiy va boshqalar Sufyondan, u Muhorib ibn Disordan, u Sulaymon ibn Buraydadan, u Paygʻambar ﷺdan mursal holda rivoyat qilishgan va bu Vakiʼning hadisidan koʻra sahihroqdir. Ilm ahlining amali shunga koʻra boʻlib, kishi tahorati sinmagunicha namozlarni bitta tahorat bilan oʻqiyveradi. Ularning baʼzilari esa, mustahab deb va fazilatni istab, har bir namoz uchun tahorat qilar edilar. Ifriqiydan, u Abu Gʻutayfdan, u Ibn Umardan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilinishicha, u zot: «Kim tahoratli holida (yangidan) tahorat qilsa, Alloh unga buning evaziga oʻnta savob yozadi», dedilar. Bu esa zaif isnoddir. Bu bobda Jobir ibn Abdullohdan ham (rivoyat bor): Paygʻambar ﷺ peshin va asr namozlarini bitta tahorat bilan oʻqidilar.Сулаймон ибн Бурайда отасидан ривоят қилади, у (Бурайда розияллоҳу анҳу) айтди: «Пайғамбар ﷺ ҳар бир намоз учун таҳорат қилар эдилар. Фатҳ (Макка фатҳи) йили бўлганда эса, барча намозларни битта таҳорат билан ўқидилар ва махсилари устига маш тортдилар». Шунда Умар: ‹Сиз илгари қилмаган бир ишни қилдингиз›, деди. У зот: «Буни атайин қилдим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадисни Али ибн Қодим Суфён ас-Саврийдан ривоят қилиб, унда: «Бир мартадан таҳорат қилдилар», деб зиёда қилди. (Абу Исо) айтди: Суфён ас-Саврий бу ҳадисни Муҳориб ибн Дисордан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, Пайғамбар ﷺ ҳар бир намоз учун таҳорат қилар эдилар, деб ҳам ривоят қилган. Буни Вакиъ Суфёндан, у Муҳориб ибн Дисордан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, у отасидан ривоят қилган. (Абу Исо) айтди: Буни Абдурраҳмон ибн Маҳдий ва бошқалар Суфёндан, у Муҳориб ибн Дисордан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, у Пайғамбар ﷺдан мурсал ҳолда ривоят қилишган ва бу Вакиънинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир. Илм аҳлининг амали шунга кўра бўлиб, киши таҳорати синмагунича намозларни битта таҳорат билан ўқийверади. Уларнинг баъзилари эса, мустаҳаб деб ва фазилатни истаб, ҳар бир намоз учун таҳорат қилар эдилар. Ифриқийдан, у Абу Ғутайфдан, у Ибн Умардан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилинишича, у зот: «Ким таҳоратли ҳолида (янгидан) таҳорат қилса, Аллоҳ унга бунинг эвазига ўнта савоб ёзади», дедилар. Бу эса заиф исноддир. Бу бобда Жобир ибн Абдуллоҳдан ҳам (ривоят бор): Пайғамбар ﷺ пешин ва аср намозларини битта таҳорат билан ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ فَقَدْ أُذِنَ لِمُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الآخِرَةَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يَرَوْنَ بِزِيَارَةِ الْقُبُورِ بَأْسًا . وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim. Endi Muhammadga onasining qabrini ziyorat qilishga izn berildi, bas, ularni ziyorat qilinglar, chunki u (ziyorat) oxiratni eslatadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Buraydaning hadisi hasan sahihdir. Ilm ahli shunga amal qiladilar va ular qabrlarni ziyorat qilishni zararsiz deb biladilar. Bu Ibn Muborak, Shofeʼiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни қабрларни зиёрат қилишдан қайтарган эдим. Энди Муҳаммадга онасининг қабрини зиёрат қилишга изн берилди, бас, уларни зиёрат қилинглар, чунки у (зиёрат) охиратни эслатади», дедилар. Абу Исо айтди: Бурайданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳли шунга амал қиладилар ва улар қабрларни зиёрат қилишни зарарсиз деб биладилар. Бу Ибн Муборак, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ لُحُومِ الأَضَاحِي فَوْقَ ثَلاَثٍ لِيَتَّسِعَ ذُو الطَّوْلِ عَلَى مَنْ لاَ طَوْلَ لَهُ فَكُلُوا مَا بَدَا لَكُمْ وَأَطْعِمُوا وَادَّخِرُوا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَنُبَيْشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَقَتَادَةَ بْنِ النُّعْمَانِ وَأَنَسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ .
Sulaymon ibn Burayda otasidan rivoyat qilib aytadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq (saqlab yeyishdan) qaytargan edim, toki imkoni borlar imkoni yoʻqlarga kengchilik qilsin uchun. Endi esa, oʻzingizga maʼqul boʻlganicha yenglar, (boshqalarga) yedirenglar va (oziq uchun) saqlab qoʻyinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Oisha, Nubaysha, Abu Said, Qatoda ibn an-Nuʼmon, Anas va Ummu Salamadan ham (hadislar) bor. Abu Iso aytdi: Buraydaning hadisi hasan sahih hadisdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan boʻlgan ahli ilm nazdida amal shu (hadis) ustidadir.Сулаймон ибн Бурайда отасидан ривоят қилиб айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ (сақлаб ейишдан) қайтарган эдим, токи имкони борлар имкони йўқларга кенгчилик қилсин учун. Энди эса, ўзингизга маъқул бўлганича енглар, (бошқаларга) едиренглар ва (озиқ учун) сақлаб қўйинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Оиша, Нубайша, Абу Саид, Қатода ибн ан-Нуъмон, Анас ва Умму Саламадан ҳам (ҳадислар) бор. Абу Исо айтди: Бурайданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган аҳли илм наздида амал шу (ҳадис) устидадир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ، وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ الأَزْرَقُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ فَقَالَ " أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ " . فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنَ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ " . فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا . فَقَالَ " مَوَاقِيتُ الصَّلاَةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ . قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا .
Sulaymon ibn Burayda otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Paygʻambar ﷺning oldilariga bir kishi kelib, undan namoz vaqtlari haqida soʻradi. Shunda u zot: «Insho Alloh, biz bilan birga qol», dedilar. Soʻng Bilolga buyurdilar, u tong otganda iqomat aytdi (va bomdodni oʻqidilar). Soʻng unga buyurdilar, quyosh ogʻganda iqomat aytdi va peshinni oʻqidilar. Soʻng unga buyurdilar, u iqomat aytdi va quyosh oppoq, baland turganda asrni oʻqidilar. Soʻng quyoshning yuqori chekkasi botganda shomga buyurdilar. Soʻng xuftonga buyurdilar, u shafaq gʻoyib boʻlganda iqomat aytdi. Soʻng ertasi kuni unga buyurdilar, u bomdodni tong yorishganda oʻqidi. Soʻng peshinga buyurdilar, salqin tushishini yaxshilab kutdilar. Soʻng asrga buyurdilar, u iqomat aytdi, quyosh esa kechagidan koʻra balandroqda — oxirgi vaqtida edi. Soʻng buyurdilar, shomni shafaq gʻoyib boʻlishidan sal oldingacha kechiktirdilar. Soʻng xuftonga buyurdilar, u kechaning uchdan biri oʻtganda iqomat aytdi. Soʻng u zot: «Namoz vaqtlari haqida soʻragan kishi qani?» dedilar. Haligi kishi: «Men», dedi. Shunda u zot: «Namoz vaqtlari mana shu ikkisining orasidadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻarib sahihdir. U (rovi) aytdi: Buni Shuʼba ham Alqama ibn Marsaddan rivoyat qilgan.Сулаймон ибн Бурайда отасидан ривоят қилади: У айтди: Пайғамбар ﷺнинг олдиларига бир киши келиб, ундан намоз вақтлари ҳақида сўради. Шунда у зот: «Иншо Аллоҳ, биз билан бирга қол», дедилар. Сўнг Билолга буюрдилар, у тонг отганда иқомат айтди (ва бомдодни ўқидилар). Сўнг унга буюрдилар, қуёш оғганда иқомат айтди ва пешинни ўқидилар. Сўнг унга буюрдилар, у иқомат айтди ва қуёш оппоқ, баланд турганда асрни ўқидилар. Сўнг қуёшнинг юқори чеккаси ботганда шомга буюрдилар. Сўнг хуфтонга буюрдилар, у шафақ ғойиб бўлганда иқомат айтди. Сўнг эртаси куни унга буюрдилар, у бомдодни тонг ёришганда ўқиди. Сўнг пешинга буюрдилар, салқин тушишини яхшилаб кутдилар. Сўнг асрга буюрдилар, у иқомат айтди, қуёш эса кечагидан кўра баландроқда — охирги вақтида эди. Сўнг буюрдилар, шомни шафақ ғойиб бўлишидан сал олдингача кечиктирдилар. Сўнг хуфтонга буюрдилар, у кечанинг учдан бири ўтганда иқомат айтди. Сўнг у зот: «Намоз вақтлари ҳақида сўраган киши қани?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мен», деди. Шунда у зот: «Намоз вақтлари мана шу иккисининг орасидадир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир. У (рови) айтди: Буни Шуъба ҳам Алқама ибн Марсаддан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنِ الظُّرُوفِ وَإِنَّ ظَرْفًا لاَ يُحِلُّ شَيْئًا وَلاَ يُحَرِّمُهُ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni (baʼzi) idishlardan qaytargan edim. Albatta idish biror narsani halol ham, harom ham qilmaydi. Har bir mast qiluvchi narsa esa haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни (баъзи) идишлардан қайтарган эдим. Албатта идиш бирор нарсани ҳалол ҳам, ҳаром ҳам қилмайди. Ҳар бир маст қилувчи нарса эса ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْجَنَّةِ مِنْ خَيْلٍ قَالَ " إِنِ اللَّهُ أَدْخَلَكَ الْجَنَّةَ فَلاَ تَشَاءُ أَنْ تُحْمَلَ فِيهَا عَلَى فَرَسٍ مِنْ يَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ يَطِيرُ بِكَ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ شِئْتَ إِلاَّ فَعَلْتَ " . قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْجَنَّةِ مِنْ إِبِلٍ قَالَ فَلَمْ يَقُلْ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِصَاحِبِهِ قَالَ " إِنْ يُدْخِلْكَ اللَّهُ الْجَنَّةَ يَكُنْ لَكَ فِيهَا مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ " .
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَابِطٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْمَسْعُودِيِّ .
Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan soʻrab: «Yo Rasululloh, jannatda otlar boʻladimi?» dedi. U zot: «Agar Alloh seni jannatga kiritsa, qizil yoqutdan boʻlgan otga minib, jannatda xohlagan joyingga uchib borishni istasang, albatta shunday qilasan», dedilar. (Rovi) aytdi: Yana bir kishi U zotdan soʻrab: «Yo Rasululloh, jannatda tuyalar boʻladimi?» dedi. U zot bunga oldingi kishiga aytgan soʻzini aytmadilar, balki: «Agar Alloh seni jannatga kiritsa, unda sen uchun nafsing istagan va koʻzingga lazzat bagʻishlaydigan har bir narsa boʻladi», dedilar. Bu hadisni (boshqa yoʻl bilan) Abdurahmon ibn Sobit Nabiy ﷺdan shu maʼnoda rivoyat qilgan, va bu Masʼudiyning hadisidan koʻra sahihroqdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, жаннатда отлар бўладими?» деди. У зот: «Агар Аллоҳ сени жаннатга киритса, қизил ёқутдан бўлган отга миниб, жаннатда хоҳлаган жойингга учиб боришни истасанг, албатта шундай қиласан», дедилар. (Рови) айтди: Яна бир киши У зотдан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, жаннатда туялар бўладими?» деди. У зот бунга олдинги кишига айтган сўзини айтмадилар, балки: «Агар Аллоҳ сени жаннатга киритса, унда сен учун нафсинг истаган ва кўзингга лаззат бағишлайдиган ҳар бир нарса бўлади», дедилар. Бу ҳадисни (бошқа йўл билан) Абдураҳмон ибн Собит Набий ﷺдан шу маънода ривоят қилган, ва бу Масъудийнинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُؤَدِّبُ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ ظُهَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ شَكَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَنَامُ اللَّيْلَ مِنَ الأَرَقِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَقُلِ اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظَلَّتْ وَرَبَّ الأَرَضِينَ وَمَا أَقَلَّتْ وَرَبَّ الشَّيَاطِينِ وَمَا أَضَلَّتْ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّ خَلْقِكَ كُلِّهِمْ جَمِيعًا أَنْ يَفْرُطَ عَلَىَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَنْ يَبْغِيَ عَلَىَّ عَزَّ جَارُكَ وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ . وَالْحَكَمُ بْنُ ظُهَيْرٍ قَدْ تَرَكَ حَدِيثَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ .
Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Xolid ibn Valid al-Maxzumiy Nabiy ﷺga shikoyat qilib: ‹Ey Allohning Rasuli, uyqusizlikdan kechasi uxlay olmayapman›, dedi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Toʻshagingga yotganingda: Alloohumma robbas-samaavaatis-sabʼi va maa azollat, va robbal-arodiyna va maa aqollat, va robbash-shayaatiyni va maa adollat, kun liy jaaron min sharri xolqika kullihim jamiyʼan an yafruto ʼalayya ahadun minhum av an yabgiya ʼalayya, ʼazza jaaruka va jalla sanaauka, va laa ilaaha gʻoyruka, va laa ilaaha illaa ant (Ey Alloh, yetti osmonning va u soya solgan narsalarning Robbi, yerlarning va u koʻtarib turgan narsalarning Robbi, shaytonlarning va u adashtirgan narsalarning Robbi! Butun xalqingning yomonligidan menga qoʻshni-himoyachi boʻl: ulardan biror kishi menga zoʻravonlik qilmasin yoki sitam qilmasin. Sening himoyangdagi aziz, hamdu sanoing ulugʻdir, Sendan boshqa iloh yoʻq va Sendan oʻzga iloh yoʻq) deb ayt›, dedilar», dedi. U aytdi: Bu hadisning isnodi qaviy emas. Hakam ibn Zuhayrning hadisini hadis ahlining baʼzilari tark etganlar. Bu hadis Nabiy ﷺdan boshqa yoʻldan mursal ravishda ham rivoyat qilinadi.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Холид ибн Валид ал-Махзумий Набий ﷺга шикоят қилиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, уйқусизликдан кечаси ухлай олмаяпман›, деди. Шунда Набий ﷺ: ‹Тўшагингга ётганингда: Аллооҳумма роббас-самааваатис-сабъи ва маа азоллат, ва роббал-ародийна ва маа ақоллат, ва роббаш-шаяатийни ва маа адоллат, кун лий жаарон мин шарри холқика куллиҳим жамийъан ан яфруто ъалайя аҳадун минҳум ав ан ябгия ъалайя, ъазза жаарука ва жалла санааука, ва лаа илааҳа ғойрука, ва лаа илааҳа иллаа ант (Эй Аллоҳ, етти осмоннинг ва у соя солган нарсаларнинг Робби, ерларнинг ва у кўтариб турган нарсаларнинг Робби, шайтонларнинг ва у адаштирган нарсаларнинг Робби! Бутун халқингнинг ёмонлигидан менга қўшни-ҳимоячи бўл: улардан бирор киши менга зўравонлик қилмасин ёки ситам қилмасин. Сенинг ҳимоянгдаги азиз, ҳамду саноинг улуғдир, Сендан бошқа илоҳ йўқ ва Сендан ўзга илоҳ йўқ) деб айт›, дедилар», деди. У айтди: Бу ҳадиснинг исноди қавий эмас. Ҳакам ибн Зуҳайрнинг ҳадисини ҳадис аҳлининг баъзилари тарк этганлар. Бу ҳадис Набий ﷺдан бошқа йўлдан мурсал равишда ҳам ривоят қилинади.