Toriq ibn Shihob

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ، بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ، قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لاَتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَىَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لاَ ‏.‏ يَعْنِي ‏{‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي‏}‏

Toriq ibn Shihobdan rivoyat qilinadi: Yahudiylar Umar (roziyallohu anhu)ga: «Sizlar bir oyatni oʻqiysizlar, agar u biz haqimizda nozil boʻlganida, oʻsha kunni bayram qilib olardik», dedilar. Shunda Umar: «Men, albatta, u qayerda nozil boʻlganini, qaysi kuni nozil boʻlganini va u nozil boʻlganida Rasululloh ﷺ qayerda boʻlganlarini bilaman. U Arafada, Rasululloh ﷺ Arafada turganlarida nozil boʻlgan», dedi. Sufyon: «Juma kuni edimi yoki yoʻqmi — shubha qilaman», dedi. Yaʼni {Bugun Men sizlar uchun diningizni mukammal qildim va sizlarga neʼmatimni toʻliq berdim} (Moida 3).Ториқ ибн Шиҳобдан ривоят қилинади: Яҳудийлар Умар (розияллоҳу анҳу)га: «Сизлар бир оятни ўқийсизлар, агар у биз ҳақимизда нозил бўлганида, ўша кунни байрам қилиб олардик», дедилар. Шунда Умар: «Мен, албатта, у қаерда нозил бўлганини, қайси куни нозил бўлганини ва у нозил бўлганида Расулуллоҳ ﷺ қаерда бўлганларини биламан. У Арафада, Расулуллоҳ ﷺ Арафада турганларида нозил бўлган», деди. Суфён: «Жума куни эдими ёки йўқми — шубҳа қиламан», деди. Яъни {Бугун Мен сизлар учун динингизни мукаммал қилдим ва сизларга неъматимни тўлиқ бердим} (Моида 3).

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ، اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَتِ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا‏}‏ نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لاَتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَاتٍ ‏.‏

Toriq ibn Shihobdan rivoyat qilinadi: Yahudiylar Umar (roziyallohu anhu)ga: «Agar bu oyat — {Bugun Men sizlar uchun diningizni mukammal qildim va sizlarga neʼmatimni toʻliq berdim hamda sizlar uchun Islomni din qilib rozi boʻldim} — biz yahudiylar jamoasiga nozil boʻlganida, u nozil boʻlgan kunni bilib, oʻsha kunni bayram qilib olardik», dedilar. (Toriq) dedi: Shunda Umar: «Men, albatta, u nozil boʻlgan kunni, soatni va u nozil boʻlganida Rasululloh ﷺ qayerda boʻlganlarini bilaman. U jamʼ (Arafa) kechasi, biz Rasululloh ﷺ bilan birga Arafotda turganimizda nozil boʻlgan», dedi.Ториқ ибн Шиҳобдан ривоят қилинади: Яҳудийлар Умар (розияллоҳу анҳу)га: «Агар бу оят — {Бугун Мен сизлар учун динингизни мукаммал қилдим ва сизларга неъматимни тўлиқ бердим ҳамда сизлар учун Исломни дин қилиб рози бўлдим} — биз яҳудийлар жамоасига нозил бўлганида, у нозил бўлган кунни билиб, ўша кунни байрам қилиб олардик», дедилар. (Ториқ) деди: Шунда Умар: «Мен, албатта, у нозил бўлган кунни, соатни ва у нозил бўлганида Расулуллоҳ ﷺ қаерда бўлганларини биламан. У жамъ (Арафа) кечаси, биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Арафотда турганимизда нозил бўлган», деди.

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ، عَنْ قَيْسِ، بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لاَتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا ‏.‏ قَالَ وَأَىُّ آيَةٍ قَالَ ‏{‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا‏}‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ ‏.‏

Toriq ibn Shihobdan rivoyat qilinadi: Yahudiylardan bir kishi Umar (roziyallohu anhu) oldiga kelib: «Yo amirul moʻminin! Kitobingizda siz oʻqiydigan bir oyat bor. Agar u biz yahudiylar jamoasiga nozil boʻlganida, oʻsha kunni bayram qilib olardik», dedi. (Umar): «Qaysi oyat?» dedi. (U): «{Bugun Men sizlar uchun diningizni mukammal qildim va sizlarga neʼmatimni toʻliq berdim hamda sizlar uchun Islomni din qilib rozi boʻldim}», dedi. Shunda Umar: «Men, albatta, u nozil boʻlgan kunni va nozil boʻlgan joyni bilaman. U Rasululloh ﷺ ga Arafotda, juma kunida nozil boʻlgan», dedi.Ториқ ибн Шиҳобдан ривоят қилинади: Яҳудийлардан бир киши Умар (розияллоҳу анҳу) олдига келиб: «Ё амирул мўминин! Китобингизда сиз ўқийдиган бир оят бор. Агар у биз яҳудийлар жамоасига нозил бўлганида, ўша кунни байрам қилиб олардик», деди. (Умар): «Қайси оят?» деди. (У): «{Бугун Мен сизлар учун динингизни мукаммал қилдим ва сизларга неъматимни тўлиқ бердим ҳамда сизлар учун Исломни дин қилиб рози бўлдим}», деди. Шунда Умар: «Мен, албатта, у нозил бўлган кунни ва нозил бўлган жойни биламан. У Расулуллоҳ ﷺ га Арафотда, жума кунида нозил бўлган», деди.