Toriq ibn Shihob

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ يَهُودِيٌّ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ لاَتَّخَذْنَاهُ عِيدًا ‏{‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ‏}‏ قَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَاللَّيْلَةَ الَّتِي أُنْزِلَتْ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَاتٍ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Toriq ibn Shihob aytadi: Bir yahudiy Umarga: «Agar bu oyat bizga nozil boʻlganida, biz uni bayram qilib olardik: {Bugun sizlar uchun diningizni komil qildim}», dedi. Umar: «Men bu oyat qaysi kuni nozil boʻlganini ham, qaysi kechada nozil boʻlganini ham bilaman. U juma kechasi, biz Rasululloh ﷺ bilan Arafada turgan paytimizda nozil boʻlgan», dedi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ториқ ибн Шиҳоб айтади: Бир яҳудий Умарга: «Агар бу оят бизга нозил бўлганида, биз уни байрам қилиб олардик: {Бугун сизлар учун динингизни комил қилдим}», деди. Умар: «Мен бу оят қайси куни нозил бўлганини ҳам, қайси кечада нозил бўлганини ҳам биламан. У жума кечаси, биз Расулуллоҳ ﷺ билан Арафада турган пайтимизда нозил бўлган», деди.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ وَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ أَىُّ الْجِهَادِ أَفْضَلُ قَالَ ‏"‏ كَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ ‏"‏ ‏.‏

Toriq ibn Shihob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi oyogʻini uzangiga qoʻygan holda Paygʻambardan ﷺ: «Qaysi jihod afzalroq?» deb soʻradi. U zot: «Zolim hukmdor oldida haq soʻzni aytmoq», dedilar.Ториқ ибн Шиҳоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши оёғини узангига қўйган ҳолда Пайғамбардан ﷺ: «Қайси жиҳод афзалроқ?» деб сўради. У зот: «Золим ҳукмдор олдида ҳақ сўзни айтмоқ», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَغَيَّرَهُ بِيَدِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَغَيَّرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِلِسَانِهِ فَغَيَّرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ بَرِئَ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ: «Kim bir munkarni koʻrib, uni qoʻli bilan oʻzgartirsa, oʻz burchini oʻtadi. Kim uni qoʻli bilan oʻzgartirishga qodir boʻlmay, tili bilan oʻzgartirsa, oʻz burchini oʻtadi. Kim uni tili bilan oʻzgartirishga qodir boʻlmay, qalbi bilan oʻzgartirsa, oʻz burchini oʻtadi. Bu esa iymonning eng zaifidir», deganlarini eshitdim.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким бир мункарни кўриб, уни қўли билан ўзгартирса, ўз бурчини ўтади. Ким уни қўли билан ўзгартиришга қодир бўлмай, тили билан ўзгартирса, ўз бурчини ўтади. Ким уни тили билан ўзгартиришга қодир бўлмай, қалби билан ўзгартирса, ўз бурчини ўтади. Бу эса иймоннинг энг заифидир», деганларини эшитдим.

أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylardan bir kishi Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) huzuriga kelib: «Ey moʻminlar amiri, kitobingizda siz oʻqiydigan bir oyat bor, agar u biz yahudiylar jamoasiga nozil boʻlganida, oʻsha kunni bayram qilib olardik», dedi. U: «Qaysi oyat?», dedi. U: «{Bugun sizlarga diningizni kamolga yetkazdim, sizlarga neʼmatimni toʻliq qildim va sizlar uchun Islomni din qilib tanladim} (Moida 3)», dedi. Umar (roziyallohu anhu): «Men u nozil boʻlgan joyni ham, nozil boʻlgan kunni ham bilaman. U Allohning Rasuli ﷺga Arafotda, juma kuni nozil boʻlgan», dedi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлардан бир киши Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) ҳузурига келиб: «Эй мўминлар амири, китобингизда сиз ўқийдиган бир оят бор, агар у биз яҳудийлар жамоасига нозил бўлганида, ўша кунни байрам қилиб олардик», деди. У: «Қайси оят?», деди. У: «{Бугун сизларга динингизни камолга етказдим, сизларга неъматимни тўлиқ қилдим ва сизлар учун Исломни дин қилиб танладим} (Моида 3)», деди. Умар (розияллоҳу анҳу): «Мен у нозил бўлган жойни ҳам, нозил бўлган кунни ҳам биламан. У Аллоҳнинг Расули ﷺга Арафотда, жума куни нозил бўлган», деди.