حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ تَكْذِبُ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَرُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ فَالرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا مِنْ تَحْزِينِ الشَّيْطَانِ وَالرُّؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ بِهَا الرَّجُلُ نَفْسَهُ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ وَلْيَتْفُلْ وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ قَالَ وَأُحِبُّ الْقَيْدَ فِي النَّوْمِ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zamon yaqinlashganda moʻminning tushi deyarli yolgʻon chiqmaydi. Ularning tushi eng rost boʻlgani — gapi eng rost boʻlganidir. Musulmonning tushi paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir. Tush uch xil boʻladi: solih tush — Allohdan boshorat, tush — shayton tomonidan gʻam solish, va tush — kishining oʻz koʻngliga kelgan narsasidir. Biringiz oʻzi yomon koʻradigan (tush) koʻrsa, oʻrnidan turib (chap tomoniga) tuflasin va uni odamlarga aytmasin», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Men uyquda kishanni yaxshi koʻraman, boʻyinturuqni esa yomon koʻraman. Kishan — dinda sobitlikdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Замон яқинлашганда мўминнинг туши деярли ёлғон чиқмайди. Уларнинг туши энг рост бўлгани — гапи энг рост бўлганидир. Мусулмоннинг туши пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир. Туш уч хил бўлади: солиҳ туш — Аллоҳдан бошорат, туш — шайтон томонидан ғам солиш, ва туш — кишининг ўз кўнглига келган нарсасидир. Бирингиз ўзи ёмон кўрадиган (туш) кўрса, ўрнидан туриб (чап томонига) туфласин ва уни одамларга айтмасин», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен уйқуда кишанни яхши кўраман, бўйинтуруқни эса ёмон кўраман. Кишан — динда собитликдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ وَحَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Moʻminning tushi paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Abu Razin al-Uqayliy, Abu Said, Abdulloh ibn Amr, Avf ibn Molik, Ibn Umar va Anasdan ham (rivoyatlar) bor. Ubodaning hadisi sahih hadisdir.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мўминнинг туши пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Абу Разин ал-Уқайлий, Абу Саид, Абдуллоҳ ибн Амр, Авф ибн Молик, Ибн Умар ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Убоданинг ҳадиси саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الرِّسَالَةَ وَالنُّبُوَّةَ قَدِ انْقَطَعَتْ فَلاَ رَسُولَ بَعْدِي وَلاَ نَبِيَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ لَكِنِ الْمُبَشِّرَاتُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ ‏"‏ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ وَهِيَ جُزْءٌ مِنْ أَجْزَاءِ النُّبُوَّةِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ كُرْزٍ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, risolat va nubuvvat uzildi. Mendan keyin na rasul, na nabiy boʻladi», dedilar. (Anas) aytdi: Bu odamlarga ogʻir botdi. Shunda u zot: «Lekin mubashshirot (boshorat beruvchilar qoldi)», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, mubashshirot nima?» dedilar. U zot: «Musulmonning tushidir, u esa paygʻambarlik boʻlaklaridan bir boʻlakdir», dedilar. Bu bobda Abu Hurayra, Huzayfa ibn Asid, Ibn Abbos va Umm Kurzdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, bu yoʻʼldan, Muxtor ibn Fulful hadisidan (gʻaribdir).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, рисолат ва нубувват узилди. Мендан кейин на расул, на набий бўлади», дедилар. (Анас) айтди: Бу одамларга оғир ботди. Шунда у зот: «Лекин мубашширот (бошорат берувчилар қолди)», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, мубашширот нима?» дедилар. У зот: «Мусулмоннинг тушидир, у эса пайғамбарлик бўлакларидан бир бўлакдир», дедилар. Бу бобда Абу Ҳурайра, Ҳузайфа ибн Асид, Ибн Аббос ва Умм Курздан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, бу йўълдан, Мухтор ибн Фулфул ҳадисидан (ғарибдир).

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى‏:‏ ‏(‏لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ‏)‏ فَقَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرَكَ إِلاَّ رَجُلٌ وَاحِدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرَكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ هِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Misr ahlidan bir kishi aytdi: Men Abu Dardodan Allohning {Ular uchun bu dunyo hayotida boshorat bordir} (Yunus 64) degan soʻzi haqida soʻradim. U aytdi:) Rasululloh ﷺdan soʻraganimdan beri, sendan boshqa hech kim bu haqda mendan soʻramadi, faqat bir kishi soʻragan edi. Men Rasululloh ﷺdan soʻragan edim. U zot: «Bu nozil boʻlganidan beri, sendan boshqa hech kim mendan bu haqda soʻramadi. U — musulmon koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Uboda ibn Somitdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasandir.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Миср аҳлидан бир киши айтди: Мен Абу Дардодан Аллоҳнинг {Улар учун бу дунё ҳаётида бошорат бордир} (Юнус 64) деган сўзи ҳақида сўрадим. У айтди:) Расулуллоҳ ﷺдан сўраганимдан бери, сендан бошқа ҳеч ким бу ҳақда мендан сўрамади, фақат бир киши сўраган эди. Мен Расулуллоҳ ﷺдан сўраган эдим. У зот: «Бу нозил бўлганидан бери, сендан бошқа ҳеч ким мендан бу ҳақда сўрамади. У — мусулмон кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Убода ибн Сомитдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасандир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ دَرَّاجٍ، عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصْدَقُ الرُّؤْيَا بِالأَسْحَارِ ‏"‏

Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tushning eng rosti saharlardagisidir», dedilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Тушнинг энг рости саҳарлардагисидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ، وَعِمْرَانُ الْقَطَّانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَوْلِهِ ‏(‏لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ‏)‏ قَالَ ‏"‏ هِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُؤْمِنُ أَوْ تُرَى لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حَرْبٌ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan u zotning {Ular uchun bu dunyo hayotida boshorat bordir} (Yunus 64) degan soʻzi haqida soʻradim. U zot: «U — moʻmin koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан у зотнинг {Улар учун бу дунё ҳаётида бошорат бордир} (Юнус 64) деган сўзи ҳақида сўрадим. У зот: «У — мўмин кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَتَمَثَّلُ بِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي جُحَيْفَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim meni tushida koʻrsa, demak chindan ham meni koʻribdi. Chunki shayton mening qiyofamga kira olmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Abu Qatoda, Ibn Abbos, Abu Said, Jobir, Anas, Abu Molik al-Ashjaiy otasidan, Abu Bakra va Abu Juhayfadan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким мени тушида кўрса, демак чиндан ҳам мени кўрибди. Чунки шайтон менинг қиёфамга кира олмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Абу Қатода, Ибн Аббос, Абу Саид, Жобир, Анас, Абу Молик ал-Ашжаий отасидан, Абу Бакра ва Абу Жуҳайфадан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Yaxshi) tush Allohdan, (yomon) tush esa shaytondandir. Biringiz oʻzi yomon koʻradigan bir narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta tuflasin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin. Shunda u (tush) unga zarar qilmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Amr, Abu Said, Jobir va Anasdan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Яхши) туш Аллоҳдан, (ёмон) туш эса шайтондандир. Бирингиз ўзи ёмон кўрадиган бир нарсани кўрса, чап томонига уч марта туфласин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин. Шунда у (туш) унга зарар қилмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амр, Абу Саид, Жобир ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ عُدُسٍ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ أَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَهِيَ عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ يَتَحَدَّثْ بِهَا فَإِذَا تَحَدَّثَ بِهَا سَقَطَتْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ ‏"‏ وَلاَ يُحَدِّثُ بِهَا إِلاَّ لَبِيبًا أَوْ حَبِيبًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Razin al-Uqayliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminning tushi paygʻambarlikning qirqdan bir boʻlagidir. U aytilmaguncha (goʻyo) qush oyogʻida (osilgan) kabidir, aytilgach esa (yuzaga) tushadi», dedilar. (Roviy:) Oʻylaymanki, u zot: «Uni (tushni) faqat aqlli yoki sevimli kishigagina aytsin», dedilar.Абу Разин ал-Уқайлий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминнинг туши пайғамбарликнинг қирқдан бир бўлагидир. У айтилмагунча (гўё) қуш оёғида (осилган) кабидир, айтилгач эса (юзага) тушади», дедилар. (Ровий:) Ўйлайманки, у зот: «Уни (тушни) фақат ақлли ёки севимли кишигагина айтсин», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَهِيَ عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ يُحَدِّثْ بِهَا فَإِذَا حَدَّثَ بِهَا وَقَعَتْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو رَزِينٍ الْعُقَيْلِيُّ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ ‏.‏ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ فَقَالَ عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ وَقَالَ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ وَهَذَا أَصَحُّ ‏.‏

Abu Razin (al-Uqayliy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmonning tushi paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir. U aytilmaguncha (goʻyo) qush oyogʻida (osilgan) kabidir, aytilgach esa yuzaga keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Razin al-Uqayliyning ismi Laqit ibn Omirdir. Hammod ibn Salama Yaʼlo ibn Atodan rivoyat qilib, «Vakeʼ ibn Hudus»dan dedi. Shuʼba, Abu Avona va Hushaym esa Yaʼlo ibn Atodan, u Vakeʼ ibn Udusdan dedilar, va bu sahihroqdir.Абу Разин (ал-Уқайлий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмоннинг туши пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир. У айтилмагунча (гўё) қуш оёғида (осилган) кабидир, айтилгач эса юзага келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Разин ал-Уқайлийнинг исми Лақит ибн Омирдир. Ҳаммод ибн Салама Яъло ибн Атодан ривоят қилиб, «Вакеъ ибн Ҳудус»дан деди. Шуъба, Абу Авона ва Ҳушайм эса Яъло ибн Атодан, у Вакеъ ибн Удусдан дедилар, ва бу саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدِ اللَّهِ السَّلِيمِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الرُّؤْيَا ثَلاَثٌ فَرُؤْيَا حَقٌّ وَرُؤْيَا يُحَدِّثُ بِهَا الرَّجُلُ نَفْسَهُ وَرُؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ فَمَنْ رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ يَقُولُ ‏"‏ يُعْجِبُنِي الْقَيْدُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ رَآنِي فَإِنِّي أَنَا هُوَ فَإِنَّهُ لَيْسَ لِلشَّيْطَانِ أَنْ يَتَمَثَّلَ بِي ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ يَقُولُ ‏"‏ لاَ تُقَصُّ الرُّؤْيَا إِلاَّ عَلَى عَالِمٍ أَوْ نَاصِحٍ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأُمِّ الْعَلاَءِ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَأَبِي مُوسَى وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tush uch xildir: rost tush, kishining oʻz koʻngliga kelgan tush va shayton tomonidan gʻam soladigan tush. Kim oʻzi yomon koʻrgan narsani koʻrsa, oʻrnidan turib namoz oʻqisin», dedilar. Va u zot: «Men kishanni yoqtiraman, boʻyinturuqni esa yomon koʻraman. Kishan — dinda sobitlikdir», derdilar. Yana: «Kim meni (tushda) koʻrsa, demak u — menman, chunki shayton mening qiyofamga kira olmaydi», derdilar. Yana: «Tush faqat olim yoki nasihatgoʻy kishigagina aytiladi», derdilar. Bu bobda Anas, Abu Bakra, Umm al-Alo, Ibn Umar, Oisha, Abu Muso, Jobir, Abu Said, Ibn Abbos va Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туш уч хилдир: рост туш, кишининг ўз кўнглига келган туш ва шайтон томонидан ғам соладиган туш. Ким ўзи ёмон кўрган нарсани кўрса, ўрнидан туриб намоз ўқисин», дедилар. Ва у зот: «Мен кишанни ёқтираман, бўйинтуруқни эса ёмон кўраман. Кишан — динда собитликдир», дердилар. Яна: «Ким мени (тушда) кўрса, демак у — менман, чунки шайтон менинг қиёфамга кира олмайди», дердилар. Яна: «Туш фақат олим ёки насиҳатгўй кишигагина айтилади», дердилар. Бу бобда Анас, Абу Бакра, Умм ал-Ало, Ибн Умар, Оиша, Абу Мусо, Жобир, Абу Саид, Ибн Аббос ва Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ أُرَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ كَذَبَ فِي حُلْمِهِ كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَقْدَ شَعِيرَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Roviy aytdi: Oʻylaymanki, u buni Nabiy ﷺdan rivoyat qildi:) U zot: «Kim oʻz tushida yolgʻon (toʻqib) gapirsa, Qiyomat kuni unga ikkita arpa donasini bir-biriga tugish vazifa qilib yuklanadi», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Ровий айтди: Ўйлайманки, у буни Набий ﷺдан ривоят қилди:) У зот: «Ким ўз тушида ёлғон (тўқиб) гапирса, Қиёмат куни унга иккита арпа донасини бир-бирига тугиш вазифа қилиб юкланади», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنِ عَلِيٍّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي شُرَيْحٍ وَوَاثِلَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash (hadis rivoyat qilinadi). Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Bu bobda Ibn Abbos, Abu Hurayra, Abu Shurayh va Vosiladan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu (rivoyat) avvalgi hadisdan sahihroqdir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан шунга ўхшаш (ҳадис ривоят қилинади). Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Бу бобда Ибн Аббос, Абу Ҳурайра, Абу Шурайҳ ва Восиладан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу (ривоят) аввалги ҳадисдан саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ تَحَلَّمَ كَاذِبًا كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَعْقِدَ بَيْنَ شَعِيرَتَيْنِ وَلَنْ يَعْقِدَ بَيْنَهُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim koʻrmagan tushini koʻrdim deb yolgʻon gapirsa, Qiyomat kuni unga ikkita arpa donasini bir-biriga tugish vazifa qilib yuklanadi, biroq u ularni hech qachon (bir-biriga) tugay olmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким кўрмаган тушини кўрдим деб ёлғон гапирса, Қиёмат куни унга иккита арпа донасини бир-бирига тугиш вазифа қилиб юкланади, бироқ у уларни ҳеч қачон (бир-бирига) тугай олмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ مِنْهُ ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ الْعِلْمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ وَخُزَيْمَةَ وَالطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: ‹Men uxlab yotganimda menga bir piyola sut keltirildi, men undan ichdim, soʻng ortganini Umar ibn al-Xattobga berdim›. Sahobalar: ‹Buni nimaga taʼbir qildingiz, ey Rasululloh?›, deb soʻrashdi. U zot: ‹Ilmga›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi sahih hadisdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Мен ухлаб ётганимда менга бир пиёла сут келтирилди, мен ундан ичдим, сўнг ортганини Умар ибн ал-Хаттобга бердим›. Саҳобалар: ‹Буни нимага таъбир қилдингиз, эй Расулуллоҳ?›, деб сўрашди. У зот: ‹Илмга›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُرَيْرِيُّ الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ بَعْضِ، أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَىَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ فَعُرِضَ عَلَىَّ عُمَرُ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ الدِّينَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (rahimahulloh) Paygʻambar ﷺning baʼzi sahobalaridan rivoyat qiladiki, Paygʻambar ﷺ: «Men uxlab yotganimda odamlarning menga koʻrsatilayotganini koʻrdim, ularning ustida koʻylaklar bor edi; ulardan baʼzilari koʻkraklarigacha yetar, baʼzilari esa undan pastroqqa yetardi. Soʻng menga Umar koʻrsatildi, uning ustida (yerda) sudralib turadigan koʻylak bor edi», dedilar. Sahobalar: «Buni nimaga taʼbir qildingiz, ey Rasululloh?», deb soʻrashdi. U zot: «Dinga», dedilar.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (раҳимаҳуллоҳ) Пайғамбар ﷺнинг баъзи саҳобаларидан ривоят қиладики, Пайғамбар ﷺ: «Мен ухлаб ётганимда одамларнинг менга кўрсатилаётганини кўрдим, уларнинг устида кўйлаклар бор эди; улардан баъзилари кўкракларигача етар, баъзилари эса ундан пастроққа етарди. Сўнг менга Умар кўрсатилди, унинг устида (ерда) судралиб турадиган кўйлак бор эди», дедилар. Саҳобалар: «Буни нимага таъбир қилдингиз, эй Расулуллоҳ?», деб сўрашди. У зот: «Динга», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا أَصَحُّ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash maʼnoda rivoyat qiladi. Abu Iso aytdi: Bu (rivoyat) eng sahihroqdir.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш маънода ривоят қилади. Абу Исо айтди: Бу (ривоят) энг саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ ‏"‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا رَأَيْتُ كَأَنَّ مِيزَانًا نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ فَوُزِنْتَ أَنْتَ وَأَبُو بَكْرٍ فَرَجَحْتَ أَنْتَ بِأَبِي بَكْرٍ وَوُزِنَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَرَجَحَ أَبُو بَكْرٍ وَوُزِنَ عُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَحَ عُمَرُ ثُمَّ رُفِعَ الْمِيزَانُ ‏.‏ فَرَأَيْنَا الْكَرَاهِيَةَ فِي وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Paygʻambar ﷺ: «Sizlardan kim tush koʻrdi?», dedilar. Bir kishi: «Men koʻrdim. Goʻyo osmondan bir tarozi tushdi-da, siz bilan Abu Bakr tortildingiz, siz Abu Bakrdan ogʻir keldingiz. Soʻng Abu Bakr bilan Umar tortildi, Abu Bakr ogʻir keldi. Soʻng Umar bilan Usmon tortildi, Umar ogʻir keldi. Keyin tarozi koʻtarib olib ketildi», dedi. Shunda biz Rasululloh ﷺning yuzlarida noxushlikni koʻrdik. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Пайғамбар ﷺ: «Сизлардан ким туш кўрди?», дедилар. Бир киши: «Мен кўрдим. Гўё осмондан бир тарози тушди-да, сиз билан Абу Бакр тортилдингиз, сиз Абу Бакрдан оғир келдингиз. Сўнг Абу Бакр билан Умар тортилди, Абу Бакр оғир келди. Сўнг Умар билан Усмон тортилди, Умар оғир келди. Кейин тарози кўтариб олиб кетилди», деди. Шунда биз Расулуллоҳ ﷺнинг юзларида нохушликни кўрдик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ وَرَقَةَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ إِنَّهُ كَانَ صَدَّقَكَ وَلَكِنَّهُ مَاتَ قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أُرِيتُهُ فِي الْمَنَامِ وَعَلَيْهِ ثِيَابٌ بَيَاضٌ وَلَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَكَانَ عَلَيْهِ لِبَاسٌ غَيْرُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَعُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَيْسَ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ بِالْقَوِيِّ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺdan Varaqa haqida soʻraldi. Xadija u zotga: «U sizni tasdiq qilgan edi, lekin siz zohir boʻlishingizdan oldin vafot etdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men uni tushimda koʻrdim, uning ustida oq kiyimlar bor edi. Agar u doʻzax ahlidan boʻlganida, ustida bundan boshqa libos boʻlardi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Usmon ibn Abdurrahmon hadis ahli nazdida kuchli (rovi) emas.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺдан Варақа ҳақида сўралди. Хадижа у зотга: «У сизни тасдиқ қилган эди, лекин сиз зоҳир бўлишингиздан олдин вафот этди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен уни тушимда кўрдим, унинг устида оқ кийимлар бор эди. Агар у дўзах аҳлидан бўлганида, устида бундан бошқа либос бўларди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Усмон ибн Абдурраҳмон ҳадис аҳли наздида кучли (рови) эмас.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ رُؤْيَا النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ قَالَ ‏"‏ رَأَيْتُ النَّاسَ اجْتَمَعُوا فَنَزَعَ أَبُو بَكْرٍ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ فِيهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ قَامَ عُمَرُ فَنَزَعَ فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا يَفْرِي فَرِيَّهُ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏

Solim ibn Abdulloh Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Paygʻambar ﷺ, Abu Bakr va Umar haqidagi tush xususida rivoyat qiladi. U zot: «Men odamlarni toʻplangan holda koʻrdim. Abu Bakr bir yoki ikki dalv (suv) tortdi, unda (tortishida) bir oz zaiflik bor edi, Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Umar turib (suv) tortdi, u (dalv) juda katta dalvga aylandi. Men hech bir mohir kishini uningchalik (kuch bilan) ish qilayotganini koʻrmaganman, nihoyat odamlar (mollarini sugʻorib) tuyalarini choʻktiradigan joyga yetdilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayradan ham (rivoyat) bor. Bu Ibn Umarning hadisidan sahih gʻarib hadisdir.Солим ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Пайғамбар ﷺ, Абу Бакр ва Умар ҳақидаги туш хусусида ривоят қилади. У зот: «Мен одамларни тўпланган ҳолда кўрдим. Абу Бакр бир ёки икки далв (сув) тортди, унда (тортишида) бир оз заифлик бор эди, Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Умар туриб (сув) тортди, у (далв) жуда катта далвга айланди. Мен ҳеч бир моҳир кишини унингчалик (куч билан) иш қилаётганини кўрмаганман, ниҳоят одамлар (молларини суғориб) туяларини чўктирадиган жойга етдилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоят) бор. Бу Ибн Умарнинг ҳадисидан саҳиҳ ғариб ҳадисдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ رُؤْيَا النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ خَرَجَتْ مِنَ الْمَدِينَةِ حَتَّى قَامَتْ بِمَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ وَأَوَّلْتُهَا وَبَاءَ الْمَدِينَةِ يُنْقَلُ إِلَى الْجُحْفَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Solim ibn Abdulloh otasi (roziyallohu anhumo)dan Paygʻambar ﷺning tushlari haqida rivoyat qiladi. U zot: «Men sochi toʻzgʻigan qora bir ayolni Madinadan chiqib ketayotganini koʻrdim, u Mahyaada — yaʼni Juhfada toʻxtadi. Men buni Madinaning vaboi Juhfaga koʻchirilishiga taʼbir qildim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Солим ибн Абдуллоҳ отаси (розияллоҳу анҳумо)дан Пайғамбар ﷺнинг тушлари ҳақида ривоят қилади. У зот: «Мен сочи тўзғиган қора бир аёлни Мадинадан чиқиб кетаётганини кўрдим, у Маҳяада — яъни Жуҳфада тўхтади. Мен буни Мадинанинг вабои Жуҳфага кўчирилишига таъбир қилдим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فِي آخِرِ الزَّمَانِ لاَ تَكَادُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ تَكْذِبُ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ الْحَسَنَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا يُحَدِّثُ الرَّجُلُ بِهَا نَفْسَهُ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏"‏ يُعْجِبُنِي الْقَيْدُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَيُّوبَ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ وَوَقَفَهُ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Oxirzamonda moʻminning tushi qariyb yolgʻon boʻlmaydi. Ularning tushi eng rost boʻlgani, soʻzi eng rost boʻlganidir. Tush uch xildir: yaxshi tush — Allohdan boʻlgan xushxabar, kishi oʻz koʻngli bilan oʻylab koʻradigan tush va shayton tomonidan boʻlgan gʻam-tashvish solinadigan tush. Sizlardan biringiz oʻzi yoqtirmagan tushni koʻrsa, uni hech kimga aytmasin, balki turib namoz oʻqisin», dedilar. Abu Hurayra aytdi: «Men kishan(ni koʻrish)ni yoqtiraman, boʻyinturuq(ni koʻrish)ni esa yoqtirmayman. Kishan dinda sobitlikdir». Paygʻambar ﷺ: «Moʻminning tushi nubuvvatning qirq oltidan bir boʻlagidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Abdulvahhob as-Saqafiy bu hadisni Ayyubdan marfuʼ holda rivoyat qilgan, Hammod ibn Zayd esa uni Ayyubdan rivoyat qilib, mavquf qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Охирзамонда мўминнинг туши қарийб ёлғон бўлмайди. Уларнинг туши энг рост бўлгани, сўзи энг рост бўлганидир. Туш уч хилдир: яхши туш — Аллоҳдан бўлган хушхабар, киши ўз кўнгли билан ўйлаб кўрадиган туш ва шайтон томонидан бўлган ғам-ташвиш солинадиган туш. Сизлардан бирингиз ўзи ёқтирмаган тушни кўрса, уни ҳеч кимга айтмасин, балки туриб намоз ўқисин», дедилар. Абу Ҳурайра айтди: «Мен кишан(ни кўриш)ни ёқтираман, бўйинтуруқ(ни кўриш)ни эса ёқтирмайман. Кишан динда собитликдир». Пайғамбар ﷺ: «Мўминнинг туши нубувватнинг қирқ олтидан бир бўлагидир», дедилар. Абу Исо айтди: Абдулваҳҳоб ас-Сақафий бу ҳадисни Айюбдан марфуъ ҳолда ривоят қилган, Ҳаммод ибн Зайд эса уни Айюбдан ривоят қилиб, мавқуф қилган.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، عَنْ شُعَيْبٍ، وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ فِي يَدَىَّ سِوَارَيْنِ مِنْ ذَهَبٍ فَهَمَّنِي شَأْنُهُمَا فَأُوحِيَ إِلَىَّ أَنْ أَنْفُخَهُمَا فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا فَأَوَّلْتُهُمَا كَاذِبَيْنِ يَخْرُجَانِ مِنْ بَعْدِي يُقَالُ لأَحَدِهِمَا مُسَيْلِمَةُ صَاحِبُ الْيَمَامَةِ وَالْعَنْسِيُّ صَاحِبُ صَنْعَاءَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Ibn Abbos Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Men tushimda goʻyo qoʻllarimda oltindan ikkita bilakuzuk borligini koʻrdim, ularning holi meni tashvishga soldi. Shunda menga ularni puflashim vahiy qilindi. Men ularni pufladim, ular uchib ketdi. Men ularni mendan keyin chiqadigan ikki yolgʻonchiga taʼbir qildim. Ularning biri Yamoma sohibi Musaylima, ikkinchisi Sanʼo sohibi al-Ansiydir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahih hasan gʻaribdir.Ибн Аббос Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен тушимда гўё қўлларимда олтиндан иккита билакузук борлигини кўрдим, уларнинг ҳоли мени ташвишга солди. Шунда менга уларни пуфлашим ваҳий қилинди. Мен уларни пуфладим, улар учиб кетди. Мен уларни мендан кейин чиқадиган икки ёлғончига таъбир қилдим. Уларнинг бири Ямома соҳиби Мусайлима, иккинчиси Санъо соҳиби ал-Ансийдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳ ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ ظُلَّةً يَنْطِفُ مِنْهَا السَّمْنُ وَالْعَسَلُ وَرَأَيْتُ النَّاسَ يَسْتَقُونَ بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَرَأَيْتُ سَبَبًا وَاصِلاً مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ وَأَرَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ بَعْدَكَ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ بَعْدَهُ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ فَقُطِعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلاَ بِهِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي أَعْبُرْهَا فَقَالَ ‏"‏ اعْبُرْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الإِسْلاَمِ وَأَمَّا مَا يَنْطِفُ مِنَ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَهُوَ الْقُرْآنُ لِينُهُ وَحَلاَوَتُهُ وَأَمَّا الْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ فَهُوَ الْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ مِنْهُ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَهُوَ الْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ فَأَخَذْتَ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ بَعْدَكَ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ بَعْدَهُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو أَىْ رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي أَصَبْتُ أَوْ أَخْطَأْتُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ‏"‏ قَالَ أَقْسَمْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي لَتُخْبِرَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تُقْسِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Abbos aytadi: Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday hikoya qilar edi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Men bu kecha bir bulut soyasini koʻrdim, undan saryogʻ va asal tomib turardi. Odamlarni qoʻllari bilan undan olayotganini koʻrdim — kimdir koʻp, kimdir oz olardi. Yana men osmondan yerga ulanib turgan bir arqonni koʻrdim. Sizni esa, ey Rasululloh, uni ushlab yuqoriga koʻtarilganingizni koʻrdim. Soʻng sizdan keyin bir kishi uni ushlab yuqoriga chiqdi, soʻng undan keyin yana bir kishi uni ushlab yuqoriga chiqdi, soʻng yana bir kishi uni ushladi-yu, u uzilib ketdi, keyin unga ulandi va u (arqon) bilan koʻtarildi», dedi. Abu Bakr: «Ey Rasululloh, ota-onam sizga fido boʻlsin, Allohga qasamki, buni taʼbir qilishimga ruxsat bering», dedi. U zot: «Taʼbir qil», dedilar. U: «Soyaga kelsak, u Islom soyasidir. Tomib turgan saryogʻ va asal esa — Qurʼon, uning yumshoqligi va shirinligidir. Koʻp va oz oluvchiga kelsak, u Qurʼonni koʻp oluvchi va undan oz oluvchidir. Osmondan yerga ulanib turgan arqon esa — siz uning ustida boʻlgan haqdir, siz uni ushladingiz va Alloh sizni koʻtaradi. Soʻng sizdan keyin uni boshqa bir kishi ushlaydi va u bilan koʻtariladi, soʻng undan keyin yana boshqa bir kishi uni ushlaydi va u bilan koʻtariladi, soʻng yana boshqa bir kishi ushlaydi-yu, u uzilib qoladi, keyin unga ulanadi va u koʻtariladi. Ey Rasululloh, menga ayting — toʻgʻri topdimmi yoki xato qildimmi?», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Baʼzisini toʻgʻri topding, baʼzisida xato qilding», dedilar. U: «Ota-onam sizga fido boʻlsin, qasam ichaman, qaysi joyda xato qilganimni albatta menga ayting», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Qasam ichma», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Аббос айтади: Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай ҳикоя қилар эди: Бир киши Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен бу кеча бир булут соясини кўрдим, ундан сарёғ ва асал томиб турарди. Одамларни қўллари билан ундан олаётганини кўрдим — кимдир кўп, кимдир оз оларди. Яна мен осмондан ерга уланиб турган бир арқонни кўрдим. Сизни эса, эй Расулуллоҳ, уни ушлаб юқорига кўтарилганингизни кўрдим. Сўнг сиздан кейин бир киши уни ушлаб юқорига чиқди, сўнг ундан кейин яна бир киши уни ушлаб юқорига чиқди, сўнг яна бир киши уни ушлади-ю, у узилиб кетди, кейин унга уланди ва у (арқон) билан кўтарилди», деди. Абу Бакр: «Эй Расулуллоҳ, ота-онам сизга фидо бўлсин, Аллоҳга қасамки, буни таъбир қилишимга рухсат беринг», деди. У зот: «Таъбир қил», дедилар. У: «Сояга келсак, у Ислом соясидир. Томиб турган сарёғ ва асал эса — Қуръон, унинг юмшоқлиги ва ширинлигидир. Кўп ва оз олувчига келсак, у Қуръонни кўп олувчи ва ундан оз олувчидир. Осмондан ерга уланиб турган арқон эса — сиз унинг устида бўлган ҳақдир, сиз уни ушладингиз ва Аллоҳ сизни кўтаради. Сўнг сиздан кейин уни бошқа бир киши ушлайди ва у билан кўтарилади, сўнг ундан кейин яна бошқа бир киши уни ушлайди ва у билан кўтарилади, сўнг яна бошқа бир киши ушлайди-ю, у узилиб қолади, кейин унга уланади ва у кўтарилади. Эй Расулуллоҳ, менга айтинг — тўғри топдимми ёки хато қилдимми?», деди. Пайғамбар ﷺ: «Баъзисини тўғри топдинг, баъзисида хато қилдинг», дедилар. У: «Ота-онам сизга фидо бўлсин, қасам ичаман, қайси жойда хато қилганимни албатта менга айтинг», деди. Пайғамбар ﷺ: «Қасам ичма», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى بِنَا الصُّبْحَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ بِوَجْهِهِ وَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَوْفٍ وَجَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ سَمُرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ ‏.‏ قَالَ وَهَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ وَهْبِ بْنِ جَرِيرٍ مُخْتَصَرًا ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) aytadi: Paygʻambar ﷺ bizga subh (bomdod) namozini oʻqib boʻlganlaridan soʻng yuzlarini odamlarga qaratib: «Sizlardan kim bu kecha tush koʻrdi?», derdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu hadis Avf va Jarir ibn Hozimdan, ular Abu Rajodan, u Samuradan, u Paygʻambar ﷺdan uzun bir qissa ichida rivoyat qilinadi. Muhammad ibn Bashshor bu hadisni Vahb ibn Jarirdan shu tarzda qisqacha rivoyat qilgan.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) айтади: Пайғамбар ﷺ бизга субҳ (бомдод) намозини ўқиб бўлганларидан сўнг юзларини одамларга қаратиб: «Сизлардан ким бу кеча туш кўрди?», дердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадис Авф ва Жарир ибн Ҳозимдан, улар Абу Ражодан, у Самурадан, у Пайғамбар ﷺдан узун бир қисса ичида ривоят қилинади. Муҳаммад ибн Башшор бу ҳадисни Ваҳб ибн Жарирдан шу тарзда қисқача ривоят қилган.